Giới thiệu về tiếp cận tài chình ở Viêt Nam

1. Giới thiệu sơ lược về dự án Quyển sách này dựa trên cơ sở những quan sát, phát hiện và kinh nghiệm của những nhà tư vấn làm việc cho Uỷ ban Kinh tế X. hội Châu á-Thái B.nh Dương-Liên hợp quốc t

Trang 1

Công ty TNHH Điện thoại Vân Chung

Địa chỉ: 157 Đặng Tiến Đông, Đống Đa, Hà Nội

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

GIỚI THIỆU VỀ TIẾP CẬN TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM

1 Giới thiệu sơ lược về dự án

Quyển sách này dựa trên cơ sở những quan sát, phát hiện và kinh nghiệm của

những nhà tư vấn làm việc cho Uỷ ban Kinh tế X hội Châu á-Thái B.nh Dương-Liênhợp quốc trong khuôn khổ một dự án do GTZ tài trợ Dự án Hỗ trợ tư vấn để thúc đẩyxuất khẩu bắt đầu từ năm 1994 để giúp cho các công ty nhỏ và vừa của Việt Nam mởrộng xuất khẩu

Các chuyên gia tư vấn chuyên về quản l chất lượng, marketing/chế biến hải sản,

kinh doanh hàng dệt, marketing tổng hợp, tài trợ xuất khẩu, đầu tư và ngân hàng đ gặp

gỡ và lập hồ sơ một số các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân 35 công ty đ được chọnlàm các “doanh nghiệp thí điểm” Các chuyên gia tư vấn dự án đ tập trung làm việcchuyên sâu với nhóm doanh nghiệp này để tăng tính cạnh tranh xuất khẩu và từ đó lập ra

mô h.nh cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa khác Các ngành được đưa vào dự án là: Thủcông mỹ nghệ, bao b., nhựa, thuỷ sản và dệt Các doanh nghiệp có thể được dự án hỗ trợ

là những doanh nghiệp có số công nhân dưới 500 người mặc dù hầu hết các doanh nghiệp

mà dự án đang hỗ trợ chỉ có dưới 200 công nhân

Ngoài việc tư vấn cho từng công ty, dự án c.n tổ chức các khoá đào tạo về

marketing xuất khẩu, nâng cao chất lượng sản xuất, tài chính, các nguyên tắc kế toán dựatrên các tiêu chuẩn kế toán mới, thuê mua tài chính và thu nhập trên đầu tư

2 Giới thiệu chung

Khó khăn trong việc t.m kiếm vốn của các chủ doanh nghiệp và nhà quản l Việt

Nam là vấn đề rất phổ biến Có hai điều sẽ làm cho những khó khăn này giảm bớt đi.Những thay đổi về luật pháp và điều tiết; độ tin cậy cao hơn của tiền Đồng và hệ thốngngân hàng sẽ dẫn đến một thị trường vốn lớn hơn với nhiều nguồn tài chính hơn cùngnhiều điều khoản cho vay có thể lựa chọn Mặc dù một vài thay đổi đang được thực hiệnnhưng việc này cần có nhiều thời gian

Cuốn sách này sẽ đề cập đến yếu tố thứ hai có thể giảm bớt khó khăn trong việc tổ

chức tài chính- đó là những nhà quản l được trang bị tốt hơn và có kiến thức cao hơn.Chúng tôi đề cập đến các vấn đề sau:

Www.vctel.com/www.vanchung.vn

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

- Sử dụng thông tin kế toán để quản l.;

- Sử dụng các khái niệm chính trong phân tích tài chính để có được những quyết

định tốt hơn;

- Lập kế hoạch kinh doanh;

- Những nguồn tài chính chủ yếu;

- Một số loại h.nh tài chính chuyên dụng (có các thông tin kèm theo);

- Các chương tr.nh đầu tư và cho vay do các tổ chức quốc tế tài trợ

Chúng tôi hy vọng rằngviệc chuẩn bị kỹ hơn và được trang bị nhiều kiến thức tốt

hơn sẽ tăng khả năng có được các khoản tín dụng mà bạn cần

Các khái niệm kế toán cơ bản cho cán bộ quản l cao cấp

Trang 2

1 Báo cáo thu nhập

2 Báo cáo vốn chủ sở hữu

3 Bảng cân đối tài sản

4 Báo cáo d.ng tiền

5 Phân tích tỷ số: Sử dụng thông tin tài chính để quản l

Thông tin kế toán được chuẩn bị tốt là một công cụ quản l sống c.n:

- Để kiểm soát chi phí và giá cả;

- Để so sánh các kết quả của các bộ phận khác nhau;

- Để tính toán hiệu quả sử dụng các nguồn lực của công ty; và

- Để đưa ra các quyết định khách quan và hiệu quả

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Các báo cáo kế toán hay các báo cáo tài chính thường chỉ được coi là yêu cầu cần

thiết cho mục đích tính thuế Nhưng thường các báo cáo chính thức không đáp ứng đủcác yêu cầu quản l Các chi tiết của công việc kinh doanh có thể hiện diện nhưng cách tổchức thông tin không cho phép có được tính toán và phân tích r ràng Chúng tôi gợi các công ty thiết lập hệ thống kế toán trên cơ sở các chuẩn mực kế toán quốc tế mới đ.được Việt Nam áp dụng vào năm 1996 Bộ phận kế toán có thể chuẩn bị các phân tíchhàng tháng hoặc hàng qu thông tin có chứa các chỉ tiêu chủ yếu được xem xét ở đây.Các báo cáo tài chính thường bao gồm báo cáo thu nhập, báo cáo vốn chủ sở hữu,

bảng cân đối tài sản và báo cáo d.ng tiền H.y xem phụ lục 5.1 về thí dụ của các báo cáotài chính điển h.nh

1 Báo cáo thu nhập

Báo cáo thu nhập ghi lại doanh thu và các chi phí cần thiết để tạo ra doanh thu đó

Báo cáo thu nhập dựa vào nguyên l thu nhập và chi phí cân xứng với nhau Phươngpháp này được gọi là kế toán dồn tích Ví dụ, một cái máy mua trong năm nay sẽ tạo rathu nhập trong một số năm Cân xứng có nghĩa là chỉ một phần của chi phí mua máy sẽđược trừ vào thu nhập của năm nay Phần này được gọi là khấu hao Nếu thời hạn sửdụng của máy đó là mười năm th 1/10 chi phí mua máy sẽ được thể hiện trong báo cáothu nhập của mỗi năm trong 10 năm tới

Các công việc kinh doanh đơn giản thường sử dụng phương pháp kế toán tiền mặt.Khi nhận tiền mặt trả cho một lần bán, số tiền đó được ghi vào thu nhập Khi dùng tiềnmặt để trả lương hoặc trả cho người cung cấp, số tiền đó được ghi vào chi phí Khi sửdụng hệ thống kế toán tiền mặt, nếu mua máy th chi phí mua máy sẽ được ghi ngay vàonăm mua máy

Khi việc kinh doanh lớn hơn, hệ thống tiền mặt sẽ không đủ nữa Việc tính toán trởnên khó khăn Ví dụ, nếu một công ty quyết định cho khách hàng hưởng tín dụng, trong

hệ thống kế toán tiền mặt, việc bán hàng chỉ được ghi lại khi khách hàng trả tiền vào tàikhoản của công ty Tuy nhiên, chi phí lao động để tạo ra doanh thu đó sẽ được ghi lại.Doanh thu và chi phí không cân xứng với nhau Báo cáo thu nhập giải quyết vấn đề nàybằng cách ghi doanh thu khi sản phẩm được bán ra chứ không phải là khi khách hàng trảtiền cho đơn đặt hàng đó Thu nhập và tiền mặt phải là một

