vấn đề dân số và giải quyết việc làm là mối quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới. Ở nước ta, chính sách dân số và giải quyết việc làm được coi là chính sách xã hội cơ bản nhằm nâng cao chất lượng dân số, thúc đẩy sản xuất phát triển, khuyến khích làm giàu hợp pháp, tăng năng suất lao động xã hội
Trang 1GIÁO ÁN MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 11
BÀI 11: CHÍNH SÁCH DÂN SỐ VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM
(Tiết 2)
A MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Nêu được tình hình việc làm và phương hướng cơ bản thực hiện chính sách giải quyết việc làm ở Việt Nam hiện nay
- Hiểu được trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính giải quyết việc làm
2 Về kỹ năng
- Biết tham gia tuyên truyền chính sách giải quyết việc làm phù hợp với khả năng của bản thân
- Biết đánh giá việc thực hiện chính sách giải quyết việc làm ở địa phương phù hợp với lứa tuổi
- Bước đầu biết định hướng nghề nghiệp trong tương lai
3 Về thái độ
- Tin tưởng, ủng hộ chính sách giải quyết việc làm của Đảng và Nhà nước ta
4 Năng lực
- Năng lực quan sát, tự nhận thức
- Năng lực xử lý tình huống và giải quyết vấn đề
- Năng lực phân tích, so sánh, tổng hợp
Trang 2B CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên
- PPDH: Thuyết trình, đàm thoại, nêu vấn đề, trực quan, thảo luận lớp, thảo luận
nhóm
- PTDH:
+ SGK GDCD lớp 11, sách giáo viên GDCD lớp 11
+ GV có thể sử dụng thêm một số tranh, ảnh tư liệu dạy học liên quan đến nội dung bài học
+ GV có thể sử dụng kết hợp các tài liệu, phương tiện nói trên với các phần mềm dạy học như MS.PowerPoint,…với sự hỗ trợ của các phương tiện dạy học như máy vi tính, máy Projector, màn chiếu…
2 Học sinh: Vở viết, sách giáo khoa GDCD lớp 11
3 Các cấp độ nhận biết của học sinh thông qua bảng mô tả:
Tình hình việc làm Nắm được tình
hình việc làm ở nước ta
Biết được những hệ lụy do tình trạng thiếu việc làm gây ra
Mục tiêu và phương
hướng cơ bản của
chính sách giải
quyết việc làm
Nêu được những mục tiêu về chính sách dân số
Hiểu và phân tích được những phương hương cơ bản
để thực hiện chính sách dân số
Đánh giá được những phương hướng của chính sách giải quyết việc làm
Vận dụng kiến thức
đã học từ
đó bước đầu định hướng nghề nghiệp trong tương lai Trách nhiệm của
công dân đối với
chính sách giải
quyết việc làm
Khái quát được nội dung trách nhiệm của công dân đối với chính sách việc làm
Trách nhiệm của học sinh đối với chính sách việc làm
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Trang 3I KHỞI ĐỘNG
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Thời gian: 5 phút
Câu hỏi: Nêu những tác động của việc gia tăng dân số đối với sự phát triển của
một quốc gia ? Một vài việc làm cụ thể mà em có thể tham gia để góp phần thực hiện tốt chính sách dân số ở nước ta hiện nay ?
Trả lời : Dân số tăng nhanh là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng mất ổn định xã hội, cản trở sự phát triển kinh tế-xã hội, gây ra tình trạng khó khăn trong giải quyết việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống, gây ra nhiều vấn
đề xã hội như ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên
Vài việc làm cụ thể mà em có thể tham gia: tham gia công tác tuyên truyền dân số-kế hoạch hóa gia đinh như: vẽ tranh cổ động; viết và diễn các kịch bản văn nghệ; giới thiệu và hùng biện chủ đề ngày dân số thế giới theo từng năm; tham gia vào các nhôm tuyên truyền viên tự nguyện,…
3 Dạy bài mới
Thời gian: 3 phút
Giáo viên kể câu chuyện “Hũ bạc người cha”
Giáo viên dẫn dắt: câu chuyện một lần nữa cho thấy rằng, đối với mỗi người
cũng như mỗi gia đình và cả xã hội, việc làm, nghề nghiệp là một trong những vấn đề hết sức quan trọng, cấp thiết và có ý nghĩa Nó không chỉ giúp tạo ra cơ
sở vật chất đảm bảo cho sự tồn tại của đời sống bản thân, hạnh phúc của đời sống gia đình mà còn là cội nguồn của sự phồn vinh, hưng thịnh của đất nước, dân tộc
Từ xưa đến nay, siêng năng, chăm chỉ, yêu quý lao động, chịu thương, chịu khó, tiết kiệm là đạo đức truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta Xã hội luôn đề cao những con người biết lao động để đảm bảo đời sống và phát triển cá nhân Điều
đó càng cho thấy vai trò và ý nghĩa to lớn của chính sách việc làm của Đảng và Nhà nước ta Đối với lứa tuổi học sinh, việc nắm vững chính sách này cũng rất
có ý nghĩa trong việc giúp chúng ta có định hướng nghề nghiệp đúng đắn, có thêm động lực để học tập và rèn luyện nhằm chuẩn bị có được một việc làm phù hợp cho bản thân, tự tin bước vào đời sống xã hội sau này
Bài học hôm nay sẽ trang bị cho chúng ta những hiểu biết cơ bản về chính sách này của nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay
II HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1 : Tìm hiểu chính sách giải quyết việc làm
Trang 4Mục tiêu: Nắm được tình hình việc làm ở nước ta, mục tiêu và phương hướng cơ
bản của chính sách giải quyết việc làm
Cách thức tiến hành: Thảo luận nhóm
Sản phẩm: Học sinh trình bày kết quả qua trả lời.
