Kinh nghiệm sử dụng một số bài tập bổ trợ hoàn thiện giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân đối với học sinh lớp 12

Qua thực tế giảng dạy môn giáo dục thể chất, qua tham khảo ý kiến của nhiều đông nghiệp việc giảng dạy kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân trong trường THPT gặp rất nhiều khó khăn: Đối với gi

MỤC LỤC

Trang

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 3

7 3 Sử dụng một số bài tập bổ trợ hoàn thiện giai đoạn trên không của kỹ thuật

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 10

11 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã áp dụng có hiệu quả: 14

BÁO CÁO KẾT QUẢ

NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Giáo dục thể chất là một mặt của giáo dục toàn diện không thể thiếu ở nhà trường phổ thông, là nhiệm vụ quan trọng trong việc trang bị kiến thức, kỹ năng cơ bản, đẩy mạnh sự phát triển toàn diện các tố chất thể lực, thể hình, nâng cao khả năng vận động giúp các em có đủ sức khỏe để học tập và lao động, nâng cao thành tích các nội dung thể thao góp phần giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh Điền kinh là một trong những nội dung thể thao có vị trí quan trọng hệ thống giáo dục và đáp ứng được các mục tiêu giáo dục thể chất, là một trong những nội dung thi chính trong các kỳ đại hội thể dục thể thao, hội khỏe phù đổng các cấp Các bài tập điền kinh không những có tác dụng đối với sức khỏe mà còn là cơ sở để phát triển toàn diện các tố chất thể lực, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao thành tích các môn thể thao khác

Như chúng ta đã biết, trong học tập và thi đấu điền kinh nói chung và chạy cự

li ngắn nói riêng đòi hỏi sự căng thẳng thần kinh và nỗ lực cơ bắp lớn.Thông qua đó

mà tập luyện làm cho con người phát triển toàn diện hơn Tập luyện nội dung “ Nhảy xa” có tác dụng rất lớn đến việc phát triển các tố chất thể lực, đặc biệt là sức mạnh, sức mạnh tốc độ.Thực tế cho thấy kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân được đưa vào nội dung chính thức trong chương trình của khối 11 và khối 12 với thời lượng khối 11 là

6 tiết, khối 12 là 8 tiết

Qua thực tế giảng dạy môn giáo dục thể chất, qua tham khảo ý kiến của nhiều đông nghiệp việc giảng dạy kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân trong trường THPT gặp rất nhiều khó khăn:

Đối với giáo viên, nhất là đội ngũ giáo viên mới vào nghề còn lúng túng, chưa khai thác, tìm tòi những phương tiện đồ dùng dạy học có hiệu quả, chưa tích cực đổi mới phương thức dạy học, thậm chí khả năng làm mẫu kỹ thuật động tác còn hạn chế

Đối với học sinh nhóm tuổi 15 - 17 tuổi quá trình cốt hoá ở hệ thống, xương sống vững chắc hơn, lồng ngực phát triển, cơ thể đã có thể chịu đựng với lượng vận động lớn Ở lứa tuổi này có đặc điểm là tuổi càng lớn thì sự khác nhau và chênh lệch

về cấu trúc cơ thể cũng như khả năng hoạt động của nam và nữ càng nhiều Tỷ lệ cơ bắp của nữ kém hơn nam khoảng 13 %, trong khi đó tỷ lệ mỡ của nữ nhiều hơn nam cùng nhóm khoảng 10 %, tỷ lệ thân trên so với nam dài hơn, chân ngắn hơn, xương lồng ngực ngắn và rộng hơn, vai hẹp, xương hông rộng, trọng tâm thấp hơn

Tất cả các chỉ số này đều ảnh hưởng đến khả năng nhảy cao, nhảy xa, tốc độ đi

và chạy Đặc biệt là nội dung nhảy xa ưỡn thân đối với học sinh khối 11, bắt đầu làm quen và tiếp cận do vậy mà trong học tập nhiều học sinh còn không hình dung ra được kỹ thuật động tác và gặp rất nhiều khó khăn khi thực hiện động tác