2 Báo cáo vốn chủ sở hữu

Trang 3

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Thu nhập r.ng là thu nhập c.n lại sau khi trừ đi tất cả các chi phí liên quan gồm cả

thuế, nó sẽ làm tăng vốn chủ sở hữu Nếu chi phí lớn hơn thu nhập, phần lỗ r.ng này sẽlàm giảm vốn chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu là giá trị r.ng của khoản đầu tư của chủ sởhữu vào kinh doanh

Ngoài thu nhập r.ng tích luỹ, vốn chủ sở hữu c.n bao gồm giá trị đầu tư ban đầu

của chủ sở hữu để bắt đầu kinh doanh Khi thành lập một doanh nghiệp, người chủ đầu tưtiền mặt hoặc tài sản như quyền sử dụng đất, nhà cửa Giá trị của những khoản đầu tư banđầu này được thể hiện trong báo cáo của công ty như vốn chủ sở hữu Cùng với sự tăngtrưởng của doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu được ghi dưới hai dạng: vốn góp-giá trị cáckhoản đầu tư ban đầu và các khoản đầu tư bổ sung thêm-và lợi nhuận để lại, đó là thunhập r.ng tích luỹ

Báo cáo vốn chủ sở hữu được lập ra để thể hiện những thay đổi xảy ra trong một kỳ

kế toán Nó có thể thể hiện bất cứ khoản đầu tư mới nào của chủ sở hữu cũng như thunhập r.ng hoặc lỗ r.ng mà công ty đ ghi trong kỳ đó

3 Bảng cân đối tài sản

Báo cáo thu nhập phản ánh những hoạt động mà công ty đ làm c.n báo cáo vốn

chủ sở hữu phản ánh ảnh hưởng của những công việc đ làm đối với đầu tư của bạn vàbảng cân đối tài sản phản ánh tài sản của công ty và phương thức đầu tư cho tài sản đó,nghĩa là bằng các khoản vay hoặc bằng đầu tư của chủ sở hữu Vào thời điểm khi chủ sởhữu đầu tư tiền mặt và các thiết bị để bắt đầu kinh doanh, bảng cân đối tài sản thể hiện tàisản tiền mặt và tài sản thiết bị ở bên nợ của bảng cân đối tài sản, khoản mục vốn chủ sởhữu đúng bằng tổng giá trị của tiền mặt và thiết bị

Các hoạt động điển h.nh của năm hoạt động đầu tiên có thể sẽ gây ra sự thay đổi

trong Bảng cân đối tài sản: loại tài sản là các khoản phải thu là để cho thấy rằng khôngphải toàn bộ khoản tiền bán hàng trong năm được thu về; có mục dự trữ tồn kho để phảnánh lượng hàng công ty có trong kho vào thời điểm cuối năm; và, có thể có tăng tài sảnthiết bị để chỉ ra rằng doanh nghiệp đ mua thiết bị mới

Ở bên nợ, có thể có các khoản phải trả thể hiện những khoản mà công ty nợ những

người cung cấp nguyên liệu vào cuối năm; và có thể có các khoản vay ngân hàng để muathiết bị mới Vốn chủ sở hữu có thể tăng so với khi bắt đầu kinh doanh bằng khoản thunhập r.ng của năm đầu tiên

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Một bảng tổng kết tài sản được bố trí thành 5 phần theo mức độ chuyển đổi thành

tiền Đầu tiên là các tài sản lưu động như tiền mặt, các khoản phải thu và tồn kho Đây lànhững tài sản có thể chuyển thành tiền mặt nhanh nhất Thứ hai là các tài sản cố định, đấtđai, nhà xưởng và thiết bị, những tài sản sẽ được dùng trong khoản thời gian dài và do đókhó chuyển thành tiền mặt hơn các tài sản lưu động

Phần thứ ba là nợ ngắn hạn như các khoản phải trả, các khoản vay ngắn hạn Các

khoản nợ ngắn hạn là những khoản phải trả trong v.ng một năm bằng cách chuyển đổicác tài sản lưu động ra tiền mặt Phần thứ tư được gọi là các khoản nợ dài hạn như các

Trang 4

khoản vay ngân hàng dài hạn và các khoản nợ cổ đông Đây là nguồn tài chính đầu tư chotài sản cố định và việc hoàn trả các khoản nợ này được thực hiện trong nhiều năm.

Phần thứ năm là vốn chủ sở hữu Tổng nợ ngắn hạn, nợ dài hạn và vốn chủ sở hữu

bằng tổng tài sản lưu động và tài sản cố định Có một cách khác để thể hiện tính cân đốicủa bảng cân đối tài sản khi nói rằng vốn của chủ sở hữu và các khoản nợ là để đầu tưcho các tài sản của doanh nghiệp

4 Báo cáo d.ng tiền

Báo cáo d.ng tiền giải thích mối quan hệ giữa thu nhập r.ng và lượng tiền mặt r.ng

được tạo ra hoặc được sử dụng Công ty của bạn có thể có thu nhập r.ng rất cao nhưngvẫn thiếu tiền mặt Ví dụ, doanh thu của công ty tăng lên đáng kể nhưng lại là các khoảnphải thu chứ không phải là tiền mặt Bạn có thể phải mua thiết bị mới và sử dụng các quỹcủa công ty, giảm cân đối tiền mặt nhưng không ảnh hưởng đến thu nhập Có thể bạnquyết định phải trả một khoản vay ngân hàng bằng tiền mặt, điều này cũng sẽ không ảnhhưởng đến thu nhập của công ty

Báo cáo d.ng tiền cho thấy rằng tiền mặt có thể được sử dụng hoặc tạo ra thông

qua 3 hoạt động sau: từ hoạt động kinh doanh thông thường, từ các hoạt động đầu tư và

từ các hoạt động tài chính Phần đầu bắt đầu bằng thu nhập r.ng và sau đó cộng thêm cácchi phí không bằng tiền mặt như khấu hao Có các chi phí không bằng tiền mặt khác nhưchi phí nâng cấp các toà nhà thuê Nếu bạn đ nâng cấp các toà nhà thuê th thông thườngbạn có thể phân bổ chi phí đó trong suốt thời hạn thuê cũng giống như h.nh thức tínhkhấu hao

Phần thứ hai của báo cáo d.ng tiền là các hoạt động đầu tư sẽ cho thấy bất cứ việc

sử dụng một khoản tiền mặt nào để mua tài sản, nhà máy và thiết bị Nếu bạn bán bất cứWww.vctel.com/www.vanchung.vn

Dù sao th báo cáo d.ng tiền như đ mô tả, phản ánh những g xảy ra trong một kỳ

kế toán Đối với những người cho vay, việc hiểu được d.ng tiền tương lai cũng rất quantrọng Bản dự báo d.ng tiền là để đáp ứng yêu cầu này và là một phần quan trọng củađơn xin vay tiền Tốt nhất là nên chuẩn bị bản dự báo d.ng tiền cho từng tháng trong nămđầu tiên và cho từng năm trong ba năm tiếp theo hoặc lâu hơn Một bản dự báo đ đượcđưa ra trong phụ lục 5.1.3 làm ví dụ

5 Phân tích tỷ số: Sử dụng thông tin tài chính để quản l.

Bạn có thể đưa ra các quyết định có căn cứ khi sử dụng thông tin tài chính Bước

thứ nhất là phải có được các thông tin được chuẩn bị kỹ càng dựa trên các cơ sở thôngthường Bước thứ hai là sử dụng phân tích tỷ số để nêu bật những khía cạnh chủ yếutrong hoạt động tài chính của doanh nghiệp của bạn Bước thứ ba là kiểm tra doanhnghiệp bạn để giải thích các tỷ số đó

Tỷ số so sánh các con số từ các báo cáo tài chính của doanh nghiệp Bạn có thể so

sánh số liệu của năm này với những năm khác để t.m ra được xu hướng của công ty bạn

Trang 5

Ví dụ, bằng cách theo d.i sát sao tỷ số thu nhập r.ng trên tài sản của công ty bạn, bạn cóthể đánh giá được công ty của bạn đang sử dụng tài sản như thế nào Một ví dụ khác,bằng cách theo d.i tỷ số hàng tồn kho với chi phí hàng bán, bạn có thể biết được công tycủa bạn có quá nhiều hàng tồn kho hay không và nếu đúng như vậy th bạn có thể thựchiện những biện pháp thay đổi t.nh trạng đó để tăng lợi nhuận gộp Việc so sánh các tỷ sốcủa công ty của bạn với tỷ số của các công ty khác trong cùng ngành cũng là một tưởnghay.

