Thiết kế và sử dụng một số bài kiểm tra đánh giá quá trình chương Sinh sản – Sinh học 11 theo hướng phát triển năng lực học sinh

Môn Sinh học là môn khoa học thực nghiệm, việc đánh giá trình độ, khả năng của HS không chỉ nên dừng ở mức đánh giá về mặt kiến thức mà quan trọng phải tiến tới đánh giá các kỹ năng kh

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 2

I Lời giới thiệu 3

II Tên sáng kiến 3

IV Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến 4

V Lĩnh vực áp dụng sáng kiến 4

VI Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 4

VII Mô tả bản chất sáng kiến 4

NỘI DUNG LÝ THUYẾT 6

1 Kỹ thuật đánh giá quá trình 6

1.1 Đánh giá quá trình thông qua các bài kiểm tra trong lớp học 6

1.2 Đánh giá quá trình thông qua vấn đáp, thảo luận 7

1.3 Đánh giá quá trình thông qua quan sát trong quá trình dạy học 8

1.4 Đánh giá quá trình thông qua sản phẩm, tài liệu viết (bài tập về nhà, báo cáo, bài luận) 9

1.5 Đánh giá quá trình thông qua hồ sơ học tập 10

1.6 Đánh giá quá trình qua học sinh tự đánh giá 10

2 TỔ CHỨC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH 12

2.1 Quy trình tổ chức kiểm tra đánh giá quá trình 12

2.2 Tổ chức sử dụng bảng hướng dẫn chấm ( bảng kiểm) 14

2.3 Vận dụng quy trình để thiết kế kế hoạch bài dạy 15

VIII Khả năng áp dụng của sáng kiến 25

IX Những thông tin cần được bảo mật 26

X Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 26

XI Đánh giá lợi ích thu được hoặc lợi ích có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả 26

1

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

I Lời giới thiệu

Đánh giá quá trình là một hình thức đánh giá nhằm đánh giá sự tiến bộ của HS trong học tập, thông qua đánh giá quá trình giúp cho việc thu nhận thông tin phản hồi từ người học, nhờ đó người học có thể tự điều chỉnh quá trình học tập, người dạy có thể điều chỉnh quá trình dạy nhằm giúp cho HS thu nhận kiến thức tốt hơn Ngoài ra, thông qua đánh giá quá trình HS có cơ hội tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau trong quá trình học tập.

Môn Sinh học là môn khoa học thực nghiệm, việc đánh giá trình độ, khả năng của

HS không chỉ nên dừng ở mức đánh giá về mặt kiến thức mà quan trọng phải tiến tới đánh giá các kỹ năng khác như khả năng thực nghiệm, khả năng quan sát, khả năng tìm tòi, khả năng tự học Trong bộ môn Sinh học nói chung và Sinh học 11 nói riêng việc HS đánh giá lẫn nhau và HS tự đánh giá được các khả năng của HS là vô cùng thiết yếu bởi trong quá trình làm thí nghiệm HS phải tự mình tiến hành các bước, quy trình thí nghiệm một cách độc lập, nếu HS tự biết được khả năng của mình đến đâu thì việc làm độc lập trở nên đơn giản hơn bởi các em đã có kế hoạch cụ thể cho mình để phát huy điểm mạnh hạn chế mặt còn yếu

Vì vậy để đánh giá năng lực của người học, cần đặc biệt nhấn mạnh đến đánh giá quá trình học Việc đánh giá quá trình học kết hợp với đánh giá kết quả học sẽ đem đến cho giáo viên những thông tin phản hồi để điều chỉnh hoạt động dạy học Để góp phần nâng cao hiệu quả của KTĐG cùng như bài giảng của GV và giúp học sinh THPT tự khám

phá và phát triển năng lực bản thân, tôi đã viết sáng kiến kinh nghiệm: “Thiết kế và sử dụng một số bài kiểm tra đánh giá quá trình chương Sinh sản – Sinh học 11 theo hướng phát triển năng lực học sinh”

II Tên sáng kiến

Thiết kế và sử dụng một số bài kiểm tra đánh giá quá trình chương Sinh sản – Sinh học 11 theo hướng phát triển năng lực của học sinh.

III Tác giả sáng kiến

Họ và tên: Lê Thị Thúy Nga

3

Địa chỉ tác giả sáng kiến: trường THPT Nguyễn Viết Xuân, Xã Đại Đồng, Huyện Vĩnh Tường, Tỉnh Vĩnh Phúc.

