Quản lý bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn thành phố hồ chí minh trong bối cảnh hiện nay tt

Về phương diện lý luận, có nhiều công trình khoa học nghiêncứu về giáo dục, bồi dưỡng kỹ năng sống, kỹ năng mềm, KNXHcho thế hệ trẻ nói chung, cho sinh viên đại học nói riêng đã đượccông

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Thế hệ trẻ, trong đó có sinh viên là chủ nhân tương lai của đấtnước, là nguồn nhân lực to lớn, luôn xung kích trong xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc; là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xâydựng thành công CNXH Chăm lo giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ nóichung, sinh viên nói riêng vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho

sự ổn định và phát triển bền vững của quốc gia, dân tộc Trong Di chúc,Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đờisau là việc làm rất quan trọng và rất cần thiết” Tư tưởng của Người là

cơ sở để vận dụng bồi dưỡng thế hệ trẻ, cũng như sinh viên phù hợp vớimỗi giai đoạn lịch sử, cũng như trong bối cảnh hiện nay

Trong xã hội hiện đại ngày nay, con người nói chung, sinh viênnói riêng đang sống trong môi trường mở, đa dạng, đa chiều các quan

hệ xã hội và để thích ứng, biết chọn lọc những cái có ích cho bảnthân đòi hỏi sinh viên phải có những KNXH cần thiết Do vậy, đểphát huy vai trò to lớn của sinh viên đòi hỏi cán bộ quản lý giáo dục,giảng viên, cán bộ Đoàn, cán bộ Hội Sinh viên, ở các trường đạihọc thường xuyên quan tâm bồi dưỡng không chỉ phẩm chất, nănglực mà còn bồi dưỡng KNXH cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu thựctiễn của đời sống xã hội trong bối cảnh hiện nay

Nếu có KNXH tốt sẽ giúp sinh viên vận dụng những kiến thức vàogiải quyết các quan hệ, các vấn đề nảy sinh trong đời sống hiện thực,nhất là trong lao động và giao tiếp một cách tối ưu Theo đó, bồi dưỡngKNXH cho sinh viên là công việc vừa thường xuyên, vừa mang tính cấpbách Bồi dưỡng KNXH cho sinh viên là cách thức góp phần thực hiệnmục tiêu giáo dục, đào tạo đại học; là xây dựng thế hệ trẻ phát triển toàndiện, có kiến thức vững vàng; hình thành thói quen, hành vi tích cực,lành mạnh trong việc ứng xử các tình huống của cuộc sống cá nhân và

xã hội; quản lý và làm chủ bản thân; tham gia tích cực, chủ động có hiệuquả các hoạt động xã hội

Mục tiêu của giáo dục đại học ở nước ta là “đào tạo người học

có phẩm chất chính trị, đạo đức, có ý thức phục vụ nhân dân, cókiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình

độ đào tạo, có sức khỏe, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổquốc” [66, tr.59] Quán triệt mục tiêu đó, các trường đại học trênđịa bàn Tp.HCM đã chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình nộidung bồi dưỡng KNXH cho sinh viên trên cơ sở điều kiện cụ thểcủa mỗi trường Tuy nhiên, việc quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh

viên vẫn còn những hạn chế, bất cập, đó là: thiếu định hướngthống nhất cho việc xây dựng kế hoạch, chương trình nội dung bồidưỡng KNXH cho sinh viên trong các hoạt động giáo dục; phươngthức quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên chưa đa dạng; phốihợp giữa các lực lượng trong quá trình bồi dưỡng KNXH cho sinhviên thiếu chặt chẽ; Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tếngày càng sâu rộng, kinh tế tri thức đang phát triển, cách mạngcông nghiệp lần thứ tư (4.0) đã, đang mang lại những cơ hội lẫnthách thức, tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội,trong đó có lĩnh vực giáo dục Đối với giáo dục đại học hiện nay,không dừng lại ở việc hình thành tri thức cho sinh viên mà quantrọng hơn là chuyển từ trang bị kiến thức đơn thuần sang pháttriển các kỹ năng, khơi dậy mọi tiềm năng, phát huy tối đa nănglực trí tuệ, hoạt động thực tiễn và kỹ năng thích ứng, đáp ứng yêucầu của xã hội hiện đại

