phát triển tour du lịch ẩm thực ở phố cổ hà nội

Nó góp phần tôn tạo, giữ gìn và giớithiệu bản sắc của dân tộc: các di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội, phong tục tập quán,danh lam thắng cảnh trong đó có cả văn hóa ẩm thực của người Việt

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

DANH MỤC HÌNH 3

LỜI MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 5

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6

4 Phương pháp nghiên cứu 6

5 Kết cấu của đề tài 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH ẨM THỰC 7

1.1 Một số khái niệm 7

1.1.1 Khái niệm du lịch 7

1.1.2 Khái niệm ẩm thực 8

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến ẩm thực 9

1.1.3.1 Điều kiện tự nhiên 9

1.1.3.2 Điều kiện văn hóa xã hội 10

1.1.3.3 Yếu tố kinh tế: 11

1.2 Du lịch ẩm thực 11

1.2.1 Khái niệm du lịch ẩm thực 11

1.2.2 Các loại hình tour du lịch ẩm thực 12

1.2.2.1 Du lịch thưởng thức ẩm thực 12

1.2.2.2 Du lịch kết hợp học nấu ăn 13

1.2.2.3 Du lịch kết hợp 13

1.2.3 Mối quan hệ của ẩm thực với hoạt động du lịch 14

1.2.4 Yêu cầu đối với điểm đến du lịch ẩm thực 15

1.3 Tiêu chí đánh giá tour du lịch ẩm thực 16

1.3.1 Chất lượng 16

1.3.2 Giá bán tour 17

1.4 Du lịch ẩm thực trên thế giới và Việt Nam 17

1.4.1 Tour du lịch ẩm thực thế giới 17

1.4.2 Tour du lịch ẩm thực Việt Nam 19

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC TOUR DU LỊCH ẨM THỰC Ở PHỐ

CỔ HÀ NỘI 24

2.1 Giới thiệu đôi nét về Hà Nội và phố Cổ Hà Nội 24

2.1.1 Tên gọi 24

2.1.2 Lịch sử hình thành 25

2.1.3 Hà Nội ngày nay 28

2.1.4 Phố Cổ Hà Nội 33

2.2 Ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội 35

2.2.1 Ẩm thực truyền thống 35

2.2.2 Ẩm thực hiện đại 38

2.2.2.1 Chuỗi nhà hàng Chen 39

2.2.2.2 Nhà hàng Hot & Tasty 40

2.2.2.3 Nhà hàng Habit & BBQ 41

2.3 Thực trạng các tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội 41

2.3.1 Các loại hình tour du lịch ẩm thực 41

2.3.2 Chất lượng tour du lịch ẩm thực 45

2.3.3 Giá bán tour du lịch ẩm thực 46

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TOUR DU LỊCH ẨM THỰC Ở PHỐ CỔ HÀ NỘI 47

3.1 Định hướng phát triển du lịch ẩm thực 47

3.1.1 Xây dựng thương hiệu và quảng bá ẩm thực 47

3.1.2 Quy hoạch các tuyến phố ẩm thực 48

3.2 Một số giải pháp phát triển tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội 48

3.3 Điều tra thị trường 49

3.4 Xây dựng các chương trình đa dạng, dựa vào nhu cầu khách hàng 52

3.5 Tuyên truyền, quảng bá sản phẩm 54

3.6 Đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn 55

3.7 Vệ sinh an toàn thực phẩm 55

KẾT LUẬN 57

TÀI LIỆU THAM KHẢO 59

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.2 Đầu bếp làm pizza 17

Hình 1.2 Một số bánh nổi tiếng của Nhật 18

Hình 1.3 Nguyên liệu làm món súp người ma – rốc 19

Hình 2.1 Bánh cuốn, bánh đa cá rô, cà phê, sữa chua nếp cẩm 36

Hình 2.1 Xôi hàng bài 36

Hình 2.2 Chả cá lã vọng 37

Hình 2.3 Bún thang Cầu Gỗ 37

Hình 2.4 Chè bốn mùa hàng cân 38

Hình 2.5 Một cơ sở nhà hàng Chen khai trương 40

Hình 2.6 Đầu bếp đang phục vụ thực khách 40

Hình 2.7 Một số món ăn tại nhà hàng 41

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong quá trình phát triển chung của đất nước hiện nay, cùng với nhữngbước tiến mạnh mẽ của các ngành công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịchvụ du lịch được coi là một trong những ngành kinh tế quan trọng, góp phầnquan trọng thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Tuynhiên, theo quan điểm phát triển du lịch bền vững của Đảng và Nhà nước, hoạtđộng du lịch phải đạt hiệu quả về nhiều mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội,

an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, giữ gìn

và phát huy truyền thống bản sắc văn hóa dân tộc và nhân phẩm con người ViệtNam Để thực hiện được mục đích đó thì việc khai thác các giá trị văn hóa phục

vụ cho du lịch là chủ trương đúng đắn Nó góp phần tôn tạo, giữ gìn và giớithiệu bản sắc của dân tộc: các di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội, phong tục tập quán,danh lam thắng cảnh trong đó có cả văn hóa ẩm thực của người Việt Nam

Ẩm thực vốn là một phần tất yếu của cuộc sống, với mỗi quốc gia khácnhau, vùng miền khác nhau thì ẩm thực lại mang những nét đặc trưng riêng ViệtNam là một quốc gia mà nền kinh tế nông nghiệp vẫn chiếm vị trí quan trọng,người Việt lại rất coi trọng ăn uống Do đó, ẩm thực đã trở thành một nét vănhóa rất riêng của Việt Nam

Văn hóa ẩm thực của nước ta, đặc biệt là ẩm thực Hà Nội rất là độc đáobởi vì thể hiện cả một triết lí sống qua mấy nghìn năm lịch sử

Giống như mọi thủ đô, Hà Nội là nơi hội tụ tất cả những gì tiêu biểu củamọi vùng đất nước Chỉ tính từ thời kì văn hóa Thăng Long (1010) đến nay cũnghơn nghìn năm tuổi, cả nghìn năm thu hút bách nghệ bốn phương, đất nước vàgiao lưu quốc tế, càng về sau càng thường xuyên hơn, phong phú hơn trước Vịtrí và cơ hội này đã tạo ra cho Thăng Long – Hà Nội một bản sắc riêng, một lốisống riêng và cách hưởng thụ cuộc sống cũng rất riêng: tinh tế và độc đáo màvăn hóa ẩm thực Hà Nội là một ví dụ tiêu biểu

Ẩm thực Việt Nam, nhất là ẩm thực Hà Nội đã được nhiều nhà văn lớptrước: Thạch Lam, Vũ Bằng, Nguyễn Tuân và lớp kế tiếp: Băng Sơn, Nguyễn

Hà, Mai Khôi thể hiện sự ca ngợi qua nhiều tác phẩm như: “ Món ngon HàNội – Vũ Bằng”, “ Hà Nội 36 phố phường – Thạch Lam”, “ Cảnh sắc và hương

vị đất nước – Nguyễn Tuân” Tuy nhiên ở các tác phẩm này chỉ chủ yếu miêu tả

ẩm thực thông qua cảm xúc nghệ thuật thưởng thức mà chưa hoặc ít miêu tả ẩmthực trong hoạt động du lịch, qua đó làm tăng lên sức hấp dẫn của du lịch HàNội nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung Trong xu thế hiện nay du lịchkhông chỉ nhằm mục đích tham quan, tìm hiểu văn hóa, mà còn là nghỉ ngơi,nuôi dưỡng tinh thần, thể chất thì việc đưa tour du lịch ẩm thực vào phục vụ dulịch sẽ tạo nên nét hấp dẫn riêng cho du lịch Hà Nội trong xu thế cạnh tranh củanhiều địa điểm du lịch Vì vậy mà em chọn “phát triển tour du lịch ẩm thực ởphố Cổ Hà Nội” làm đề tài khóa luận của mình nhằm tìm hiểu các loại hình dulịch ẩm thực góp phần vào công cuộc phát triển hoạt động du lịch của cả nước