Lưu : có nhiều tỷ số khác nhau và cũng có sự khác biệt về cách tính các tỷ số đó.

Đầu tiên bạn phải hiểu được tỷ số mà bạn chọn để sử dụng được tính như thế nào và thứhai là bạn phải l giải được nghĩa của tỷ số đó đối với công ty của bạn Chúng tôi đ.chọn ra được 9 tỷ số để giúp các bạn bắt đầu một cách tốt nhất khi phân tích tốt hoạt độngcủa công ty m.nh

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Các tỷ số lợi nhuận: thường được thể hiện dưới dạng tỷ lệ %, 4 trong số 9 tỷ số mà

chúng tôi đề cập đến có thể được ghép vào nhóm này

Lợi nhuận gộp: tổng doanh thu trừ đi chi phí hàng bán chia cho tổng doanh thu Tỷ

số này cao có nghĩa là giá bán sản phẩm của bạn cao hoặc bạn kiểm soát chặt chẽ giánguyên liệu hoặc lao động của công ty Bạn cần theo d.i diễn biến của những tỷ lệ nàyqua một vài năm và bạn cần đánh giá những điều kiện đặc biệt trong ngành trước khiquyết định công ty m.nh hoạt động tốt hay không

Lợi nhuận hoạt động: Thu nhập r.ng cộng với chi trả l.i suất chia cho doanh thu.

Chỉ tiêu này tách chi phí đầu tư ra khỏi l.i để làm r các hoạt động kinh doanh chứ khôngphải là các hoạt động tài chính

Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu: thu nhập r.ng chia cho vốn chủ sở hữu Bạn có

thể đ có một sự lựa chọn khi bắt đầu kinh doanh Bạn cũng đ có thể bắt đầu một côngviệc kinh doanh khác, hoặc không bắt đầu công việc kinh doanh nào cả Tỷ số này sẽ chobạn biết sự lựa chọn của bạn có phải là lựa chọn thành công hay không bởi v bạn có thể

so sánh nó với kết quả của các khoản đầu tư khác

Đối với những doanh nghiệp nhà nước, tỷ số này giúp cho nhà nước so sánh mức

thu nhập trên đầu tư ở công ty bạn quản l với thu nhập trên đầu tư của các công ty nhànước khác Nó rất có ích trong việc quyết định nên đầu tư các nguồn lực vào những công

ty nào để thu được kết quả tối ưu

Hai nhân tố chủ yếu cần phải luôn nhớ khi xem xét tỷ số này là độ rủi ro của ngành

và mức độ đầu tư bằng vốn nợ của công ty Người cho vay muốn công ty có tỷ số thunhập trên vốn chủ sở hữu cao; tuy nhiên nếu công ty đó thu được l.i cao do tỷ lệ vay nợcao th người cho vay cần tin chắc rằng công ty đó không ở trong t.nh trạng rủi ro cao

Thu nhập trên tài sản: cũng giống như thu nhập trên vốn đầu tư, được tính bằng

thu nhập r.ng chia cho tổng tài sản Tỷ số này thể hiện khả năng quản l công ty sử dụngcác tài sản đ được giao hiệu quả đến đâu Nếu tỷ số này giảm trong những năm gần đây

th có nghĩa việc sử dụng tài sản của công ty vào các mục đích khác có thể sẽ tốt hơn

Tỷ số hiện hành: Tài sản lưu động, tức tổng của tiền mặt, dự trữ tồn kho, các

khoản phải thu và các khoản đầu tư ngắn hạn, chia cho các khoản nợ ngắn hạn, nghĩa làtổng các khoản phải trả, các khoản nợ ngắn hạn, và phần nợ dài hạn phải trả trong v.ng

Trang 6

một năm Tỷ số này cũng được coi là tỷ lệ vốn lưu động, và dùng để đo khả năng thanhWww.vctel.com/www.vanchung.vn

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

toán hiện hành Tỷ số này cho biết một công ty có đủ tài sản dễ thanh khoản cần thiết đểtrả các khoản nợ ngắn hạn hay không Một công ty có d.ng tiền ổn định có thể hoạt độngvới tỷ số hiện tại thấp hơn một công ty có d.ng tiền luôn thay đổi

Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu: Tổng nợ chia cho tổng vốn chủ sở hữu Nó là chỉ

tiêu đ.n cân nợ, thể hiện mức độ công ty dùng vốn nợ để mở rộng Đối với những ngườibên ngoài công ty như người cho vay hoặc người đầu tư, tỷ số này cao thể hiện rủi ro cao.Mức độ vay nợ cao có nghĩa là chi phí của công ty sẽ tăng lên nhanh chóng nếu như l.isuất tăng lên Một công ty như vậy sẽ rơi vào thế bất lợi nếu như nó bị thua lỗ hoặc d.ngtiền mặt bị giảm đi Tỷ số 3:1 hay cao hơn sẽ buộc người cho vay phải kiểm tra rất kỹt.nh h.nh kinh doanh của công ty và có thể đ.i hỏi thế chấp cao hơn

Kỳ thu nợ: các khoản phải thu (trung b.nh hoặc vào thời điểm cuối năm) chia cho

doanh thu hàng năm nhân 365 Chỉ tiêu này đo khả năng chuyển đổi các khoản kháchđang nợ công ty thành tiền Tốt nhất là so sánh tỷ số này với thời hạn bán hàng mà công

ty bạn đưa ra cho khách hàng Ví dụ: nếu công ty của bạn đưa ra một thời hạn tín dụngthương mại là 30 ngày nhưng giả sử kỳ thu nợ là 90 ngày th bạn phải quan tâm hơn nữađến quản l nợ

V.ng quay dự trữ, tồn kho: trung b.nh tồn kho đầu kỳ và cuối kỳ chia cho giá

hàng bán ở đây xu hướng rất quan trọng Ví dụ, nếu tỷ số này tăng lên theo thời gian cónghĩa là có một lượng hàng không thể bán được Nếu điều này đúng th lợi nhuận gộpcũng sẽ giảm xuống

Một công ty cần phải tạo được sự cân bằng giữa nhu cầu cung cấp hàng hoá cho

khách hàng một cách kịp thời với chi phí dự trữ những hàng hoá có thể không cần đếntrong một thời gian dài Một số sản phẩm có nguy cơ bị hư hỏng hoặc lỗi thời, và điều đóphải được chú đến khi quản l hàng tồn kho

D.ng tiền: thu nhập r.ng sau thuế cộng với khấu hao và bất kỳ chi phí phi tiền mặt

nào Những người cho vay xem xét kết quả này để xác định quỹ tiền mặt sẵn sàng để trả

nợ Thông thường những người cho vay muốn rằng số tiền tạo ra phải lớn hơn số tiền cầnthiết để trả các khoản nợ Có thể so sánh d.ng tiền với tổng nợ để xem cần bao lâu th có

đủ d.ng tiền ngắn hạn để trang trải hết mọi khoản nợ của công ty

Thu nhập trên đầu tư: một công cụ để ra quyết định

5 Giá trị hiện tại r.ng

6 Tỷ suất nội hoàn

1 Định nghĩa và b.nh luận:

Trang 7

Thu nhập trên đầu tư, ROI, được tính bằng cách chia thu nhập r.ng hoặc lợi nhuận

cho giá trị tổng tài sản của công ty và nhân kết quả đó với 100 để thể hiện dưới dạng tỷ lệ

