Tiểu luận cao học, tác phẩm kinh điển nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân

Lý luận của C.Mác –Ph. Ăngghen về chuyên chính vô sản trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản và ý nghĩa của nó đối với cách mạng Việt Nam PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cách đây 163 năm, tháng 2 năm 1948, tuyên ngôn Đảng cộng sản do C.Mác và Ph. Ăngghen soạn thảo ra đời là một sự kiện trong giai đoạn lịch sử. Với việc công bố tác phẩm được thừa nhận là một đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tạo lý luận của nhà sáng lập chủ nghĩa Mác, là khúc ca tuyệt tác của chủ nghĩa Mác, C.Mác và Ph. Ăngghen đã đem lại cho giai cấp vô sản cách mạng toàn thế giới và chính đảng của nó một Cương lĩnh có đầy đủ chi tiết, vừa về mặt lý luận, vừa về mặt thực tiễn. Với Tuyên ngôn Đảng cộng sản, các tư tưởng xã hội chủ nghĩa đã hoàn thành về cơ bản quá trình chuyển biến từ không tưởng thành khoa học. Từ đóa, phong trào cách mạng vô sản có lý luận tiền phong và cương lĩnh cách mạng soi đường chuyển từu tự phát sang tựu giác, Đúng như C.Mác và Ph. Ăngghen khẳng định trong Tuyên ngôn sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau Trải qua bao biến cố và thăng trầm lịch sử, mặc dù các thế lực thù địch, phản động, chủ nghĩa cơ hội và xét lại luôn cấu kết với nhau tìm mọi cách chống phá, phủ nhận, nhưng tính đúng đắn và khoa hcoj của nguyên lý cơ bản trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản vẫn còn nguyên giá trị, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Khi bàn về giá trị bằng hàng bộ sách: tinh thân thần của nó, đến bây giwof, vẫn cổ vũ và thúc đẩy toàn thể giai cấp vô sản có tổ chức và đang chiến đấu của thế giới văn minh. Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản xuất hiên đánh dấu mốc ra đời của chủ nghĩa cộng sản khoa học. Tuyên ngôn là tiếng chuông thức tỉnh giai cấp vô sản, quần chúng cần lao bị đọa đầy đau khổ vùng dậy đấu tranh đề giành quyền sống; quyền được làm người, là ngọn đèn pha soi sáng con đường đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động, là tiếng kèn xung trận của giai cấp vô sản tấn công vào thành t tri của chủ nghĩa tư bản Vai trò lịch sử của chuyên chính vô sản, quyền lực chính trị của giai cấp công nhân dân là toàn bộ phận quan trọng nhất của vấn đề sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Vấn đề vai trò lịch sử của giai cấp đó với tư cách là người cải tạo xã hội theo nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản. Bởi vì, không thiết lập được chính quyền của mình, giai cấp công nhân không thể bảo đảm được việc chuyển từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản nhằm đạt mcuj tiêu giải phóng triệt để con người. Có thể nó, những luận điểm trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản đã soi sáng cho con đường cách mạng của giai cấp vô sản và đảng tiên phong của nó trong sự nghiệp lãnh đaọ quần chúng nhân dân ở nhiều nước trên thế giới thực hiện cuộc cách mạng vô sản lật đổ giai cấp tưu sản và thiết lập nền chuyên chính vô sản, xây dựng xã hội chủ nghĩa, xóa tan áp bức, bóc lột và bất công trong xã hội. Thành tựu của Cách mạng Tháng Mười Nga, Cách mạng Tháng Tám của Việt Nam và những thành công của cuộc cách mạng vô sản cách mạng khác đã minh chứng tính đứng đắn, tính khoa học của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản. Hơn 80 năm qua, cách mạng Việt Nam luôn trung thành với những tư tưởng vĩ đại của Tuyên ngôn. Cách mạng Việt Nam càng phát triển đi lên cách mạng của Tuyên ngôn nói riêng, luôn là ánh sáng soi đường cho cách mạng Việt Nam Đó là lý do em chọn đề tài Lý luận của C.Mác Ph. Ăngghen về chuyên chính vô sản trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng cộng sản và ý nghĩa của nó đối với cách mạng Việt Nam, làm nội dung tiểu luận kết thúc môn Tác phẩm kinh điển về xây dựng Đảng Trong quá trình nghiên cứu tôi đã cố gắng rất nhiều nhưng không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em mong được sự đóng góp ý kiến của thầy cô để bài tiểu luận hoàn chỉnh hơn

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà tư tưởng về đạo đức đạo đức học - mà