Về phương diện lý luận, có nhiều công trình khoa học nghiêncứu về giáo dục, bồi dưỡng kỹ năng sống, kỹ năng mềm, KNXHcho thế hệ trẻ nói chung, cho sinh viên đại học nói riêng đã đượccông bố dưới dạng sách, tạp chí, kỷ yếu hội thảo, đề tài, luận án, Các công trình khoa học nghiên cứu về thế hệ trẻ, học sinh, sinhviên được tiếp cận ở những khía cạnh khác nhau Kết quả của cáccông trình khoa học đã công bố có những giá trị nhất định về lýluận và thực tiễn Tuy vậy, đến nay chưa có công trình khoa họcnào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống, chuyên sâu những vấn

đề lý luận và thực tiễn về quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ởcác trường đại học trên địa bàn Tp.HCM

Như vậy, từ những lý do trên, tác giả lựa chọn: “Quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn

Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay” làm đề tài nghiên cứu luận án tiến

sĩ, chuyên ngành quản lý giáo dục

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn, luận

án đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên,góp phần nâng cao chất lượng GD, ĐT sinh viên ở các trường đại họctrên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay

Nhiệm vụ nghiên cứu

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan tới đề tài

Nghiên cứu lý luận về quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên

ở các trường đại học trong bối cảnh hiện nay

Khảo sát, đánh giá thực trạng bồi dưỡng KNXH và quản lý bồidưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn Tp.HCM.

Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở cáctrường đại học trên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay

Khảo nghiệm và thử nghiệm các biện pháp đã đề xuất

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng cho sinh viên ở các trườngđại học

Đối tượng nghiên cứu

Quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại họctrên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về nội dung: Luận án nghiên cứu sâu về quản lý bồi

dưỡng một số KNXH cơ bản cho sinh viên ở các trường đại học trênđịa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay

Phạm vi về khách thể khảo sát: Khách thể tham gia khảo sát

gồm: cán bộ quản lý giáo dục (Ban Giám hiệu, cán bộ chủ trì phòng,khoa, ban, ), giảng viên, cán bộ Đoàn, cán bộ Hội Sinh viên và sinhviên ở 9 trường đại học trên địa bàn Tp.HCM

Phạm vi về thời gian: Các tài liệu nghiên cứu, số liệu phục vụ

cho nghiên cứu được khảo sát, điều tra, tổng hợp từ năm học 2015

-2016 đến nay

Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH cho

sinh viên phù hợp với thực tiễn hoạt động giáo dục đại học như: nângcao nhận thức, phát huy trách nhiệm của các chủ thể trong quản lýbồi dưỡng KNXH cho sinh viên; thực hiện tốt kế hoạch hóa và chỉđạo đổi mới phương thức bồi dưỡng; tăng cường các hoạt động chínhkhóa, ngoại khóa có tích hợp, lồng ghép nội dung bồi dưỡng KNXH;phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng bồi dưỡng và thường xuyên

kiểm tra, đánh giá quá trình bồi dưỡng KNXH cho sinh viên thì sẽ

nâng cao chất lượng quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở cáctrường đại học trên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận

Đề tài thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm,đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về GD, ĐT và quản lý đàotạo; các quyết định, quy chế, quy định và hướng dẫn của Nhà nước,

ngành Giáo dục về quản lý GD, ĐT đại học Trong quá trình nghiêncứu, tác giả tiếp cận vấn đề theo quan điểm hệ thống - cấu trúc; lịch

sử - lôgic, tiếp cận thực tiễn và tiếp cận chức năng để làm rõ nội dung

về quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học trênđịa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay:

Tiếp cận theo quan điểm hệ thống

Bồi dưỡng KNXH và quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ởcác trường đại học cần xem xét trên quan điểm hệ thống là: phải xácđịnh được hệ thống KNXH cần bồi dưỡng cho sinh viên; quá trìnhbồi dưỡng KNXH cho sinh viên được đặt trong quá trình đào tạo củacác trường đại học; xuất phát từ thực tế để phân tích, khái quát, kếthợp với sự vận động của mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thứchợp thành quá trình bồi dưỡng nhằm phát hiện, kích thích động lựcbên trong, thúc đẩy hoạt động bồi dưỡng KNXH cho sinh viên cóhiệu quả; những biện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viênđược nghiên cứu trong sự vận động, phát triển KT-XH, văn hoá, dựavào chủ trương, chính sách, các văn bản pháp luật,… và mối liên hệ,tác động qua lại giữa các quá trình xã hội đó

