Chuẩn bị, thiết kế giáo án một giờ dạy học đổi mới phươngpháp theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn giáo dục công dân lớp6

- Khả năng áp dụng của sáng kiến: Trong quá trình dạy học môn GDCD, nếugiáo viên luôn có tâm huyết với bài soạn cho mỗi giờ lên lớp thì chắc chắn học sinhtham gia các hoạt động học

PHẦN 1: MỞ ĐẦU THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Chuẩn bị, thiết kế giáo án một giờ dạy học đổi mới phương pháp theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn giáo dục công dân lớp

6"

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Đổi mới phương pháp theo định hướng phát triển

năng lực học sinh trong môn GDCD 6

3 Tác giả:

Họ và tên: Vũ Thị Thanh Nam (nữ): Nữ

Ngày tháng/năm sinh: 26/7/1979

Trình độ chuyên môn: Đại học GDCD

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Thanh BÍnh

Điện thoại:

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường THCS Thanh Bính, xã Thanh Bính, huyện

Thanh Hà, tỉnh Hải Dương Điện thoại: 03203.816.165

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường THCS Thanh Bính, xã Thanh Bính,

huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương Điện thoại: 03203.816.165

6 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Cơ sở vật chất phục vụ cho việc

giảng dạy: máy chiếu, máy tính Tài liệu tham khảo liên quan đến môn GDCD 6

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ năm học 2013- 2014.

VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Số phách do Phòng GD-

ĐT ghi

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

Môn GDCD có vai trò rất quan trọng trong các trường phổ thông thể hiện ở chỗ nógóp phần hình thành thế giới quan lành mạnh ở học sinh, những kiến thức của mônGiáo dục công dân giúp học sinh hình thành những kỹ năng sống cơ bản để vữngvàng bước vào đời: ý thức tổ chức kỷ luật, có thái độ đúng đắn trong việc nhận thức

và chấp hành pháp luật

Một thực tế hiện nay có rất nhiều học sinh không nhận thức được hết tầm quantrọng của môn Giáo dục công dân và cho rằng đây là môn học phụ nên ít quan tâm,đầu tư thích đáng cho việc học

Thực tế cho thấy nhiều giáo viên muốn giữ nề nếp soạn giáo án theo cáchtruyền thống mà ở đó giáo án chỉ là sự ghi chép lại nội dung đã có ở sách giáo khoanhưng không đưa ra các phương pháp dạy học thích ứng với từng giai đoạn học tập

của học sinh Chính vì lý do trên tôi chọn đề tài "Chuẩn bị, thiết kế giáo án một giờ dạy học đổi mới phương pháp theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn giáo dục công dân lớp 6"

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến

Sáng kiến được áp dụng trong điều kiện có đủ cơ sở vật chất, trang thiết bịphục vụ cho dạy và học

Sáng kiến được áp dụng tiến hành từ năm học 2013-2014 và 10 tuần đầunăm học 2014-2015

Đối tượng là học sinh lớp 6 - trường Trung học cơ sở

3 Nội dung sáng kiến

- Tính mới, tính sáng tạo: Sáng kiến đã làm thay đổi cách xác định mục tiêubài học Thay đổi cách soạn giáo án, chuyển từ thiết kế các hoạt động của thầy sanghoạt động của trò, tăng cường hoạt động cá nhân hoặc làm việc theo nhóm nhỏbằng các phiếu học tập, tăng cường giao tiếp thầy – trò, trò – trò Đồng thời nâng

cao chất lượng câu hỏi, giảm câu hỏi tái hiện kiến thức, tăng câu hỏi tư duy tích cực

và liên hệ thực tiễn Nhận xét sửa sai các câu trả lời của HS Hệ thống câu hỏi phảichọn lọc phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học và phát huy năng lực củamỗi học sinh

- Khả năng áp dụng của sáng kiến: Trong quá trình dạy học môn GDCD, nếugiáo viên luôn có tâm huyết với bài soạn cho mỗi giờ lên lớp thì chắc chắn học sinhtham gia các hoạt động học tập tích cực và hứng thú, qua đó giáo viên đã từng bướcrèn luyện cho học sinh một trong các phương pháp tự học có hiệu quả, phát huynăng lực của mỗi cá nhân Vì thế sáng kiến đưa ra các quy trình cho việc chuẩn bị

và thiết kế như sau:

3.1 Quy trình chuẩn bị một giờ học.

Các bước thiết kế một giáo án: gồm 5 bước

- Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng

và yêu cầu về thái độ trong chương trình

- Bước 2: Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu, phương tiện liên quan đểhiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học; xác định những kiến thức, kĩnăng, thái độ, năng lực cơ bản cần hình thành và phát triển ở học sinh; xác địnhtrình tự logic của bài học

- Bước 3: Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, kĩ thuật dạy

học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinhhọc tập tích cực, chủ động, sáng tạo

- Bước 4: Tổ chức các hoạt động học tập

- Bước 5: Thiết kế giáo án

Cấu trúc chuẩn bị của một giáo án được thể hiện ở các nội dung sau:

- Mục tiêu bài học:

- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:

- Tổ chức các hoạt động dạy học:

- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối:

3.2 Thực hiện giờ dạy học (lồng ghép rèn kĩ năng tự học)

2.5.2.1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

2.5.2.2 Tổ chức dạy và học bài mới.

2.5.2.3 Luyện tập, củng cố.

2.5.2.4 Đánh giá

2.5.2.5 Hướng dẫn HS học bài, làm việc ở nhà.

- Lợi ích của sáng kiến.: Giúp giáo viên tự bồi dưỡng, năng lực tự học và nâng cao được chuyên môn nghiệp vụ của mình