"bản thân Người là một tấm gương về đạo đức cách mạng" Chính vì vậy chúng

ta phải học tập tư tưởng và làm theo tấm gương đạo đức của Người

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được hình thành trong quá trình cách mạngViệt Nam và thể hiện phẩm chất đạo đức cách mạng của Người Có thể nói,ngay từ buổi đầu tinh thần yêu nước, ý thức cứu nước và hoạt động yêu nước,cách mạng là cơ sở hình thành rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng củaNgười.Cho nên: "Hồ Chí Minh bắt đầu sự nghiệp cách mạng là bắt đầu giáo dục

lý tưởng cách mạng và đạo đức cách mạng cho những người yêu nước, chothanh niên, cho quần chúng nhân dân, chủ yếu là đảng viên và cán bộ Suốt đờiBác luôn luôn quan tâm làm việc đó”

Về mặt tư tưởng - lý luận chỉ kể từ Tư cách của một người cách mệnh trong quyển Đường cách mệnh (1927) đến Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (đăng báo Nhân dân ngày 3-2-1969) và Di chức, trong gần

40 năm Người đã viết hơn 60 bài báo, sách về đạo đức cách mạng Trên thực tế,hầu như bài nói, bài viết nào của Người đều đề cập đến vấn đề đạo đức cáchmạng và trong cuộc sống ở bất cứ hoàn cảnh nào, cương vị nào, Người cũng thểhiện phẩm chất đạo đức cách mạng

Vì sao Người đặc biệt quan tâm coi trọng vấn đề đạo đức cách mạng? Bởi vì,

"nhân dân ta từ lâu đã sống với nhau có tình có nghĩa " Đó là cốt lõi của truyềnthống đạo đức dân tộc Cho nên, khi tiếp nhận và làm theo chủ nghĩa

Mác - Lênin, xây dựng chủ nghĩa xã hội đích thực thì cũng "phải sống với nhau

có tình có nghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì

sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin được" Và như vậy sẽ gây tổn thất cho

nhằm xoỏ bỏ chủ nghĩa cỏ nhõn hẹp hũi, đồng thời nõng cao đạo đức của ngườicỏch mạng Do đú cần thiết phải “học tập và làm theo tấm gương đạo đức đạođức Hồ Chớ Minh” Vỡ tư tưởng đạo đức của Người luụn là bộ phận quan trọngcủa nền tảng tinh thần xó hội, là động lực, nguồn sức mạnh to lớn để nhõn dõn

ta phỏt huy nội lực, vượt qua thử thỏch khú khăn tiến lờn xõy dựng thành cụngchủ nghĩa xó hội

3.2 í nghĩa

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người là một biện phỏp quantrọng để mọi cỏn bộ đảng viờn và tổ chức Đảng sửa chữa, khắc phục tỡnh trạngsuy thoỏi về đạo đức Chớnh vỡ vậy, việc tỡm hiểu tư tưởng của Hồ Chớ Minh vềđạo đức cỏch mạng cú ý nghĩa cực kỡ quan trọng và mang tớnh cấp thiết cao

4 Đối tượng nghiờn cứu

- Tư tưởng Hồ Chớ Minh về đạo đức cỏch mạng của người cỏn bộ trong thời đại ngày nay

5 Bố cục nghiờn cứu

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kếtcấu như sau:

CHƯƠNG I: chủ nghĩa cá nhân và đạo đức cách mạng Chơng II: Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân.

Chơng III: giá trị của t tởng nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân

b nội dung CHƯƠNG I:

chủ nghĩa cá nhân và đạo đức cách mạng.

I HOÀN CẢNH RA ĐỜI TÁC PHẨM

 25-1-1969 Bỏc giao cho đồng chớ cỏn bộ tuyờn huấn chuẩn bị nội dung bàiviết quan trọng, ngắn gọn chủ đề “Quột sạch chủ nghĩa cỏc nhõn, nõng cao đạo đứccỏch mạng”

 28-1-1969 Bỏc sửa rồi đỏnh mỏy gửi đồng chớ Ủy viờn BCH đề nghị thamgia ý kiến

 Chiều 30/1 bổ sung ý kiến đúng gúp

 3-2-1969 Bỏo Nhõn dõn đăng lờn trang nhất “Nõng cao đạo đức cỏch mạng,quột sạch chủ nghĩa cỏ nhõn” (Nhõn kỷ niệm 39 năm thành lập Đảng)

 Nõng cao đạo đức cỏch mạng và chống chủ nghĩa cỏ nhõn là vấn đề dược đặt

ra cấp bỏch trong tỡnh hỡnh hiện nay Bởi vỡ, tỡnh trạng suy thoỏi tư tưởng, chớnh trị

và lối sống của một số bộ phận cỏn bộ, đảng viờn đang ngày càng diễn ra phổ biến,tinh vi và nghiờm trọng

 Do đú, ngiờn cứu tỏc phẩm của chủ tịch Hồ Chớ Minh Nõng cao đạo đức

cỏch mạng, quột sạch chủ nghĩa cỏ nhõn là rất cần thiết đối với việc nõng cao đạo