Là 1 giáo viên giảng dạy môn giáo dục thể chất tôi thấy phải có trách nhiệm đóng góp một vài kinh nghiệm trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy môn giáo dục thể chất nói chung Trong phạm vi bài viết này tôi xin giới thiệu với các bạn đồng nghiệp 1 nội dung theo tôi là rất khó khi giảng dạy cho học sinh, nhất là đối với học sinh khối lớp 11 đó là “ Giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân” Vì vậy để giảng dạy thành công nội dung nhảy xa ưỡn thân, giúp học sinh có hứng thú với môn học, có ý thực tự giác trong học tập và thực hiện tốt kỹ thuật trong thời gian quy định của phân phối chương trình

2 Tên sáng kiến:

“ Kinh nghiệm sử dụng một số bài tập bổ trợ hoàn thiện giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân đối với học sinh lớp 12”

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Khổng Thị Ngọ

- Địa chỉ: Trường THPT Nguyễn Viết Xuân, xã Đại Đồng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc

- Số điện thoại: 0969.085.564

- E-mail: khongthingo.gvnguyenvietxuan@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

- Họ và tên: Khổng Thị Ngọ

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

Chương trình nội dung “Nhảy xa Ưỡn thân” cho học sinh lớp 12 trường THPT Nguyễn Viết Xuân

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:

Ngày 25/10/2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

7.1.Cơ sở lý luận

Trước khi dạy 1 động tác nào đó phải xem người tập đã sẵn sàng tiếp thu hay chưa và nếu người tập chưa sẵn sàng thì phải có sự chuẩn bị sơ bộ, sự chuẩn bị được biểu hiện ở 3 yếu tố: Mức độ phát triển các tố chất thể lực, kinh nghiệm vận động và yếu tố tâm lý

Chỉ có thể thực hiện có kết quả 1 kỹ thuật mới ngay từ lần đầu nếu kỹ thuật đó

có cấu trúc đơn giản, còn nếu cấu trúc phức tạp hơn thì tốc độ hình thành kỹ năng vận động mới chủ yếu phụ thuộc vào kinh nghiệm vận động Muốn chuẩn bị giảng dạy tốt các động tác phức tạp nói chung phải dựa trên cơ sở biết thực hiện khéo léo các nguyên tắc thích hợp và cá biệt hoá, hệ thống và tăng từ từ yêu cầu

Sự phận đoạn quá trình dạy học những động tác riêng lẻ cần phải dựa trên các giai đoạn tương ứng của quá trình hình thành kỹ năng, kỹ xảo vận động

Mục đích của giai đoạn dạy học ban đầu là học các nguyên lý kỹ thuật của động tác, hình thành kỹ năng thực hiện động tác mặc dù còn ở dưới dạng “ Thô thiển” Các nhiệm vụ để đạt được mục đích trên đó là:

- Tạo khái niệm chung về động tác và tâm thế tốt để tiếp thu động tác đó

- Học từng phần của kỹ thuật động tác

- Sử dụng phương pháp thuyết trình, quan sát tranh ảnh, phương pháp làm mẫu động tác

Không thể thực hiện được một động tác phức tạp ngay từ những lần đầu thường là do thiếu kinh nghiệm sử dụng khả năng phối hợp vận động, các động tác được phân tách ra thì sẽ dễ hơn thực hiện khi thực hiện nguyên vẹn Phải phân chia động tác dạy học ngay từ ban đầu

Nhảy xa là một trong các môn nhảy của điền kinh gồm 3 kỹ thuật cơ bản sau:

- Kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi

- Kỹ thuật nhảy xa cắt kéo

- Kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân

Trong đó kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi là đơn giản nhất, dễ thực hiện Nội dung này dành cho học sinh khối cơ sở Kỹ thuật nhảy xa kiểu cắt kéo và kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân có kỹ thuật phức tạp hơn, thành tích cao hơn, được các vận động viên trong nước và thế giới áp dụng Kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân đã được đưa vào nội dung chính thức trong phân phối chương trình khối 12 là 8 tiết