+ Học sinh đa số học sinh đã có thói quen tự học, tiếp thu bài hăng say, yêuthích môn học và thích khám phá, trong giờ học đã bộc lộ và phát huy năng lực cánhân một cách rõ rệt

+ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường qua môn học

4 Kết quả sáng kiến đem lại:

+ Kích thích được học sinh có hứng thú học tập bộ môn

+ Tổng hợp được những kiến thức mà các em đã được học

+ Học sinh rèn được kĩ năng nói, viết, diễn đạt trước tập thể

+ Kích thích được tinh thần năng động sáng tạo của học sinh

+ Kích thích năng lực tư duy, giải quyết vấn đề…của học sinh, đặc biệt lànăng lực giải quyết vấn đề gắn liền với thực tiễn cuộc sống

5 Khuyến nghị, đề xuất.

Giáo viên, nhà trường, phụ huynh, Phòng giáo dục, Sở giáo dục

PHẦN 2: MÔ TẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.

1 1 Cơ sở lí luận

Như chúng ta đã biết "Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh pháttriển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản nhằm hình thànhnhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệmcông dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động,

tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc" (Điều 23 Luật Giáo dục- NXB Chính trị quốc gia- Hà Nội 1998 ) Vì vậy giáo dục có vai trò vô cùng quan trọng trong việc

hình thành nhân cách học sinh Để phát triển toàn diện nhân cách học sinh, các mônhọc, các hoạt động giáo dục trong nhà trường đều có ý nghĩa, vai trò nhất định,trong đó có môn GDCD Tầm quan trọng đặc biệt của môn học này trong hệ thốngcác môn học ở trường phổ thông là ở chỗ nó góp phần hình thành thế giới quanlành mạnh ở học sinh, giúp học sinh biết phân biệt lẽ phải, trái; biết tôn trọng bảnthân và tôn trọng người khác; biết sống trung thực, khiêm tốn, dũng cảm, biết yêuthương và vị tha

Nhờ được cung cấp hệ thống những tri thức, tình cảm, kĩ năng hành vi phùhợp với những yêu cầu, tiêu chuẩn của cuộc sống xã hội mà học sinh chúng ta cóthể sống hòa nhập trong xã hội với tư cách là một công dân thực thụ, đầy năngđộng và sáng tạo, có đủ bản lĩnh để hòa nhập trong xu thế toàn cầu hiện nay vớinhững năng lực cơ bản của con người trong thời kì CNH – HĐH đất nước như nănglực tự hoàn thiện, tự khẳng định, năng lực giao tiếp ứng xử, năng lực thích ứng,năng lực tổ chức quản lí, năng lực hoạt động xã hội, năng lực hợp tác,…

Đặc biệt, những kiến thức của môn Giáo dục công dân giúp học sinh hìnhthành những kỹ năng sống cơ bản để vững vàng bước vào đời: ý thức tổ chức kỷluật, có thái độ đúng đắn trong việc nhận thức và chấp hành pháp luật Nhữngchuẩn mực đó đều gắn chặt với các sự kiện và chất liệu của cuộc sống hiện thực

Đó là những vấn đề đạo đức và pháp luật của cuộc sống hàng ngày, là tác động qualại giữa con người với con người, giữa con người với các thể chế xã hội Môn học

có nhiệm vụ dạy cho học sinh vừa biết hòa nhập với đời sống như một thành viênxã hội với những yêu cầu đạo đức, pháp luật và văn hóa hiện tại vừa biết làm mộtcông dân có ích trong tương lai Vì vậy trong quá trình dạy học giáo viên trang bịnhững kiến thức cần thiết của một tiết dạy trên lớp, cần chú ý đến việc phát triểnnăng lực riêng biệt cho từng đối tượng học sinh, để các em có cơ hội tự nhận thức,

tự điều chỉnh hành vi của mình phù hợp với các chuẩn mực xã hội Để việc dạy học

có hiệu quả, người giáo viên bao giờ cũng dành một thời gian thiết kế bài dạy Khithiết kế bài dạy cần chú trọng đến nhiều khía cạnh tác động đến quá trình dạy họcnhư: Đặc điểm lứa tuổi học sinh, nhu cầu, hứng thú, các phương tiện kỹ thuật đồdùng trực quan, cơ sở vật chất trường lớp Từ đó có định hướng rõ rệt để xác địnhnhững tiêu chí cụ thể cần đạt cũng như cách thức (sự lựa chọn phương pháp phùhợp) để đạt được mục tiêu bài dạy Kết quả một giờ dạy không những phụ thuộckhá nhiều vào sự chuẩn bị bài dạy mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quankhác nhau cũng như yếu tố chủ quan không thể tránh khỏi Đó chính là phụ thuộcvào năng lực sư phạm, sự tự tin, tính sáng tạo trong xử lý các tình huống sưphạm,

1.2 Cơ sở thực tiễn.

Một thực tế không thể phủ nhận là hiện nay có rất nhiều học sinh không nhậnthức được hết tầm quan trọng của môn Giáo dục công dân và cho rằng đây là mônhọc phụ nên ít quan tâm, đầu tư thích đáng cho việc học Cá biệt, có một số họcsinh tỏ ra thực sự hờ hững, thiếu nghiêm túc đối với môn học này Với suy nghĩphiến diện, lệch lạc, phần lớn học sinh chỉ học tủ, học vẹt nhằm đối phó với giáoviên Đến khi kiểm tra thì quay cóp, sử dụng tài liệu,…

Hiện tượng học sinh không mặn mà trong việc học môn Giáo dục công dânđã tồn tại từ lâu, trở thành “nếp”, tạo nên sức ì về mặt tâm lí mà muốn khắcphục không phải dễ dàng

Về phía người dạy, qua thực tế có thể nhận thấy, phần lớn giáo viên vẫn lênlớp bằng phương pháp xưa cũ: thầy đọc, trò chép, tạo cảm giác mệt mỏi, thụ độngđối với học sinh trong việc tiếp nhận kiến thức Một số giáo viên lên lớp với tâm lýcho rằng môn của mình là môn phụ nên ít có sự quan tâm, đầu tư trong việc soạngiáo án, đặc biệt không chú ý đến năng lực nhận thức của từng học sinh để có cáchtạo hứng thú cho các em.

