Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: - Môn Đại số và Giải Tích lớp 11 ban cơ bản -Trong phạm vi đề tài này, tôi thực hiện nghiên cứu đưa ra các phương pháp, nội dung tích hợp kiến thức Lịch sử,
Trang 1Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Thanh Hòa
Mã sáng kiến: 09.52.01
Trang 21 Lời giới thiệu
Dạy học tích hợp liên môn là một trong những phương pháp ngày càng được quantâm trong những năm gần đây Đó là một trong những phương pháp dạy học mới đemđến cho giáo dục những giá trị thực tiễn Vì trong một giờ học, học sinh được tiếp cận vớinhiều môn học chứ không phải một môn học khô cứng Hơn nữa học sinh có thể vậndụng các kiến thức nhiều môn học trong bài học để giải quyết các tình huống nảy sinhtrong thực tế Nhưng hiện nay, việc dạy học ở trường phổ thông đa phần các em mớiđược học kiến thức một cách riêng rẽ, chưa được tiếp cận vấn đề trong một chỉnh thểchung, thống nhất Các em mới chỉ được nhìn vấn đề theo phương diện từng môn, trongkhi tất cả những sự kiện, những vấn đề các em gặp phải ngoài đời sống đều cần đến kiếnthức đa môn để giải quyết
Dạy học theo chủ đề tích hợp là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạyhọc nói chung và dạy học Toán học nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy họchiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáodục Dạy học tích hợp làm cho người học nhận thức được sự phát triển xã hội một cáchliên tục, thống nhất, thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội,khắc phục được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức
Trong đó, môn Toán là môn học có đặc thù khó tích hợp được với các môn họckhác Tuy nhiên cũng có một số bài có thể tích hợp được với một số môn học và tôi đã
chọn “Tích hợp liên môn trong dạy học chủ đề Xác suất của biến cố’’ làm đề tài sáng
kiến kinh nghiệm của mình Thông qua sáng kiến kinh nghiệm này, ngoài kiến thức Toáncần đạt được các em có thể khắc sâu thêm các phần kiến thức đã học ở bộ môn khác:Lịch sử, Sinh học, GDCD, Hình học,…và các tình huống thường gặp trong thực tế.Không những thế, thông qua công việc được giao, các em chủ động lĩnh hội kiến thức,tăng kĩ năng làm việc theo nhóm hiệu quả Qua vận dụng sáng kiến này, các em cũng cóhiểu biết sâu sắc về ứng dụng của xác suất với đời sống và các môn học khác, tăng cường
ý thức bảo vệ sức khoẻ mình, ý thức bảo vệ môi trường và giải quyết được nhiều vấn đềtrong thực tiễn cuộc sống
2 Tên sáng kiến
“Tích hợp liên môn trong dạy học chủ đề Xác suất của biến cố”.
3.Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh Hòa
- Địa chỉ: Trường THPT Trần Hưng Đạo – Tam Dương – Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0987.444.700
- Email: nguyenthanhhoa.gvtranhungdao@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Thanh Hòa
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
- Môn Đại số và Giải Tích lớp 11 ban cơ bản
-Trong phạm vi đề tài này, tôi thực hiện nghiên cứu đưa ra các phương pháp, nội dung
tích hợp kiến thức Lịch sử, Địa lí, Sinh học, GDCD, Thực tế để dạy chủ đề Xác suất của
biến cố thuộc chương trình Đại số và Giải tích 11.
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Ngày 25 tháng 10 năm 2019.