đức cỏch mạng cho đội ngũ Đảng viờn để đỏp ứng nhu cầu cho nhiệm vụ mới

II, NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TÁC PHẨM

 Mở đầu tỏc phẩm, chủ tịch Hồ Chớ Minh luụn nhắc nhở cỏc cỏn bộ đảngviờn luụn nờu cao vai trũ gương mẫu tiờn phong để xứng đỏng là người lónh đạo,xứng đỏng là người tin cậy, mến phục của nhõn dõn “Đảng viờn đi trước, làngnước theo sau”1

1 Hồ Chớ Minh: Sđd, t.12, tr.438

1 Khẳng định những thắng lợi vẻ vang mà cỏch mạng đạt được là nhờ vai trũlónh đạo và thành tớch của Đảng trong giỏo dục đào tạo nhiều thế hệ cỏn bộ đảngviờn gương mẫu, gian khổ đi trước, hưởng thụ đi sau, hăng hỏi dũng cảm trong mọicụng tỏc

 Đảng đó lónh đạo nhõn dõn ta tiến hành Cỏch mạng Thỏng 8 1945 thànhcụng, lập nờn nước Việt nam dõn chủ cộng hũa

 Kháng chiến chống Pháp dành thắng lợi (1954)

 Đảng lãnh đạo nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng là:Vừa chiến đấu chống đế quốc Mỹ ở miền Nam, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ởmiền Bắc

 Khẳng định đường lối cách mạng do Đảng lãnh đạo là đúng đắn

 Phương pháp lãnh đạo của Đảng là sáng suốt, tài tình

 Từi đó đưa dân tộc ta tiến lên không ngừng, từ thắng lợi này đến thắng lợikhác

 Trong đó đáng kể là đã đào tạo được một thế hệ thanh niên cách mạng

2 Nêu lên tình hình và thực trạng đội ngũ cán bộ đảng viên của Đảng

 Ưu điểm trên mọi mặt trận chiến đấu và sản xuất, trong mọi hoạt động hằngngày

 Rất nhiều cán bộ đảng viên tỏ ra anh dũng, gương mẫu gian khổ đi trước,hưởng thụ đi sau, và làm nên những thành tích vẻ vang Thành tích và ưu điểm nóitrên đã được nhân dân Và Đảng thừa nhận, ghi nhớ và tự hào

 Nhấn mạnh khuyết điểm của một số ít cán bộ đảng viên

 Đạo đức, phẩm chất còn thấp kém làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, làmsuy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng

 Khuyết điểm nặng nhất là “họ mang chủ nghía cá nhân”1

 Một căn bệnh nguy hiểm như một thứ vi trùng l;ây lan và đẻ nhiều chứngbệnh khác, nhiều khuyết điểm khác

 1 Hồ Chí Minh: Sđd, t.12, tr.438

 Khái niệm chủ nghĩa cá nhân được biểu hiện với mọi màu vẻ

 Người chỉ rõ bản chất cá nhân là: “Việc gì cũng nghĩa đến lợi ích riêng củamình trước chỉ muốn “mọi người vì mình””1

 Nó là nguyên nhân sinh ra nhiều chứng bệnh khác như ngại lao vào khókhăn, sa vào tham nhũng, lãng phí, xa hoa

 Học tham danh trục lợi, thích địa vị quyền hành

 Học tự cao tự đại, coi thường tập thể, xem kinh quần chúng, độc đoán,chuyên quyền

 Họ ra rời thức tế, xã rời quần chúng, mắc bệnh quan liêu, Tóm lại, do chủquan cá nhân mà phạm nhiều sai lầm.

 1 Hồ Chí Minh: Sđd, t.12, tr.438

 Tác phẩm đã liệt kê ra rất nhiều thói hư tật xấu của một số cán bộ đảng viên

 Đó là những căn bệnh và khuyết điểm được nảy sinh trong điều kiện củađảng cầm quyền

 Tất cả tựu trung là do chủ nghĩa cá nhân: đẻ ra mọi thứ hư nết xấu: Suy bì,lười biếng, kiêu căng,

 Từ đó, Người nêu ra cách trị bệnh này, xác định trách nhiệm lãnh đạo vàgiáo dục của Đảng

3 Phương hướng và biện pháp khắc phục

 Trách nhiệm của tổ chức Đảng là tăng cường giáo dục lý tưởng cộng sản chủnghĩa, dường lối chính sách

 Thực hiện nghiêm túc phê bình và tự phê bình trong Đảng

 Phải tổ chức cho quần chúng phê bình đảng viên

 Công tác kiểm tra của Đảng phải chặt chẽ; kỷ luật của Đảng phải nghiêmminh

 Nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên

 Phải đặt ra lợi ích của cách mạnh, của Đảng, của nhân dân lên trên, lêntrước

 Phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân; nâng cao đạo đức cách mạng

 Bồi dưỡng tư tưởng tập thể tinh thần đoàn kết, tinh thần tổ chức và tính kỷluật

 Nhiệm vụ học tập và nâng cao trình độ hiểu biết để làm tốt nhiệm vụ

 Đó cũng là cách chữa trị tốt nhất các loại bệnh nói trên

 Tác giả khẳng định: Đó là cách thiết thực để kỷ niệm ngày thành lập Đảng ta– một Đảng vĩ đại Mỗi cán bộ đảng viên luôn sửa chữa chính đáng với Đảng vĩđại

III Ý NGHĨA TÁC PHẨM

 Đảng phải thường xuyên đổi mới và chỉnh đốn để xây dựng Đảng thành tổ

chức vững mạnh và trong sạch.