Thời gian:15 phút
Hoạt động của GV Hoạt động của
học sinh
Ghi bảng/Trình chiếu/Đồ dùng dạy học
Kĩ năng/năng lực cần đạt Bước 1: GV chia lớp thành 4
nhóm thảo luận trả lời câu hỏi
(Tình huống in trên phiếu học tập,
mỗi nhóm có 5 phút thảo luận và
trình bày)
Nhóm 1: Hệ thống câu hỏi này
phù hợp cho phần phương
hướng
- Để phát triển sản xuất và
dịch vụ thì Đảng và Nhà
nước ta đã có những việc
làm cụ thể nào?
- Kể tên các thành phần kinh
tế và các khu công nghiệp
mà em biết?
Nhóm 2:
- Em hiểu như thế nào là
khuyến khích làm giàu theo
pháp luật?
- Một số làng nghề truyền
thống mà em biết?
Nhóm 3:
- Nước ta thường xuất khẩu
lao động qua những nước
nào?
- Nêu tác dụng của việc xuất
- Học sinh nhận nhiệm vụ
Mục a giáo viên nên cung cấp hoặc hỏi học sinh một vài số liệu thực tế về
tỷ lệ lao động,
số người thất nghiệp, sinh viên ra trường
ko có việc làm
- Lắng nghe,thảo luận cả lớp
2 Chính sách giải quyết việc làm
a Tình hình việc làm ở nước ta
-Thiếu việc làm
ở thành thị và nông thôn
-Tình trạng thất nghiệp, thu nhập thấp
-Dân số trong độ tuổi lao động tăng
-Số sinh viên tốt nghiệp có việc làm ít
b Mục tiêu và phương hướng
cơ bản của chính sách giải quyết việc làm
Mục tiêu:
- Tập trung
Kĩ năng thảo luận nhóm, quản
lí thời gian, trình bày ngôn ngữ
Trang 5khẩu lao động?
Nhóm 4:
- Gia đình em đã vay những
nguồn vốn và sử dụng
những nguồn vốn nào trong
chương trình mục tiêu quốc
gia?
- Việc sử dụng vốn này có ý
nghĩa như thế nào đối với
gia đình em?
Bước 2: Học sinh thảo luận, trả
lời
- Đại diện nhóm lên trả lời
- Các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung
Bước 3: GV nhận xét, kết luận.
* Tình hình việc làm ở nước ta:
- Thiếu việc làm ở thành thị
và nông thôn
- Tình trạng thất nghiệp, thu
nhập thấp
- Dân số trong độ tuổi lao
động tăng
- Số sinh viên tốt nghiệp có
việc làm ít
* Mục tiêu và phương hướng cơ
bản của chính sách giải quyết việc
làm
:
Mục tiêu:
- Tập trung giải quyết việc
làm ở thành thi và nông
thôn
- Phát triển nguồn nhân lực
- Mở rộng thị trường lao
động
- Giảm tỉ lệ thất nghiệp và
tăng tỉ lệ người lao động đã
- Trả lời câu hỏi
giải quyết việc làm ở thành thi
và nông thôn
- Phát triển nguồn nhân lực
- Mở rộng thị trường lao động
- Giảm tỉ lệ thất nghiệp và tăng tỉ lệ người lao động đã qua đào taọ nghề
Phương hướng của chính sách giải quyết việc làm:
- Thúc đẩy phát triển sản xuất
và dịch vụ
- Khuyến khích làm giàu theo pháp luật,
tự do hành nghề
Trang 6qau đào taọ nghề.