Số điện thoại: 0868961789

E-mail: lenga92@gmail.com

IV Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

V Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

Quá trình giảng dạy cho học sinh lớp 11

VI Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử

Tháng 4,5 năm 2018

VII Mô tả bản chất sáng kiến

1 Các bước thực hiện sáng kiến

Bước 1: Xây dựng nội dung sáng kiến

Bước 2: Áp dụng sáng kiến trong hoạt động dạy học

Bước 3: Chỉnh sửa, bổ sung, rút kinh nghiệm

Bước 4: Nhân rộng sáng kiến

2 Nội dung sáng kiến

2.1 Nội dung

Dựa vào quy trình đưa ra, tôi đã xây dựng các bài kiểm tra đánh giá quá trình theo hướng phát triển năng lực HS trong dạy học chương Sinh sản- Sinh học 11 với cấu trúc như sau:

2.2 Chuẩn kiến thức, kỹ năng theo chương trình hiện hành

a Kiến thức

- Khái niệm sinh sản và các hình thức sinh sản ở thực vật.

- Cơ sở sinh học của phương pháp nhân giống vô tính và vai trò của sinh sản vô tính đối vớiđời sống thực vật và con người

- Khái niệm về sinh sản hữu tính Sự hình thnh hạt phấn, ti phơi, sự thụ tinh kp v kết quả của sự thụ tinh

- Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật Ưu điểm , nhược điểm của sing sản vô tính ở động vật

- Các giai đoạn của quá trình sin sản hữu tính Phân biệt được thụ tinh ngoài với thụ tinh trong Ưu vànhược điểm của đẻ trứng và đẻ con

- Cơ chế diều hoà sinh tinh trùng và cơ điều hoà sản sinh trứng

b Kỹ năng

5

Mục tiêu kiểm tra đánh giá

Phân tích nội dung bài học

Bài kiểm tra

Bảng hướng dẫn chấm

- Giải thích được cơ sở khoa học của phương pháp nhân giống vô tính: Chiết, giâm cành, ghépchồi (ghép mắt), ghép cành.

- Thực hiện được các phương pháp nhân giống : Chiết, giâm cành, ghép chồi (ghép mắt), ghépcành

- Nêu được lợi ích của phương pháp nhân giống sinh dưỡng

NỘI DUNG LÝ THUYẾT

1 Kỹ thuật đánh giá quá trình

Mục tiêu của đánh giá quá trình là xác định những gì người học biết (và không biết) nhằm tạo ra những thay đổi trong quá trình dạy và học Các kỹ thuật đánh giá thường được

sử dụng như cho đánh giá quá trình bao gồm: Đánh giá kết quả học tập, thành tích thông qua thi cử (đánh giá cấp quốc gia, cấp tỉnh - thành phố, cấp trường), đánh giá lớp học (bài kiểm tra trên lớp, vấn đáp, thảo luận, quan sát trong quá trình học, tự đánh giá), đánh giá qua hồ sơ học tập và đánh giá qua sản phẩm, tài liệu viết (bài tập về nhà, báo cáo, bài luận)

1.1 Đánh giá quá trình thông qua các bài kiểm tra trong lớp học

Đây là hình thức đánh giá thông dụng hiện đang áp dụng phổ biến ở các trường phổ thông ở Việt Nam.

Người dạy có thể sử dụng các bài kiểm tra 10 phút, 15 phút, 30 phút hay 45 phút.

Có thể sử dụng hình thức trắc nghiệm tự luận hay trắc nghiệm khách quan hoặc kết hợp cả hai để đánh giá về mặt kiến thức, kỹ năng hoặc thái độ của người học đồng thời xem xét người học đang ở đâu trong quá trình dạy học, từ đó giúp đỡ, định hướng cho người học để học tập tốt hơn hoặc người dạy có thể thay đổi cách dạy học để đáp ứng với trình độ lĩnh hội của HS.