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu: khóa luận nhằm đưa ra một số cách phát triển tour

du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội

Nghiên cứu các đặc sản ẩm thực (bao gồm các món ăn, thức uống và hàngquà) của Hà Nội Đặc sản ẩm thực Hà Nội

Tìm hiểu các tour du lịch đã và đang bán trên địa bàn Hà Nội

Tìm hiểu cách xây dựng chương trình tour du lịch ẩm thực độc đáo,phong phú, nhiều màu sắc

Nhiệm vụ nghiên cứu: để thực hiện được mục tiêu trên khóa luận tập

trung nghiên cứu các phần sau

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch ẩm thực và phát triển du lịch ẩmthực lâu dài

- Thực trạng các tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội

- Từ đó đưa ra những giải pháp phát triển tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ

Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: các tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội

Phạm vi nghiên cứu:

+ Phạm vi không gian :Phố Cổ Hà Nội

+Phạm vi thời gian:

Từ tháng 12/2019- tháng 5/2020 khảo sát thị trường tour du lịch ẩm thực

Từ 23-2-2020 tìm hiểu các tuyến phố ẩm thực truyển thống khách nướcngoài thưởng tới

Từ 6-3-2020 tìm hiểu thời gian đi qua những con phố

Từ 15-3-2020 tham khảo những chương trình tour du lịch ẩm thực đã làm

4 Phương pháp nghiên cứu

Để có thể hoàn thành được tốt bài khóa luận đã thực hiện các phươngpháp nghiên cứu sau

- Phương pháp sưu tầm các nguồn tư liệu

- Phương pháp điều tra, tìm hiểu số lượng tour

- Phương pháp khảo sát thực tế

- Phương pháp phân tích, tổng hợp thông tin

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, khóa luận được chia 3 chương:Chương 1: Cơ sở lý luận về du lịch ẩm thực

Chương 2: Thực trạng các tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội

Chương 3: Giải pháp phát triển tour du lịch ẩm thực ở phố Cổ Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH ẨM THỰC1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Khái niệm du lịch

Hiện nay, đã có khá nhiều định nghĩa khác nhau về hoạt động du lịch.Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourist Organization) – một tổ chứcthuộc Liên Hiệp Quốc:” Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người

du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệmhoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề

và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá mộtnăm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du khách có mụcđích chính là kiếm tiền sinh sống

Tổ chức Du lịch Thế giới định nghĩa khách du lịch như những người “đi

du lịch đến và ở lại ở những nơi bên ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ tronghơn 24 giờ và không quá một năm liên tiếp cho giải trí, kinh doanh và các mụcđích khác không liên đến những nhân viên hướng dẫn viên du lịch của tổ chứcthực hiện việc du lịch đó”

Năm 2017, Luật Du lịch Việt Nam đã nêu tại điều 3 về khái niệm Du lịchnhư sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con ngườingoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằmđáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên

du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”

Các định nghĩa về du lịch đều cho thấy, du lịch, gắn liền với hoạt độngnghỉ ngơi giải trí, nhằm giúp con người hồi phục được sức khỏe thể chất và tinhthần, hoạt động du lịch này mang bản chất của các hoạt động văn hóa Nhìnchung, dù ở định nghĩa nào, du lịch cũng được hiểu là hoạt dộng di chuyển củacác cá nhân, hay tập thể đến một nơi khác với cư trú thường xuyên của họ, nhằmmục đích nghỉ ngơi, khám phá

Du lịch hầu như bước vào tất cả mọi mặt của đời sống nhân loại Hoatđộng du lịch thực chất là hành vi con người rời khỏi môi trường không gianquen thuộc hàng ngày để đến một nơi khác với nhiều mục đích khác nhau:thưởng thức phong cảnh tự nhiên, tham quan cổ tích văn vật; nghỉ ngơi, hồiphục sức khỏe… Du lịch là hiện tượng toàn cầu nhưng môi trường các nơi, vănhóa nước chủ nhà và loại hình khách du lịch đều tồn tại sự khác nhau rất lớn Sựkhách nhau này cung cấp điểm đến có sức hấp dẫn vô cùng lớn Đồng thời dukhách luôn có hành vi tiêu dùng và hành vi không gian du lịch khác nhau vàtrong quá trình du lịch, du khách tiêp xúc với dân cư của điểm đến cũng sẽ cótác động, ảnh hường đến biến đổi, phát triển của kinh tế, văn hóa địa phương.

Du lịch Việt Nam dưới góc độ là điểm đến có đặc trưng là du lịch vănhóa, sinh thái với nền văn hóa, văn minh lúa nước, môi trường trong lành, thanhbình Và định hướng phát triển của du lịch Việt Nam nhìn chung là du lịch vănhóa, sinh thái, du lịch khám phá trải nghiệm, nhằm vào thị hiếu của du kháchnước ngoài muốn khám phá nền văn hóa khác lạ và du khách nội địa muốn nghỉngơi thư giãn hay tìm hiểu những nét đẹp về thiên nhiên, văn hóa khác lạ củacác vùng miền trong đất nước Việt Nam Hiện nay logo của Du lịch Việt Nam là

hai chữ Việt Nam được viết in hoa đậm với sự cách điệu chữ I sổ mạnh theo lối

thư pháp, với dấu chấm thành hình búp sen hé nở, phù hợp với dòng slogan phía

dưới The hidden charm nghĩa là Việt Nam – vẻ đẹp tiềm ẩn.

1.1.2 Khái niệm ẩm thực

Theo ngữ nghĩa Hán-Việt, “Ẩm” là “Uống”; “Thực” là “Ăn”;nên nói chung

“Ẩm thực” là “Cách ăn uống” của con người.Ngoài ra, ẩm thực còn là một nội dungquan trọng của văn hóa, cả về văn hóa vật chất, lẫn về mặt văn hóa tinh thần

Và một khi ẩm thực có “tính văn hóa”, đạt đến “phạm trù văn hóa” thì nólại thể hiện cốt cách, phẩm hạnh của một dân tộc, một con người.Trong quá trìnhhình thành và phát triển, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều tạo cho mình một phongcách ẩm thực riêng phù hợp với đặc điểm tự nhiên và đời sống văn hoá của dântộc đó

Tùy theo vùng miền, hoàn cảnh sống, người ta có thói quen ăn uống khácnhau (Còn gọi là tập quán ẩm thực), tùy theo dân tộc, quá trình phát triển, địa hình,địa lý… Các dân tộc trên thế giới cũng có những phong cách ăn uống, những món

ăn, thứ tự món ăn khác nhau mà người ta gọi là "Văn hóa ẩm thực"

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến ẩm thực

Ẩm thực trong quá trình tồn tại và phát triển cùng loài người, đã chịu ảnhhưởng và tác động bởi nhiều yếu tố môi trường tự nhiên và xã hội Sự tác động nàyhình thành các nền ẩm thực khác nhau có thể biến đổi hoặc mất đi theo thời gian

Mỗi quốc gia trên thế giới đều có phong tục tập quán hay thói quen tiêudùng riêng, tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo không lẫn với bất kỳ đất nước nào