Tiếp cận theo quan điểm thực tiễn

Các KNXH cần bồi dưỡng cho sinh viên, đáp ứng đòi hỏi của xãhội hiện nay; phân tích, đánh giá thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồidưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bànTp.HCM trong bối cảnh hiện nay như: ưu điểm, hạn chế và nguyênnhân của ưu điểm, hạn chế đó; đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡngKNXH cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn Tp.HCM, đápứng yêu cầu ngày càng cao của đời sống hiện thực xã hội trong bốicảnh hiện nay Mặt khác, luận án sử dụng quan điểm thực tiễn trongkiểm chứng những kết quả nghiên cứu đạt được

Tiếp cận theo chức năng

Quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại họcđược nghiên cứu thông qua các chức năng của quản lý (kế hoạch, tổchức, chỉ đạo, kiểm tra), xác định vai trò, nhiệm vụ của từng chứcnăng cụ thể trong chu trình quản lý bồi dưỡng

Tiếp cận dựa trên năng lực

Quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên theo cách tiếp cận nănglực là quá trình thiết kế, tổ chức và phối hợp giữa hoạt động bồidưỡng của giảng viên và hoạt động tự bồi dưỡng KNXH của sinhviên không chỉ về kiến thức chuyên môn, kĩ năng làm việc, mà chủyếu là khả năng vận dụng kiến thức, KNXH trong học tập, sinh hoạt,giao tiếp và công tác sau khi tốt nghiệp

Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Thực hiện việc đọc tài liệu, thu thập thông tin, phân tích và tổnghợp, hệ thống hoá, mô hình hoá, khái quát hoá các tác phẩm kinhđiển của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện,nghị quyết của Đảng, Bộ GD, ĐT, Luật Giáo dục; các giáo trình,sách tham khảo, tài liệu về khoa học quản lý giáo dục KNXH, bồidưỡng KNXH; nghiên cứu các bài viết có liên quan đến đề tài đãđược công bố và đăng tải trên các tạp chí, báo, kỷ yếu hội thảo khoahọc trong nước và nước ngoài

Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát: quan sát KNXH của sinh viên và quan sáthoạt động bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở một số trường đại họctrên địa bàn Tp.HCM để rút ra những kết luận về nội dung nghiên cứu.Phương pháp đàm thoại: thực hiện tọa đàm, trao đổi với cán bộquản lý giáo dục, giảng viên, sinh viên ở một số trường đại học trênđịa bàn Tp.HCM từ đó rút ra những kết luận cho đề tài nghiên cứu.Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: điều tra xã hội học đối vớicán bộ quản lý, giảng viên, cán bộ Đoàn, cán bộ Hội Sinh viên vàsinh viên ở 09 trường đại học trên địa bàn Tp.HCM để làm cơ sởđánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề xuất biện pháp quản lýbồi dưỡng KNXH cho sinh viên

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục: nghiêncứu từ những vấn đề đã và đang diễn ra liên quan đến công tác giáodục, đào tạo đối với sự hình thành, phát triển KNXH của sinh viênnhằm đúc rút thành kinh nghiệm về quản lý bồi dưỡng KNXH chosinh viên ở các trường đại học

Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động giáo dục: tiếnhành nghiên cứu các sản phẩm về hoạt động giáo dục, bồi dưỡng vàquản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học như:chương trình, nội dung bồi dưỡng, hình thức bồi dưỡng; các văn bảnchỉ đạo ở từng trường liên quan đến công tác bồi dưỡng KNXH chosinh viên nhằm đưa ra những luận cứ, luận chứng để chứng minhthực trạng vấn đề nghiên cứu

Phương pháp chuyên gia: xin ý kiến của các nhà khoa học, nhàquản lý giáo dục đại học về một số vấn đề lý luận và thực tiễn hoạtđộng bồi dưỡng KNXH, quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ởcác trường đại học có liên quan tới việc nghiên cứu đề tài