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Trang 37.1 Nội dung của sáng kiến
PHẦN I MỞ ĐẦU7.1.1 Lí do chọn đề tài
Tích hợp trong dạy học nói chung, trong Toán học nói riêng có ý nghĩa quan trọngtrong giáo dưỡng, giáo dục, rèn luyện và phát triển kĩ năng tư duy, phân tích tổng hợp,khái quát hóa, trừu tượng hóa Sự phát triển nhanh chóng của khoa học kĩ thuật tronggiai đoạn hiện nay đang đòi hỏi sự thay đổi căn bản và toàn diện về nội dung vàphương pháp giáo dục Từ cách tiếp cận nội dung, giáo dục chuyển sang tiếp cận nănglực Điều đó đặt ra những yêu cầu về nguyên tắc và phương pháp giáo dục theo hướngtích hợp để giải quyết vấn đề đặt ra trên đây
Việc thực hiện vận dụng kiến thức Vật lí, Địa lí, Sinh học trong dạy học Toán họcnói chung đã được nhiều giáo viên môn Toán thực hiện trong những năm qua Tuynhiên, việc thực hiện tích hợp kiến thức như thế nào trong dạy học Toán học đảm bảotính vừa sức và nâng cao hứng thú, tính tích cực và khả năng tư duy sáng tạo của họcsinh trong học tập còn nhiều hạn chế, nhất là việc đưa ra các phương pháp, cách thứctích hợp kiến thức Vật lí, Địa lí, Sinh học, Tin học, trong dạy học Toán học
Cùng với những hạn chế còn tồn tại trong quá trình thực hiện vận dụng kiến thứcVật lí, Địa lí, Sinh học, GDCD trong giảng dạy Toán học; với mong muốn nâng caohứng thú của học sinh trong học tập bộ môn, từ đó góp phần nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục, tôi lựa chọn nội dung “Tích hợp liên môn trong dạy học chủ đề Xác suất
của biến cố làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình.
7.1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài.
Qua đề tài này, tôi muốn giúp học sinh thấy được mối liên hệ giữa kiến thức mônToán học với các môn học khác đặc biệt là môn Vật lí, Địa lí, Sinh học, thực tế Từ đóviệc tiếp thu kiến thức của học sinh cũng trở nên hệ thống, khoa học và sâu sắc hơn vàhọc sinh biết vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các tình huống trong cuộc sống.Tìm hiểu, nghiên cứu và áp dụng các phương pháp tích hợp kiến Vật lí, Địa lí, Sinh
học, GDCD, thực tế trong dạy học chủ đề Xác suất của biến cố góp phần nâng cao hứng
thú và năng lực tư duy sáng tạo của học sinh trong học tập bộ môn, góp phần nâng caochất lượng giáo dục
7.1.3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu việc vận dụng tích hợp Vật lí, Địa lí, Sinh
học, thực tế trong dạy học chủ đề Xác suất của biến cố thuộc chương trình Đại số và
Giải tích 11 Ban cơ bản
- Khách thể nghiên cứu: học sinh lớp 11 trường Trung học phổ thông Trần HưngĐạo- huyện Tam Dương- Tỉnh Vĩnh Phúc
7.1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này, tôi sử dụng phương pháp các phương pháp như:
Nghiên cứu lí luận: Tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu toán học; phương pháp dạy
học môn Toán và các tài liệu khác liên quan đến đề tài Xác suất của biến cố Ngoài ra tôi
Trang 4còn tìm tòi kiến thức các môn học khác Vật lí, Sinh học, Địa lí, thực tế, có thể tích hợpvới chủ đề nêu trên.
Quan sát: Quan sát thực trạng dạy và học môn Toán nói chung và phân môn Giải
tích nói riêng ở trường phổ thông
Thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm sư phạm để xem xét tính khả thi và
hiệu quả của việc tích hợp các môn học khác và mối liên hệ với thực tiễn trong dạy họcGiải tích ở trường phổ thông
7.1.5 Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung: Nghiên cứu việc vận dụng tích hợp Vật lí, Địa lí, Sinh học, GDCD,
Tin học thực tế trong dạy học chủ đề Xác suất của biến cố thuộc chương trình Đại số và
Giải tích 11 Ban cơ bản
- Về khách thể nghiên cứu: trên 60 học sinh ở khối lớp 11 của trường THPT TrầnHưng Đạo
-Về thời gian nghiên cứu: Tháng 10, 11năm học 2019 – 2020
7.1.6 Điểm mới của đề tài
- Tìm hiểu, nghiên cứu, đưa ra các nội dung kiến thức Vật lí, Địa lí, Sinh học,
GDCD, thực tế có thể thực hiện tích hợp trong quá trình dạy học học chủ đề Xác suất
của biến cố thuộc chương trình Đại số và Giải tích 11 Ban cơ bản.