Tập quán và khẩu vị ăn uống của mỗi vùng dân cư, dân tộc, quốc giakhông phải hình thành tùy tiện, ngẫu nhiên mà nó theo qui luật và chịu sự chiphối của các yếu tố môi trường như: điều kiện tự nhiên, phương thức sản xuất,lối sống, hoàn cảnh lịch sử, điều kiện kinh tế, xã hội Mỗi yếu tố đóng vai tròkhác nhau đến sự hình thành, biến đổi, phát triển của ẩm thực Với những hoàncảnh và đặc điểm riêng của mỗi dân tộc thì mức độ ảnh hưởng của mỗi yếu tốcũng khác nhau

1.1.3.1 Điều kiện tự nhiên

Điều kiện tự nhiên bao gồm vị trí địa lý , thời tiết, biển là những yếu tốthuộc môi trường sống của con người

Vị trí địa lý

Vị trí địa lý xét ở phạm vi rộng: là vị trí của một quốc gia hay vùng dân

cư trên địa cầu Nó quyết định đến khí hậu: nóng hoặc lạnh, khô hoặc ẩm củaquốc gia đó; từ dó nó chi phối đến phương thức sản xuất, hoạt động duy trì cuộcsống, nguồn ẩm thực và chịu sự hưởng thụ ăn uống của con người

- Vị trí xét ở phạm vi hẹp: vị trí liên quan tới sự đi lại giao lưu văn hóa,kinh tế của con người

Vị trí tập trung nhiều đầu mối giao thông thuận tiện như: đường biển,đường sông, đường bộ, đường không, nhiều kiểu lựa chọn và thúc đẩy sự giao

thoa Trong ẩm thực cũng có nhiều lựa chọn từ nguồn thực phẩm, gia vị; phongcách ăn, khẩu vị ăn uống và sẽ giao thoa với nhiều phong cách ẩm thực và ẩmthực ở đó mang sắc thái nhiều vùng khác nhau.

Ví dụ: Thái Lan là quốc gia nằm ở Đông Nam Á giao thông đường thủythuận tiện do đó ngay từ thế kỷ thứ XVI Thái lan đã phát triển buôn bán với cácnước và kết quả là khẩu vị ăn uống của Thái Lan có sự ảnh hưởng của Bồ ĐàoNha, Pháp, Đan Mạch, Nhật Bản

Vùng khí hậu nóng, có hại dạng nóng khô và nóng ẩm: khí hậu nóng khô

là kiểu khí hậu khắc nghiệt tạo ta các vùng sa mạc; động vật và thực vật nghèonàn, kém phát triển Khí hậu nóng ẩm động vật và thực vật phong phú, phát triểnthuận lợi, nhiều loại rau củ, gia súc, gia cẩm

Đối với nhu cầu ẩm thực của con người: môi trường sống và khí hậuquyết định đến các tập quán sinh hoạt, giao tiếp cộng đồng và khẩu vị ăn uốngcủa con người Ở vùng khí hậu lạnh, con người sử dụng nhiều thực phẩm độngvật, giàu chất béo Ví dụ, người vùng Bắc Âu ưa dùng các loại súp đặc, béo và

ăn súp nóng Ở vùng khí hậu nóng, người dân ở đây dùng nhiều món ăn cónguồn gốc từ thực vật, ít chất béo hơn

1.1.3.2 Điều kiện văn hóa xã hội

Con người là chủ thể sáng tạo ra những cách tư duy, ứng xử, lối sống từ

đó hình thành các phong cách ăn uống

Lối sống con người quyết định đến cách thức tổ chức bữa ăn: phươngTây có lối sống tự do, tôn trọng quyền cá nhân đã tạo ra tập quán ẩm thực

mang tính “động” và phục vụ cho cá nhân Người châu Á có lối sống cộngđồng tạo ra tập quán ẩm thực luôn thể hiện tính cộng đồng từ các chế biếnđến cách tổ chức bữa ăn.

Cách tư duy quyết định đến cách nghiên cứu sử dụng các loại sản phẩmcủa các ngành nghề khách vào ẩm thực: sử dụng các nguyên liệu thực phẩm, chếtạo sử dụng các công cụ, thiết bị vào công tác chế biến phục vụ và tổ chức bữa

ăn Cách tư duy thiên về kỹ thuật của người phương Tây giúp cho nền ẩm thực

áp dụng nhanh và nhiều sản phẩm công nghiệp vào chế biến Cách tư duy thiên

về sự ước lệ, cảm tính của người Đông Á đã tạo điều kiện ẩm thực đa dạng, giàubản sắc đậm tính địa phương nhưng thiếu sự chuẩn hóa và duy trì lối chế biến,phục vụ mang nặng tính thủ công, cảm tính

1.1.3.3 Yếu tố kinh tế:

Phát triển kinh tế tạo ra thu nhập cho người dân ảnh hưởng trực tiếp đếnnhu cầu hàng ngày của con người từ nhu cầu mặc, ăn, ở, đi lại đến những nhucầu về tính thần, du lịch Thực tế, những quốc gia, vùng dân cư có nền kinh tếphát triển nhu cầu ẩm thực sẽ thay đổi theo, các món ăn sẽ phong phú, đa dạng

từ nguyên liệu, món ăn được chế biến cầu kì hơn, mang tính thẩm mỹ cao, đặcbiệt do có điều kiện quan tâm đến sức khỏe vì thế yếu tố cân đối dinh dưỡng và

vệ sinh an toàn thực phẩm được quan tâm hàng đầu Ngược lại, những quốc gia

có nền kinh tế kém phát triển, việc ăn uống chỉ để đáp ứng nhu cầu ăn no, cácmón ăn ít phong phú hơn

Như vậy có thê thấy những yếu tố trên ảnh hưởng trực tiếp đến nền ẩmthực của các quốc gia hiện nay mặc dù nền kinh tế thế giới đã phát triển mạnhnhưng phong cách ăn uống vẫn có những nét riêng biệt

1.2 Du lịch ẩm thực

1.2.1 Khái niệm du lịch ẩm thực

Du lịch ẩm thực là một hình thức du lịch, dựa vào nội dung, mục đíchchuyến đi nhằm tạo nên sự hứng thú cho khách du lịch cũng như đáp ứng nhucầu về thưởng thức tìm hiểu giá trị văn hóa món ăn của khách du lịch

Du lịch ẩm thực có hai ngành: ẩm thực và du lịch ẩm thực Ẩm thực làchế biến đồ ăn thức uống có đủ dinh dưỡng, đủ năng lượng và có sức hấp dẫnđối với nhiều đối tượng khác nhau Đặc biệt trong tình trạng hiện nay, ẩm thựcphải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong chuỗi cung ứng từ đồng ruộngđến bàn ăn Như vậy, ẩm thực vừa có tính nghệ thuật vừa có tính văn hóa vừamang tính xã hội Du lịch ẩm thực là quảng bá, tiếp thị, tổ chức, hướng dẫn dukhách đến các điểm du lịch có ẩm thực đặc sắc, độc đáo của địa phương, vùngmiền, quốc gia Qua đó, chúng ta thấy ẩm thực và du lịch ẩm thực có quan hệhữu cơ, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau để cùng phát triển nhằm giới thiệugiá trị văn hóa cho bạn bè quốc tế và mang lại nguồn lợi nhuận về kinh tế.