 Mỗi cán bộ đảng viên là phải thường xuyên tự đổi mới, tự rèn luyện Nângcao đạo đức cách mạng, thực hành chống chủ nghĩa cá nhân

 Vai trò nêu gương về đạo đức của cán bộ đảng viên là vấn đề rất quan trọng

1- Chủ nghĩa cá nhân theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

1.1 Quan niệm về chủ nghĩa cá nhân trong lịch sử.

Những biểu hiện đầu tiên của chủ nghĩa cá nhân xuất hiện cùng với phongtrào văn hoá Phục Hưng, gắn liền với văn học ánh sáng, các nhà triết học khaisáng Lúc đầu, chủ nghĩa cá nhân xuất hiện như trạng thái đối lập với chế độchính trị đương thời, nói lên tính độc lập của con người, sự nỗ lực vươn lên của

cá nhân, quyền tự do dân chủ của cá nhân trong lòng xã hội Vì vậy chủ nghĩa cánhân xuất hiện có tác dụng thúc đẩy sự phát triển của lịch sử, tiến bộ xã hội.Chính giai cấp tư sản đã lợi dụng triệt để mặt tích cực này

Tư tưởng chủ nghĩa cá nhân có từ rất sớm, nhưng về thuật ngữ chủ nghĩa cánhân xuất hiện vào những năm 20 của thé kỉ XIX Chủ nghĩa cá nhân cực đoangắn với chủ nghĩa ích kỉ của giai cấp tư sản, những mặt tích cực dần bị chekhuất, còn mặt tiêu cực lại nhanh chóng nổi cộm lên Sau này rất nhiều phân tíchđánh giá chủ nghĩa cá nhân đó là một thế giới quan mà thế giới quan đó dựa trên

sự đối lập cá nhân và xã hội

1.2 Quan niệm về chủ nghĩa cá nhân theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

1.2.1 Chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng rất độc.

Hồ Chí Minh sử dụng thuật ngữ chủ nghĩa cá nhân từ năm 1947 trong tácphẩm “Sửa đổi lối làm việc” Trong đó Người coi “Chủ nghĩa cá nhân là nhưmột thứ vi trùng rất độc, do nó mà sinh ra các thứ bệnh rất nguy hiểm” Sau nàytrong quá trình lãnh đạo cách mạng, với mỗi sự phát triển tinh vi của chủ nghĩa

cá nhân, Người đều có những định nghĩa khác nhau cùng những tác phẩm quantrọng đánh vào “thứ vi trùng” này Nhưng Hồ Chí Minh luôn có quan điểm nhấtquán về những mặt tiêu cực của chủ nghĩa cá nhân, Người coi nó đối lập với đạođức cách mạng, gắn liền với chủ nghĩa đế quốc Theo Người chủ nghĩa cá nhânchính là sự tôn thờ tuyệt đối hoá, tôn thờ quyền lợi và lợi ích cá nhân, đến mức

nó đối lập hoàn toàn với lợi ích tập thể và lợi ích xã hội, Bác nói : “Chủ nghĩa cánhân là một trở ngại lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội Cho nên thắng lợicủa chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏ chủnghĩa cá nhân”1

Nhưng Hồ Chí Minh không hoàn toàn phủ nhận vai trò của chủ nghĩa cánhân, theo Người: “ Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân chứ không phải là giàyxéo lên lợi ích cá nhân” Bác khẳng định: “Chỉ có trong chủ nghĩa xã hội quyền

và lợi ích cá nhân được đảm bảo triệt để”

Hồ Chí Minh dã nhiều lần có định nghĩa khái niệm chủ nghĩa cá nhân, sauđây xin giới thiệu một vài khái niệm mà Người sử dụng nhiều nhất:

Chủ nghĩa cá nhân là đặt lợi ích riêng của mình, của gia đình mình lên trên,lên trước lợi ích chung của dân tộc Đó là bệnh chính, bệnh mẹ, do đó mà sinh ranhiều chứng bệnh khác như: Tự tư, tự lợi, sợ khó, sợ khổ Không yên tâm côngtác Ham địa vị danh tiếng Lãng phí, tham ô Quan liêu, mệnh lệnh