7.2.Thực trạng

Kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân gồm 4 giai đoạn:

Giai đoạn chạy đà

Giai đoạn giậm nhảy

Giai đoạn trên không

Giai đoạn tiếp đất

Trong đó giai đoạn chạy đà - giậm nhảy - tiếp đất về cơ bản gần giống như kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi, đơn giản, dễ tập Còn giai đoạn trên không của nhảy xa ưỡn thân là rất phức tạp và khó hoàn thiện

Hình vẽ: Giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân

Nhìn hình vẽ chúng ta có thể nhận thấy: Trong khoảng thời gian rất ngắn được tính bằng giây, người tập phải thực hiện được tổ hợp gồm 3 động tác cơ bản ở giai đoạn bay trên không đó là:

- Động tác bước bộ trên không

- Động tác miết chân lăng căng người để về tư thế ưỡn thân

- Động tác gập thân đưa chân về trước để chuẩn bị tiếp đất

Thực tế huấn luyện trong các trường chuyên nghiệp với thời gian tập luyện từ

20 - 30 tiết cũng chưa hoàn thiện được kỹ thuật do vậy với thời lượng khối 12 là 8 tiết, để học sinh có thể nắm bắt và hoàn thiện được kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân là 1 điều cực kỳ khó khăn đối với cả người dạy và người học Thực tế rất nhiều giáo viên lúng túng khi giảng dạy nội dung này, hiệu quả đạt được là rất thấp thường chỉ có số

ít học sinh trong lớp thực hiện được gần đúng kỹ thuật, do đó gây tâm lý mệt mỏi cho cả người dạy và người học

Bên cạnh đó việc giảng dạy môn giáo dục thể chất nói chung và kỹ thuật nhảy

xa ưỡn thân nói riêng ở các trường phổ thông gặp rất nhiều khó khăn như số lượng học sinh trên 1 lớp đông, sân bãi dụng cụ còn thiếu chưa đảm bảo, số lớp học 1 buổi trên sân còn đông từ 3 - 5 lớp làm ảnh hưởng đển quá trình giảng dạy và học tập Đặc biệt thể lực và năng lực tiếp thu của học sinh cũng có sự khác biệt rõ rệt nhất là các em học sinh nữ

Do 1 tiết học, học nhiều nội dung xen kẽ, do đó việc lưu dấu viết xẩy ra không rõ nét, làm cho học sinh không có tính kế thừa của tiết trước đến tiết học sau

Ở lứa tuổi này, khả năng tư duy trừu tượng và tư duy lôgic còn rất hạn chế học sinh chưa tưởng tượng được động tác khi quan sát giáo viên làm mẫu hay qua quan sát tranh ảnh

Sức nhanh phản ánh động tác còn chậm chính vì vậy học sinh chưa kịp thực hiện động tác thì cơ thể đã tiếp đất do còn chịu ảnh hưởng của kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi

Chính vì những lý do trên tôi đưa ra kinh nghiệm sử dụng một số bài tập bổ trợ để rút ngắn thời gian hoàn thiện giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân nhằm khắc phục những nhược điểm trên để nâng cao hiệu quả giảng dạy kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân, giúp các em định hình được các yếu lĩnh động tác, biết cách tập và hứng thú tập luyện đối với nội dung này

7 3 Sử dụng một số bài tập bổ trợ hoàn thiện giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân

Trong quá trình giảng dạy nội dung nhảy xa ưỡn thân khối lớp 12 tại Trường THPT Nguyễn Viết Xuân - huyện Vĩnh Tường - Vĩnh Phúc tôi đã sử dụng các bài tập bổ trợ để rút ngắn thời gian hoàn thiện giai đoạn trên không của kiểu nhảy như sau:

7.3.1 Các bài tập bổ trợ trên sân

- Bài tập 1: Tại chỗ thực hiện bật nhảy ưỡn thân.

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

Tư thế chuẩn bị: Đứng nghiêm.

Nhịp 1: Hai tay giơ lên cao, người thẳng.

Nhịp 2: Hai tay đưa xuống dưới ra sau, khuỵu gối 2 chân.