- Tìm hiểu, nghiên cứu và áp dụng các phương pháp thực hiện tích hợp kiến kiến
thức Vật lí, Địa lí, Sinh học, GDCD thực tế trong quá trình dạy học học chủ đề Xác suất
của biến cố thuộc chương trình Đại số và Giải tích 11 Ban cơ bản, góp phần nâng cao
hứng thú và năng lực tư duy sáng tạo của học sinh trong học tập bộ môn, góp phần nângcao chất lượng giáo dục Ngoài ra còn giúp học sinh có kĩ năng vận dụng Toán học cụ
thể là nội dung Xác suất của biến cố để giải quyết các tình huống trong thực tế cuộc
sống
7.1.7 Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận; Phần nội dung của sáng kiến được cấutạo thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học tích hợp
Chương 2 Nội dung tích hợp liên môn khi dạy chủ đề Xác suất của biến cố
Chương 3 Kết luận
Trang 5CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC
DẠY HỌC TÍCH HỢP
1 Cơ sở lí luận của việc dạy học tích hợp
1.1 Quan điểm tích hợp trong dạy học nói chung.
Tích hợp là một khái niệm rộng, không chỉ dùng trong lí luận dạy học Tích hợp
trong Tiếng Anh Integration có nguồn gốc từ tiếng Latin Integration có nghĩa là xác lập
cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sơ những bộ phận riêng lẻ
Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động, chương trình
hoặc những thành phần khác nhau thành một khối chức năng Tích hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hoà hợp, sự kết hợp”.
Theo từ điển Giáo dục học: “Tích hợp là hành động liên kết các đối tượng nghiên
cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học.
Tích hợp là một khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực Trong lĩnh vựckhoa học giáo dục, khái niệm tích hợp xuất hiện từ thời kì khai sáng, dùng để chỉ mộtquan niệm giáo dục toàn diện con người, chống lại hiện tượng làm cho con người pháttriển thiếu hài hoà cân đối
Như chúng ta đã biết, tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trởthành xu thế để xác định nội dung và chương trình dạy học ở nhiều nước trên thế giới.Thực tiễn đã cho thấy việc thực hiện quan điểm tích hợp trong dạy học đã giúp phát triểnnăng lực giải quyết những vấn đề phức tạp và làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩahơn đối với học sinh so với việc học những môn hoc được thực riêng rẽ
Như vậy tích hợp chính là một trong những quan điểm giáo dục nhằm nâng cao năng lựcngười học, giúp đào tạo những người có đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết vấn đềcủa cuộc sống hiện đại
Ở Việt Nam quan điểm dạy học tích hợp cũng đã xuất hiện từ những năm đầu thế
kỉ XXI Và đến hiện nay quan điểm dạy học này đã được áp dụng trong tất cả các cấp học
và bước đầu đã cho thấy hiệu quả tích cực Đã có nhiều nội dung được Bộ Giáo dục vàđào tạo chỉ đạo đưa vào quá trình giảng dạy các môn học như: Giáo dục đạo đức, phápluật, giáo dục chủ quyền quốc gia, tài nguyên, môi trường, biên giới, biển, đảo, giáo dục
tư tưởng Hồ Chí Minh…
Trong giai đoạn hiện nay, dạy học tích hợp còn là sự lồng ghép những môn họckhác có nội dung liên quan vào môn học nào đó người giáo viên có thể giúp học sinh thấyđược mối liên hệ giữa các môn học, từ đó có thể hiểu một cách sâu sắc nội dung bài học
Ví dụ như khi dạy môn Toán học, giáo viên có thể tích với kiến thức của các môn: Vật lí,Địa lí, Sinh học, thực tế, Giáo dục công dân,…
Như vậy trong dạy học bộ môn, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nộidung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau thành một môn học mới hoặc lồng ghépcác nội dung cần thiết vào những nội dung vốn có của môn học
1.2 Quan điểm tích hợp trong dạy học Toán học.
Như chúng ta đã biết ngày nay lí thuyết hiện đại về quá trình học tập đã nhấnmạnh rằng hoạt động của học sinh trước hết là học cách học Theo ý nghĩa đó, quan điểmdạy học tích hợp đòi hỏi giáo viên phải có cách dạy chú trọng phát triển ở học sinh cáchthức lĩnh hội kiến thức và năng lực, phải dạy cho học sinh cách thức hành động để hìnhthành kiến thức và kĩ năng cho chính mình, phải có cách dạy học buộc học sinh phải tự
Trang 6đọc, tự học để hình thành thói quen tự đọc, tự học để hình thành thói quen tự đọc, tự họcsuốt đời coi đó là một hoạt động đọc hiểu trong suốt quá trình học tập ở nhà trường.