Thực tế cho thấy nhiều giáo viên muốn giữ nề nếp soạn giáo án theocách truyền thống mà ở đó giáo án chỉ là sự ghi chép lại nội dung đã có ở sách giáokhoa nhưng không đưa ra các phương pháp dạy học thích ứng với từng giai đoạnhọc tập của học sinh Không dự đoán và phân tích được câu hỏi phù hợp với nănglực của từng học sinh Sự lựa chọn phương pháp giảng dạy còn hạn chế, từ đó chấtlượng giờ giảng cho hiệu quả thấp, không gây được hứng thú cũng như óc sáng tạo,tích cực hoạt động của trò Đặc biệt với học sinh lớp 6 là lớp đầu cấp, các em cònnhút nhát, e dè, năng lực của các em chưa thể hiện rõ nét Hơn nữa các kiến thức vềphạm trù đạo đức ở phạm vi rộng, đòi hỏi cần có năng lực thực tiễn và tự học cao

vì vậy mà giáo viên cần thật sự chú ý trong việc chuẩn bị nội dung và phương phápdạy học phù hợp

Từ cơ sở và thực tiễn như vậy đã đặt ra nhiệm vụ tìm ra những giải pháp nào

để nâng cao chất lượng cho việc chuẩn bị và thiết kế một giờ dạy học theo hướngphát triển năng lực học sinh là vấn đề cấp bách phải giải quyết, giúp cho giáo viênđổi mới tư duy vào việc làm trong công tác soạn giảng của mình đem lại hiệu quảthiết thực phù hợp với trình độ nhận thức nhằm từng bước nâng cao hiệu quả giáo

dục Chính vì lý do đó tôi chọn đề tài "Chuẩn bị, thiết kế giáo án một giờ dạy học đổi mới phương pháp theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn giáo dục công dân lớp 6" Đề tài muốn tập trung đề cập những vấn đề về tầm quan trọng

trong việc chuẩn bị của giáo viên, học sinh trong việc thiết kế giáo án cho một giờdạy theo định hướng phát triển năng lực học sinh, từ đó góp phần tạo nên sự thành

công trong đổi mới phương pháp dạy học, không ngừng nâng cao chất lượng giáodục

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.

1.3.1 Phạm vi sáng kiến.

Các bài dạy Giáo dục công dân trong chương trình sách giáo khoa Giáo dụccông dân lớp 6

1.3.2 Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến.

- Các đối tượng học sinh lớp 6 ở trường THCS

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, các tài liệu tham khảo để dạy chương trìnhGiáo dục công dân lớp 6

1.4 Mục tiêu và giá trị sử dụng của sáng kiến.

1.4.1 Mục tiêu của sáng kiến.

- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, bồi dưỡng kĩ năng tự học cho học

sinh, đối với môn Giáo dục công dân nói chung và lớp 6 nói riêng

- Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập mônGiáo dục công dân

1.4.2 Giá trị sử dụng của sáng kiến.

- Sáng kiến có thể ứng dụng làm tài liệu tham khảo cho giáo viên trong quátrình soạn giảng dạy môn Giáo dục công dân và áp dụng được cho những môn khoahọc xã hội, khoa học tự nhiên và những môn học khác

- Có thể dùng cho học sinh nghiên cứu để hình thành kĩ năng, phương pháp

tự học tập tốt hơn

1.5 Phương pháp nghiên cứu.

1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

1.6 Thực trạng thực tế trước khi nghiên cứu.

1.6.1 Về phía giáo viên.

- Việc chuẩn bị thiết kế giờ dạy học trong nhà trường là việc làm thườngxuyên, đều đặn của mỗi người giáo viên Nhưng theo thói quen của một số giáoviên việc chuẩn bị và thiết kế giáo án còn sơ sài, ít tham khảo tài liệu trước khisoạn, ít dự kiến các tình huống có thể diễn ra trong giờ học, chưa có sự lựa chọnphương pháp dạy học phù hợp kết quả giờ học chưa đạt kết quả như mong muốn,giáo viên còn lúng túng trong phương pháp dạy học, chưa có những câu hỏi địnhhướng phát triển năng lực học sinh và mắc những lỗi cơ bản trong việc soạn giảngcũng như thực hiện các giờ lên lớp Học sinh nắm bắt kiến thức một cách thụ động,

ít có sự trao đổi thảo luận và không gây được hứng thú học tập cho học sinh, chưaphát huy được năng lực của học sinh

1 . 6.2 Về phía học sinh.

1. 6.2.1 Khái quát thực trạng.