Trong chương trình tour, thực khách sẽ được thưởng thức hơn 10 món ăn.Nhà điều hành tour có cách sắp xếp điểm dừng, bài trí món ăn để thực kháchkhông bị “bội thực”, và nếu gặp quán hợp gu, khách có thể thoải mái ngồi chơi,

bỏ qua những điểm đến còn lại Du khách nước ngoài rất ưa thích những quánven sông hoặc nằm trong những con hẻm ngoằn ngoèo, hay các quán nhỏ nằmsan sát nhau trên các con đường

Tour ẩm thực đường phố đang trở thành sản phẩm hấp dẫn du khách quốc

tế Nhiều khách đã mua tour trọn gói cũng yêu cầu nhà tour cung cấp thêm loạitour này “Khách từ châu Âu và Mỹ rất thích loại tour này Nếu chúng ta quyhoạch và phát triển những con phố ẩm thực nhộn nhịp, bày bán nhiều món ănngon, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thì loại tour này còn phát triển mạnh

mẽ hơn nữa”

1.2.2.2 Du lịch kết hợp học nấu ăn

Loại hình du lịch kếp hợp học nấu ăn còn có tên gọi”cooking tour”.Những lớp học dạy nấu ăn cho du khách nước ngoài không chỉ đem lại hiệu quả

về kinh tế mà còn góp phần đưa văn hóa Việt Nam đến với các bạn bè quốc tế

Du khách tới Hà Nội, tham gia lớp học nấu ăn sẽ được tự mình “chạm tay” vàonền văn hóa “ẩm thực” của người Hà Nội nói riêng và của người Việt nói chung

Ở Việt Nam, dịch vụ dạy nấu ăn cho khách nước ngoài xuất hiện ở Hà Nộivào đầu những năm 90 thế kỷ trước, sau đó lan sang các trung tâm du lịch khácnhư: TP Hồ Chí Minh, Huế, Hội An, Nha Trang, Hạ Long Việc quảng bá hìnhảnh đất nước, con người Hà Nội nói riêng, dân tộc Việt Nam nói chung tới bèbạn quốc tế qua việc dạy nấu ăn cho du khách nước ngoài đang được các cơ sởkhai thác du lịch hướng tới

Đầu tiên là chương trình “khám phá hương vị địa phương”, du khách cùng

đi chợ với đầu bếp bằng phương tiện (xe đạp, xích lô,…) được đóng vai ngườinội trợ và khám phá từng loại hương liệu truyền thống của người Việt, sau đóquay trở lại khách sạn thực hành việc chế biến thực phẩm và kết thúc bằng việcthưởng thức các món ăn do chính tay mình nấu tại nhà hàng

Thứ hai là chương trình “cuộc hành trình tìm hiểu nội trợ Việt”, du kháchkhám phá một phiên chợ quê với các món ăn nổi tiếng ở chợ sau đó trở vềthưởng thức bữa trưa tại nhà hàng và bắt đầu thực hành việc học nấu ăn, thưởngthức những thành quả lao động của mình

1.2.2.3 Du lịch kết hợp

Trong khoảng thời gian 5 năm trở lại đây các công ty lữ hành, khách sạn,nhà hàng, khu du lịch tại Việt Nam đã tổ chức khá thành công loại hình du lịchkết hợp ẩm thực

Sau khi tham quan xong thực khách có thể ngồi một chỗ để thưởng thứchương vị món ăn của rất nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, từ susi, thịt bò Kobe ở

xử mặt trời mọc, cá hồi, cá tuyết của vùng biển Nauy, trứng cá Nga, rượu vangPháp, táo Mỹ hay phở, nem, gỏi cuốn, tôm hùm, trà xanh của Việt Nam…Rất

nhiều món ăn đồ uống dân dã ở các góc chợ như bánh đúc, tào phớ, bún, nước vốicủa miền Bắc, các loại bánh lọc, chè của miền Trung, các loại gỏi, mắm, lẩu, sinh

tố của miền Nam…đã được các khách sạn đưa vào thực đơn phục vụ khách nhưngnâng lên thành nghệ thuật thông qua cách bài trí và phong cách phục vụ đặc biệt.Bên cạnh đó, các khách sạn cũng xây dựng thực đơn riêng cho những khách có chế

độ ăn đặc biệt như món ăn chay, món ăn đạo hồi, món ăn đạo Hindu Đặc biệt cácmột số khách sạn 3 sao và các khách sạn 4- 5 sao đều có những bếp bánh riêng,hàng ngày luôn có bánh mới ra lò để phục vụ khách ăn tại chỗ

Qua 3 loại hình du lịch đã phân tích thì có thể thấy trong những năm tiếptheo ẩm thực Việt sẽ phát triển mạnh mẽ đồng thời thu hút nhiều khách nướcngoài vào Việt Nam hơn

1.2.3 Mối quan hệ của ẩm thực với hoạt động du lịch

Ẩm thực là một nét văn hóa đặc trưng của mỗi vùng miền, mỗi địaphương trên lãnh thổ đất nước Việt Nam từ vùng núi cho đến miền biển

Với những nét đặc trưng riêng biệt của mỗi vùng miền, tạo nên một nền

ẩm thực đa dạng, đặc sắc tạo được ấn tượng với mọi người và đặc biệt là tronglòng du khách khi đến tham quan tại đất nước Việt Nam Những món ăn truyềnthống của Việt Nam như phở, bún chả, nem, các loại bánh… đã nằm trong rấtnhiều cuốn cẩm nang du lịch của nước ngoài tạo nét hấp dẫn cho khách du lịch,

cả khách du lịch quốc tế và khách du lịch nội địa

Ẩm thực hiện nay là một nhân tố thu hút khách du lịch khi đến với mỗivùng miền, mỗi địa danh du lịch Để phát triển du lịch nhanh và bền vững, việcxây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, đặc biệt là các sản phẩm du lịch gắnvới văn hóa truyền thống của dân tộc có vai trò quyết định Trong các sản phẩm

đó, ẩm thực đang nổi lên là một thế mạnh của du lịch Việt Nam

Ngoài các loại hình du lịch sinh thái, du lịch tâm linh, du lịch nghỉ dưỡng,

du lịch chữa bệnh… du lịch ẩm thực ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai tròkhông nhỏ trong sự phát triển du lịch của nhiều địa phương, nhiều quốc gia Ẩmthực trở thành một thế mạnh góp phần tạo nên sự khác biệt, thu hút du khách

Khi đến một vùng đất mới, khách du lịch bao giờ cũng muốn được trảinghiệm những dấu ấn văn hóa khác nhau và văn hóa ẩm thực đã góp phần tạonên những điều đó Nhiều khách du lịch, chuyên gia báo chí quốc tế đã ghi nhận

và đánh giá cao những nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực Việt Nam

Ẩm thực Việt Nam mang tính vùng miền rõ nét, các món ăn truyền thốngđược chế biến và kết hợp hương vị một cách hài hòa, tinh tế Khi đến với mộtvùng đất, ẩm thực là cách tốt nhất để tìm hiểu về về đất nước, con người haymột nền văn hóa

Chính vì lẽ đó, ẩm thực có vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịchtại một vùng, một địa phương, với những nét riêng biệt ắt hẳn đối với mỗi nơitrên đất nước Việt Nam, ẩm thực luôn là một bức tranh đầy màu sắc mà bất kỳ

du khách nào đến với vùng đất xinh đẹp nãy cũng muốn được thưởng thứcnhững hương vị đặc sắc, say đắm lòng người

1.2.4 Yêu cầu đối với điểm đến du lịch ẩm thực

Để đảm bảo các yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm, điều kiện phục vụ vàcác dịch vụ tốt nhất cho du khách, thì mối điểm đến cần đạt được những yêu cầu sau:

Giao thông: rõ ràng giao thông và vận chuyển khách ở điểm đến sẽ làmtăng thêm chất lượng tour du lịch Sự sáng tạo trong việc tổ chức giao thông dulịch sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các tập du khách trong việc tiếp cận điểm đến

và là một yếu tố quan trọng thu hút khách du lịch

Cơ sở vật chất: hệ thống cơ sở vật chất là một trong những yếu tố cấuthành nên sản phẩm du lịch Bởi vậy, chất lượng cơ sở vật chất kỹ thuật có ảnhhưởng không nhỏ đến cảm nhận của khách du lịch về mức chất lượng dịch vụ

mà họ được hưởng

Nơi ăn nghỉ: các dịch vụ lưu trú của điểm đến không chỉ cung cấp nơi ănnghỉ mang tính chất mà còn tạo được cảm giác chung về sự tiếp đãi cuồng nhiệt

và ấn tượng khó quên về món ăn và đặc sản địa phương

Như vậy có thể thấy một điểm đến du lịch kết hợp theo nhiều cách khácnhau Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật của điểm đến, nơi đó có cư dân sinh

sống, có hệ thống thông tin liên lạc khi cần thiết, các khu vui chơi giải trí đadạng, một số cơ sở thương mại,…

1.3 Tiêu chí đánh giá tour du lịch ẩm thực

Qua những tài liệu em tham khảo thì để đánh giá một tour du lịch ẩm thựcdựa vào các tiêu chí chủ yếu sau: Chất lượng và giá bán tour

1.3.1 Chất lượng

Nhà cung cấp: khách sạn, phương tiện vận chuyển, nhà hàng đểu phảiđảm bảo chất lượng cũng như an toàn…Mọi thông tin khách hàng đều được lắm

rõ trước khi khởi hành chương trình tour du lịch

Hướng dẫn viên: đội ngũ hướng dẫn viên đều phải tốt nghiệp chuyênngành du lịch, có trình độ ngoại ngữ đặc biệt là tiếng anh thành thạo Hướng dẫnviên là những người thay mặt công ty lữ hành thực hiện hợp đồng với kháchhàng, thu thập thông tin xử lý khi khách cần thiết Người sẽ tổ chức hướng dẫnkhách tham quan, kiểm tra chất lượng dịch vụ, số lượng món ăn, đồ ăn chokhách, xử lý các tình huống phát sinh để đảm bảo khách hàng được phục vụ mộtcách tốt nhất

Số lượng món ăn: đầu tiên số món ăn phải đủ theo hơp đồng khách đãbiết Món ăn có đầy đủ dinh dưỡng cần thiết không quá nhiều thịt hoặc quánhiều rau củ Số món ăn được sắp hết theo trình tự nhất định từ món khai vị tớimón chính và món tráng miệng

Chất lượng: đảm bảo cho khách tiêu chí ngon-bổ-rẻ Tất cả các loại rau

củ, thịt, cá đều phải tươi, sạch để khi khách thưởng thức có cảm giác như đồ nhànấu Bên cạnh đó có thể thấy cảm nhận của khách về món ăn qua củ chỉ nét mặt,qua số lượng thức ăn còn trên bàn

Vệ sinh an toàn thực phẩm: vệ sinh, an toàn thực phẩm luôn được đặt lênhàng đầu và là điều kiện bắt buộc đối với các cở sở cung cấp dịch vụ Nhữngnhà hàng này phải cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ và được cơ quan quản lýchất lượng cấp chứng nhận đủ tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch

1.3.2 Giá bán tour

Khi một chương trình du lịch được xây dựng lên thì phải có sự cân nhắc

kĩ lưỡng về tất cả các dịch vụ đi kèm để từ đó đưa ra giá bán hợp lí, cạnh tranhvới đối tác Đánh giá về giá bán một tour du lịch ẩm thực dựa trên các yếu tố:

- Số lượng món ăn có trong chương trình

- Chất lượng tiêu chuẩn đạt mấy sao

- Có chương trình khuyến mãi hay không

1.4 Du lịch ẩm thực trên thế giới và Việt Nam

1.4.1 Tour du lịch ẩm thực thế giới

Dưới đây là một số tour du lịch ẩm thực các nước trên thế giới

Tour” Xe buýt Pizza NYC của Scott “(New York, Mỹ)

Đến với thành phố của bánh pizza, bạn không dễ tìm thấy nơi để “chọnmặt gửi vàng” giữa vô số quán ăn Vào chủ nhật hàng tuần, tour của ScottWiener sẽ đưa du khách tới những trải nghiệm pizza tuyệt nhất

Trong hơn 4 tiếng, bạn sẽ thưởng thức những lát pizza trứ danh ở nhữngnhà hàng như Lombardi, Patsy, và Luzzo

Bên cạnh đó, bạn sẽ hiểu thêm về lịch sử phô mai, sốt và vỏ bánh pizza.Chi phí: 1,5 triệu đồng/người

Hình 1.2 Đầu bếp làm pizza

Tour “Yanaka của Oishii Tokyo”(Tokyo, Nhật Bản)

Công ty du lịch Oishii Tokyo cung cấp tour dành cho nhóm khách quy mônhỏ - tối đa 7 người - tham quan khu Yanaka giàu tính lịch sử.

Bạn sẽ ghé qua những nhà hàng nhỏ, ngồi ăn ở quầy hàng rong trênđường phố, thưởng thức món ăn vặt như đậu nành nướng bơ, bánh đại phúcmochi daifuku, hoặc bánh dầy nhân đậu đỏ

Bên cạnh đồ ăn là chủ đề chính, du khách cũng sẽ thưởng thức rượu sakehoặc cà phê địa phương

Hướng dẫn viên có thể gợi ý những món ăn thay thế nếu khách bị dị ứng.Chi phí: 2,5 triệu đồng /3 tiếng

Hình 1.2 Một số bánh nổi tiếng của Nhật

Tour “thưởng thức mùi vị của Ma-rốc”

Tham gia tour ẩm thực 10 ngày của The International Kitchen, bạn sẽ có

cơ hội thưởng thức món súp hầm của người Ma-rốc, tham gia 4 cuộc hội thảonấu ăn độc đáo, bao gồm ghé thăm nhà Ma-rốc truyền thống ở Fes và ngôi làngBerber nhỏ Bạn cũng sẽ đi lang thang qua con đường hẹp và ngắm nhìn các đềnthờ Hồi giáo được trang trí lung linh

Hình 1.3 Nguyên liệu làm món súp người ma – rốc

Như vậy có thể thấy với nền văn minh lâu đời và mức sống cao, trải quaquá trình lịch sử xây dựng văn hóa và kinh tế tương đối lâu đời Họ có lối sốngsôi động, thích hoạt động và di chuyển, không thích cuộc sống tĩnh lại

Họ có lối sống công nghiệp khẩn trương, kỷ cương, chế độ làm việc rấtnghiêm túc Vì thế khi đi du lịch, du khách châu Âu có yêu cầu rất cao đối vớiviệc thực hiện kế hoạch, lịch trình chuyến đi, đòi hỏi phải rõ ràng, chính xác vàđạt hiệu quả mong muốn

Người Châu Âu thích ăn bánh mì, uống coffe, uống sữa với các loại bánhngọt và các món ăn lạnh Họ không thích chế biến cầu kỳ, không mời chào nhautrong ăn uống

Du lịch ẩm thực Châu Âu cũng được mọi người săn đón, bên cạnh nhữnggiờ làm việc mọi người tìm tới chương trình du lịch để giảm căng thẳng Cònviệc lựa chọn loại hình du lịch chủ yếu là sinh thái, văn hóa, vui chơi giải trí.Nhằm giải tỏa những căng thẳng tâm lý do môi trường công nghiệp gây ra