Khi thiết kế bài học Toán học theo quan điểm tích hợp không chỉ chú trọng đếnnội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống việc làm, thao táctương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt học sinh từng bước thực hiện để chiếm lĩnh đối tượnghọc tập, nội dung học tập, đồng thời hình thành và phát triển năng lực, kĩ năng tích hợp,tránh áp đặt một cách làm duy nhất Giờ học Toán theo quan điểm tích hợp phải là mộtgiờ học hoạt động phức hợp đòi hỏi sự tích hợp các kĩ năng, năng lực liên môn để giảiquyết nội dung tích hợp, chứ không phải sự tác động các hoạt động, kĩ năng riêng rẽ lênmột nội dung riêng rẽ thuộc nội bộ phân môn
Tóm lại, quan điểm tích hợp cần được hiểu toàn diện và phải được quán triệt trongmọi khâu của quá trình dạy học, quán triệt trong mọi yếu tố của hoạt học tập, tích hợptrong chương trình, tích hợp trong sách giáo khoa, tích hợp trong phương pháp dạy họccủa giáo viên và tích hợp trong hoạt động học tập của học sinh Quan điểm lấy học sinhlàm trung tâm đòi thực hiện việc tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh trong mọimặt, trên lớp và ngoài giờ, đồng thời cần phải bồi dưỡng lòng tin để các em tự tin và tựhọc, khi đó hoạt động dạy học mới thật sự có ý nghĩa
2 Cơ sở thực tiễn.
2.1 Nhận thức về dạy học tích hợp.
Có thể khẳng định rằng dạy học tích hợp là một xu thế dạy học hiện đại Bởi vậyhầu hết giáo viên đang làm công tác giảng dạy ở nhà trường phổ thông đều nhận thứcđược đây là một phương pháp, cách thức dạy học mang lại hiệu quả tích cực Hơn nữaToán học lại là môn học có khả năng tích hợp được với nhiều nội, nhiều môn học khácnhau Vì vậy trong quá trình giảng dạy, giáo viên đã có ý thức tìm hiểu và áp dụng
Trong những năm gần đây, Sở Giáo dục và Đào tạo rất chú trọng đến dạy học tíchhợp Vì vậy, dưới sự quán triệt, chỉ đạo của Sở giáo viên ở các trường phổ thông cũng đãđược bồi dưỡng, tập huấn dạy học tích hợp với nhiều nội dung như tích hợp tư tưởng HồChí Minh, Dân số, Môi trường, Kỹ năng sống, Pháp luật cũng như tích hợp các kiến thứcliên môn trong một số môn học trong đó có môn Toán
2.2 Thực trạng dạy học tích hợp trong môn Toán học ở trường THPT Trần Hưng Đạo.
Có thể khẳng định rằng giáo viên trường THPT Trần Hưng Đạo nhận thức rõ tầmquan trọng và ý nghĩa của dạy học tích hợp Tuy nhiên trong thực tế giảng dạy hiện nay,vẫn còn giáo viên chưa thực sự hiểu rõ về tích hợp Chính vì chưa hiểu kĩ về khái niệmnày nên trong quá trình giảng dạy giáo viên mới chỉ dừng lại ở việc lồng ghép hoặc đưa
ra một vài chỗ liên hệ trong bài học dẫn đến việc tích hợp trở nên khiên cưỡng Cũng cókhi trong quá trình dạy học giáo viên lại quá lạm dụng tích hợp dẫn đến một giờ họcToán nhưng lại ôm đồm quá nhiều nội dung hoặc kiến thức của những môn học khác làmcho bài học trở nên cồng kềnh dẫn đến phá vỡ thời lượng của bài học Ngoài ra còn làmcho bài học không có trọng tâm, thiếu chiều sâu, thiếu tính hệ thống hoặc biến giờ họctoán thành giờ học của các môn khác