Chủ nghĩa cá nhân là trái với chủ nghĩa tập thể Do chủ nghĩa cá nhân mà đẻ

ra các tư tưởng sai lệch khác” như “tư tưởng công thần”; “lo lắng tiền đồ bảnthân”; “đòi hưởng thụ đãi ngộ”

Chủ nghĩa cá nhân là việc gì cũng nghĩ đến lợi ích của mình trước hết Họkhông lo mình vì mọi người mà chỉ muốn mọi người vì mình

Chủ nghĩa cá nhân là lợi mình, hại người, tự do vô tổ chức, vô kỉ luật vànhững tính xấu khác là kẻ địch nguy hiểm của chủ nghĩa xã hội , là kẻ địch hung

ác của chủ nghĩa xã hội

Chủ nghĩa cá nhân trái ngược với đạo đức cách mạng , chủ nghĩa cá nhân làmột thứ rất gian xảo, xảo quyệt, nó khéo dỗ dành người ta đi xuống dốc; tóm lạicái gì trái với đạo đức cách mạng đều là chủ nghĩa cá nhân

Chủ nghĩa cá nhân là như một thứ vi trùng rất độc, do đó mà nó sinh ra cácthứ bệnh rất nguy hiểm Sẽ được giới thiệu trong phần sau

Chủ nghĩa cá nhân là so bì đãi ngộ: lương thấp, lương cao, quần áo đẹp, xấu,

là uể oải, muốn nghỉ ngơi, muốn hưởng thụ, an nhàn Chủ nghĩa cá nhân như vi

1 Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội - 1996, tập 9, tr 291

trùng đẻ ra nhiều bệnh khác: sợ khó, sợ khổ, tự do chủ nghĩa; vui thì làm, khôngvui thì không làm, thích thì làm, không thích thì không làm.

Chủ nghĩa cá nhân như tự tư, tự lợi, tự kiêu, tự mãn, chỉ tham việc gì có danhtiếng, xem khinh những công việc bình thường

Tranh công đổ lỗi là biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa đơn vị

Chủ nghĩa cá nhân là tư tưởng tiểu tư sản còn ẩn nấp trong mình mỗi ngườichúng ta Nó là bạn đồng minh của hai kẻ thù kia (chủ nghĩa đế quốc và thóiquen truyền thống lạc hậu)

Chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù nguy hiểm mà mỗi người chúng ta phải luôn luôntỉnh táo đề phòng và kiên quyết tiêu diệt

1.2.2 Những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân1

“Chủ nghĩa cá nhân là như một thứ vi trùng rất độc, do nó mà sinh ra các thứbệnh rất nguy hiểm, thí dụ những bệnh sau đây:

a) Bệnh tham lam - Những người mắc phải bệnh này thì đặt lợi ích của mìnhlên trên lợi ích của Đảng, của dân tộc, do đó mà chỉ "tự tư tự lợi" Dùng củacông làm việc tư Dựa vào thế lực của Đảng để theo đuổi mục đích riêng củamình Sinh hoạt xa hoa, tiêu xài bừa bãi Tiền bạc đó ở đâu ra? Không xoay củaĐảng thì xoay của đồng bào Thậm chí làm chợ đen buôn lậu Không sợ mấtthanh danh của Đảng, không sợ mất danh giá của mình

b) Bệnh lười biếng - Tự cho mình là cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết Làmbiếng học hỏi, làm biếng suy nghĩ Việc dễ thì tranh lấy cho mình Việc khó thìđùn cho người khác Gặp việc nguy hiểm thì tìm cách để trốn tránh

c) Bệnh kiêu ngạo - Tự cao, tự đại, ham địa vị, hay lên mặt Ưa người ta tângbốc mình, khen ngợi mình Ưa sai khiến người khác Hễ làm được việc gì hơithành công thì khoe khoang vênh váo, cho ai cũng không bằng mình Khôngthèm học hỏi quần chúng, không muốn cho người ta phê bình Việc gì cũngmuốn làm thầy người khác

d) Bệnh hiếu danh - Tự cho mình là anh hùng, là vĩ đại Có khi vì cái thamvọng đó mà việc không đáng làm cũng làm Đến khi bị công kích, bị phê bình

1 Sđd, tập 5, tr 255 – 261.

thì tinh thần lung lay Những người đó chỉ biết lên mà không biết xuống Chỉchịu được sướng mà không chịu được khổ Chỉ ham làm chủ tịch này, uỷ viên

nọ, chớ không ham công tác thiết thực

đ) Thiếu kỷ luật - Đã mắc bệnh cá nhân thì tư tưởng và hành động cũng đặt cánhân lên trên Vì thế mà việc gì cũng không lấy Đảng làm nền tảng Mình muốnthế nào thì làm thế ấy Quên cả kỷ luật của Đảng Phê bình thì cốt công kíchnhững đồng chí mình không ưa Cất nhắc thì cốt làm ơn với những người mìnhquen thuộc