% ROI là chỉ tiêu thông thường về mức độ lợi nhuận, mà mức độ đó lại được dùng đểđánh giá hiệu quả của khả năng sử dụng các nguồn lực đ được giao phó cho công ty.Việc kiểm soát ROI giúp cho bộ phận quản l đánh giá tính hiệu quả của công tác hoạchđịnh và các hoạt động sản xuất

Những người có liên quan quyền lợi đến công ty của bạn (Stakeholder) cũng rất

quan tâm đến ROI Những người này bao gồm công nhân, cổ đông, khách hàng và nhữngngười cho vay Đối với những người có liên quan về quyền lợi trong công ty nhưngkhông tham gia vào việc điều hành hoạt động hàng ngày của công ty, ROI có ích ở chỗ tỷ

số này có thể được sử dụng để so sánh hoạt động của các công ty ở các ngành khác nhau.Đối với các doanh nghiệp nhà nước, ROI trở nên rất quan trọng trong việc phân bổvốn mới Khi nguồn cung vốn c.n hạn hẹp và các doanh nghiệp phải cạnh tranh để đượcphân bổ vốn mới th những doanh nghiệp có ROI cao hơn có thể có lợi thế hơn Nhà nước

có thể quyết định tốt hơn để nhận ra những công ty sử dụng hiệu quả nhất những nguồnlực do họ quản l

Có những phương pháp khác để đánh giá khả năng sinh lợi và hoạt động của doanhnghiệp nhưng tất cả đều không đầy đủ bằng ROI Ví dụ, một chỉ tiêu có thể thể hiện mộtcách đơn giản xu hướng về số lượng thực của thu nhập r.ng hay lợi nhuận Nhưng chỉtiêu đó lại không tính đến khoản đầu tư vào tài sản cần có để tạo ra những khoản l.i đó.Lợi nhuận cận biên tịnh, lợi nhuận tịnh được tính như % của tổng doanh thu, là mộtphương thức để tính lợi nhuận và đánh giá hoạt động của công ty nhưng tỷ lệ này cũng cóhạn chế tương tự như lợi nhuận thực tế

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Một phương thức thông thường khác để đánh giá mức độ sinh lời là tỷ lệ thu nhập

trên vốn chủ sở hữu - ROE - tỷ số của thu nhập r.ng chia cho đầu tư của chủ sở hữu cộngvới thu nhập tích luỹ Đối với những công ty có những cổ đông bên ngoài, th đây là chỉtiêu đặc biệt quan trọng bởi v nó liên quan đến thu nhập đối với khoản đầu tư của họ.ROE loại bỏ ảnh hưởng của các khoản nợ Bằng cách chỉ tính vốn của chủ sở hữu và l.i

để lại, ROE chỉ tính lợi nhuận so với phần đầu tư cố định bằng vốn chủ sở hữu và lợinhuận tích luỹ

Mối liên hệ giữa lợi nhuận và đầu tư rất cơ bản và cũng rất hay bị hiểu nhầm Ví

dụ, trên báo chí thường có những bài viết về những công ty hay những doanh nghiệp nhànước thu được những khoản l.i rất lớn mà không đề cập đến quy mô tài sản của doanhnghiệp Trong nhiều trường hợp khi đánh giá mức độ tổng vốn đầu tư cần thiết để tạo ralợi nhuận lớn như vậy, nói một cách khác khi tính ROI th ta sẽ thấy lợi nhuận đó khônglớn đến mức như vậy

Lợi nhuận r.ng tính cả vào đầu kỳ lẫn cuối kỳ Lợi nhuận r.ng thể hiện kết quả

cuối cùng của các hoạt động kinh doanh trong năm nhưng nó là sự bắt đầu của các khoảnthanh toán và đầu tư mang lại lợi ích dài hạn Lợi nhuận r.ng là cơ sở của các khoản tiềnthưởng cho các công nhân, trả cổ tức hay các khoản trả cho vốn góp của nhà nước haycác cổ đông khác và l.i r.ng tích luỹ là những nguồn chính của vốn để thay thế các tàisản cần thiết cho sự phát triển của công ty

Trang 8

Chúng ta sử dụng từ "thu nhập" để chỉ khoản lợi nhuận sau khi trừ đi tất cả các chi

phí và thuế Rất cần phải lưu rằng thu nhập có thể có nhiều nghĩa khác nhau Thunhập có thể có nghĩa là thu nhập từ hoạt động, thu nhập trước thuế và chi phí l.i suất trảcho nợ dài hạn hay thu nhập cũng có thể có nghĩa là d.ng tiền như đ được định nghĩa vàthảo luận ở phần báo cáo d.ng tiền Khi sử dụng những tỷ số này th phải làm r nhữngkhái niệm trên

Sơ đồ công thức dưới đây được sử dụng trong hệ thống quản l tài chính DuPont

Sơ đồ này tách ROI thành các yếu tố cấu thành và là cách hữu ích để xem xét các quyếtđịnh quản l sẽ tác động đến ROI như thế nào từ một góc độ kinh doanh

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Những thành phần được miêu tả ở phía trên bên tay phải của ROI là các yếu tố cấu

thành của tỷ lệ lợi nhuận; các yếu tố được nêu ra ở phần dưới là các yếu tố cấu thànhv.ng quay vốn Mỗi bước mô tả cách tính các thành phần trong các bước trước Ví dụ, sốv.ng quay vốn đầu tư được tính bằng cách chia doanh thu cho tổng vốn đầu tư Tổng vốnđầu tư bằng số vốn lưu động cộng các khoản đầu tư dài hạn hay tài sản cố định Vốn lưuđộng là tổng của tồn kho, các khoản phải thu và tiền mặt

Sơ đồ này có thể được sử dụng để phân tích hoặc lập kế hoạch những thay đổi trongROI Ví dụ, một công ty có thể thừa đất so với nhu cầu sản xuất Bán tài sản cố định thừanày sẽ giảm giá trị đầu tư dài hạn và do đó cải thiện số v.ng quay vốn đầu tư và ROI.Điều này dựa trên giả định rằng tiền mặt có được từ việc bán tài sản đó được sử dụng đểgiảm nợ hoặc để mua những thiết bị mới để có thể tăng sản lượng ROI sẽ không đượccải thiện nếu tiền mặt có được từ việc bán tài sản cố định chỉ để trong tài khoản ngânhàng Trong trường hợp đó, các tài sản có thời hạn sử dụng lâu dài sẽ giảm nhưng vốnlưu động sẽ tăng do đó không tác động đến ROI

Tương tự như vậy, nếu có thể giảm các chi phí quản l mà không giảm doanh thu,

thu nhập sẽ tăng lên, tỷ lệ % l.i so với doanh thu sẽ tăng và ROI cũng vậy Trong rấtWww.vctel.com/www.vanchung.vn

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

nhiều trường hợp, các công ty không có khả năng điều chỉnh giá cả, điều đó có nghĩa là

họ phải áp dụng mức giá mà các đối thủ cạnh tranh đặt ra Trong trường hợp đó sơ đồ nàyrất hữu dụng bởi v nó chỉ ra những yếu tố cấu thành khác ngoài giá bán hàng hoá cầnphải được thay đổi để tăng lợi nhuận

2 Dự trù vốn

Một ứng dụng thông thường của khái niệm thu nhập trên vốn đầu tư có thể thấy

trong việc dự trù vốn Dự trù vốn là quá tr.nh đánh giá và so sánh các hạng mục đầu tưkhác nhau vào các tài sản cố định như máy móc và các nhà máy mới Bốn phương phápkhác nhau dưới đây được sử dụng để dự trù vốn

3 Phương pháp hoàn trả

Nguyên l của nó là thời gian cần thiết để hoàn lại vốn đầu tư càng ngắn th rủi ro

càng thấp Như vậy có nghĩa là d.ng tiền mặt trong thời hạn càng dài th càng khó phánđoán hơn trong thời hạn ngắn Công thức như sau:

Trang 9

Thời gian hoàn trả = (Đầu tư ban đầu) / (D.ng tiền trong một năm)

Việc tính d.ng tiền dựa vào thu nhập r.ng được tạo ra nhờ khoản đầu tư mới cộng

với khấu hao hàng năm được tính là kết quả của khoản đầu tư mới Việc phân tích này chỉxét đến ảnh hưởng của các hoạt động đầu tư mới chứ không phải tổng của toàn bộ hoạtđộng của công ty

Phương pháp hoàn trả nhấn mạnh đến khả năng thanh khoản và đặc biệt chiếm ưu

thế trong môi trường không ổn định Nhược điểm của phương pháp này là sau khi hoàntrả người ta sẽ không chú đến d.ng tiền nữa và phương pháp này không thấy được giátrị thời gian của tiền

4 Tỷ lệ thu nhập kế toán

Phương pháp tính thời gian hoàn trả chú trọng đến d.ng tiền; phương pháp tính tỷ

lệ thu nhập kế toán chú trọng vào tính sinh lời khi sử dụng con số lợi nhuận dự tính dựavào các báo cáo tài chính trên cơ sở dồn tích Công thức chung là:

Tỷ lệ thu nhập kế toán = (Lợi nhuận trung b.nh hàng năm dự tính) / (Đầu tư

trung b.nh)

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Thu nhập trung b.nh dự tính hàng năm thể hiện chênh lệch giữa doanh thu và các

chi phí của dự án Đầu tư trung b.nh được tính bằng đầu tư ban đầu cộng với đầu tư vàothời điểm cuối của dự án chia cho 2

Phương pháp tính tỷ lệ thu nhập kế toán có lợi thế v kết quả gắn liền với mục tiêu

tăng tổng thu nhập trên vốn đầu tư Nó có nhược điểm là không xét đến d.ng tiền và giátrị thời gian của tiền

5 Giá trị hiện tại r.ng

Trong phương pháp này d.ng tiền vào và ra dự tính thu được từ các khoản đầu tư

vào các tài sản cố định mới được chiết khấu về thời điểm hiện tại với một tỷ lệ chiết khấuchọn trước Chênh lệch giữa d.ng tiền vào và d.ng tiền ra là giá trị hiện tại r.ng Chỉnhững dự án có giá trị hiện tại r.ng dương mới được chấp nhận v thu nhập từ những dự

án này cao hơn tỷ lệ chiết khấu

Giá trị hiện tại dựa trên quan niệm cho rằng tiền mà người ta nhận được hôm nay

có giá trị hơn đồng tiền sẽ nhận được trong tương lai Chiết khấu là quá tr.nh tính giá trịcủa khoản tiền sẽ thu trong tương lai vào thời điểm hiện nay Tỷ lệ dùng để chiết khấukhoản tiền trả trong tương lai có thể là phí tổn vốn của một công ty, hoặc là tỷ lệ chỉ tiêu

về thu nhập trên vốn đầu tư, hoặc là một tỷ lệ cụ thể như tỷ lệ trái khoán chính phủ chẳnghạn

6 Tỷ suất nội hoàn

Phương pháp này cũng đ.i hỏi chiết khấu d.ng tiền vào hoặc ra dự kiến về thời

điểm hiện tại như trong trường hợp dùng giá trị hiện tại r.ng, tuy nhiên trong phươngpháp này, người ta chọn tỷ lệ chiết khấu sao cho giá trị hiện tại r.ng bằng không Nếu tỷ

lệ này cao hơn tỷ lệ yêu cầu, tức là cao hơn tỷ lệ thu nhập trên vốn đầu tư mục tiêu củacông ty, th dự án được chấp nhận

Việc tính giá trị hiện tại r.ng và tỷ suất nội hoàn có thể rất phức tạp Trong Phụ lục

5.2 chúng tôi đ đưa ra một ví dụ về việc đánh giá kế hoạch mở rộng nhà máy và thuyếttr.nh về cách tính tỷ suất nội hoàn, giá trị hiện tại r.ng và so sánh những phương pháp

Trang 10

này với phương pháp tính thời gian hoàn trả và phương pháp tính tỷ lệ hoàn trả kế toán.

Các yếu tố của Nghiên cứu khả thi

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

1 Các yêu cầu về tài chính

2 Các mục tiêu của công ty

3 Bức tranh toàn cảnh về công ty

Những người cho vay thường yêu cầu tr.nh một bản nghiên cứu khả thi Nghiên

cứu khả thi là nghiên cứu chỉ ra rằng kế hoạch của một công ty - mua một thiết bị mớihay mở rộng một nhà máy - là có thể thực hiện được

Chúng tôi nghĩ rằng tốt hơn cả là phải xây dựng một bản kế hoạch kinh doanh đầy

đủ hơn bao gồm cả bản nghiên cứu khả thi và các thông tin quan trọng về công ty Quytr.nh phát triển một kế hoạch cụ thể cũng tạo cơ hội cho các nhà quản l đánh giá cácđiểm mạnh và điểm yếu của doanh nghiệp

Một kế hoạch kinh doanh tốt là cách rất hiệu quả để thuyết phục những người chovay về giá trị của công ty bạn và tính thích đáng của đề nghị vay vốn của bạn Mục đíchthực của kế hoạch này là để thuyết phục người cho vay xem xét mọi khía cạnh trong kếhoạch kinh doanh của bạn chứ không chỉ đơn thuần xem xét khoản thế chấp của công tybạn Bạn muốn người cho vay đánh giá được toàn bộ giá trị của công tác quản l vàhoạch định của công ty bạn Hiện nay, thuyết phục người cho vay quyết định cho vaykhông chỉ dựa vào thế chấp rất khó, nhưng điều đó sẽ thay đổi

Những Nghiên cứu tiền khả thi mà chúng tôi đ được thấy ở Việt Nam thường nhấnmạnh về sản xuất Các công ty thường rất kỹ lưỡng trong việc phân tích chi phí thiết bịmới và tính toán mức sản xuất được tăng lên nhờ thiết bị đó và tác động của việc này đốivới nguyên vật liệu và các chi phí trực tiếp khác Tuy nhiên những yếu tố chủ yếu đ bị

bỏ qua, mà quan trọng nhất là phân tích thị trường và kế hoạch marketing

Đây là những yếu tố của một kế hoạch kinh doanh tốt đối với một công ty đang

xem xét việc mở rộng công ty bằng cách đưa thêm các máy móc mới hoặc các máy móc

bổ sung

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

1 Các yêu cầu về tài chính

H.y bắt đầu bằng việc tóm tắt lượng tài chính bạn cần; h.y chỉ ra đặc tính và giá cảcủa mỗi thiết bị; h.y ghi lại những chi phí mở rộng nhà xưởng của nhà máy hay bất cứchi phí nào khác sẽ nảy sinh do việc mở rộng đó và sau đó h.y chỉ ra tổng chi phí đượcchia thành hai phần: Một phần là số tiền mà công ty bạn có thể lấy từ vốn lưu động vàphần kia là lượng tiền mà bạn cần vay

Trang 11

2 Các mục tiêu của công ty

Những người cho vay và những nhà đầu tư thường cần biết những người quản l

đánh giá tương lai của công ty như thế nào Các mục đích có thể rất rộng, ví dụ, công tycủa bạn có thể muốn được biết đến như một công ty đứng đầu ngành về chất lượng sảnphẩm Các mục tiêu cũng có thể c.n cụ thể hơn ví dụ, công ty bạn có thể muốn đạt đượcmột thị phần nhất định hay là một tỷ lệ nhất định về thu nhập trên vốn đầu tư Việc xácđịnh khoảng thời gian dành cho việc đạt được mục tiêu đó là rất quan trọng