Các công cụ đánh giá qua bài kiểm tra là câu hỏi, bài tập, phiếu học tập Trong quá trình thiết kế câu hỏi, bài tập cho bài kiểm tra có thể sử dụng theo các bước sau [1;tr 21]:

Bước 1: Xác định rõ và đúng của việc cần hỏi

Bước hai: Liệt kê những cái cần hỏi và sắp xếp những cái cần hỏi theo một trình tự phù hợp

Bước ba: Diễn đạt cái cần hỏi thành câu hỏi, bài tập

Bước tư: Xác định nội dung trả lời cho câu hỏi, bài tập

Bước năm: Chỉnh sửa lại nội dung và hình thức diễn đạt câu hỏi, bài tập để đưa vào

HS cụ thể Tuy nhiên chúng tối căn cứ vào thực tiễn tình hình dạy học Sinh học ở trường THPT,chúng tôi dự kiến sẽ vận dụng thành thạo thang đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo để đặt câu hỏi, với 3 mức: Nhớ; Thông hiểu và Vận dụng (cơ bản, nâng cao) Trong

đó, vận dụng nâng cao ứng với 3 mức sau của thang phân loại Bloom là: nhận biết, thông hiểu, vận dụng [2] Khi chuẩn bị câu hỏi, giáo viên cần nghiên cứu kĩ những mục tiêu kiến thức của bài, nắm vững yêu cầu của chương trình, xác định rõ các kiến thức cần kiểm tra và mục đích kiểm tra để đưa ra các câu hỏi phù hợp với từng mức độ Ngoài ra, dung lượng kiến thức trong mỗi câu hỏi phải phù hợp với trình độ học sinh ở các lớp và cần dự kiến trước thời gian trả lời của học sinh

1.2 Đánh giá quá trình thông qua vấn đáp, thảo luận

GV có thể vấn đáp về nội dung bài cũ để kiểm tra việc học bài ở nhà của HS hoặc có thể đặt những câu hỏi cho HS trả lời trong quá trình dạy bài mới.Theo Black và Wiliam (1998a)1, khuyến khích giáo viên sử dụng phương pháp đặt câu hỏi và thảo luận lớp học và xem đây là cơ hội để làm tăng thêm kiến thức và nâng cao sự hiểu biết của HS Tuy nhiên, cần lưu ý đến việc giáo viên cần đảm bảo rằng họ phải hỏi HS những câu hỏi mang tính tư duy và đòi hỏi phải hiểu bài sâu sắc hơn là hỏi những câu đơn giản, mang tính sự kiện và sau đó phải cho HS đủ thời gian để trả lời câu hỏi Để thu hút mọi HS tham gia trả lời câu hỏi, giáo viên nên đưa ra các chiến lược như sau:

- Mời người học trao đổi những suy nghĩ của mình về một câu hỏi hay một chủ

đề theo nhóm 2 người hay theo các nhóm nhỏ, sau đó yêu cầu đại diện nhóm chia sẻ suy nghĩ với nhóm lớn hơn.

- Trình bày nhiều câu trả lời cho một câu hỏi và yêu cầu người học lựa chọn

- Yêu cầu tất cả người học viết ra câu trả lời, sau đó đọc to các câu trả lời được chọn.

1 Black, P & Wiliam, and D (1998a) Inside the Black Box: raising standards through classroom assessment London UK: nferNelson.

7

Người dạy cũng có thể đánh giá mức độ hiểu biết của người học theo các cách sau:

- Cho người học viết ra những hiểu biết về nội dung bài học trước và sau khi dạy.

- Yêu cầu người học tóm tắt các ý chính mà họ vừa thu được từ bài giảng, cuộc thảo luận hay bài tập được giao.

- Cho người học làm một số bài tập hay trả lời các câu hỏi sau khi người dạy hướng dẫn bài học xong

- Hỏi người học về những suy nghĩ của họ khi họ giải quyết các vấn đề đặt ra trong bài học.

Người dạy nên sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực nhằm phát huy hiệu quả khả năng cá nhân kết hợp hoạt động nhóm như: Kỹ thuật khăn trải bàn, kỹ thuật lược đồ tư duy, kỹ thuật tia chớp, kỹ thuật động não

1.3 Đánh giá quá trình thông qua quan sát trong quá trình dạy học

Đánh giá thông qua quan sát trong giờ học có thể sử dụng bảng quan sát hoặc không

sử dụng bảng quan sát mà chỉ quan sát tự do và ghi chép lại như nhật ký dạy học.