- Thói quen thầy đọc trò chép, nên các em ít chịu tư duy mà chỉ cần suy nghĩhọc thuộc câu chữ trong bài là được Điều này dẫn đến tình trạng ghi nhớ máy móc,chưa tích cực độc lập suy nghĩ, chưa gắn liền giữa lí thuyết với thực hành Phần lớnhọc sinh không thích học bộ môn cho rằng Giáo dục công dân là một môn phụ

1.6.2.2 Số liệu điều tra cụ thể trước khi thực hiện sáng kiến .

Trước khi nghiên cứu và rút kinh nghiệm khi thực hiện sáng kiến này tôi đã tiếnhành khảo sát và thu được kết quả như sau:

Kết quả khảo sát năm học 2012- 2013

nắm vữngkiến thức

cơ bản

Khả năngthể hiện kĩnăng vànăng lựccủa họcsinh

Tính năngđộng, sángtạo

Sự kết hợp sách giáo khoa và suyluận vấn đề thực tiễn

Khả năng hứng thú

và yêu thích môn học

SL % SL % SL % SL % SL %

Với kết quả trên có thể thấy rằng: Kết quả chủ yếu vẫn là mức trung bình, vàyếu tức là kết quả cho thấy các em chưa có ý thức tự giác học tập hoặc có em có ýthức nhưng hiệu quả của việc tự học chưa cao, tỉ lệ học sinh khá, giỏi còn thấp.năng lực học tập và liên hệ thực tiễn của học sinh chưa được thể hiện rõ rệt Nộidung bài dạy chưa thực sự hiệu quả và gây hứng thú đến học sinh khiến các em tiếpthu bài chậm, giờ học trầm, mỗi học sinh chưa phát huy năng lực cá nhân Đặc biệt

do việc chuẩn bị bài chưa có tính đổi mới khiến cho nội dung bài giảng đơn điệu vàkhông thu hút được sự chú ý của học sinh

2.2 Năng lực của học sinh phổ thông là gì?

Năng lực của học sinh là khả năng làm chủ những kiến thức, kĩ năng, thái độphù hợp với lứa tuổi và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lí vào thực hiệnthành công nhiệm vụ học tập, giải quyết có hiệu quả những vấn đề đặt ra cho chínhcác em trong cuộc sống

Năng lực của học sinh là một cấu trúc động (trừu tượng) có tính mở đa thành

tố, đa tầng bậc, hàm chứa trong nó không chỉ là kiến thức, kĩ năng mà cả niềm tin,

giá trị, trách nhiệm xã hội thể hiện ở tính sẵn sàng hành động của các em trongmôi trường học tập phổ thông và những điều kiện thực tế đang thay đổi của xã hội.

2.3 Các năng lực chuyên biệt được hình thành thông qua môn Giáo dục công dân.

Môn GDCD ở trường trung học có vai trò quan trọng trực tiếp trong quátrình hình thành ý thức chính trị, hành vi đạo đức, pháp luật và lối sống cho họcsinh Môn học này có đặc điểm là gần gũi, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễnsinh động của gia đình, nhà trường, xã hội Đặc điểm này tạo cho môn GDCD cónhững lợi thế để giáo viên có thể sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cựcnhằm phát triển năng lực cho học sinh Bên cạnh các năng lực chung, môn GDCDcòn cung cấp các năng lực chuyên biệt sau:

1- Tự nhận thức, tự điều chỉnh hành vi phù hợp với pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội.

+ Nhận thức được các giá trị đạo đức, truyền thống văn hóa, các quy định củapháp luật và nhận ra được các yếu tố tác động đến bản thân trong cuộc sống họctập

+ Nhận thức được các yếu tố tác động đến bản thân, có cách ứng xử phù hợp vớicác tình huống trong cuộc sống, học tập

+ Tự đánh giá, điều chỉnh hành vi phù hợp với pháp luật và chuẩn mực đạo đứcxã hội

2- Tự chịu trách nhiệm và thực hiện trách nhiệm công dân với cộng đồng, đất nước.

+ Nhận ra và tự chịu trách nhiệm trong các hoàn cảnh và công việc cụ thể

+ Ý thức được quyền và nghĩa vụ của mình; tự giác thực hiện trách nhiệm côngdân với gia đình, cộng đồng, đất nước

3- Giải quyết vấn đề cá nhân và hợp tác giải quyết vấn đề xã hội.

+ Đặt kế hoạch và nhiệm vụ phấn đấu cho mục tiêu của mình

+ Tự đánh giá, tự điều chỉnh những hành động chưa hợp lí của bản thân tronghọc tập và trong cuộc sống hàng ngày

+ Chủ động tham gia hợp tác giải quyết vấn đề xã hội

2.4 Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp đảm bảo tính khoa học, phù hợp với lí luận dạy học.

Để cho học sinh có thể “thi công được” thì việc thiết kế của thầy không thể giống như “soạn giáo án” trước đây mà phải đổi mới nhằm tạo ra một chương trình phối hợp hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò theo một qui trình chặt chẽ mà ở đó mối liên hệ hữu cơ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và điều kiện học tập được thể hiện một cách rõ ràng và sinh động, thực hiện theo nguyên tắc tương tác nhiều chiều: giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với nhau (chú trọng cả hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học)

Vì vậy chuẩn bị và thiết kế giáo án theo tinh thần đổi mới phương pháp dạyhọc theo định hướng phát triển năng lực học sinh có những thay đổi quan trọng sau:

- Thay đổi cách xác định mục tiêu bài học: chỉ rõ mức độ học sinh phải đạtđược sau bài học, hình thành cho học sinh những năng lực cần phải thực hiện, chú

ý đến xây dựng phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp và năng lực tự học

- Thay đổi cách soạn giáo án, chuyển từ thiết kế các hoạt động của thầy sanghoạt động của trò, tăng cường hoạt động cá nhân hoặc làm việc theo nhóm nhỏbằng các phiếu học tập, tăng cường giao tiếp thầy – trò, trò – trò