3 Bức tranh toàn cảnh về công ty

H.y cho biết ai là chủ sở hữu công ty, công ty được tổ chức như thế nào, các bộ

phận chính và người quản l công ty Nên mô tả 2 hoặc 3 cấp quản l đầu tiên, ai làngười quản l và kinh nghiệm, kiến thức của họ như thế nào Mục đích là để chỉ ra ai làngười chịu trách nhiệm quyết định về sản xuất, marketing, tài chính và quản l hànhchính Cán bộ quản l và nhân viên của công ty bạn là một tài sản đáng kể và đội ngũquản l nhiều kinh nghiệm sẽ củng cố l.ng tin của những người cho vay và l.ng tin củanhững người khác quan tâm đến doanh nghiệp của bạn

Ở đây việc mô tả chi tiết tất cả những chi nhánh, những công ty con, những công ty

có liên quan là việc rất quan trọng H.y mô tả công việc giao dịch kinh doanh giữa nhữngcông ty con, những chi nhánh hay những công ty có liên quan để những người cho vay,những nhà đầu tư có thể đánh giá được sự tác động đến công việc kinh doanh của bạn

4 Chiến lược sản phẩm

Ở phần này h.y mô tả nguồn cung cấp và giá cả các nguyên vật liệu hay các đầu

vào cơ bản cho quá tr.nh sản xuất của bạn Việc nắm được chu kỳ sản xuất, mức độ phếphẩm và giá tại xưởng là rất cần thiết ở đây cũng phải nói doanh nghiệp của bạn xuấtkhẩu trực tiếp hay phải xuất khẩu uỷ thác, nếu xuất khẩu uỷ thác th chi phí là bao nhiêu.Www.vctel.com/www.vanchung.vn

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Loại thiết bị và công nghệ sử dụng cũng là thông tin giá trị giống như quản l chất

lượng sản phẩm và t.nh trạng chung của cơ sở vật chất sản xuất của bạn Nên nghĩ rằngnhững người đọc bản kế hoạch của bạn không có nhiều kiến thức kỹ thuật về sản phẩmcủa công ty bạn V vậy nên cần thêm thông tin về sản phẩm của bạn và so sánh chúngvới những đối thủ cạnh tranh H.y nói về sản phẩm mới bạn đang cân nhắc và l do v.sao bạn lại muốn bổ sung thêm những sản phẩm đó

5 Phân tích thị trường

H.y bắt đầu bằng việc mô tả các khách hàng của bạn theo loại khách hàng, ví dụ:

đại l., nhà phân phối, người bán buôn, người bán lẻ và theo vị trí địa l., ví dụ tỷ lệ kháchhàng nội địa so với khách hàng xuất khẩu Nên tính xem doanh nghiệp có bao nhiêukhách đặt hàng nhiều lần và bao nhiêu khách đặt hàng một lần H.y đánh giá việc phânphối sản phẩm của công ty bạn H.y đưa ra nhận xét về ngành của bạn trên các mặt: quy

mô, kim ngạch xuất khẩu, xu hướng doanh thu, và các đối thủ cạnh tranh H.y chỉ ranhững điểm mạnh và điểm yếu của công ty bạn so với các công ty cùng ngành H.y mô

tả rủi ro trong ngành sản xuất của bạn, như các vấn đề trong cung cấp nguyên vật liệu,những đối thủ cạnh tranh mới từ các nước khác, những vấn đề liên quan đến môi trường

có thể làm tăng chi phí hoặc là những thay đổi về thuế hoặc các quy định có thể ảnhhưởng đến công việc kinh doanh của bạn

Trang 12

6 Kế hoạch Marketing

H.y bắt đầu bằng việc mô tả kế hoạch t.m kiếm khách hàng mới của công ty bạn

Có nhiều phương pháp bao gồm lực lượng bán hàng trực tiếp, các đại l theo hợp đồngcủa công ty bạn ở trong nước hoặc nước ngoài, các dịch vụ của nhân viên Đại sứ quánViệt Nam ở nước ngoài, các cuộc trưng bày thương mại và danh bạ ngành Cần giải thích

kế hoạch chi tiêu của công ty bạn dành cho quảng cáo, hoạt động xúc tiến và các quan hệ

x hội

Ở đây cần đánh giá xem công ty bạn xây dựng những mối quan hệ với các công ty

bán trực tiếp sản phẩm của công ty bạn đến những người tiêu dùng như thế nào Mộtcông ty thiết lập được mối quan hệ tốt với người tiêu dùng loại này sẽ có doanh thu ổnđịnh với tỷ lệ lợi nhuận cao hơn so với công ty bán hàng cho người phân phối, người bánbuôn, hay người chế biến

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

H.y chỉ ra chính sách giá cả của công ty bạn, ví dụ như bạn có thể tính giá trên cơ

sở chi phí cộng thêm lợi nhuận hay bạn có thể phải chấp nhận giá cả do khách hàng haycác đối thủ cạnh tranh đặt ra

7 Kế hoạch tài chính

Một kế hoạch tài chính tốt thường phải đạt được hai mục tiêu: thứ nhất, kế hoạch

này chỉ ra được những ảnh hưởng của các khoản đầu tư dự định, như đ giải thích ởnhững phần trước về nghiên cứu khả thi, và thứ hai là kế hoạch phải cho thấy rằng khoảnđầu tư đó là đáng tin cậy bằng cách so sánh các kết quả dự báo sẽ đạt được sau khi đầu tưvới các kết quả trước khi đầu tư Người cho vay hay người đầu tư sẽ rất quan tâm đến sựkhác biệt giữa những số liệu trước đây với kết quả dự báo của công ty bạn Nếu sự chênhlệch đó là lớn th nên chuẩn bị giải thích kỹ càng

Những người cho vay có thể yêu cầu công ty bạn ghi lại những chi tiết về tài chính

trên những mẫu riêng của họ Tuy nhiên, những thông tin yêu cầu có thể rất giống vớinhững điều đ được tr.nh bày và xem xét ở Phụ lục 5.1 Một kế hoạch tài chính cơ bản cóthể gồm ba bảng khái quát (một bảng khái quát là một bảng thông tin được lập ra để sosánh các số liệu tài chính của các năm khác nhau), chỉ ra ảnh hưởng của khoản đầu tư hay

dự án dự định:

- Báo cáo thu nhập của hai năm qua và dự báo cho ba năm sắp tới;

- Bảng cân đối tài sản cho cùng thời gian giống như bảng báo cáo thu nhập; và

- Báo cáo d.ng tiền cho từng tháng trong năm đầu và sau đó là cho từng năm trong

ba năm tiếp theo

Có thể bạn cũng nên làm thêm hai phân tích khác:

- Phân tích các tỷ số và

- Phân tích dự án

· Phân tích tỷ số thường không được đưa vào v những người cho vay sẽ thực hiện

phân tích riêng của họ trong mọi trường hợp Tuy nhiên, khi làm được phân tích

các tỷ số sẽ giúp bạn dự đoán được các câu hỏi của người cho vay

· Phân tích dự án được thiết kế để chỉ ra tác động của một dự án hay một

khoản đầu tư nhất định đối với công ty bạn Mục đích của việc phân tích

Trang 13

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

này là để đảm bảo với những người cho vay rằng đầu tư vào công ty của

bạn là một khoản đầu tư đáng giá H.y xem ví dụ về phân tích một dự

án thực tế ở Phụ lục 5.2.1

8 Các tài liệu bổ trợ

Các tài liệu này bao gồm sách giới thiệu công ty nếu bạn có và các báo cáo hàng

năm cho ít nhất ba năm Nếu người cho vay yêu cầu một mẫu đơn xin cụ thể th c.n baogồm cả tài liệu đó Phần lớn những thông tin mà ngân hàng yêu cầu giống những thôngtin mà chúng tôi đ gợi nên cho vào đề nghị tài trợ Có nhiều cách khác nhau để sắp xếpthông tin nhưng những người cho vay có thể cho rằng sự khác biệt này cũng như nhữngchi tiết bổ sung khác là hữu ích

CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH

1 Các ngân hàng Việt Nam

2 Các điều kiện và điều khoản cho vay điển h.nh

3 Các công ty thuê mua tài chính

4 Tín dụng mua hàng

5 Các ngân hàng nước ngoài ở Việt nam

1 Các ngân hàng Việt Nam

Các công ty nội địa ở hầu hết các nước đều phải dựa vào các ngân hàng nội địa như

là nguồn tài trợ chính của họ Những nguyên nhân của hiện tượng đó là: các ngân hàngnội địa có một mạng lưới chi nhánh để huy động hiệu quả nhất các khoản tiền gửi lẻ,thường là những nguồn tạo quỹ cho vay với chi phí rẻ nhất, nhân viên ngân hàng nội địa

là những người có khả năng phân tích tốt nhất và hiểu r nhất về những công ty nội địa

và các điều kiện của thị trường mà họ đang hoạt động và các ngân hàng địa phương cungcấp đầy đủ nhất các dịch vụ đáp ứng nhu cầu như thư tín dụng, tài khoản hiện hành vàngoại hối

Các công ty Việt Nam thường nói rằng việc vay vốn từ ngân hàng rất khó khăn

Dường như l do chủ yếu là nhiều công ty không thể có những bất động sản thế chấp màWww.vctel.com/www.vanchung.vn

thiếu các báo cáo đ

được kiểm toán

Phê duyệt các khoản vay rất khó nếu các công ty không muốn cung

cấp các thông tin tài chính đầy đủ được xác nhận một cách độc lập;

điều này khiến người cho vay chú trọng chủ yếu vào tài sản thế chấp

mà ít dựa vào việc phân tích các nhân tố quan trọng khác

Thiếu sự tin cậy vào

các ngân hàng và

Trang 14

vào giá trị của đồng

VN

Nguồn cung các quỹ, đặc biệt là cho các khoản vay có thời hạn bị hạn

chế bởi v giá trị các khoản tiền gửi có thời hạn nhỏ

Quản l l.i suất Làm cho các khoản vay có thời hạn không có lợi nhuận bởi v sự

chênh lệch trung b.nh giữa chi phí tiền gửi với l.i suất thu được là cố

định

Hạn chế trong việc

tăng các khoản vay

Các khoản vay có thể bị giảm ngay cả khi người đi vay có thể đáp

ứng được những tiêu chí thông thường

Khuôn khổ pháp l Thế chấp bị hạn chế bằng các bất động sản bởi v có rất ít khả nănglựa chọn Các thủ tục đăng k tài sản thế chấp khác và thực hiện thế

chấp mới đang được triển khai

Người ta đang dự định thay đổi những quy định pháp luật để có thể làm giảm bớt

hoặc loại bỏ những thách thức này Cho đến khi điều đó xảy ra th các công ty muốn vaytiền vẫn phải giải quyết những vấn đề này bên cạnh những thách thức về mặt quản l vàhoạch định hoạt động kinh doanh thông thường

Việc tr.nh bày đầy đủ những thông tin tài chính và sự giao tiếp rộng mở sẽ giúp bạntạo lập được mối quan hệ tốt với ngân hàng của bạn H.y tạo điều kiện để ngân hàng củabạn được thông tin đầy đủ H.y trao đổi với họ về sự tiến bộ và bất cứ thay đổi nào trong

kế hoạch của công ty bạn Nếu ngân hàng biết r ràng về hoạt động kinh doanh của bạn

th họ sẽ có thể hỗ trợ khi công ty của bạn gặp phải t.nh huống xấu

2 Các điều kiện và điều khoản cho vay điển h.nh

Cho đến tháng 3 năm 1998, những điều kiện sau đ được áp dụng:

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

· L.i suất: Ngắn hạn: 1,2%/tháng, dài hạn 1,25%/tháng (cho đồng VN);

l.i suất tối đa 8,5% cho các khoản vay bằng đô la

· Thế chấp: Giá trị bất động sản dùng để thế chấp phải bảo đảm 140% giá

trị khoản vay, điều đó có nghĩa là chỉ có thể vay lượng tiền bằng 70%

giá trị tài sản thế chấp

· Các điều khoản khác: giá trị các khoản vay phải không được vượt quá

vốn chủ sở hữu bao gồm các tài sản cố định theo giá thị trường và người

vay phải có tài khoản ít nhất là ba tháng th mới có thể vay được

· Hỗ trợ tài chính trước khi xuất khẩu: có thể lên đến 70-80% giá trị của

một thư tín dụng đ được phê duyệt; ngân hàng sẽ kiểm soát hàng hoá

thông qua các vận đơn kho hàng

· Thông tin cần cung cấp: Các ngân hàng có mẫu đơn riêng của họ, thông

tin đ được nói đến trong phần 2.4 cũng bao quát được các yêu cầu đó

3 Các công ty thuê mua tài chính

Thuê mua tài chính là một hợp đồng trong đó một công ty thuê mua tài chính đồng cho một công ty khác quyền sử dụng một phần máy móc hay thiết bị nhất định trongmột khoảng thời gian cụ thể để thu tiền thuê Khi thuê mua thiết bị bạn có thể có lợi thế

Trang 15

hơn là đi vay để mua thiết bị đó.

Các quy định về thuê mua đ được chính phủ Việt Nam thông qua vào tháng

10/1995 Các công ty cho thuê mua đ được thành lập mặc dù không phải tất cả các chitiết cần thiết về hoạt động thuê mua đều đ được thông báo Các điều khoản và điều kiệnthuê mua tài chính hiện nay là:

- Khoản đặt cọc đảm bảo lên đến mức 30% giá mua (20% dùng để mua thiết bị vàphần 10% c.n lại được hoàn lại khi khoản thuê mua được trả và nó có thể được tính bùtrừ vào giá trị c.n lại);

- L.i suất khoảng 8,5%;

- Thời gian hoàn trả có thể lên tới 5 năm nhưng thường chỉ 3 đến 4 năm;

- Các khoản thanh toán hỗn hợp hàng tháng được tính bằng cách cộng tổng l.i vàokhoản tiền chính và chia cho số tháng quy định trong điều khoản thanh toán; và

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

- Thế chấp cho máy móc thiết bị sẽ được đảm bảo mặc dù người ta có thể yêu cầu

các h.nh thức thế chấp khác như bảo l.nh

V các công ty thuê mua tạo vốn của họ bằng đô la nên tất cả các khoản thuê mua

đều được ghi bằng đô la mặc dù người vay (người thuê mua) có thể thanh toán bằng tiềnđồng theo tỷ giá chuyển đổi đô la vào ngày thanh toán V vậy, người thuê mua phải chịurủi ro về ngoại hối Với các quy định hiện nay thuê mua tài chính có lợi thế hơn hẳn đivay bởi v nó không đ.i hỏi thế chấp bất động sản để đảm bảo cho khoản vay

V khoản đảm bảo cho thuê mua tài chính là thiết bị nên các công ty thuê mua tài

chính luôn muốn chắc chắn rằng thiết bị bạn cần có thể bán được dễ dàng nếu bạn khôngthể trả được khoản tiền thuê Các thiết bị có tính chuyên ngành cao có thể sẽ không phùhợp để cho thuê

Sau đây là các bước tiến hành thuê mua tài chính:

- Bạn thương lượng với những nhà cung cấp về thiết bị bạn cần;

- Khi đ thống nhất về giá cả bạn yêu cầu công ty thuê mua tài chính thông qua;

- Khi việc thuê mua của bạn đ được phê duyệt, công ty thuê mua sẽ k một hợp

đồng mua thiết bị đó;

- Thiết bị sẽ được chuyển trực tiếp đến công ty của bạn và bạn hoàn thiện nốt thủ

tục xác nhận việc tiếp nhận;