 Bảng quan sát

Bảng quan sát là công cụ thu thập thông tin về đối tượng quan sát bằng cách tri giác trực tiếp đối tượng về các tiêu chí định sẵn Các tiêu chí quan sát là các hành vi tham gia vào quá trình học tập của người học: chuẩn bị bài ở nhà, tham gia phát biểu xây dựng bài, chuẩn bị giáo án, tham gia tập giảng,

Bảng quan sát được người dạy trực tiếp quan sát, ghi chép hoặc giao cho người học tự theo dõi và quan sát, ghi chép lại các hành vi, thái độ của các thành viên trong nhóm Những thông tin phản hồi này cho thấy mức độ tiến triển hoặc có những biểu hiện sai lệnh về thái độ của người học Qua đó người dạy có các biện pháp tác động nhằm điều khiển việc hình thành thái độ đúng đắn cho họ Đồng thời, người dạy thường xuyên thông báo kết quả quan sát cho người học, để họ tự điều chỉnh thái độ học tập của mình.

 Quan sát không sử dụng bảng

GV có thể viết nhật ký giảng dạy theo từng ngày và theo từng lớp, ghi chép các hoạt động xảy ra trong mỗi giờ học, sau đó lưu ý với HS GV đã ghi chép những gì sau mỗi giờ

học và mục đích của việc ghi chép để làm gì nhằm giúp cho HS có ý thức hơn trong các giờ học sau.

1.4 Đánh giá quá trình thông qua sản phẩm, tài liệu viết (bài tập về nhà, báo cáo, bài luận)

Bên cạnh các kỹ thuật áp dụng trong lớp học, các sản phẩm, báo cáo, bài kiểm tra và bài tập về nhà có thể được sử dụng thường xuyên nếu người dạy phân tích được trình độ năng lực từng cá nhân người học; cung cấp các phản hồi cụ thể liên quan đến khả năng và cách thức để nâng cao thành tích học tập

- Sản phẩm của dạy học dự án: GV yêu cầu các nhóm HS thực hiện một dự án ở nhà,

HS phải tự lập kế hoạch, phân vai, tìm kiếm tài liệu, làm các thực nghiệm để tạo được sản phẩm và sau một thời gian các nhóm phải báo cáo kết quả quá trình thực hiện cùng với sản phẩm GV sẽ đánh giá HS dựa theo báo cáo và các sản phẩm có được của mỗi nhóm.

- Các báo cáo tiểu luận: GV yêu cầu cá nhân hoặc nhóm HS tự chọn cho mình/nhóm mình một đề tài và về nhà viết tiểu luận: HS sẽ phải thu thập tài liệu, tìm kiếm thông tin, thực nghiệm để cuối cùng viết được bài tiểu luận và nộp cho GV GV sẽ đánh giá kết quả làm việc thông qua bài tiểu luận.

- Các báo cáo seminar: GV yêu cầu các nhóm hoặc cá nhân HS chuẩn bị một đề tài/nội dung và lên báo cáo trước lớp, các HS khác sẽ nhận xét và đặt câu hỏi HS sẽ phải

tự thu thập tài liệu, nghiên cứu nội dung, chuẩn bị các phương tiện trực quan và thiết kế bài báo cáo GV sẽ đánh giá HS thông qua việc chuẩn bị bài báo cáo, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng làm việc nhóm và kỹ năng trả lời các câu hỏi của các nhóm hoặc HS khác.

- Xây dựng tiêu chí đánh giá tiểu luận và seminar:

Hình thức trình

bày

- Đúng theo quy định của GV

- Rõ ràng, mạch lạc, ít sai sót lỗi chính tả 0,2

Báo cáo, thảo

luận

- Báo cáo lưu loát

9

- Các bài tập tự học ở nhà hoặc các bài thực hành thí nghiệm: GV có thể yêu cầu HS thực hiện các bài tập ở nhà hoặc các thí nghiệm, sau khi HS thực hiện ở nhà GV sẽ tổ chức cho HS báo cáo kết quả, cùng nhau thảo luận và đánh giá.

Black và Wiliam (1998a) đã đưa ra những gợi ý như sau: Các bài kiểm tra ngắn thường xuyên sẽ tốt hơn các bài kiểm tra dài không thuờng xuyên; Các bài vừa mới học nên được kiểm tra trong vòng một tuần sau khi bài học được bắt đầu.

1.5 Đánh giá quá trình thông qua hồ sơ học tập

Hồ sơ học tập là một cặp/tập hồ sơ trong đó học sinh lưu giữ các bài làm, sản phẩm của mình cùng với những lời nhận xét Học sinh lưu giữ hồ sơ học tập của mình như một bằng chứng về những điều mà các em đã tiếp thu được.