Nhịp 3: Bật nhảy lên cao thực hiện ưỡn căng thân.

Nhịp 4: Tiếp đất trùng gối hai chân, ngồi sâu để tránh đau lưng.

Nhịp 5: Về tư thể chuẩn bị.

Bài tập này đơn giản, dễ thực hiện và tạo hứng thú ban đầu cho người tập, hình thành động tác kỹ thuật cơ bản trong chuỗi tổ hợp của kỹ thuật động tác

Bài tập này hoàn thiện ngay cho học sinh trong những tiết đầu tiên khi học kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân

Khi thực hiện bài tập này giáo viên cần phải cho học sinh khởi động thật kỹ lưng bụng và thả lỏng tốt sau khi thực hiện bài tập

- Bài tập 2: Tại chỗ miết chân lăng ưỡn thân.

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

Tư thế chuẩn bị: Đứng trên chân giậm nhảy, chân lăng đưa vuông góc phía

trước, hai tay đánh tự nhiên về trước

Nhịp 1: Chân lăng miết xuống dưới ra sau đồng thời hai tay đưa lên cao để về

tư thế ưỡn thân

Nhịp 2: Về tư thế chuẩn bị.

Bài tập này thực hiện nhiều lần từ chậm đến nhanh dần

- Bài tập 3: Thực hiện tổ hợp ưỡn thân với 3 nhịp.

Tư thế chuẩn bị: Đứng nghiêm.

Nhịp 1: Đưa chân lăng vuông góc ( động tác bước bộ ) hai tay đánh tự nhiên,

về trước

Nhịp 2: Miết chân lăng xuống dưới ra sau đồng thời hai tay đánh lên cao để

thực hiện căng người ưỡn thân

Nhịp 3: Bật chân giậm nhảy về trước tiếp đất bằng 2 chân gập thân, hai tay về

trước xuống dưới ra sau

Bài tập này thực hiện nhiều lần với nhịp độ từ chậm đến nhanh

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

7.3.2.Các bài tập bổ trợ trên ghế thể dục

- Bài tập 1: Đứng trên đầu ghế thể dục thực hiện bật nhẩy ưỡn thân rơi xuống hố cát.

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

Tư thế chuẩn bị: Đứng nghiêm.

Nhịp 1: Hai tay giơ lên cao, người thẳng.

Nhịp 2: Hai tay đưa xuống dưới ra sau, khuỵu gối 2 chân.

Nhịp 3: Bật nhảy lên cao thực hiện ưỡn căng thân.

Bài tập này đơn giản, dễ thực hiện và tạo hứng thú ban đầu cho người tập, hình thành động tác kỹ thuật cơ bản trong chuỗi tổ hợp của kỹ thuật động tác

Bài tập này yêu cầu học sinh bật cao để giai đoạn ưỡn thân được lâu và khi hai chân tiếp đất thực hiện động tác ngồi sâu để tránh bị đau lưng

- Bài tập 2: Đứng trên đầu ghế thể dục thực hiện động tác bước bộ trên không ép miết chân lăng ưỡn căng thân.

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

Tư thế chuẩn bị: Đứng trên đầu ghế thể dục, chân lăng ở tư thể bước bộ

vuông góc, hai tay ở trên cao

Nhịp 2: Nhún tạo đà hai tay đưa xuống thả lỏng tự nhiên.

Nhịp 3: Bật chân giậm nhảy rời ghế đồng thời ép miết đùi chân lăng ưỡn thân,

hai tay đưa lên cao sau đó thu 2 chân về trước tiếp đất trùng gối hoãn xung

Nhịp 4: Tiếp đất trùng gối hai chân, ngồi sâu để tránh đau lưng.

Bài tập này yêu cầu học sinh bật cao

- Bài tập 3: Thực hiện với 1 bước đà trên ghế thể dục toàn bộ kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân chú ý giai đoạn trên không của kiểu nhảy.