- Nâng cao chất lượng câu hỏi, giảm câu hỏi tái hiện kiến thức, tăng câu hỏi

tư duy tích cực và liên hệ thực tiễn Nhận xét sửa sai các câu trả lời của HS Hệthống câu hỏi phải chọn lọc phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học và pháthuy năng lực của mỗi học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh là một quá trìnhphức hợp vì nó đòi hỏi phải tác động nhiều yếu tố khác nhau Để đổi mới thànhcông phương pháp dạy học cần thiết phải đổi mới một cách toàn diện, đồng bộ của

các thành tố, các bộ phận cấu thành của quá trình dạy học Sự đổi mới cần bắt đầu

ở việc lập kế hoạch bài học, thiết kế các bài học trên lớp đến việc lựa chọn và vậndụng nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học và cuối cùng là đánh giá kết quả dạyhọc Để làm được điều này đòi hỏi người giáo viên cần phải chuẩn bị giáo án, vàthiết kế bài dạy một cách công phu mới đạt kết quả như mong muốn Đây chính làtính mới, tính sáng tạo mà sáng kiến này muốn gửi tới bạn đọc tham khảo

2.5 Khả năng áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trong quá trình dạy học môn GDCD, nếu giáo viên luôn có tâm huyết vớibài soạn cho mỗi giờ lên lớp thì chắc chắn học sinh tham gia các hoạt động học tậptích cực và hứng thú hơn trong việc tự chiếm lĩnh kiến thức cho bản thân và chấtlượng giáo dục sẽ được nâng cao Qua đó bằng việc chuẩn bị một cách chu đáo vềnội dung và hình thức trong các bài giảng giáo viên đã từng bước rèn luyện cho họcsinh một trong các phương pháp tự học có hiệu quả, phát huy năng lực của mỗi cánhân và từ đó các em càng yêu thích bộ môn hơn

2.5.1 Quy trình chuẩn bị một giờ học.

Hoạt động chuẩn bị cho một giờ dạy học đối với giáo viên thường được thểhiện qua việc chuẩn bị giáo án Đây là hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học chomột bài học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa giáo viên với học sinh,giữa học sinh với học sinh nhằm đạt được những mục tiêu của bài học

Căn cứ trên giáo án, có thể vừa đánh giá được trình độ chuyên môn và taynghề sư phạm của giáo viên vừa thấy rõ quan niệm, nhận thức của họ về các vấn đềgiáo dục như: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, cách sử dụng phương pháp dạyhọc, thiết bị dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh trong mối quan hệ với các yếu tố có tính chất tương đối ổn định như:

kế hoạch, thời gian, cơ sở vật chất và đối tượng học sinh Chính vì thế, hoạt độngchuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định nhiều tớichất lượng và hiệu quả giờ dạy học

Môn Giáo dục công dân lớp 6: Là hệ thống các chuẩn mực đạo đức và

pháp luật góp phần giáo dục toàn diện nhân cách học sinh, giúp các em biết cáchứng xử để giải quyết các mối quan hệ thường ngày phù hợp với yêu cầu của xã hội

và sự phát triển của bản thân Những nội dung này vừa đảm bảo tính thiết thực, phùhợp với thực tiễn Việt Nam, gần gũi với cuộc sống Đó là những giá trị đạo đức thểhiện quan hệ của chủ thể bản thân với mọi người, với công việc và môi trường sốngxung quanh như: Siêng năng, kiên trì, tiết kiệm, lễ độ, biết ơn, sống chan hòa vớimọi người những chuẩn mực về pháp luật như: Quyền trẻ em, quyền và nghĩa vụhọc tập, quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở và quan trọng là phải hình thành được

ở các em tình cảm, niềm tin đạo đức, pháp luật và nhất là hành vi, thói quen đạođức pháp luật ở mỗi học sinh Do đó muốn truyền tải những nội dung này đến họcsinh một cách dễ hiểu và giúp học sinh tự khám phá nghiên cứu, tự học, tự tìm hiểu

và liên hệ thực tiễn và trở thành hành động thì con đường quyết định thành côngtrong quá trình giảng dạy của người thầy chính là cần chuẩn bị và thiết kế giáo áncho một giờ dạy đem lại sự thích thú học tập và yêu thích bộ môn của học sinh Từ thực tế dạy học, có thể tổng kết thành quy trình chuẩn bị một giờ học vớicác bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án cụ thể như sau:

2.5.1.1 Các bước thiết kế một giáo án.

- Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ trong chương trình.

Bước này được đặt ra bởi việc xác định mục tiêu của bài học là một khâu rấtquan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án Mục tiêu (yêucầu) vừa là cái đích hướng tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nói khác đi

đó là thước đo kết quả quá trình dạy học Nó giúp giáo viên xác định rõ các nhiệm

vụ sẽ phải làm (dẫn dắt HS tìm hiểu, vận dụng những kiến thức, kĩ năng nào; phạm

vi, mức độ đến đâu; qua đó giáo dục cho học sinh những bài học gì Đồng thời vớinội dung bài dạy này giáo viên cần tích hợp những nội dung gì, trọng tâm để giáodục và giúp các em cập nhật thông tin một cách nhanh và hiệu quả)

Mục tiêu của dạy học Giáo dục công dân trong đổi mới phương pháp dạy họctheo định hướng phát triển năng lực học sinh hiện nay nhằm đảm bảo đầu ra củanội dung dạy học thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện phẩm chất nhân cách chútrọng năng lực vận dụng vào thực tiễn nhằm chuẩn bị cho học sinh những năng lực

tự giải quyết các tình huống trong cuộc sống Vì vậy trên cơ sở nội dung của mỗibài, giáo viên cần nêu nên một cách cụ thể về mặt kiến thức, kĩ năng, thái độ vànăng lực cần hình thành mà học sinh cần có được sau bài học đó