Hồ sơ học tập có thể được sử dụng để xác định và điều chỉnh quá trình học tập của học sinh cũng như để đánh giá hoạt động và mức độ đạt được của học sinh Tuỳ thuộc vào mục tiêu dạy học, giáo viên có thể yêu cầu học sinh thực hiện các loại Hồ sơ học tập khác nhau.

Ví dụ: Hồ sơ tiến bộ: hồ sơ bao gồm những bài tập học sinh thực hiện trong quá

trình học và thể hiện quá trình tiến bộ mà học sinh đạt được.

Với hồ sơ này, giáo viên phải giải thích rõ các phương diện khác nhau của khái niệm ”tiến bộ” như: học sinh mắc ít lỗi hơn, hoàn thành các bài tập nhanh hơn, cần ít bước hơn để hoàn thành nhiệm vụ, Học sinh cần chọn một số phần trong các bài tập của mình

để bổ sung các nhận xét của bản thân về các phần đó, đồng thời giáo viên yêu cầu học sinh

tự đánh giá việc học của mình:

- Liệu em có thể làm tốt hơn được không?

- Em có hài lòng về việc học của mình không?

Hồ sơ như một cuốn phim về cuộc sống của các hoạt động học tập của HS ở trường học Với cách đánh giá này phụ huynh sẽ phấn khởi vì có được hồ sơ, bằng chứng về sự phát triển và tiến bộ của con mình, từ đó tham gia tích cực vào việc thúc đẩy sự học tập của con Thông qua hồ sơ đánh giá cá nhân học sinh, giáo viên lập nội dung, kế hoạch hoạt động phù hợp nhu cầu, khả năng, hứng thú của trẻ Qua đó, giáo viên định hướng sự phát triển tiếp cho trẻ

1.6 Đánh giá quá trình qua học sinh tự đánh giá

GV có thể yêu cầu HS tự đánh giá kiến thức, kỹ năng, thái độ và mục tiêu học tập của chính mình trước, trong hoặc sau các giờ học Cũng có thể các HS đánh giá lẫn nhau trong học tập.

Quy trình tự đánh giá của người học gồm các bước:

- Xác định mục tiêu, nội dung tự đánh giá

- Lựa chọn công cụ tự đánh giá: bảng hỏi, bài tập tự đánh giá

- Tổ chức cho người học tự đánh giá

Công cụ sử dụng cho HS tự đánh giá:

Bảng hỏi : là tập hợp các câu hỏi, chỉ báo đã được vạch ra nhằm khai thác, thu thập

thông tin về thái độ của người học trên cơ sở các giả thiết và mục đích của người dạy Bảng hỏi được sử dụng trước hoặc sau khi học xong kiến thức, kĩ năng của bài học Người học có thể hoàn thành bảng hỏi ở nhà hoặc ở trên lớp Người dạy xử lí kết quả bảng hỏi, phân loại, xác định mức độ đạt được về thái độ của mỗi người học Phân tích nguyên nhân dẫn đến thái độ lệch lạc của người học

GV có thể thiết kế bảng hỏi như sau:

• Xác định các mục tiêu thiết kế bảng hỏi

• Thiết kế các câu hỏi cần thiết cho bảng hỏi

• Sắp xếp các câu hỏi theo một trật tự logic

Bài tập tự đánh giá mục tiêu về thái độ : Dựa vào mục tiêu bài học, bảng tiêu chí

đánh giá các mục tiêu và khả năng nhận thức hiện tại, người học tự đánh giá mức độ đạt được mục tiêu bài học trước và sau khi học bài mới.

Dựa vào kết quả tự đánh giá mục tiêu, người học vẽ biểu đồ thể hiện mức độ đạt được mục tiêu trước và sau khi học

Qua việc tự đánh giá mục tiêu thái độ, người học tự nhận thức được thái độ học tập của mình Đồng thời người dạy cũng thu nhận được thông tin phản hồi về thái độ học tập của người học.

GV có thể sử dụng kỹ thuật dạy học KWL (Know, Want, Learn) để HS tự đánh giá kiến thức của mình trước và sau khi học xong một nội dung bài học.