1.4.2 Tour du lịch ẩm thực Việt Nam

Dưới đây là một tour du lịch ẩm thực ở công ty Thế Sinh tour

Tour du lịch ẩm thực Đà Nẵng nửa ngày

Khởi hành hàng ngày

Thời gian nửa ngày

Lịch trình Đà Nẵng City Tour

18hh00: Xe đón quý khách tại khách sạn Bắt đầu Tour Du Lịch Ẩm Thực

Đà Nẵng Nửa Ngày

18hh10: Đến quán Bánh xèo Bà Dưỡng thưởng thức đặc sản Bánh xèo, NemLụi nổi tiếng:bánh xèo chiên giòn ở bên ngoài, với nhưng tôm, thịt giá đỗ bêntrong Rau sống ăn kèm theo với chuối chát, dưa góp rất tươi Bánh xèo ở đây được

ăn với nước tương, vị đậm đà vừa ăn, khác hẳn các loại nước chấm khác

19h00: Dừng chụp ảnh Cầu Quay Sông Hàn Phố đi bộ Bạch Đằng, muasắm Chợ Đêm

20h45: Thưởng thức món Bánh cuốn Thịt Heo: thịt được thái thành từnglát không quá mỏng hoặc quá dày, nạc mỡ xen kẽ, ăn kèm với mắm nêm thượnghạng Mắm nêm ngon có vị vừa ngọt, vừa mặn mà, vừa thơm tho, vừa tinh tế

Sau đó tráng miệng với chè Xuân Trang: chè nấu từ các loại đỗ như đỗ đỏ,

đỗ ngự và đỗ xanh, thêm chút sữa dừa, lạc rang nóng và đá bào vào ly cho đủ vị.Tất cả hòa quyện vào nhau, đánh thức vị giác của bạn

21hh30: Đưa quý khách về lại khách sạn Kết thúc Tour Du Lịch ẨmThực Đà Nẵng Nửa Ngày

Giá chương trình: 1,000,000vnđ/ 1 khách / nửa ngày

Không bao gồm:

Các chi phí phát sinh ngoài chương trình

Tips, bảo hiểm, thuế VAT

Lưu ý : giá trẻ em từ 5-<9 tuổi): 550.000vnđ/1 khách/ nửa ngày Phụ thungoại quốc : 100.000vnđ/ 1 khách/ nửa ngày

Như vậy có thể thấy chương trình du lịch ẩm thực Đà Nẵng, là một điểmnhấn của du lịch Đà Nẵng hiện nay Cùng với sự phát triển chung của du lịch ĐàNẵng thì hiện nay việc phát triển kinh doanh du lich ẩm thực đã được chínhquyền quan tâm, đầu tư nhiều hơn với nhiều những chính sách phát triển mới

Đó là một lợi thế quan trọng trong thu hút khách du lịch tại đây Đặc biệt, nhữngnăm gần đây, một loạt phố chuyên doanh về ẩm thực như phố điểm tâm HuỳnhThúc Kháng, phố ẩm thực Phạm Hồng Thái, đoạn đường chuyên doanh ẩm thực

Lê Thanh Nghị được hình thành

Tuy nhiên, những phố ẩm thực này vẫn nhỏ lẻ, chưa phải là những khuvực tập trung các món ăn đặc trưng của Đà Nẵng Trong khi đó, du khách, đặcbiệt là khách quốc tế, thường thích trải nghiệm những món ăn do chính ngườiđịa phương chế biến chứ không phải tại những nhà hàng sang trọng

Từ những phân tích trên thì có thể biết được rằng trong những năm tiếptheo du lịch ẩm thực sẽ có nhiều thay đổi trong hình thức tổ chức, tạo sự hấp dẫncho khách du lịch Qua đây cũng thấy rằng ăn uống là một trong những nhu cầu

cơ bản không thể thiếu của con người Đồng thời, nó cũng thể hiện văn hóa đặctrưng của từng vùng miền khác nhau trên cùng một lãnh thổ

Đến Huế không thể không nói đến văn hóa ẩm thực Huế Món ăn Huế thểhiện đậm nét giá trị văn hóa, lịch sử, phong tục tập quán, nghệ thuật và có hương

vị rất riêng, đã trở nên một thương hiệu hấp dẫn cho nền văn hóa ẩm thực Việt

Nam…Vì vậy mà công ty du lịch sen vàng đưa ra chương trình tour du lịch ẩm thực Huế.

Khởi hành hàng ngày

Thời gian nửa ngày

18h:00: Xích lô đón quí khách tại khách sạn về tập trung tại 76- Lê Lợi18h:20: Hành trình sẽ đưa quí khách đến Nhà Hàng “HÀNG ME ” tọa lạctrên con đường Võ Thị Sáu để thưởng thức những món bánh đặc sản của xứ Huế( bánh bèo, nậm, lọc, ram ít, bánh cuốn )

19:15: Xích lô lại tiếp tục đưa quí khách đến “ Cồn Hến” để thưởng thứcnhững món ăn mang đậm hương vị Huế ( cơm hến, bún hến )

20h:00: Dọc theo con đường Lê Lợi sát dòng Hương thơ mộng hành trình

sẽ đưa quí khách đến quán chè với một cái tên rất gần gủi với những con ngườibình dân của Huế quán chè Hẻm để thưởng thức các món chè của xứ Huế.( chècốm, chè chuối, chè đạu xanh….)

20h:45: Sau khi thưởng thức chè Huế quí khách sẽ tiếp tục chuyến hànhtrình đến đường Đinh Tiên Hoàng để thưởng thức các món bánh khoái và nemlụi trên đường đi quí khách sẽ được tham quan cầu Trường Tiền và Đại nội Huế

về đêm dưới những ánh đèn lung linh, huyền diệu

Cuối chương trình xích lô sẽ chở quí khách đi dạo trên những con đườngthơ mộng để ngắm cảnh Huế về đêm quí khách cũng có thể đi mua sắm nhữngđặc sản, quà lưu niệm của Huế như ( Mè xửng, nón lá, tôm chua, áo dài Huế )dưới sự hướng dẫn của các Bác xích lô

22h:00: kết thúc Tour, xích lô sẽ đưa quí khách về lại khách sạn

Giá chương trình: 470.000vnđ/ 1 khách/ nửa ngày

Bao gồm:

Xích lô đón quý khách tại nơi tập trung

Hướng dẫn viên tiếng Việt/Anh

Tiền ăn các món theo chương trình.

Không bao gồm:

Các chi phí phát sinh ngoài chương trình

Tips, bảo hiểm, thuế VAT

Qua tour trên có thể thấy đến với Huế mộng mơ thì quý khách đượcthưởng thức những món bánh đặc sản, món ăn trong những con phố nhỏ dân giã,bình dị

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÁC TOUR DU LỊCH ẨM THỰC

Ở PHỐ CỔ HÀ NỘI2.1 Giới thiệu đôi nét về Hà Nội và phố Cổ Hà Nội

là sông Nhị ở phía đông bắc và sông Thanh Quyết ở phía tây nam

Tỉnh Hà Nội gồm có bốn phủ là Hoài Đức, Thường Tín, Ứng Hoà và LýNhân Toà thành nơi có đặt trị sở của tỉnh Hà Nội, tức tỉnh lị của tỉnh Hà Nội,được gọi là thành Hà Nội theo tên tỉnh Thành Hà Nội nằm trên địa phận haihuyện Thọ Xương và Vĩnh Thuận Cả hai huyện Thọ Xương và Vĩnh Thuận đềucùng thuộc phủ Hoài Đức