2.3 Một số kinh nghiệm dạy học tích hợp trong môn Toán học
2.3.1 Trước hết phải hiểu thế nào là dạy học tích hợp trong môn Toán học.
Tích hợp trong quá trình dạy học là sự phối kết hợp các tri thức của một số mônhọc có những nét chính, tương đồng xoay quanh một chủ đề nào đó Nói cách khác, tíchhợp là phương pháp phối hợp một cách riêng lẻ các môn học khác nhau, các nội dung
Trang 7khác nhau theo những hình thức, cấp độ khác nhau nhằm đáp ứng mục tiêu, mục đích yêucầu cụ thể nào đó của tiết học.
Tích hợp trong môn Toán học không chỉ là sự kết nối tri thức của hai phân môn:Đại số, Giải tích và Hình học mà đó còn là sự tích hợp những kiến thức liên môn như Vật
lí, Địa lí, Sinh học, Giáo dục công dân hay những nội dung riêng lẻ khác như kĩ năngsống, môi trường, ….vào từng bài học, từng vấn đề cụ thể Đây chính là phương phápdạy học tiếp cận từ việc khái thác những tri thức của nhiều nội dung, nhiều môn học khác
có liên qua đến môn Toán học Từ đó để tăng thêm tính thuyết phục, tính phong phú, hấpdẫn và mối liên hệ, liên quan lẫn nhau của những môn học và khắc sâu nội dung môn họchơn
2.3.2 Xác định mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học tích hợp.
Để vận dụng phương pháp dạy học tích hợp có hiệu quả, người dạy cần phải xácđịnh chính xác, đúng đắn mục tiêu, nguyên tắc, phương pháp, nội dung dạy tích hợptrong bài dạy Theo kinh nghiệm của tôi, cụ thể như sau:
* Mục tiêu: (Trả lời câu hỏi: Sử dụng dạy học tích hợp trong bài dạy để làm gì?)
Để khắc sâu kiến thức thức bài học
Để thấy được mối liên quan, liên hệ giữa kiến thức của môn Toán học với các nộidung và các môn học khác
Rèn kỹ năng vận dụng Toán học để giải quyết các tình huống thực tế
* Nội dung: (Trả lời câu hỏi: Trong bài dạy, nội dung nào cần phải dạy theo hướng tích
hợp?)
Các nội dung kiến thức có những điểm liên quan với các nội dung, những môn họckhác
Các nội dung kiến thức cần đến những kiến thức liên môn của các môn học khác
để làm phương tiện, công cụ khai thác
* Nguyên tắc: (Trả lời câu hỏi: sử dụng phương pháp dạy học tích hợp xuất phát từ
những cơ sở nào?)
Căn cứ vào mục tiêu cần đạt của bài học
Căn cứ vào những nội dung cần kiến thức của các môn học khác để làm sáng tỏ
* Phương pháp: (Trả lời câu hỏi: Cách thức sử dụng phương pháp dạy học tích hợp như
Tích hợp ngang: Là hình thức tích hợp liên môn, phân môn của môn Toán học
như Đại số, Hình học, Giải tích để giải mã, làm rõ những kiến thức của Toán học vàngược lại
Tích hợp dọc: Là kiểu tích hợp trên cơ sở liên kết hai hoặc nhiều môn học thuộc
cùng một lĩnh vực hoặc một số lĩnh vực gần nhau
Trang 8CHƯƠNG II NỘI DUNG TÍCH HỢP LIÊN MÔN KHI DẠY HỌC
CHỦ ĐỀ XÁC SUẤT CỦA BIẾN CỐ.
Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong chủ đề trên, học sinh cần học tập và vận dụng cáckiến thức liên môn sau:
Môn học Bài liên quan đến chủ đề tích hợp Ghi chú
Hình học 8 Bài 1: Đa giác – Đa giác đều
Sinh học lớp 9 Bài 1: Mendden và di truyền học
Bài 12: Cơ chế xác định giới tínhSinh học lớp 12
Bài 10: Tương tác gen và tác động đa hiệu củagen
Bài 12: Di truyền liên kết với giới tính và ditruyền ngoài nhân
Tin học 11 Bài 12: Kiểu xâu
Giáo dục công dân 12 Bài 2: Thực hiện pháp luật
Vật lý 11 Bài 10: Ghép các bộ nguồn thành bộ
Vật lý 9 Bài 4: Đoạn mạch mắc nối tiếpBài 5: Đoạn mạch mắc song song
Như vậy, học sinh được rèn luyện năng lực vận dụng những kiến thức liên môn ở trên đểgiải quyết các vấn đề thực tiễn của dự án: Xác suất của biến cố, các trò chơi trong thực tếcuộc sống
I MỤC TIÊU DẠY HỌC
1 Về kiến thức.
1.1 Môn Đại số
- Nắm được định nghĩa cổ điển của xác suất
- Nắm được công thức tính xác suất
- Các tính chất và hệ quả của xác suất
- Nắm được các biến cố độc lập và công thức nhân xác suất
- Nắm được lịch sử phát triển môn học xác suất trên thế giới, cuốn sách Tiếng Việt về xác
suất – thống kê xuất bản lần đầu tiên ở nước ta
- Giúp học sinh hiểu sự hình thành và lịch sử phát triển của toán học chính là sự bắtnguồn từ việc xây dựng các trò chơi dân gian, từ thực tế các câu chuyện may rủi củanhững nhà tài phiệt
1.5 Môn giáo dục công dân.
- Nắm được một số luật quy định của nhà nước về các vấn đề chơi cờ bạc, luật về lựachọn giới tính thai nhi,… gắn liền với cuộc sống của chúng ta được học trong môn giáodục công dân
- Giúp học sinh hiểu các bài toán, các trò chơi dân gian, qua các bài toán, các trò chơi dângian đó giúp học sinh phát triển lối sống kỹ năng khác, giáo dục lối sống lành mạnh Khảnăng hiểu biết và tư duy xã hội theo hướng tích cực không xa đọa
Trang 91.6 Môn Tin học.
- Nắm được cách tìm kiếm, tra thông tin trên mạng Internet
-Biết cách làm một bài thuyết trình PowerPoint
1.7 Môn Vật Lý.
-Nắm được thế nào là dạng mạch mắc nối tiếp, dạng mạch mắc song song
- Vẽ được dạng mạch mắc nối tiếp và mắc song song
1.8 Kiến thức về thực tế, xã hội.
- Các trò chơi trên truyền hình: Chiếc nón Kỳ diệu, chọn bóng, tung súc sắc,…
- Quy luật của trò chơi thực tế.l
1.9 Kiến thức về Y học.
- Khả năng sinh con trai hay con gái,…
1.10 Môn Thể dục – Thể thao, Giáo dục – An ninh quốc phòng.
- Giúp học sinh hiểu công thức tính xác suất và tính toán làm sao để đảm bảo an toàntrong thể thao, khả năng may rủi có thể có trong thể thao
- Ảnh hưởng của xác suất trong thành tích đạt được như thế nào
2 Kỹ năng.
2.1 Môn Đại số.
- Biết vân dụng công thức tính xác suất để giải toán
- Giải được bài toán thực tế về xác suất
- Vận dụng các tính chất và hệ quả của xác suất vào các bài toán
- Biết vận dụng quy tắc cộng và quy tắc nhân xác suất vào giải toán
2.2 Môn Hình học.
- Vận dụng tính chất lục giác đều vào giải toán xác suất
2.3 Môn Sinh học.
- Vận dụng lý thuyết xác suất và tổ hợp để giải các bài toán về di truyền học
- Tính tần số xuất hiện tổ hợp gen
- Xác suất có được một cây có chiều cao ở mức độ nào đó
2.4 Môn Lịch sử
- Hiểu được lịch sử phát triển môn học xác suất trên thế giới, cuốn sách Tiếng Việt về xác
suất – thống kê xuất bản lần đầu tiên ở nước ta
2.5 Môn Giáo dục công dân.
- Vận dụng được các kiến thức pháp luật được học ở môn giáo dục công dân vào cuộcsống