Phương pháp khảo nghiệm và thử nghiệm: xây dựng kế hoạch

và tổ chức khảo nghiệm ở cán bộ quản lý, giảng viên ở 9 trường đại

học; tổ chức thử nghiệm tại Trường Đại học KHXH&NV, Tp.HCM

để khẳng định tính cần thiết, tính khả thi và tính hiệu quả các biệnpháp luận án đề xuất

Phương pháp thống kế toán học: trong quá trình nghiên cứu, tácgiả sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu thu thập được từ khảo sátthực trạng, khảo nghiệm và thử nghiệm, từ đó phân tích, so sánh,tổng hợp rút ra những nhận định phục vụ cho việc nghiên cứu

5 Những đóng góp mới của luận án

Góp phần xây dựng cơ sở lý luận khoa học về KNXH, bồidưỡng KNXH, quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trườngđại học trong bối cảnh hiện nay

Góp phần chỉ rõ ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của nó về bồidưỡng KNXH, quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trườngđại học trên địa bàn Tp.HCM

Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên

ở các trường đại học trên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện naybảo đảm tính thiết thực, khả thi

6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn

Ý nghĩa về thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận án cung cấp những luận cứ khoahọc và thực tiễn cho cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên và cán bộ ởcác tổ chức quần chúng trong trường đại học và vận dụng vào thựctiễn hoạt động bồi dưỡng, quản lý bồi dưỡng KNXH cho cho sinhviên ở các trường đại học Trên cơ sở đó, góp phần nâng cao chấtlượng bồi dưỡng KNXH cho cho sinh viên ở các trường đại học trênđịa bàn Tp.HCM

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể làm tài liệu tham khảocho cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên, học viên trong nghiên cứukhoa học, giảng dạy và học tập kiến thức về quản lý giáo dục

7 Kết cấu của luận án

Luận án gồm: mở đầu, 04 chương (15 tiết), kết luận, kiến nghị,tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài.Chương 2 Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinhviên ở các trường đại học trên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay.Chương 3 Cơ sở thực tiễn quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinhviên ở các trường đại học trên địa bàn Tp.HCM.

Chương 4 Biện pháp và khảo nghiệm, thử nghiệm quản lý bồidưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bànTp.HCM trong bối cảnh hiện nay

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến kỹ năng xã

hội và bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên

1.1.1 Các công trình nghiên cứu của các tác giả ở nước ngoài

* Các công trình nghiên cứu về kỹ năng sống, kỹ năng xã hội

1.1.2 Các công trình nghiên cứu của các tác giả ở Việt Nam

* Các công trình nghiên cứu về kỹ năng sống, kỹ năng xã hội

* Các công trình nghiên cứu về giáo dục, bồi dưỡng kỹ năng sống, kỹ năng xã hội

1.2 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý bồi

dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên

1.2.1 Các công trình nghiên cứu của các tác giả ở nước ngoài 1.2.2 Các công trình nghiên cứu của các tác giả ở Việt Nam

1.3 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố và những vấn đề đặt ra đề tài luận án cần tập trung giải quyết

1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố liên quan đến đề tài

Thứ nhất, về KNXH và bồi dưỡng KNXH, các nghiên cứu đã

khái quát những vấn đề chung về kỹ năng sống, trong đó có bàn vềKNXH và bồi dưỡng KNXH cho học sinh, sinh viên Kết quả củaTổng quan trên đây có nội dung liên quan đến bồi dưỡng KNXH chosinh viên Tuy nhiên, các công trình khoa học chưa đi sâu nghiên cứubản chất, đặc trưng của KNXH; nội dung, hình thức, phương thức bồidưỡng KNXH cho sinh viên Theo đó, đặt ra sự cần thiết cả về lýluận và thực tiễn là cần có những công trình nghiên cứu về bồi dưỡngKNXH cho sinh viên hiện nay một cách có hệ thống

Thứ hai, về quản lý bồi dưỡng KNXH, các nghiên cứu tập trung

vào các kỹ năng sống của học sinh, sinh viên hoặc bàn đến những khíacạnh chung về KNXH Tuy nhiên, việc bàn về quản lý bồi dưỡng

