Tiết 30 Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến -I.. Tiết 30 Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến -I.. Tiết 30 Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến -I.. Bạn đến chơi nhà Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ
Trang 2? Đọc diễn cảm bài thơ Qua Đèo Ngang “Qua Đèo Ngang” ” ?
? Tâm trạng của tác giả thể hiện qua bài thơ là tâm trạng
nh thế nào ?
A Yêu say đắm tr ớc vẻ đẹp của thiên nhiên đất n ớc.
B Đau xót ngậm ngùi tr ớc sự đổi thay của quê h ơng.
C Buồn th ơng da diết khi phải sống trong cảnh ngộ cô đơn.
D Cô đơn tr ớc thực tại, da diết nhớ về quá khứ của đất n ớc.
Kiểm tra bài cũ
Trang 3Tiết 30
bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trang 4Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
? Quan sát chú thích và cho biết vài nét về tác giả và tác phẩm?
Trang 5Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm.
a Tác giả :
- Nguyễn Khuyến (1835 – 1909) - Quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh
Hà Nam Là ng ời thông minh học giỏi đỗ đầu cả ba kì thi nên còn có tên gọi là Tam Nguyên Yên Đổ Ông ra làm quan
khoảng m ời năm, sau đó thời thế loạn lạc cáo quan về ở ẩn
-Nhà thơ lớn của dân tộc.
-Nguyễn Khuyến (1835 – 1909)
- Quê: Tỉnh Hà Nam.
-Là ng ời thông minh học giỏi
đỗ đầu cả ba kì thi nên còn
gọi là Tam Nguyên Yên Đổ.
- Là nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 6NguyÔn KhuyÕn c¸o quan vÒ quª ë Èn
NguyÔn KhuyÕn lóc lµm quan
Trang 8Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rộng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
* Thất ngôn bát cú Đ ờng luật : Câu 3-4
đối nhau( Ao sâu/ v ờn rộng; n ớc cả/ rào
th a Khôn chài cá/ khó đuổi gà) Câu
5-6 đối nhau( Cải/ bầu; chửa ra cây/ vừa rụng rốn; cà mới nụ/ m ớp đ ơng
hoa).Các câu 1-2-4-6-8 hiệp vần chân
Ao sâu n ớc cả,
V ờn rộng rào th a
Khôn chài cá,
khó đuổi gà
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Ao sâu
V ờn rộng
n ớc cả
rào th a
khôn chài cá
khó đuổi gà
? Bài thơ đ ợc làm theo thể thơ nào?
Nêu một vài đặc
điểm của thể thơ
đó?
Trang 9Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
- Bố cục bài thơ không tuân theo qui cách: Đề -Thực -Luận - Kết.
mà cấu trúc theo (1-6-1) câu đầu nêu cảm xúc khi bạn đến; sáu câu giữa: Tình huống và khả năng tiếp bạn; câu cuối cảm nghĩ về tình bạn.
3 phần
? Bố cục một bài thơ thất ngôn bát cú Đ ờng luật
đ ợc chia làm mấy phần?
- Kết cấu: 1-6-1
Trang 10Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả- tác phẩm
a Tác giả :
b Tác phẩm:
2 Bố cục .
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
II Tìm hiểu văn bản.
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh
lời nói th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi
khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khả năng tiếp bạn
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
? Cách mở đầu bài thơ có gì có gì
đặc biệt? Qua
đấy ta thấy tâm trạng của tác giả
ntn?
Trang 11TrÎ thêi ®i v¾ng, chî thêi xa,
Ao s©u n íc c¶, kh«n chµi c¸.
V ên réng rµo th a, khã ®uæi gµ.
C¶i chöa ra c©y, cµ míi nô.
Trang 12Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
II Tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói
th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi, khi có bạn
đến thăm.
2 Tình huống và khả năng tiếp bạn.
- có cá, có gà, có rau
? Nhà thơ tiếp
đãi bạntrong hoàn cảnh nào?
-Trẻ đi vắng, chợ xa
nh ng cũng bằng không
vì (ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
-> nh ng cũng bằng không có.
? Trong hoàn cảnh đó nhà thơ
có gì tiếp đãi bạn?
- Trầu không có.
-> Mong muốn tiếp bạn thịnh
soạn nh ng không thực hiện đ ợc.