Phương hướng của chính
sách giải quyết việc làm:
- Thúc đẩy phát triển sản
xuất và dịch vụ
- Khuyến khích làm giàu
theo pháp luật, tự do hành
nghề
- Đẩy mạnh xuất khẩu lao
động
- Sử dụng có hiệu quả nguồn
vốn
Bước 4: GV chuẩn kiến thức, ghi
bảng
- Ghi bài
- Đẩy mạnh xuất khẩu lao động
- Sử dụng
có hiệu quả nguồn vốn
Hoạt động 2 : Tìm hiểu: “ Trách nhiệm của công dân đối với chính sách dân số
và chính sách giải quyết việc làm”.
Mục tiêu: Học sinh nắm được trách nhiệm của công dân đối với chính sách dân số
và chính sách giải quyết việc làm
Cách thức tổ chức: Thuyết trình, đàm thoại.
Sản phẩm: Học sinh trình bày qua kết quả trả lời.
Thời gian:15 phút
Hoạt động của GV Hoạt động
của học sinh
Ghi bảng /trình chiếu /
Đồ dùng dạy học
Kĩ năng/Năng lực cần đạt
Trang 7Bước 1:
- GV: Cho HS thảo luận
nhóm tìm hiểu về trách
nhiệm của công dân với
chính sách dân số và
giải quyết việc làm, chia
lớp thành 2 nhóm cùng
giải quyết 2 vấn đề sau:
- Câu hỏi 1: Sau khi tìm
hiểu về chính sách dân
số và chính sách giải
quyết việc làm chúng ta
phải có trách nhiệm gì?
-Câu hỏi 2: Gần đây,
nhiều tổ chức giáo dục
hướng nghiệp có tổ
chức diễn đàn với chủ
đề “Học đại học có phải
là con đường lập thân
duy nhất?” Nếu có điều
kiện tham gia diễn đàn,
ý kiến của em về vấn đề
này như thế nào? Để có
sự chuẩn bị nghề nghiệp
của bản thân trong
tương lai, vấn đề quan
trọng nhất đối với mỗi
học sinh hiện nay là gì?
Bước 2: Học sinh đọc
câu hỏi
- HS cả lớp thảo luận,
ghi ý kiến và đại diện
nhóm trả lời, các nhóm
còn lại bổ sung
Bước 3: GV dẫn dắt
hỏi, đưa ra một số gợi ý:
Gợi ý trả lời:
- Quan sát SGK
- Lắng nghe,thảo luận cặp đôi
để trả lời câu hỏi
- Học sinh ghi bài
- Học sinh trao đổi và
3 Trách nhiệm của công dân dới với chính sách dân số và giải quyết việc làm.
- Chấp hành tốt chính sách về dân
số và giải quyết việc làm
- Động viên mọi người cùng chấp hành các chính sách về dân số và giải quyết việc làm
- Đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật
- Có ý chí vươn lên nắm bắt khoa học- kĩ thuật tiên tiến, định hướng đúng đắn, chủ động tìm kiếm
Năng lực nhận thức, trình bày sử dụng ngôn ngữ, phân tích, tổng hợp
Trang 8Câu 1:
- Chấp hành tốt
chính sách về dân
số và giải quyết
việc làm
- Động viên mọi
người cùng chấp
hành các chính
sách về dân số và
giải quyết việc
làm
- Đấu tranh chống
các hành vi vi
phạm pháp luật
- Có ý chí vươn lên
nắm bắt khoa
học- kĩ thuật tiên
tiến, định hướng
đúng đắn, chủ
động tìm kiếm
việc làm tăng thu
nhập cho bản
thân
Câu 2:
- Trước hết, cần xác
định, bất cứ một
công việc nào tạo ra
thu nhập chính đáng,
không bị pháp luật
ngăn cấm đều được
coi trọng và khuyến
khích Hồ Chí Minh
cũng từng nói:
Không có nghề
nghiệp sang hay hèn,
chỉ có những kẻ lười
biếng là mới đáng
xấu hổ
- Việc chọn lựa một
nghề nghiệp của mỗi
nêu ý kiến cá nhân
- HS ghi bài
việc làm tăng thu nhập cho bản thân
Trang 9người cần căn cứ vào một số tiêu chí sau: + Xu thế của thời đại (mức độ cần thiết của ngành nghề mà xã hội yêu cầu)
+ Đặc điểm của cá nhân: Sức khỏe, thể trạng, năng lực, điều kiện gia đình…
+ Hứng thú của cá nhân (mức độ yêu thích, say mê…)