KNXH cho sinh viên của các công trình khoa học đã công bố chưa sâusắc, chưa thành hệ thống Những công trình khoa học có bàn đến quản lýbồi dưỡng KNXH chủ yếu thông qua việc bàn về quản lý bồi dưỡng kỹnăng sống, kỹ năng mềm Do vậy, trong nghiên cứu quản lý bồi dưỡngKNXH cho sinh viên cần có sự kế thừa hợp lý các kết quả của các côngtrình khoa học đã công bố Đồng thời, phải làm sâu sắc cả về lý luận vàthực tiễn về quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên Nghĩa là, bản chất,mục đích, nội dung, phương thức, chủ thể, cơ chế của quản lý bồi dưỡngKNXH cho sinh viên là vấn đề cần làm sáng tỏ cả về lý luận và thực tiễn.

1.3.2 Những vấn đề đặt ra mà đề tài luận án cần tập trung giải quyết

Thứ nhất, luận chứng cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên Ở vấn đề này cần làm rõ: Một, kế thừa kết quả nghiên

cứu của các công trình đã công bố bàn về các khái niệm (kỹ năng, kỹnăng sống, kỹ năng mềm ) để xây dựng khái niệm (KNXH, bồidưỡng KNXH và đặt trọng tâm xây dựng khái niệm quản lý bồi

dưỡng KNXH cho sinh viên; hai, luận giải nội dung, hình thức, bồi dưỡng KNXH cho sinh viên; ba, luận chứng một cách có hệ thống

“nội dung quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên”

Thứ hai, khái quát những vấn đề thực tiễn về bồi dưỡng KNXH,

quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học trên địabàn Tp.HCM Trong đó, phân tích, đánh giá và rút ra những nội dung

cơ bản: một, mô tả và đánh giá mặt tích cực và hạn chế về nội dung,

hình thức, phương pháp bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường

đại học trên địa bàn Tp.HCM; hai, mô tả và đánh giá mặt tích cực và

hạn chế về nội dung quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở cáctrường đại học trên địa bàn Tp.HCM Trên cơ sở khảo sát thực trạng,chỉ rõ nguyên nhân của các nội dung đã nêu, làm cơ sở cho để xuấtbiện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đạihọc trên địa bàn Tp.HCM trong bối cảnh hiện nay

Thứ ba, xây dựng hệ thống biện pháp quản lý bồi dưỡng KNXH

cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn Tp.HCM Để đề xuấtcác biện pháp phù hợp, có tính khả thi cần dựa vào khung lý luận ở(thứ nhất); tập trung giải quyết (mặt hạn chế của thực trạng được đềcập ở nội dung (thứ hai) Đống thời, chỉ ra mục đích, nội dung yêu cầu,điều kiện cụ thể trong trình bày các biện pháp quản lý bồi dưỡng

Thứ tư, kiểm chứng những biện pháp đã đề xuất bằng phương

pháp khảo nghiệm và thử nghiệm kết quả nghiên cứu Dựa vào nộidung, yêu cầu, điều kiện và biện pháp cụ thể của các biện pháp đãxác định để tiến hành kiểm chứng cả tính cấp thiết, tính khả thi cácgiải pháp sẽ đề cập trong luận án So sánh giữa tính cấp thiết và tínhkhả thi, từ đó rút ra kết luận

Kết luận chương 1

Sinh viên ở các trường đại học là một phận không nhỏ, nòng cốttrong thanh niên; là lực lượng đại diện cho nguồn nhân lực trẻ Trướcyêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới đất nước thì việc bồidưỡng KNXH và quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên, trong đó

có sinh viên ở các trường đại học vừa là yêu cầu cơ bản lâu dài, vừa

là đòi hỏi có tính thực tiễn sâu sắc

Kỹ năng nói chung, KNXH nói riêng cũng như quản lý bồidưỡng KNXH cho học sinh, sinh viên là vấn đề luôn quan tâm,nghiên cứu của nhiều tác giả cả trên thế giới và ở Việt Nam Quanghiên cứu sách, các công trình khoa học, luận án tiến sĩ, các bài báokhoa học,… của tác giả trong nước và nước ngoài về kỹ năng, kỹnăng sống, kỹ năng mềm và quản lý giáo dục, bồi dưỡng kỹ năngsống, KNXH cho sinh viên đã được nghiên cứu làm sáng tỏ ở cácmức độ khác nhau