- Sau đó công ty thuê mua sẽ trả tiền cho nhà cung cấp; và

- Bạn thực hiện trả tiền theo từng tháng như đ thoả thuận trong hợp đồng thuê

mua

Bạn có trách nhiệm trả thuế nhập khẩu và các khoản bảo hiểm cho thiết bị Tiền

thuê và khấu hao là các chi phí sẽ được trừ đi trong thu nhập của công ty của bạn và vàocuối kỳ thuê mua bạn có thể chọn phương án mua “giá trị c.n lại” của thiết bị là giá trị đ.được thoả thuận khi k hợp đồng thuê mua

4 Tín dụng mua hàng

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Trang 16

Các nguồn tài trợ của các ngân hàng xuất nhập khẩu nước ngoài có thể là một

nguồn tài trợ dài hạn hơn với chi phí thấp hơn Ví dụ, Ngân hàng xuất nhập khẩu HànQuốc đ cấp tín dụng cho Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt nam, First Vina Bank vàVIETCOMBANK Mục đích của các khoản cho vay này là tạo điều kiện thuận lợi hơncho các doanh nghiệp Việt nam mua hàng hoá và thiết bị của Hàn Quốc

L.i suất tính với các ngân hàng Việt nam thấp hơn mức l.i suất thị trường và Ngân

hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc yêu cầu giới hạn chi phí của người vay ở mức không quá2% so với mức l.i suất đặc biệt Điều quan trọng cần biết là các ngân hàng địa phươngphải cấp tín dụng dựa trên cơ sở những quy định và thực tiễn của Việt nam Người đi vayvẫn phải đáp ứng các điều khoản của ngân hàng địa phương nhưng khi được duyệt th.người đi vay sẽ được hưởng những điều khoản có lợi hơn so với việc vay trực tiếp củachính ngân hàng đó

Thời hạn thanh toán tối đa là 10 năm, nửa năm trả một lần và người đi vay phải

thanh toán 15% bằng tiền mặt Các khoản vay phải được dùng để mua các nhà máy côngnghiệp và các mặt hàng đầu tư cơ bản khác, nguyên vật liệu, bán thành phẩm, hàng tiêudùng dài hạn và các bộ phận, chi tiết của nó do những nhà cung cấp Hàn Quốc cung ứng.Khi bạn t.m mua một thiết bị mới bạn nên hỏi nhà sản xuất hay các đại diện xem họ cócung cấp những điều khoản tín dụng như đ mô tả ở đây không

5 Các ngân hàng nước ngoài ở Việt nam

Ở bất cứ nước nào các ngân hàng nước ngoài đều không phải là nguồn hỗ trợ tài

chính cho các doanh nghiệp nhỏ L do như sau:

- Chi phí hoạt động cao;

- Bị hạn chế trong việc tiếp cận các khoản tiền gửi lẻ do đó họ hạn chế cho vay

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

rộng thị trường ngoại hối và thị trường vốn liên ngân hàng Những hoạt động này sẽ cảithiện l.i suất và giá cả

Các ngân hàng nước ngoài ở Việt Nam đang cho các công ty liên doanh có vốn

nước ngoài vay những khoản lớn hơn với sự bảo l.nh của phía nước ngoài cũng như bảol.nh của Ngân hàng Nhà nước đại diện cho phía Việt Nam Trong trường hợp này, ngânhàng đ.i hỏi mức l.i suất cao hơn 2,5-3,0% so với phí tổn vốn của họ Một vài trườnghợp các công ty trong nước cũng có thể được các ngân hàng nước ngoài cho vay nếucông ty có bảo l.nh của Ngân hàng Nhà nước Trong trường hợp đó, Ngân hàng nhà nướcyêu cầu công ty phải đáp ứng được các quy định thông thường về vay nợ V vậy lợi thếduy nhất có được là ngân hàng nước ngoài có thể cho vay bằng đô la với thời hạn dàihơn Những thay đổi gần đây đ.i hỏi các công ty phải đổi tiền đô la ra tiền đồng đ khiếnmột vài ngân hàng nước ngoài hiện nay đang quan tâm đến việc t.m thêm các tài khoản

Trang 17

của các công ty xuất khẩu Họ tin rằng có thêm nhiều khách hàng với các khoản thu đô lathường xuyên sẽ giúp họ quản l tốt hơn t.nh trạng ngoại tệ của họ.

CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH CHUYÊN DỤNG

1 Tài trợ xuất khẩu

o Tài trợ trước khi giao hàng:

o Tài trợ sau khi giao hàng

2 Nhờ thu chứng từ

3 Định nghĩa các thuật ngữ trong nhờ thu chứng từ:

4 Thư tín dụng chứng từ (L/C's)

1 Tài trợ xuất khẩu

Tài trợ thương mại đề cập đến nguồn tài trợ xuất nhập khẩu dựa trên hợp đồng giữangười mua và người bán Khác với các đơn hàng nội địa có thể thoả thuận dưới h.nh thứchợp đồng miệng, hợp đồng với những người mua hay người bán nước ngoài phải đượclàm bằng văn bản Thậm chí cả những đơn đặt hàng gấp bằng điện thoại cũng nên chuyểnthành các đơn đặt hàng viết càng sớm càng tốt để tránh sự hiểu lầm và khả năng gian lậnthương mại

Tel: 04 3 5375995 Fax: 04 3 5376006

Để giảm nguy cơ hiểu lầm, các phương pháp kiểm tra và bảo vệ được quốc tế chấpnhận đ được phát triển để bảo vệ lợi ích của người mua và người bán Ph.ng Thươngmại quốc tế (ICC) đ biên soạn lại “INCOTERM” để cung cấp cho các thương nhân một

bộ quy tắc quốc tế thống nhất cho việc giải thích các điều khoản thương mại sử dụngtrong các hợp đồng ngoại thương Các thông tin về Incoterms sẵn có trong các ngân hànghay các tổ chức xúc tiến xuất khẩu

Tài trợ thương mại bao gồm các khoản tài trợ ngắn hạn và dài hạn thực hiện thông

qua các ngân hàng Các khoản tài trợ dài hạn áp dụng cho xuất khẩu hàng hoá dài hạn –hàng hoá có v.ng đời sản phẩm dài hơn, – ví dụ: thiết bị sử dụng trong sản xuất Hiệnnay, hàng xuất khẩu của Việt nam– nông sản, hàng thủ công, dệt, nguyên liệu côngnghiệp thô, hàng da, dầu lửa và sản phẩm dầu lửa - thường được sử dụng ngay và tài trợ

là ngắn hạn, thường là ít hơn 6 tháng

Tài trợ xuất khẩu cũng được phân loại dựa vào thời điểm nó được cung cấp – tài trợtrước và sau khi giao hàng

1.1 Tài trợ trước khi giao hàng:

Mục đích của tài trợ trước khi giao hàng, thường được gọi là tín dụng trọn gói, là để

hỗ trợ cho việc mua nguyên liệu và các đầu vào khác cần thiết để thực hiện đơn hàng.Khoản nợ được trả trong quá tr.nh xử l các hoá đơn xuất khẩu bao quát cả việc bán hàng

đó Một tín dụng trọn gói có thể dựa vào một trong những chứng từ sau: một thư tín dụng

do người nhập khẩu mở cho người xuất khẩu; một đơn đặt hàng được xác nhận và khônghuỷ ngang cho việc xuất khẩu hàng hoá; hoặc, các chứng cứ khác của việc thiết lập mộtđơn đặt hàng với người xuất khẩu

Thời hạn tối đa thường là 180 ngày Ngoại trừ trường hợp được sự cho phép đặc

biệt của ngân hàng trung ương nước xuất khẩu, thời hạn này có thể được mở rộng đếnmức tối đa là 360 ngày Nếu viêc giao hàng không được thực hiện trong khoảng thời gianquy định th sẽ phải trả l.i suất cao hơn nhiều, như một khoản tiền phạt

Tiêu đề	Giới thiệu về tiếp cận tài chính ở Việt Nam
Trường học	Công Ty TNHH Điện Thoại Vân Chung
Thể loại	Sách
Năm xuất bản	1994
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	348 KB