Trang 13Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
II Tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói
th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi, khi có bạn
đến thăm.
2 Tình huống và khả năng tiếp bạn.
- Cách tạo tình huống, cách nói
lấp lửng Phép liệt kê, phép đối,
nói quá, cách nói hóm hỉnh, đùa
vui
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không
- có cá, có gà, có rau
?Tác giả sử dụng biện pháp NT thuật gì khi trình bày tình cảnh của mình? Tác dụng của biện pháp NT đó?
-Trẻ đi vắng, chợ xa
nh ng cũng bằng không
vì (ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
-> nh ng cũng bằng không có.
- Trầu không có.
-> Mong muốn tiếp bạn thịnh soạn nh ng
không thực hiện đ ợc.
Trang 14Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
II Tìm hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói th ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi, khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khă năng tiếp bạn.
- Cách tạo tình huống, cách nói lấp lửng
Phép liệt kê, phép đối Nói quá, cách nói hóm
hỉnh, đùa vui
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không Tình cảm
dành cho bạn chân thành.
3 Cảm nghĩ về tình bạn
Bác đến chơi đây, ta với ta
Cái đáng quí nhất là đến với nhau bằng
tấm lòng.
- Đại từ ngôi 1 và 2: Ta
? Em có nhận xét gì về cụm từ Ta “Qua Đèo Ngang”
với ta ? ” Ta ở đây
là chỉ ai? Qua đó muốn nói lên
điều gì?
Trang 15Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
I Tìm hiểu chung.
1.Cảm xúc khi có bạn đến thăm.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói th
ờng.
-> Niềm vui s ớng, hồ hởi khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khă năng tiếp bạn.
dành cho bạn chân thành
3 Cảm nghĩ về tình bạn
-> Khẳng định chiều sâu của tình bạn Cái
đáng quí nhất là đến với nhau bằng tấm lòng.
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật:
-Bài thơ đ ờng luật thuần nôm
-Sỏng tạo tỡnh huống, lập y bất ngờ, vận dụng ngụn ngữ, thể loại điờu luyện.
2 Nội dung: Tình cảm bạn bè
gắn bó thân thiết
.
- Cách tạo tình huống, cách nói lấp lửng
Phép liệt kê, phép đối Nói quá, cách nói
hóm hỉnh, đùa vui
- Đại từ ngôi 1 và 2: ta
? Em hãy nhận xét giọng thơ của tác giả
trong bài thơ này?
Thông qua đó tác giả muốn nói điều
3 í nghĩa: bài thơ thể hiện một
quan niệm về tỡnh bạn, quan niệm
đú vẫ cũn cú ý nghĩa, giỏ trị lớn trong cuộc sống của con người hụm nay
Trang 16Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
I Tìm hiểu chung.
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Lời thơ mở đầu rất tự nhiên nh lời nói th
ờng.
->Niềm vui s ớng, hồ hởi khi có bạn đến thăm.
2.Tình huống và khă năng tiếp bạn
-> Mọi thứ đều có mà lại nh không Tình
cảm dành cho bạn chân thành.
3 Khẳng định tình bạn
-> Khẳng định chiều sâu của tình bạn
Cái đáng quí nhất là đến với nhau bằng
tấm lòng.
III Tổng kết.
IV Luyện tập.
Bài 1:
? Từ câu thứ hai đến câu thứ sáu, tác giả nói đến sự thiếu thốn tất cả những điều kiện vật chất để đãi bạn với mục đích gì?
A Miêu tả hoàn cảnh nghèo của mình.
B Giãi bày hoàn cảnh thực tế của mình.
C Không muốn tiếp đãi bạn.
D Diễn đạt một cách dí dỏm tình cảm chân thành, sâu sắc.
- Cách tạo tình huống, cách nói lấp lửng
Phép liệt kê, phép đối Nói quá, cách nói
hóm hỉnh, đùa vui
- Đại từ ngôi 1 và 2: ta
Bài 2: (Tr: 106)
Trang 17Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Ph ơng Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định.
Trang 18H íng dÉn vÒ nhµ
• N¾m toµn bé kiÕn thøc cña bµi.
• Lµm bµi tËp cßn l¹i trong SGK.
khác viết vêc tình bạn của NK vàcác nhà thơ khác.
văn bản biểu cảm.
Trang 19Chóc c¸c em häc tèt