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG

XÃ HỘI CHO SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 2.1 Những vấn đề lý luận về bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học trong bối cảnh hiện nay

2.1.1 Những khái niệm cơ bản

2.1.1.1 Khái niệm kỹ năng xã hội

2.1.1.2 Khái niệm kỹ năng xã hội của sinh viên ở các trường đại học 2.1.1.3 Khái niệm bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Trên cơ sở khái niệm KNXH và quan niệm về bồi dưỡng, tác

giả quan niệm: Bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học

là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể bồi dưỡng bằng những nội dung, hình thức, biện pháp khác nhau nhằm tạo cho sinh viên có những kiến thức nhất định trong giao tiếp, ứng

xử, quan hệ, đáp ứng đòi hỏi giải quyết những tình huống, sự việc trong cuộc sống hàng ngày

2.1.2 Nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng kỹ năng

xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

2.1.2.1 Nội dung bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

2.1.2.2 Hình thức, phương pháp bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

* Hình thức bồi dưỡng:

* Phương pháp bồi dưỡng:

Các hình thức bồi dưỡng KNXH cho sinh viên khá đa dạng, trong

đó sử dụng các phương pháp bồi dưỡng chủ yếu sau đây: Phương phápthuyết trình, phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan, phươngpháp tập luyện, phương pháp thuyết phục, phương pháp nêu gương tốt,

phương pháp điển hình hóa

2.2 Những vấn đề lý luận về quản lý bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học trong bối cảnh hiện nay

2.2.1 Khái niệm quản lý bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Nội dung của quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên là trên cơ sở

ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về bồi dưỡngKNXH cho sinh viên;quản lý các điều kiện đảm bảo bồi dưỡng KNXHcho sinh viên, kiểm tra và đánh giá kết quả tổ chức bồi dưỡng KNXHcho sinh viên

Phương thức quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên là xây

dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về bồidưỡng KNXH cho sinh viên bao gồm luật, văn bản quy phạm phápluật, văn bản quản lý hành chính nhà nước;

2.2.2 Nội dung quản lý bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

2.2.2.1 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Kế hoạch bồi dưỡng bao gồm kế hoạch tập huấn, kế hoạch bồi

dưỡng kiến thức về KNXH cho cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáoviên; kế hoạch tổ chức thực hiện nội dung chương trình bồi dưỡng;

kế hoạch kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng; kế hoạch

sử dụng kinh phí, cơ sở vật chất bảo đảm;

2.2.2.2 Quản lý mục tiêu, nội dung bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Nội dung quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên phản ánh toàndiện, hệ thống các KNXH cần thiết ở sinh viên Trong tính toàn diện,

hệ thống của nó, coi trọng quản lý nội dung bồi dưỡng các nhóm

KNXH cơ bản: nhóm kỹ năng khám phá năng lực bản thân; nhóm kỹ

năng tăng cường năng lực tương tác xã hội; nhóm kỹ năng tăngcường năng lực học tập và làm việc

2.2.2.3 Quản lý phối hợp các lực lượng trong bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Phối hợp giữa các trường đại học để tạo môi trường giao lưu,học hỏi lẫn nhau giữa sinh viên các trường bằng những hình thức

khác nhau Chẳng hạn, thông qua các cuộc thi, chương trình văn hóa,văn nghệ, thể dục thể thao… Đối với Đoàn trường, kịp thời khuyếnkhích các tập thể, cá nhân có thành tích cao trong tham gia hoạt độngbồi dưỡng KNXH cho sinh viên Tạo điều kiện, xây dựng môitrường-sân chơi lành mạnh để rèn luyện KNXH cho sinh viên 2.2.2.4 Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng của giảng viên và hoạtđộng học của sinh viên tham gia bồi dưỡng

* Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng của giảng viên

Chỉ đạo thực hiện hoạt động bồi dưỡng KNXH cho sinh viên là cáchthức, biện pháp mà chủ thể quản lý sử dụng tác động đến đối tượng bồidưỡng thông qua các công cụ, phương tiện như: điều lệ, quy định, chỉ thị,động viên khuyến khích, nhằm nâng cao nhận thức, hình thành thái độ,trách nhiệm của các lực lượng trong quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên

* Chỉ đạo hoạt động học tập của sinh viên

Chỉ đạo thực hiện đa dạng hóa phương thức tổ chức phong tràohọc tập, nghiên cứu khoa học, rèn luyện tay nghề, nghiệp vụ trongsinh viên ở các trường đại học

2.2.2.5 Bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Trong quá trình tổ chức bồi dưỡng KNXH cho sinh viên cần bảođảm, khai thác sử dụng hiệu quả; tránh thất thoát và hư hỏng, giảm chấtlượng, tạo hiệu ứng kém làm ảnh hưởng đến các hoạt động của cơ sở, nhưthư viện, nhà tập đa năng, hội trường học tập, sinh hoạt chung,…

2.2.2.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

Kiểm tra, đánh giá là một nội dung không thể thiếu của toàn bộ quátrình điều hành, tổ chức thực hiện bồi dưỡng KNXH cho sinh viên

2.3 Bối cảnh hiện nay và những vấn đề đặt ra trong quản lý bồi dưỡng kỹ năng xã hội cho sinh viên ở các trường đại học

2.3.1 Bối cảnh hiện nay

Một là, toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế; phát triển khoa học và công nghệ đang tạo thời cơ và thách thức đối với giáo dục đại học Hai là, kinh tế tri thức ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển xã hội

Ba là, đổi mới căn bản, toàn diện GD, ĐT

Bốn là, cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) tác động toàn diện, sâu rộng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có GD, ĐT đại học

2.3.2 Những vấn đề đặt ra trong quản lý bồi dưỡng kỹ năng

xã hội cho sinh viên ở các trường đại học trong bối cảnh hiện nay

Trong bối cảnh tình hình thế giới, trong nước và thực tiễn sinh

viên ở các trường đại học của nước ta hiện nay, đã và đang đặt ra một

số vấn đề cấp thiết đối với công tác bồi dưỡng KNXH, quản lý bồidưỡng KNXH cho sinh viên ở các trường đại học sau đây

Một là, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý

giáo dục trong bối cảnh hiện nay là khâu đột phá, góp phần trực tiếpđổi mới căn bản, toàn diện GD, ĐT đại học, trong đó có nhiệm vụ bồidưỡng và quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên

Hai là, bồi dưỡng KNXH cho sinh viên, đặc biệt là sinh viên đại

học cần tạo ra được nhân lực có những kỹ năng làm việc trong môitrường sáng tạo và cạnh tranh

Ba là, tích cực đổi mới phương thức bồi dưỡng KNXH cho sinh

viên trong bối cảnh hiện nay theo hướng tích cực ứng dụng mạnh mẽcông nghệ thông tin trong quá trình bồi dưỡng, quản lý bồi dưỡngKNXH cho sinh viên

2.4 Những yếu tố tác động đến quản lý bồi dưỡng kỹ năng

xã hội cho sinh viên ở các trường đại học trong bối cảnh hiện nay

2.4.1 Các yếu tố khách quan

2.4.1.1 Đường lối, chủ trương của Đảng về đổi mới căn bản,

toàn diện giáo dục, đào tạo đại học hiện nay

2.4.1.2 Sự phát triển kinh tế, chính trị - xã hội của đất nước 2.4.1.3 Các quan hệ xã hội và sinh hoạt cộng đồng nơi cư trú

của sinh viên trong bối cảnh hiện nay

2.4.1.4 Môi trường giáo dục ở các trường đại học và gia đình

trong bối cảnh hiện nay

2.4.2.4 Tính tích cực tự bồi dưỡng, tự rèn luyện KNXH của sinh viên ở các trường đại học hiện nay

Kết luận chương 2

Quản lý bồi dưỡng KNXH cho người học nói chung, sinh viên ởcác trường đại học nói riêng là vấn đề có ý nghĩa cấp thiết cả về lýluận và thực tiễn trong bối cảnh hiện nay Trên cơ sở các khái niệm

kỹ năng, KNXH, bồi dưỡng KNXH cho sinh viên luận án đã khẳngđịnh nội hàm cơ bản của quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên ởcác trường đại học; khẳng định nội dung, hình thức, phương pháp bồidưỡng KNXH; nội dung quản lý bồi dưỡng KNXH cho sinh viên;