- Nắm được Luật pháp quy định, sống và làm việc không vi phạm pháp luật
2.6 Môn Tin học
- Biết cách tìm kiếm thông tin trên mạng Internet
-Thực hành làm một bài thuyết trình PowerPoint
2.7 Môn Vật Lý.
-Vận dụng kiến thức về mạch mắc nối tiếp và song song trong bài toán tính xác suất
2.8 Kiến thức về thực tế, xã hội.
- Vận dụng được công thức tính xác suất, các quy tắc tính xác suất để giải quyết các bài
toán thực tế, gắn liền với cuộc sống
- Vận dụng lý thuyết xác suất để biết lợi hại của các trò chơi
2.9 Kiến thức về Y học.
- Nắm được khả năng sinh con trai hay con gái,…Từ đó tuyên truyền vận động mọingười có cách hiểu đúng về giới tính thai nhi Từ đó không lạm dụng kĩ thuật Y học đểlựa chọn giới tính thai nhi
Trang 102.10 Môn Thể dục – Thể thao, Giáo dục – An ninh quốc phòng.
- Học sinh biết sử dụng công thức tính xác suất, và tính toán làm sao để đảm bảo an toàntrong thể thao, khả năng may rủi có thể có trong thể thao
- Biết được cách xác định và tư duy để đạt được thành tích cao nhất trong thi đấu
3 Tư duy - Thái độ
- Cẩn thận, trung thực, hợp tác trong các hoạt động
- Thấy mối liên hệ giữa Toán học với các môn học khác và thực tế cuộc sống
- Biết vận dụng các kiến thức được học để ứng dụng vào thực tế cuộc sống sao cho đạthiệu quả cao nhất
- Hứng thú với phương pháp học tập mới, từ đó bồi dưỡng niềm say mê học tập với môntoán học Bồi dưỡng khả năng tự học và học tập suốt đời cho học sinh
- Học sinh khi trình bày sản phẩm học tập của mình phát triển dược năng lực sáng tạo,thể hiện ở các giải pháp khi trình bày sản phẩm
4 Định hướng năng lực hình thành
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tính toán
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực sáng tạo
- Năng lực tự đánh giá sự tiến bộ của học sinh trong quá trình học tập
* Năng lực vận dụng kiến thức liên môn
II THỜI LƯỢNG DỰ KIẾN
3 tiết học tập trên lớp và làm việc trên lớp và 1 tuần làm việc nhóm học sinh ở nhà
III CHUẨN BỊ CỦA HỌC SINH VÀ GIÁO VIÊN
1 Giáo viên
- Sách giáo khoa, Sách giáo viên, Chuẩn kiến thức kĩ năng, tài liệu tham khảo, Giáo án,Bản ghi chép
- Máy vi tính có nối mạng Internet, máy chụp hình, quay video
- Học liệu: Kiến thức liên môn, kiến thức vật lý, kiến thức …
- Máy vi tính, máy chiếu
2 Học sinh
- Mỗi học sinh chuẩn bị một cuốn sổ nhỏ; sau mỗi tiết học, học sinh tự ghi lại những nội
dung đã học được, nội dung nào hứng thú, nội dung nào chưa hiểu Giáo viên thu lại để
điều chỉnh cách dạy cho tiết học tiếp theo
- Vở, sách giáo khoa, kiến thức liên môn: Sinh học, vật lý, hình học, kiến thức thực tế,
- Tìm tư liệu, làm việc theo nhóm, chuẩn bị bài trình chiếu của nhóm mình
- Bút màu, giấy A0
- Mỗi tổ chuẩn bị 5 con súc sắc
3 Các phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin
- Phần mềm Microsoft Word
- Phần mềm Microsoft Power Point
- Phần mềm VLC Media Player
Trang 11IV PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Quan sát, đàm thoại, nêu vấn đề
- Phương pháp dạy học theo dự án
- Giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm
- Các kỹ thuật dạy học tích cực: kỹ thuật khăn trải bàn; kỹ thuật 3 lần 3; kỹ thuật động
não, kỹ thuật sơ đồ tư duy,
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi: Nêu khái niệm phép thử ngẫu nhiên, không gian mẫu? Nêu ví dụ minh hoạ và
chỉ ra không gian mẫu?
HS trả lời đúng thì tiếp tục tham gia vào trò chơi sau đây:
HS cả lớp: Suy nghĩ xem có nên đổi
không? Đổi hay không đổi thì khả năng
nào nhận được quà hơn?