Ngày 1 tháng 10 năm 1888, vua Đồng Khánh ký chỉ dụ cắt toàn bộ huyệnThọ Xương và một phần huyện Vĩnh Thuận của tỉnh Hà Nội làm nhượng địa choPháp để Pháp thành lập thành phố Hà Nội Trước đó, ngày 19 tháng 7, tổngthống Pháp Marie François Sadi Carnot ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nộitrước khi có sự công nhận của Triều đình Việt Nam Năm 1890, phủ Lý Nhân bịtách khỏi tỉnh Hà Nội, đổi thành tỉnh Hà Nam

Năm 1896, tỉnh lị của tỉnh Hà Nội được dời ra làng Cầu Đơ thuộc tổngThanh Oai Thượng, huyện Thanh Oai Để tránh trùng tên với thành phố Hà Nội,năm 1902, tỉnh Hà Nội được đổi tên thành tỉnh Cầu Đơ theo tên của tỉnh lị.Ngày 6 tháng 12 năm 1904, quan toàn quyền Đông Dương ra nghị định đổi têntỉnh Cầu Đơ và tỉnh lị của tỉnh này thành “Hà Đông” Tên gọi “Hà Đông” là doquan đốc học tỉnh Cầu Đơ Vũ Phạm Hàm đề xuất, lấy từ một câu nói của LươngHuệ vương được ghi trong sách Mạnh Tử là 河河河, 河河河河河河河, 河河河河河河” (âmHán Việt: Hà Nội hung, tắc di kỳ dân ư Hà Đông, di kỳ túc ư Hà Nội), có nghĩa

là Hà Nội bị mất mùa thì chuyển dân ở Hà Nội sang Hà Đông, chuyển lương

thực ở Hà Đông sang Hà Nội “Hà Nội” trong câu nói trên của Lương Huệvương là chỉ vùng phía bắc sông Hoàng Hà, còn “Hà Đông” là chỉ vùng phíađông sông Hoàng Hà, thuộc tây nam bộ tỉnh Sơn Tây của Trung Quốc ngày nay.

2.1.2 Lịch sử hình thành

Thời kỳ tiền Thăng Long

Những di chỉ khảo cổ tại Cổ Loa cho thấy con người đã xuất hiện ở khuvực Hà Nội từ cách đây 2 vạn năm, giai đoạn của nền văn hóa Sơn Vi Nhưngđến thời kỳ băng tan, biển tiến sâu vào đất liền, các cư dân của thời đại đồ đámới bị đẩy lùi lên vùng núi Phải tới khoảng 4 hoặc 5 ngàn năm trước CôngNguyên, con người mới quay lại sinh sống ở nơi đây Các hiện vật khảo cổ giaiđoạn tiếp theo, từ đầu thời đại đồ đồng đến đầu thời đại đồ sắt, minh chứng cho

sự hiện diện của Hà Nội ở cả bốn thời đại văn hóa: Phùng Nguyên, Đồng Đậu,

Gò Mun và Đông Sơn Những cư dân Hà Nội thời kỳ đó sinh sống nhờ trồngtrọt, chăn nuôi và chài lưới Giai đoạn tiền sử này tương ứng với thời kỳ của cácVua Hùng trong truyền thuyết Thế kỷ III trước Công Nguyên, trong cuộc chiếnvới quân Tần từ phương Bắc, Thục Phán quyết định đóng đô ở Cổ Loa, nay làhuyện Đông Anh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 15 km Sự xuất hiện của thành

Cổ Loa ghi dấu Hà Nội lần đầu tiên trở thành một đô thị trung tâm về chính trị

và xã hội

Thất bại của Thục Phán đầu thế kỷ II trước Công Nguyên đã kết thúc giaiđoạn độc lập của Âu Lạc, bắt đầu giai đoạn một ngàn năm do các triều đạiphong kiến Trung Hoa thống trị Thời kỳ nhà Hán, Âu Lạc cũ được chia thành

ba quận Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, Hà Nội khi đó thuộc quận Giao Chỉ.Vắng bóng trong sử sách suốt năm thế kỷ đầu, đến khoảng năm 454–456 thờiLưu Tống, Hà Nội mới được ghi lại là trung tâm của huyện Tống Bình Năm

544, Lý Bí nổi dậy chống lại nhà Lương, tự xưng hoàng đế, đặt quốc hiệu là VạnXuân Người cháu của Lý Bí là Lý Phật Tử tới đóng đô ở Cổ Loa, nhưng nềnđộc lập này chỉ kéo dài tới năm 602 Thời kỳ Nhà Đường, An Nam được chiathành 12 châu với 50 huyện, Tống Bình là trung tâm của An Nam đô hộ phủ

Năm 866, viên tướng nhà Đường Cao Biền xây dựng một thành trì mới, TốngBình được đổi tên thành Đại La – thủ phủ của Tĩnh Hải quân Theo truyềnthuyết, khi đắp thành, Cao Biền thấy một vị thần hiện lên tự xưng là thần Long

Đỗ Vì vậy, sử sách còn gọi Thăng Long là đất Long Đỗ.Thế kỷ X, sau chiếnthắng của Ngô Quyền trước quân Nam Hán, Cổ Loa một lần nữa trở thành kinh

đô của nước Việt

Thăng Long, Đông Đô, Đông Quan, Đông Kinh

Sau khi lên ngôi năm 1009 tại Hoa Lư, năm 1010, Lý Thái Tổ quyết địnhdời đô về Đại La Theo một truyền thuyết phổ biến, khi tới Đại La, Lý Thái Tổnhìn thấy một con rồng bay lên, vì vậy đặt tên kinh thành mới là Thăng Long.Kinh thành Thăng Long khi đó giới hạn bởi ba con sông: sông Hồng ở phíaĐông, sông Tô phía Bắc và sông Kim Ngưu phía Nam Khu hoàng thành đượcxây dựng gần hồ Tây với cung điện hoàng gia cùng các công trình chính trị.Phần còn lại của đô thị là những khu dân cư, bao gồm các phường cả nôngnghiệp, công nghiệp và thương nghiệp Ngay trong thế kỷ X, nhiều công trìnhtôn giáo nhanh chóng được xây dựng, chùa Diên Hựu phía Tây hoàng thành xâynăm 1049, chùa Báo Thiên xây năm 1057, Văn Miếu xây năm 1070, Quốc TửGiám dựng năm 1076 Chỉ sau một thế kỷ, Thăng Long trở thành trung tâm vănhóa, chính trị và kinh tế của cả quốc gia

Nhà Trần nối bước nhà Lý cai trị Đại Việt, coi Thăng Long là kinh đô thứnhất và Thiên Trường là kinh đô thứ hai, nơi các Thượng hoàng ở Kinh thànhThăng Long tiếp tục được xây dựng Hoàng thành được củng cố và xuất hiệnthêm những cung điện Năm 1230, Thăng Long được chia thành 61 phường,kinh thành đông đúc hơn dù địa giới không thay đổi Giai đoạn này cũng ghinhận sự xuất hiện của những cư dân ngoại quốc, như người Hoa, người Java vàngười Ấn Độ Nền kinh tế công thương nghiệp cũng sản sinh tầng lớp thị dân vàThăng Long còn là nơi quy tụ của nhiều học giả, trí thức như Hàn Thuyên, LêVăn Hưu, Chu Văn An Trong cuộc chiến tranh với nhà Nguyên, kinh thànhThăng Long ba lần bị chiếm giữ nhưng đều kết thúc trong chiến thắng của Đại

Việt Cuối thế kỷ XIV, thời kỳ nhà Trần suy vi, một quý tộc ngoại thích là HồQuý Ly thâu tóm quyền lực, ép vua Trần dời kinh đô về Thanh Hóa Khi HồQuý Ly chính thức lên ngôi, lập nên nước Đại Ngu năm 1400, kinh đô mớimang tên Tây Đô, Thăng Long được đổi thành Đông Đô Nhưng vương triều củanhà Hồ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn ngủi Năm 1406, nhà Minh đưa quânxâm lược Đại Ngu, Thăng Long bị chiếm đóng và đổi tên thành Đông Quan.Thời kỳ Bắc thuộc thứ tư bắt đầu từ năm 1407 và kéo dài tới năm 1428.