Cần tránh cách viết mục tiêu một cách chung chung, hình thức Mục tiêuphải định rõ mức độ hoàn thành công việc của học sinh làm căn cứ để đánh giá chấtlượng, hiệu quả thực hiện bài học Nên xác định một số lượng vừa phải các mụctiêu (nên giới hạn từ 2-3 mục tiêu chính) cho một bài học là điều hết sức cần thiết.+ Về kiến thức: Nắm kiến thức cơ bản về nội dung bài học

+ Về kỹ năng: Hình thành các kỹ năng, kỹ xảo học tập; kỹ năng vận dụng, giảiquyết các nhiệm vụ nhận thức và thực tiễn…

+ Về thái độ: Cách nhìn nhận, tiêu chuẩn đánh giá sự vật, hiện tượng…; pháttriển cảm xúc, ý chí, hành động, việc làm

+ Các năng lực được hình thành: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, tự nhậnthức, tự chịu trách nhiệm và thực hiện trách nhiệm công dân

Ví dụ: Khi dạy bài "Biết ơn" giáo viên cần phải xác định mục tiêu bài học một

cách cụ thể, rõ ràng trong đó cần chú ý tới việc tích hợp các nội dung sẽ lồng ghéptrong dạy học như tích hợp tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh như sau:

1 Kiến thức:

- Học sinh nêu được thế nào là biết ơn và ý nghĩa của lòng biết ơn.

- Chỉ ra được những biểu hiện đa dạng của lòng biết ơn.

2 Kĩ năng:

- HS biết nhận xét, đánh giá sự biết ơn đối với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo của bản thân và mọi người xung quanh.

- Biết đưa ra cách ứng xử phù hợp thể hiện sự biết ơn trong các tình huống cụ thể.

- Biết thể hiện sự biết ơn bằng các việc làm cụ thể.

3 Thái độ:

- Trân trọng ghi nhớ công ơn của những người đã quan tâm, giúp đỡ mình Gương mẫu thực hiện và vận động mọi người cùng thể hiện lòng biết ơn đặc biệt với những người có công với đất nước.

- Phê phán những hành vi vô ơn bội nghĩa.

(Tích hợp tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh)

4 Những năng lực chủ yếu hình thành:

+ Năng lực chung: tự học, hợp tác, giải quyết vấn đề, giao tiếp.

+ Năng lực chuyên biệt: Tự nhận thức, tự điều chỉnh hành vi, tự chịu trách nhiệm và thực hiện trách nhiệm công dân

Như vậy, để có thể dạy học sinh tự học trên lớp mỗi giáo viên phải bổ sung

thêm vào giáo án của mình bằng cách viết mục tiêu học tập Khi xác định nhiệm vụ

bài học giáo viên không lấy trình độ chung của lớp làm căn cứ, mà phải hình dungnhững nhóm học sinh có trình độ khác nhau về kiến thức và tư duy, năng lực khácnhau Cần tính toán độ khó của nhiệm vụ học tập sao cho thích hợp với trình độ củamỗi nhóm học sinh Giáo viên phải luôn chú ý đến mối quan hệ hợp lý giữa trang

bị tri thức, kỹ năng, với dạy phương pháp tư duy, phương pháp tự học cho học sinh

Và dù giáo viên có tiến hành hoạt động nào hay tổ chức trò chơi gì cho giờ họcthêm sôi nổi thì vẫn phải hướng đến mục tiêu của bài giảng

- Bước 2: Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu, phương tiện liên quan để hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học; xác định những kiến thức, kĩ năng, thái độ, năng lực cơ bản cần hình thành và phát triển ở học sinh; xác định trình tự logic của bài học.

Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngoài phần được trình bày trongsách giáo khoa còn có thể đã được trình bày trong các tài liệu khác Kinh nghiệm

của các giáo viên lâu năm cho thấy: trước hết nên đọc kĩ nội dung bài học và hướngdẫn tìm hiểu bài trong sách giáo khoa để hiểu, đánh giá đúng nội dung bài học rồimới chọn đọc thêm tư liệu để hiểu sâu, hiểu rộng nội dung bài học Mỗi giáo viênkhông chỉ có kĩ năng tìm đúng, tìm trúng tư liệu cần đọc mà cần có kĩ năng địnhhướng cách chọn, đọc tư liệu cho học sinh.

Ví dụ: Khi dạy bài 25: Quyền và nghĩa vụ học GDCD 6, ngoài các tài liệu cần phải có đó là sách giáo khoa, sách giáo viên, sách thiết kế,, sách hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn GDCD THCS, giáo viên nên tham khảo các tài liệu: Hiến pháp 1992 (Điều 59), Luật Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em (Điều 10), Luật giáo dục (Điều 9), Luật phổ cập giáo dục (Điều 1), tranh ảnh băng hình

về những hình thức học tập khác nhau, những số liệu, sự kiện về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập và sự giúp đỡ của Nhà nước, của địa phương trong sự nghiệp phát triển giáo dục Những hình ảnh, những tấm gương học tập tiêu biểu

Thực ra khâu khó nhất trong đọc sách giáo khoa và các tư liệu, phương tiện làđúc kết được phạm vi, mức độ kiến thức, kĩ năng của từng bài học sao cho phù hợpvới năng lực của học sinh và điều kiện dạy học Kiến thức, kĩ năng vẫn phải đảm bảotheo đúng mục tiêu đã định Trong thực tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưatới hoặc đi quá những yêu cầu cần đạt về kiến thức, kĩ năng Nếu nắm vững nội dungbài học, giáo viên sẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phùhợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch kiến thức, kĩ năng của sách giáokhoa, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp học sinh nhận thức, khám phá, vậndụng các kiến thức, kĩ năng trong bài một cách thích hợp

Ví dụ: Khi dạy bài 25: Quyền và nghĩa vụ học GDCD 6, trong SGK đã đưa

ra trình tự: Ý nghĩa của việc học tập, những quy định của pháp luật về học tập, những chính sách của Nhà nước thực hiện công bằng trong giáo dục Vậy làm thế nào để có hệ thống kiến thức và câu hỏi phù hợp, khoa học dễ hiểu mà không rắc rối, lặp đi lặp lại, học sinh khó hiểu? Làm được điều này chính giáo viên phải đọc

kĩ và sắp xếp thật logic như đưa ra các tình huống thực tế, tranh ảnh phù hợp rồi rút ra kiến thức trọng tâm đã định sẵn ở phần mục tiêu bài học.