Như vậy, học đại học cũng chỉ là một trong nhiều con đường để lập thân, lập nghiệp Trong thực tế đã có rất nhiều người trở nên giàu có nhờ làm tốt nghề của mình mà chưa từng học đại học đã chứng minh điều đó Điều quan trọng là chọn lấy một nghề phù hợp với bản thân và thời đại, cố gắng trở thành “chuyên gia” của lĩnh vực đó
- Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là tích cực học tập và rèn luyện vì dù nghề nghiệp gì được chọn cũng cần phải có hệ thống tri thức và hiểu biết nhất định
Đó là cơ sở để giúp chúng ta có thể nắm bắt và ứng dụng khoa học công nghệ
Trang 10để nâng cao năng
suất lao động
- Ngoài ra, nếu có
điều kiện, học sinh
nên tham gia tích
cực trong các hoạt
động “tư vấn mùa
thi” để có thêm
những thông tin bổ
ích trong việc tìm
kiếm ngành nghề
phù hợp với bản
thân
- GV lấy một vài ví dụ
để giải thích và minh
họa cho học sinh
-Bước 4: Học sinh trả
lời, chất vấn, bổ sung
Bước 5: GV nhận xét,
kết luận, chuẩn kiến
thức
Hoạt động 4: Củng cố, luyện tập
Thời gian: 5 phút
Câu 1: Nội dung nào dưới đay đúng với tình hình việc làm hiện nay ở nước ta
A Tạo được nhiều việc làm cho người lao động
B Tỉ lệ thất nghiệp thấp
C Thiếu việc làm cho người lao động ở thành phố lớn
D Tình trạng thiếu việc làm ở nông thông và thành thị
Đáp án: D
Trang 11Câu 2: Nhà nước khuyến khích khôi phục và phát triển các ngành nghề truyền
thống của nước ta nhằm mục đích gì dưới đây?
A Đa dạng hóa các ngành nghề
B Giữ gìn truyền thống dân tộc
C Phát huy tay nghề của người lao động
D Tạo ra nhiều việc làm cho người lao động
Đáp án: D
Câu 3: Giải quyết việc làm cho người lao động hiện nay ở nước ta nhằm
A Phát huy được tiền năng lao động
B Sử dụng có hiệu quả nguồn lao động chất lượng cao
C Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế
D Huy động được nguồn vốn trong nhân dân
Đáp án: A
Câu 4: Biện pháp nào dưới đây được nhà nước ta vân dụng để giải quyết việc làm
cho người lao động trong giai đoạn này ?
A Đẩy mạnh phong trào lập nghiệp của thanh niên
B Có chính sách sản xuất kinh doạnh tự do tuyệt đối
C Tăng thuế thu nhập cá nhân
D Kéo dài tuổi nghỉ hưu
Đáp án: A
Câu 5: Nhận định nào dưới đây đúng với chất lượng nguồn lao động nước ta hiện
nay ?
A Nguồn lao động có chất lượng cao
B Nguồn lao động luôn đáp ứng được yêu cầu của đất nước
Trang 12C Nguồn lao động chưa qua đào tạo chiếm tỉ lệ cao
D Nguồn lao động rất dồi dào
Đáp án: C
Hoạt động 5: Hoạt động nối tiếp
Thời gian: 1 phút
Giáo viên yêu cầu học sinh về nhà học bài, làm bài tập 5,6 trang 59 SGK
Đọc và tìm hiểu trước bài mới, Bài 12 Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường
Hoạt động 6: Nhận xét, đánh giá tiết học
Thời gian: 1 phút
Nhận xét của giáo viên
- Nắm được các bước lên lớp, giáo án soạn theo mẫu mới, sữ dụng đa dạng các phương pháp
- Tuy nhiên phần nội dung 2a, 2b, 2c chưa rõ ràng Câu hỏi giáo viên đưa ra cho học sinh thảo luận chưa sát với nội dung kiến thức từng phần Ví dụ phần 2a: tình hình việc làm ở nước ta hiện nay, ở phần câu hỏi thảo luận giáo viên chưa đưa ra câu hỏi sát với nội dung kiến thức, giáo viên phải đưa
ra câu hỏi để học sinh lien hệ, khái quát về tình hình việc làm ở nước ta
- Giáo viên cần giải quyết từng mục một, tương ứng với mỗi mục lá các câu hỏi và nhiệm vụ tương ứng