Tư thế chuẩn bị: Chân lăng đặt trước cách đầu ghế thể dục 50 - 80 cm, chân

giậm nhảy đặt sau

Nhịp 1: Bước chân giậm nhảy về phía đầu ghế bật nhảy lên cao thực hiện

động tác bước bộ trên không

Nhịp 2: Miết chân lăng căng người thực hiện ưỡn thân đồng thời 2 tay đánh lên cao Nhịp 3: Gập thân rơi xuống hố cát, chú ý ngồi sâu để tránh đau lưng.

Bài tập này khi thực hiện yêu cầu học sinh phải bật cao để tạo cảm giác ưỡn thân trên không, đây cũng chính là mục tiêu của bài tập cần đạt được

Nhịp 4: Tiếp đất trùng gối hai chân ngồi sâu để tránh đau lưng.

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

7.3.3 Các bài tập bổ trợ trên bục hỗ trợ giậm nhảy:

- Bài tập Đà 3 bước thực hiện giậm nhảy lên bục hỗ trợ giậm nhảy, thực hiện toàn bộ kỹ thuật chú ý giai đoạn trên không của kiểu nhảy xa ưỡn thân.

Hình ảnh động tác của bài tập: Quan sát trên tranh

Bài tập này thực hiện sau khi đã hoàn thiện các bài tập bổ trợ trên sân, các bài tập bổ trợ trên ghế thể dục, giáo viên mới cho các em học sinh thực hiện toàn bộ kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân với đà ngắn 1 - 3 bước đà

8 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến

- Nắm được kiến thức các môn liên quan

- Vận dụng phù hợp các bài tập để mang lại hiệu quả cao

10 Đánh giá lợi ích thu được

Như vậy sau 8 tiết thực hiện diễn biến nhịp độ tăng trưởng của 2 lớp thực nghiệm ( lớp 12D1 ) và lớp đối chứng (12D2 ) đều tăng Kết quả kiểm tra của lớp thực nghiệm đã có sự tăng trưởng cao, đồng đều và ổn định hơn so với lớp đối chứng

Hệ thống các bài tập bổ trợ trên thể hiện tính hiệu quả giúp học sinh hoàn thiện 4 giai đoạn kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân Đặc biệt là đã rút ngắn được thời gian hoàn thiện giai đoạn trên không của kiểu nhảy Từ kết quả nghiên cứu trên cho thấy qua nội dung kiểm tra lớp thực nghiệm đều tốt hơn lớp đối chứng, đạt sự khác biệt

Học sinh hứng thú và tự giác trong tập luyện, biết cách thực hiện các bài tập trong từng giờ học và tự tập luyện ở nhà

Bảng kiểm tra kỹ thuật của lớp thực nghiệm lớp 12D1 trước và sau tác động:

Kỹ thuật nhẩy xa ưỡn thân ( Điểm)

Trước tác động Sau tác động

24 Nguyễn Thị Loan 7 8

Bảng kết quả kiểm tra kỹ thuật ích của lớp đối chứng ( lớp 12D2 ) trước

và sau tác động:

Kỹ thuật nhẩy xa ưỡn thân ( Điểm)

Trước tác động Sau tác động

15 Chu Thanh Lệ 6 7

Việc sử dụng một số bài tập bổ trợ kỹ thuật đã làm tăng kết quả học tập môn thể dục khi học giai đọan trên không của kiểu nhảy xa ưỡn thân đối với học sinh khối lớp 12 của Trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Tường - Vĩnh Phúc Kết quả cho thấy điểm kiểm tra của lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng, chứng tỏ mức độ ảnh hưởng đã có ý nghĩa đối với tất cả các đối tượng học sinh

Việc sử dụng các bài tập bổ trợ khi học và dạy giai đoạn trên không của kỹ thuật nhẩy xa ưỡn thân là một giải pháp tốt Tuy nhiên để giải pháp này đạt hiệu quả cao thì phải yêu cầu người giáo viên phải thực sự tâm huyết với bài dạy, đầu tư cho từng động tác, có sự sáng tạo cho từng dụng cụ để hỗ trợ bài dạy nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học môn giáo dục thể chất nói chung Đồng thời học sinh phải có đủ thể