e) Óc hẹp hòi - ở trong Đảng thì không biết cất nhắc những người tốt, sợngười ta hơn mình ở ngoài Đảng thì khinh người, cho ai cũng không cáchmạng, không khôn khéo bằng mình Vì thế màkhông biết liên lạc hợp tác vớinhững người có đạo đức tài năng ở ngoài Đảng Vì thế mà người ta uất ức vàmình thành ra cô độc

g) Óc địa phương - Bệnh này tuy không xấu bằng các bệnh kia nhưng kết quảcũng rất tai hại Miễn là cơ quan mình, bộ phận mình, địa phương mình đượcviệc Còn các cơ quan, bộ phận, địa phương khác ra sao cũng mặc kệ Đó là vìcận thị, không xem xét toàn thể Không hiểu rằng lợi ích nhỏ phải phục tùng íchlợi to, ích lợi bộ phận phải phục tùng ích lợi toàn thể

h) Óc lãnh tụ - Đánh được vài trận, hoặc làm được vài việc gì ở địa phương đãcho mình là tài giỏi lắm rồi, anh hùng lắm rồi, đáng làm lãnh tụ rồi Nào có biết

so với công cuộc giải phóng cả dân tộc thì những thành công đó chỉ là một chútcỏn con, đã thấm vào đâu! Mà so với những sự nghiệp to tát trong thế giới, càngkhông thấm vào đâu

i) Bệnh "hữu danh, vô thực" - Làm việc không thiết thực, không tự chỗgốc, chỗ chính, không từ dưới làm lên Làm cho có chuyện, làm lấy rồi Làmđược ít suýt ra nhiều, để làm một bản báo cáo cho oai, nhưng xét kỹ lại thìrỗng tuếch

k) Kéo bè kéo cánh lại là một bệnh rất nguy hiểm nữa Từ bè phái mà đi đếnchia rẽ Ai hợp với mình thì dù người xấu cũng cho là tốt, việc dở cũng cho làhay, rồi che đậy cho nhau, ủng hộ lẫn nhau Ai không hợp với mình thì người tốt

cũng cho là xấu, việc hay cũng cho là dở, rồi tìm cách dèm pha, nói xấu, tìmcách dìm người đó xuống Bệnh này rất tai hại cho Đảng Nó làm hại đến sựthống nhất Nó làm Đảng bớt mất nhân tài và không thực hành được đầy đủchính sách của mình Nó làm mất sự thân ái, đoàn kết giữa đồng chí Nó gây ranhững mối nghi ngờ.

l) Bệnh cận thị - Không trông xa thấy rộng Những vấn đề to tát thì khôngnghĩ đến mà chỉ chăm chú những việc tỉ mỉ Thí dụ: việc tăng gia sản xuất, việctiếp tế bộ đội thì không lo đến, mà chỉ lo thế nào để lợi dụng cơm cháy và nướcgạo trong các bộ đội Những người như vậy, chỉ trông thấy sự lợi hại nhỏ nhen

mà không thấy sự lợi hại to lớn

m) Bệnh tị nạnh - Cái gì cũng muốn "bình đẳng" Thí dụ: Cấp trên vì côngviệc phải cưỡi ngựa, đi xe Cấp dưới cũng muốn cưỡi ngựa, đi xe Người phụtrách nhiều việc, cần có nhà rộng Người không phụ trách nhiều việc, cũng đòinhà rộng Phụ cấp cho thương binh cũng muốn nhất luật, không kể thương nặnghay nhẹ Làm việc gì, thì muốn già, trẻ, mạnh, yếu đều làm bằng nhau Có việc,một người làm cũng được, nhưng cũng chờ có đủ mọi người mới chịu làm Bệnhnày sinh ra vì hiểu lầm hai chữ bình đẳng Không hiểu rằng: người khoẻ gánhnặng, người yếu gánh nhẹ Người làm việc nặng phải ăn nhiều, người làm việc

dễ thì ăn ít Thế là bình đẳng”

2- Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng.

2.1 Đạo đức là gốc của người cán bộ cách mạng.

Theo Hồ Chí Minh, đạo đức có vị trí rất quan trọng, Người coi đạo đức là “cáigốc”, là “nền tảng” của người cách mạng Bác căn dặn: “ Cũng như sông thì cónguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không cógốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tàigiỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Vì muốn giải phóng cho dân tộc,giải phóng cho loài người là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức,không có căn bản, tự mình đã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?”1

Chính vì vậy Người có tới 55 tác phẩm bàn về đạo đức cách mạng không kể

1 sđd, T5, tr 252

những tác phẩm có liên quan đến đạo đức Trong tác phẩm “Đường Káchmệnh” , nội dung đầu tiên mà Bác nhắc đến là “tư cách người cách mệnh” với