Việc xác định kiến thức khoa học phù hợp với học sinh theo năng lực là mộtvấn đề quan trọng đối với giáo viên Giáo viên phải tự đặt ra các câu hỏi như: Cócần thiết giới thiệu kiến thức này không? Cần thiết giới thiệu kiến thức này vào thờiđiểm nào? Cần yêu cầu học sinh hiểu kiến thức này ở mức độ nào? Giáo viên cóthể tìm câu hỏi này thông qua việc nghiên cứu chương trình, sách giáo khoa và tàiliệu, phương tiện hỗ trợ giáo viên (sách giáo viên, sách tham khảo, hướng dẫn thựchiện chương trình, tranh ảnh) để xác định rõ hàm lượng kiến thức tương đối vớitrình độ cũng như năng lực của học sinh và điều kiện địa phương

- Bước 3: Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, kĩ

thuật dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo

Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phươngpháp dạy học phát triển năng lực học sinh, giáo viên phải quan tâm tới việc pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tựhọc, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhautrong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư tưởng và tình cảm để đem lại niềmvui, hứng thú trong học tập cho học sinh Trong thực tiễn dạy học hiện nay, cácgiáo viên vẫn quen với lối dạy học đồng loạt với những nhiệm vụ học tập không cótính phân hoá, ít chú ý tới năng lực học tập của từng đối tượng học sinh Đổi mớiphương pháp dạy học sẽ chú trọng cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổnghợp của các phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giánhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối tượng học sinh trong giờ học

* Lựa chọn hình thức tổ chức dạy học:

Cho đến nay việc tổ chức dạy học theo trường, theo lớp trong nhà trường phổthông vẫn là hình thức chủ yếu Môn GDCD cũng như các môn học khác dạy trongnhà trường phổ thông đều có một số tiết nhất định được quy định theo chương trình

của từng lớp, từng cấp học Tuy nhiên do đặc điểm của môn GDCD là môn học vềcác phạm trù đạo đức và pháp luật gắn liền với thực tế cuộc, nên các hình thức tổchức dạy học cũng có nhiều điểm khác biệt với một số môn học khác ở chỗ: Nóvừa có hình thức dạy học trong lớp, vừa có hình thức dạy học ngoài lớp Các em cóthể tham quan thiên nhiên, quan sát thực tế để phục vụ bài học Tuy nhiên hìnhthức học trong lớp là phù hợp hơn.

* Lựa chọn phương pháp dạy học

Trong nhà trường phổ thông, người giáo viên vừa phải truyền đạt cho họcsinh những nội dung chính của bài học, vừa phải cập nhật những vấn đề mới của xãhội và nội dung khoa học của bộ môn, điều này đòi hỏi phải có sự đổi mới phươngpháp giảng dạy của giáo viên Người giáo viên phải biết lựa chọn và kết hợp cácphương pháp dạy học nhằm kích thích sự tìm tòi, phát triển tư duy của học sinh,giúp cho học sinh có kĩ năng tự học tại lớp, tại nhà Giáo viên phải xác định kiếnthức cơ bản nhất của tiết học và áp dụng phương pháp đổi mới với việc lĩnh hộikiến thức cơ bản đó nhằm phát huy năng lực của học sinh

Môn GDCD 6 giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy đểphát huy năng lực học sinh Điển hình là vận dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp dạy học theo nhóm

- Phương pháp động não

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình

- Phương pháp dạy học qua trải nghiệm và khám phá

- Phương pháp đóng vai và giải quyết tình huống

- Phương pháp trò chơi

- Phương pháp dạy học theo dự án

Vì vậy trong quá trình chuẩn bị bài dạy trên lớp môn GDCD nói chung vàGDCD 6 nói riêng, giáo viên cần phải lựa chọn các phương pháp dạy học sao chophù hợp, đặc trưng nhất và phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo

và phát triển năng lực tư duy cho học sinh

Ví dụ: Khi dạy bài 9: "Lịch sự, tế nhị" giáo viên nên lựa chọn những phương pháp sau để truyền đạt kiến thức một cách dễ hiểu nhất đến học sinh đó là phương pháp: Thảo luận nhóm, đóng vai và giải quyết tình huống, trò chơi, động não

* Lựa chọn phương tiện dạy học:

Sử dụng thiết bị dạy học phải phù hợp với mục tiêu bài học và phát huyđược vai trò tối ưu của nó Ngoài việc soạn giáo án đầy đủ, xác định đúng mục tiêubài học (bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng), giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng, thiết

bị trong thực tế phục vụ cho bài dạy

- Giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo, rèn luyện thóiquen và khả năng tự học, biết kết hợp lý thuyết với thực hành, có tinh thần hợp tác

Tránh tình trạng sử dụng thiết bị không phù hợp với mục tiêu bài học, hoặcquá lạm dụng nó thì dễ làm cho học sinh bị phân tâm, phân tán tư tưởng trong tiếthọc dẫn đến năng lực tư duy trừu tượng bị hạn chế