11

Bảng kiểm: áp dụng cho bài KTĐG là một công cụ đánh giá thể hiện các yêu cầu về

chất lượng Bảng kiểm giúp cho người học tự định hướng và tự đánh giá cũng như làm công cụ giao tiếp cho người học và GV [3]

Bảng kiểm (Rubrics) là một bảng đánh giá tổng hợp dựa trên một loạt tiêu chí thay vì chỉ dựa vào điểm số Rubrics nêu rõ người chấm đánh giá bài làm theo những kỳ vọng nào và mô tả các cấp độ của các tiêu chuẩn cần được đánh giá

Có thể nói bảng kiểm đánh giá năng lực của người học mô tả các mức độ năng lực khác nhau và trở thành một cẩm nang cho hoạt động học tập giúp người học trở thành những người đánh giá sâu sắc công việc của bản thân và của người khác, giúp cho HS suy nghĩ xem nên học cái gì và học như thế nào Nó khuyến khích HS tự định hướng học tập Đồng thời, bảng kiểm giảm thiểu được lượng thời gian mà GV cần có để đánh giá năng lực của người học, là công cụ giúp cho GV quan sát thái độ học tập của HS, đánh giá kỹ năng trình bày, đánh giá chất lượng trả lời câu hỏi, bài tập, dựa án, bài kiểm tra Bảng kiểm được đưa ra trước khi tiến hành bài kiểm tra, HS có thể tham gia xây dựng bảng kiểm để tự đánh giá.

Trong phạm vi nghiên cứu của tôi, tôi thiết kế các bài kiểm tra đánh giá quá trình để dạy chương Sinh sản- Sinh học 11 THPT Và để giúp cải thiện việc học của HS tôi đồng thời sử dụng đánh giá thông qua bài kiểm tra ngắn, quan sát, thảo luận nhóm, HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.

2 TỔ CHỨC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH

2.1 Quy trình tổ chức kiểm tra đánh giá quá trình

Để thực hiện kiểm tra đánh giá được sâu sắc và đúng năng lực của HS, sau khi đã thiết kếđược bài kiểm tra đánh giá phù hợp, GV có thể áp dụng quy trình sử dụng bài KTĐG quá trìnhtrong dạy học như sau:

Lựa chọn hình thức kiểm tra đánh giáBước 1

2.1.1 Lựa chọn hình thức kiểm tra đánh giá

Để lựa chọn hình thức kiểm tra GV cần căn cứ vào mục tiêu và nội dung của bài học, đồngthời phụ thuộc vào quỹ thời gian của từng tiết học Cụ thể nếu nội dung bài dài GV có thể cho HSlàm bài kiểm tra đánh giá dưới hình thức làm việc cá nhân: GV vấn đáp một số nội dung bài học,

HS làm việc cá nhân với SGK, quan sát phương tiện trực quan hay làm thí nghiệm hoặc cũng có thể làm việc cá nhân với bài kiểm tra viết ngắn 5 hay 10 hay 15 phút

Ví dụ: Khi dạy phần “Thụ tinh" bài Sinh sản hữu tính ở thực vật GV sử dụng bài kiểm tra vấn đáp với các câu hỏi:

 Chứng minh thụ tinh ở thực vật là thụ tinh kép?

 Thụ tinh kép có ý nghĩa như thế nào với đời sống thực vật?

HS phải đọc nội dung và quan sát kênh hình trong SGK để phân tích quá trình thụ tinh ở thực vật

có những thành phần nào tham gia, kết quả của quá trình đó như thế nào Qua đó khái quát thành

câu trả lời Thụ tinh ở thực vật xảy ra đồng thời 2 quá trình hợp nhất: tinh tử 1 kết hợp với trứng tạo ra hợp tử lưỡng bội và tinh tử 2 kết hợp với nhân thứ cấp tạo nhân tam bội

Tiếp đó, so sánh với thụ tinh đơn, thấy rằng thụ tinh kép ngoài tạo ra hợp tử còn tạo ra nhân tam

bội – khởi đầu của nội nhũ, do đó thụ tinh kép có ý nghĩa quan trọng là tạo nguồn dinh dưỡng cho phôi phát triển

Với các bài kiểm tra đánh giá quá trình chương Sinh sản- sinh học 11 THPT chúng tôi cũng thường sử dụng hình thức tổ chức công tác làm việc theo nhóm 4 – 8 HS ( cùng một bạn hoặc hai bàn liền kề) để dễ dàng trong việc di chuyển, thảo luận nhóm)

Ví dụ khi dạy bài Sinh sản hữu tính ở thực vật GV đưa ra câu hỏi: Hạt cây một là mầm là hạt có nội nhũ, hạt cây hai lá mầm là hạt không có nội nhũ, vậy có xảy ra thụ tinh kép ở cây 2 lá mầm không? Vì sao?