23 điểm mà nội dung chủ yếu là các tiêu chuẩn về đạo đức Điều này đã bộc lộ

rõ tư tưởng của Người, theo Bác muốn làm cách mạng, muốn học chủ nghĩaMác - Lênin thì trước hết phải có được nền tảng đạo đức cách mạng, phải cóđược các “tiêu chuẩn của một người cách mệnh” Hồ Chí Minh nói: “Làm cáchmạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang,nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp,lâu dài, gian khổ Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cáchmạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụcách mạng vẻ vang”1

2.2 Hệ giá trị đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

2.2.1 Trung, hiếu, nhân, nghĩa, trí, dũng.

a) Trung với nước, hiếu với dân

Trung với nước, hiếu với dân là những phẩm chất hàng đầu của đạo đức cáchmạng Trung và hiếu là những khái niệm có trong tư tưởng đạo đức truyền thốngViệt Nam và phương Đông Thế nhưng tư tưởng của Hồ Chí Minh không chỉ kếthừa những giá trị của chủ nghĩa yêu nước truyền thống của dân tộc mà còn vượtqua những hạn chế của chúng, nâng thành chuẩn mực giá trị đạo đức mới - đạođức cách mạng ở phạm vi rộng hơn

Trung với nước là trung thành vô hạn với sự nghiệp dựng nước, giữ nước,phát triển đất nước, làm cho đất nước “sánh vai với các cường quốc năm châu”.Nước ở đây là nước của dân, còn dân lại là lại là chủ đất nước, “bao nhiêu quyềnhạn đều của dân”, “bao nhiêu lợi ích đều vì dân”, “bao nhiêu quyền hành và lựclượng đều ở nơi dân”, Đảng và chính phủ là đầy tớ nhân dân Chính vì vậy trungvới nước cũng chính là trung với dân

Hiếu với dân nghĩa là cán bộ đảng, nhà nướcvùa là “người lãnh đạo”, vừa “làngười người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” Tư tưởng hiếu với dânkhông dừng lại ở chỗ thương dân mà còn phải phục vụ hết lòng Đòi hỏi phải

1 sđd, T9, tr 283

gần dân, gắn bó với dân, kính trọng và học tập dân, dựa hẳn vào dân, lấy dânlàm gốc Phải nắm vững dân tình, nắm vững dân tâm, cải thiện dân sinh, nângcao dân trí, làm cho dân hiểu dược quyền và trách nhiệm của người chủ đấtnước Có được cái đức ấy thì người lãnh đạo, người cách mạng mới được dân tinyêu, quý mến, kính trọng, nhất định sẽ tạo ra sức mạnh to lớn cho cách mạng Người khẳng định: “Trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hi sinh

vì độc lập dân tộc tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũnghoàn thành khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”

“NHÂN là thật thà thương yêu, hết lòng giúp đỡ đồng chí và đồng bào Vì thế

mà kiên quyết chống lại những người, những việc có hại đến Đảng, đến nhândân Vì thế mà sẵn lòng chịu cực khổ trước mọi người, hưởng hạnh phúc sauthiên hạ Vì thế mà không ham giàu sang, không e cực khổ, không sợ oai quyền.Những người đã không ham, không e, không sợ gì thì việc gì là việc phải họ đềulàm được

NGHĨA là ngay thẳng, không có tư tâm, không làm việc bậy, không có việc gìphải giấu Đảng Ngoài lợi ích của Đảng, không có lợi ích riêng phải lo toan LúcĐảng giao cho việc, thì bất kỳ to nhỏ, đều ra sức làm cẩn thận Thấy việc phảithì làm, thấy việc phải thì nói Không sợ người ta phê bình mình, mà phê bìnhngười khác cũng luôn luôn đúng đắn

TRÍ vì không có việc tư túi nó làm mù quáng, cho nên đầu óc trong sạch, sángsuốt Dễ hiểu lý luận Dễ tìm phương hướng Biết xem người Biết xét việc Vìvậy, mà biết làm việc có lợi, tránh việc có hại cho Đảng, biết vì Đảng mà cấtnhắc người tốt, đề phòng người gian

DŨNG là dũng cảm, gan góc, gặp việc phải có gan làm Thấy khuyết điểm cógan sửa chữa Cực khổ khó khăn, có gan chịu đựng Có gan chống lại những sựvinh hoa, phú quý, không chính đáng Nếu cần, thì có gan hy sinh cả tính mệnhcho Đảng, cho Tổ quốc, không bao giờ rụt rè, nhút nhát.”

Đó là đạo đức cách mạng Đạo đức đó không phải là đạo đức thủ cựu Nó là

1 trích, sđd, T5, tr 251- 252

đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân, mà vì lợiích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người”.

2.2.2 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.

Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là nền tảng của đời sống mới, làphương châm tư tưởng của đạo đức cách mạng trong tư tưởng đạo dức Hồ ChíMinh Người khẳng định:

“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông Đất có bốn phương: Đông, Tây,Nam, Bắc Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính Thiếu một mùa, thìkhông thành trời Thiếu một phương, thì không thành đất Thiếu một đức thìkhông thành người”1

… Cần và Chuyên phải đi đôi với nhau… Cần không phải là làm xổi… Cần làluôn cố gắng, luôn luôn chăm chỉ, cả năm, cả đời Nhưng không làm quá trớn…Lười biếng là kẻ địch của Cần”2

lại thành cái to; không phô trương hình thức không kiên hoan linh đình, chèchén lu bù.

Kiệm tức “Là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi CẦNvới KIỆM , phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người CẦN mà khôngKIỆM, "thì làm chừng nào xào chừng ấy" Cũng như một cái thùng không cóđáy; nước đổ vào chừng nào, chảy ra hết chừng ấy, không lại hoàn không.KIỆM mà không CẦN , thì không tăng thêm, không phát triển được Mà vật gì

đã không tiến tức phải thoái Cũng như cái thùng chỉ đựng một ít nước, khôngtiếp tục đổ thêm vào, lâu ngày chắc nước đó sẽ hao bớt dần, cho đến khi khôkiệt

… Thời giờ cũng cần phải tiết kiệm như của cải… Tiết kiệm thời giờ củamình, lại phải tiết kiệm thời giờ của người…

… Tiết kiệm không phải là bủn xỉn Khi không nên tiêu xài thì một đồng xucũng không nên tiêu Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho đồng bào, cho Tổquốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng Như thế mớiđúng là kiệm…

… Tiết kiệm phải kiên quyết không xa xỉ Cho nên, muốn tiết kiệm có kếtquả tốt, thì phải khéo tổ chức”1

c) Liêm:

Tức là: “Không tham địa vị Không tham tiền tài Không tham sung sướng.Không ham người tâng bốc mình Vì vậy mà quang minh chính đại, không baogiờ hủ hoá.Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ”

“Liêm là trong sạch, không tham lam… Ngày nay, nước ta là Dân chủ Cộnghoà, chữ LIÊM có nghĩa rộng hơn; là mọi người đều phải LIÊM… Chữ LIÊMphải đi đôi với chữ KIỆM Cũng như chữ KIỆM phải đi đôi với chữ CẦN CóKIỆM mới LIÊM được Vì xa xỉ mà sinh tham lam

Tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên đều làBẤT LIÊM Người cán bộ, cậy quyền thế mà đục khoét dân, ăn của đút, hoặctrộm của công làm của tư…

1 sđd, T5, tr 636 – 638

…Dìm người giỏi, để giữ địa vị và danh tiếng của mình là đạo vị (đạo làtrộm) Gặp việc phải, mà sợ khó nhọc nguy hiểm, không dám làm, là tham vật

uý lạo Gặp giặc mà rút ra, không dám đánh là tham sinh uý tử Đều làm trái vớichữ LIÊM

… Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu chodân… Cán bộ thi đua thực hành liêm khiết, thì sẽ gây nên tính liêm khiết trongnhân dân Một dân tộc biết Cần, Kiệm, Liêm là một dân tộc giàu về vật chất,mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh, tiến bộ”1

d) Chính:

“Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn Điều gì khôngđứng đắn, thẳng thắn, tức là tà CẦN, KIỆM, LIÊM, là gốc rễ của CHÍNH.Nhưng một cây cần có gốc rễ, lại cần có ngành, lá, hoa, quả mới là hoàntoàn Một người phải Cần, Kiệm, Liêm, nhưng còn phải CHÍNH mới làngười hoàn toàn

Đối với mình: không tự kiêu, tự đại, luôn chịu khó học cầu tiến bộ, luôn tựkiểm điểm để phát triển điều hay, sửa điều dở của bản thân mình “Luôn luôn tựkiểm điểm, tự phê bình những lời mình đã nói, những việc mình đã làm, để pháttriển điều hay của mình, sửa đổi khuyết điểm của mình”2

Đối với người: “Trừ bọn Việt gian bán nước, trừ bọn phát xít thực dân, lànhững ác quỷ mà ta phải kiên quyết đánh đổ, đối với tất cả những người khác thì

ta phải yêu quý, kính trọng, giúp đỡ Chớ nịnh hót người trên Chớ xem khinhngười dưới Thái độ phải chân thành, khiêm tốn, phải thật thà đoàn kết Phải họcngười và giúp người tiến tới Phải thực hành chữ Bác - Ái”3

Đối với việc: “Phải để công việc nước lên trên, trước việc tư, việc nhà Đãphụ trách việc gì, thì quyết làm cho kỳ được, cho đến nơi đến chốn, không sợkhó nhọc, không sợ nguy hiểm… Việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm Việc ácthì dù nhỏ mấy cũng tránh.Mỗi ngày cố làm một việc lợi cho nước”4

e) Chí công vô tư:

1 sđd, T5, tr 640 – 642

2 sđd, T5, tr 644

3 sđd, T5, tr 644

4 sđd, T5, tr 645