GV: Gọi 1 vài HS nêu lên suy nghĩ của
mình sau khi HS trên quyết định
HS: Trình bày suy nghĩ của mình sau khi
HS trên đã quyết định
GV tổng kết: Nếu không đổi thì khả năng
nhận được quà của HS là 1/3
Sau khi GV mở 1 trong 2 hộp và không
có quà Nếu HS trên mà đổi thì khả năng
nhận được quà là
Vậy HS nên đổi thì khả năng nhận được
quà cao hơn
Trên đây là một phép thử, đổi hộp hay
không đổi là những biến cố Con số 1/3
hay 2/3 đánh giá khả năng xảy ra của mỗi
biến cố Ta gọi đó là xác suất của biến cố.
Để hiểu hơn về vấn đề này ta đi tìm hiểu
chủ đề xác suất của biến cố, để xem Toán
HS không được mở hộp ngay Sau đó GV
mở 1 hộp không có quà trong 2 hộp còn lại GV hỏi HS có đổi hộp quà đang cầm trên tay để lấy hộp quà còn lại không?
Hoạt động 2: Hình thành định nghĩa xác suất
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản
Ví dụ 1: Gieo ngẫu nhiên một con súc sắc
cân đối và đồng chất a) Hãy mô tả không gian mẫu? Xác định
1 21
3 3
Trang 12GV: Chia lớp thành 3 nhóm, yêu cầu các
nhóm thực hiện yêu cầu của Ví dụ 1:
HS: Thực hiện theo nhóm
GV: Gọi 1 nhóm lên trình bày Các nhóm
khác đóng góp ý kiến bổ sung
GV: Con số mà các em tìm được ở phần
c) là xác suất của biến cố A So sánh số
với tỉ số giữa số phần tử của A với số
phần tử của không gian mẫu
HS: Số bằng với tỉ số giữa số phần tử
của A với số phần tử của không gian mẫu
GV: Sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn để
học sinh xây dựng định nghĩa xác suất
của biến cố theo cách hiểu của mình
HS: Thực hiện nhiệm vụ.
GV: Nêu định nghĩa chính xác.
GV: Yêu cầu HS từ định nghĩa rút ra các
bước tính xác suất của biến cố
Tích hợp kiến thức về lịch sử ra đời
môn Xác suất.
Lý thuyết xác suất là bộ môn Toán học
nghiên cứu các hiện tượng ngẫu nhiên Sự
ra đời của lý thuyết xác suất bắt đầu từ
thư trao đổi giữa hai nhà Toán học vĩ đại
người Pháp là Pa-xcan (1623-1662) và
Phéc-ma (1601-1665) xung quanh các
giải đáp một số vấn đề rắc rối nảy sinh
trong các trò chơi cờ bạc mà một nhà quý
tộc Pháp đặt ra cho Pa-xcan Năm 1812,
nhà toán học Pháp La-pla-xơ đã dự báo
rằng : Môn khoa học bắt đầu từ việc xem
xét các trò chơi may rủi này sẽ hứa hẹn
trành một đối tượn quan trọng nhất của tri
thức loài người
Vào năm 1948 cuốn sách tiếng Việt đầu
tiên về xác suất thống kê mang tên:
số phần tử của không gian mẫu?
b) Khả năng xuất hiện của mỗi mặt là bao nhiêu?
c) Khả năng xảy ra của biến cố: A: “ Con súc sắc xuất hiện mặt lẻ chấm” là bao nhiêu?
Khả năng xuất hiện biến cố A là :
Định nghĩa: Giả sử phép thử T có không
gian mẫu là một tập hữu hạn và các kết quả của T là đồng khả năng Nếu A là một biến cố liên quan với phép thử T thì
ta gọi tỉ số là xác suất của A là một
số, kí hiệu là P(A)
hoặc Chú ý: n(A) hặc | | là số phần tử của A hay cũng là tập hợp các kết quả thuận lợi cho biến cố A
n( ) hặc | | là số các kết quả có thể xảy ra của phép thử
12
)(
)(
n
A n
)(
)()(
n
A n A P
|
|
|
|)(
A P
A