- Khi dạy tiết học có sử dụng thiết bị giáo viên cần quản lý, tổ chức dạy họchợp lý nhằm huy động mọi học sinh cùng tham gia vào việc học

Môn học GDCD nói chung và chương trình GDCD 6 nói riêng có nhiều thuận lợi trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, vì đây là môn học

sử dụng nhiều phương tiện và thiết bị dạy học, các phương tiện này không đơn thuần là công cụ dạy học mà còn là nguồn tri thức, nó có thế mạnh rất lớn trong quá trình dạy học thông qua việc thể hiện: tranh ảnh, video Đối với bài dạy có sử dụng giáo án điện tử, cần chuẩn bị kịch bản, tư liệu (video, hình ảnh, ), cần chú ý đến phông chữ, màu chữ, hiệu ứng thích hợp, đơn giản, nhẹ nhàng tránh gây mất tập trung vào nội dung bài dạy Nội dung bài giảng điện tử cần cô đọng, súc tích (1 slide không nên có nhiều hình hoặc nhiều chữ), những nội dung học sinh ghi bài cần có quy ước (có thể dùng khung hoặc màu nền), phối hợp giữa phông nền và màu chữ phù hợp với nội dung Bài trình chiếu có hệ thống, dễ theo dõi, có cấu trúc rõ ràng, học sinh ghi được bài.

Ví dụ: Chuẩn bị phương tiện dạy học trong bài 14: "Thực hiện trật tự an toàn

giao thông (Nếu có máy chiếu thì cần chuẩn bị đầy đủ các tranh ảnh, video để khai thác kiến thức: tranh về các loại biển báo giao thông, tranh người tham gia giao thông đúng, người tham gia giao thông chưa đúng ).(Chú ý cần tận dụng tranh ảnh trong sách giáo khoa để khai thác kiến thức triệt để).

Trong việc chuẩn bị các phương tiện dạy học có một phương tiện cũng rất quan trọng không thể thiếu trong việc đổi mới phương pháp dạy học đó là phiếu học tập Phiếu học tập là những tờ giấy rời, in sẵn những công việc làm độc lập

hoặc làm theo nhóm, được phát cho học sinh để hoàn thành trong thời gian ngắncủa tiết học Mỗi phiếu học tập có thể giao cho học sinh một vài câu hỏi, bài tập cụthể nhằm dẫn dắt tới một kiến thức, tập dượt một kỹ năng, rèn luyện một thao tác tưduy hoặc thăm dò ý kiến trước một vấn đề nào đó

Ví dụ: Khi dạy bài "Lịch sự, tế nhị" giáo viên nêu câu hỏi và tổ chức học sinh

học tập theo nhóm, sau đó điền vào phiếu học tập

Câu hỏi: Tìm những biểu hiện của lịch sự, tế nhị và không lịch sự, tế nhị tronggiao tiếp, ứng xử với người khác

Biểu hiện của lịch sự, tế nhị

trong giao tiếp, ứng xử

Biểu hiện của không lịch sự, tế nhịtrong giao tiếp, ứng xử

* Lựa chọn kĩ thuật dạy học:

Ngoài việc nắm vững những định hướng đổi mới phương pháp dạy học nhưtrên, để có được những giờ dạy học tốt, người giáo viên cần phải nắm vững các kĩthuật dạy học Chuẩn bị và thiết kế một giờ học GDCD cũng là một hoạt động cần

có những kĩ thuật riêng với phương pháp dạy học như: Kĩ thuật dạy học tích cực, kĩthuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật động não, kĩ

thuật sử dụng bản đồ tư duy, kĩ thuật hỏi chuyên gia, kĩ thuật phòng tranh, kĩ thuậttrình bày một phút.

- Bước 4: Tổ chức các hoạt động học tập

Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh, gồm: xác

định những kiến thức, kĩ năng mà học sinh đã có (Kiểm tra bài cũ) và cần có; dự

kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải

quyết

Bước này được đặt ra bởi trong giờ học đổi mới phương pháp dạy học theo

định hướng phát triển năng lực học sinh, giáo viên không những phải nắm vững nộidung bài học mà còn phải hiểu học sinh để lựa chọn phương pháp dạy học, phươngtiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp

Chuẩn bị kiểm tra bài cũ: Kiểm tra là khâu rất quan trọng trong một tiếtdạy bài mới, vì kiểm tra nhằm nắm chắc quá trình tiếp thu và kết quả học tập củahọc sinh và sự vận dụng của từng học sinh những kiến thức đã học liên hệ vào thựctiễn

Ví dụ: Chuẩn bị câu hỏi kiểm tra bài cũ "Bài 15: Quyền và nghĩa vụ học tập"

? Em đã thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập như thế nào?(những điều đã làm tốt? Còn điều gì chưa tốt).

Chuẩn bị vào bài mới:

Cũng có thể có nhiều cách vào bài khác nhau tạo sự tò mò của học sinh, tạo

sự hứng thú, ham thích môn học, muốn đến lớp để được học môn GDCD Cần linhđộng đổi mới cách vào bài Có nhiều cách vào bài như đưa sơ đồ, hoặc tranh ảnh,

có thể hát 1 đoạn, đọc thơ… tạo sự bất ngờ mới mẻ cho học sinh

VD: Lớp 6 bài: "Biết ơn” Phần vào bài giáo viên có thể hát hoặc cho học sinh hát bài về nhớ ơn thầy cô: Ví dụ như bài: "Khi tóc thầy bạc trắng” sáng tác của Trần Đức

? Bài hát nói về điều gì?

Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên dẫn vào bài.