Sau chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi thành lập nhà Lê vàĐông Đô cũng lấy lại vị thế kinh thành Năm 1430, thành phố được đổi tênthành Đông Kinh, đến 1466 được gọi là phủ Trung Đô Hoàng thành ThăngLong dưới thời nhà Lê tiếp tục được mở rộng Bên cạnh, khu vực dân cư đượcchia thành 2 huyện Vĩnh Xương và Quảng Đức, mỗi huyện 18 phường Thời kỳnày, đứng đầu bộ máy hành chính là chức Phủ doãn Thành phố tiếp tục một thời

kỳ của những phường hội buôn bán, tuy bị hạn chế bởi tư tưởng ức thương củanhà Lê Trong giai đoạn tranh giành quyền lực giữa nhà Lê, nhà Mạc và chúaTrịnh, Thăng Long vẫn duy trì vị trí kinh đô Sự phức tạp của chính trị thời kỳnày cũng đem lại cho thành phố một điểm đặc biệt: Bên cạnh hoàng thành củavua Lê, phủ Chúa Trịnh được xây dựng và là trung tâm quyền lực thực sự Nhờnền kinh tế hàng hóa và sự phát triển của ngoại thương, đô thị Thăng Long bướcvào thời kỳ phồn vinh, thu hút thêm nhiều cư dân tới sinh sống Câu ca “Thứnhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến “ nói lên sự sầm uất giàu có của thành phố, giaiđoạn này còn có tên gọi khác là Kẻ Chợ Nhà truyền giáo người Pháp Alexandre

de Rhodes ước tính dân số Thăng Long khi đó khoảng 1 triệu người WilliamDampier, nhà phiêu lưu người Anh, đưa ra con số thường được xem hợp lý hơn,khoảng 2 vạn nóc nhà

Mùa hè năm 1786, quân Tây Sơn tiến ra miền Bắc lật đổ chính quyềnchúa Trịnh, chấm dứt hai thế kỷ chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài Sau khiNguyễn Huệ cùng quân Tây Sơn quay về miền Nam, năm 1788, nhà Thanh đưaquân xâm lược Đại Việt Tại Phú Xuân, Nguyễn Huệ lên ngôi ngày 22 tháng 12

năm 1788 rồi đưa quân ra Bắc Sau chiến thắng ở trận Ngọc Hồi – Đống Đa, nhàTây Sơn trị vì Đại Việt với kinh đô mới ở Phú Xuân, Thăng Long trở thành thủphủ của Bắc Thành, tức Bắc Bộ ngày nay.

Thời nhà Nguyễn và Pháp thuộc

Triều đại Tây Sơn sụp đổ sau một thời gian ngắn ngủi, Gia Long lên ngôinăm 1802 lấy kinh đô ở Phú Xuân, bắt đầu nhà Nguyễn Năm 1805, Gia Longcho phá tòa thành cũ của Thăng Long, xây dựng thành mới mà dấu vết còn lạitới ngày nay, bao bọc bởi các con đường Phan Đình Phùng, Hùng Vương, TrầnPhú và Phùng Hưng Năm 1831, trong cuộc cải cách hành chính của MinhMạng, toàn quốc được chia thành 29 tỉnh, Thăng Long thuộc tỉnh Hà Nội.Vớihàm nghĩa nằm trong sông (Hán tự 河 河 ), tỉnh Hà Nội khi đó gồm 4 phủ, 15huyện, nằm giữa sông Hồng và Sông Đáy Tỉnh Hà Nội gồm thành Thăng Long,phủ Hoài Đức của trấn Sơn Tây, và ba phủ Ứng Hoà, Thường Tín, Lý Nhân củatrấn Sơn Nam Phủ Hoài Đức gồm 3 huyện: Thọ Xương, Vĩnh Thuận, Từ Liêm.Phủ Thường Tín gồm 3 huyện: Thượng Phúc, Thanh Trì, Phú Xuyên Phủ ỨngHoà gồm 4 huyện: Sơn Minh (nay là Ứng Hòa), Hoài An (nay là phía nam ỨngHòa và một phần Mỹ Đức), Chương Đức (Nay là Chương Mỹ – Thanh Oai).Phủ Lý Nhân gồm 5 huyện: Nam Xang (nay là Lý Nhân), Kim Bảng, Duy Tiên,Thanh Liêm, Bình Lục Hà Nội có tên gọi bắt đầu từ đây

2.1.3 Hà Nội ngày nay

Hà Nội là thủ đô của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cũng làkinh đô của hầu hết các vương triều phong kiến tại Việt Nam trước đây Do đó,lịch sử Hà Nội gắn liền với sự thăng trầm của lịch sử Việt Nam qua các thời kỳ

Hà Nội là thành phố trực thuộc trung ương có diện tích lớn nhất cả nước từ khitỉnh Hà Tây sáp nhập vào, đồng thời cũng là địa phương đứng thứ nhì về dân sốvới hơn 8 triệu người (năm 2019), tuy nhiên, nếu tính những người cư trú khôngđăng ký thì dân số thực tế của thành phố này năm 2019 là gần 10 triệu người.Mật độ dân số của Hà Nội là 2.398 người/km², mật độ giao thông là 105,2xe/km² mặt đường Hiện nay, Hà Nội là một đô thị loại đặc biệt của Việt Nam

Năm 2018, Hà Nội là đơn vị hành chính Việt Nam xếp thứ 02 về Tổng sảnphẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 08 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ

41 về tốc độ tăng trưởng GRDP GRDP đạt 706.495 tỉ Đồng (tương ứng với38,405 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 93,94 triệu đồng (tương ứng với4.080 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,37%

Hà Nội nằm giữa đồng bằng sông Hồng trù phú, nơi đây đã sớm trở thànhmột trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa ngay từ những buổi đầu của lịch sửViệt Nam Năm 1010, vua Lý Thái Tổ, vị hoàng đế đầu tiên của nhà Lý, quyếtđịnh xây dựng kinh đô mới ở vùng đất này với cái tên Thăng Long Trong suốtthời kỳ của các triều đại Lý, Trần, Lê, Mạc, kinh thành Thăng Long là trung tâmvăn hóa, giáo dục và buôn bán của cả nước Khi Tây Sơn rồi nhà Nguyễn lênnắm quyền trị vì, kinh đô được chuyển về Huế và Thăng Long bắt đầu mang tên

Hà Nội từ năm 1831, dưới thời vua Minh Mạng

Năm 1902, Hà Nội trở thành thủ đô của Liên bang Đông Dương và đượcngười Pháp xây dựng, quy hoạch lại, được mệnh danh là Tiểu Paris phươngĐông thời bấy giờ Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, Hà Nội là thủ đô củaViệt Nam Dân chủ Cộng hòa và sau khi thống nhất tiếp tục là thủ đô của nướcCộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay Đó là thủ đô của Đông Dươngthuộc Pháp 1887-1946 và của miền Bắc Việt Nam trước khi thống nhất miềnBắc và miền Nam Việt Nam Sau đợt mở rộng địa giới hành chính vào tháng 8năm 2008, Hà Nội hiện nay gồm 12 quận, 1 thị xã và 17 huyện ngoại thành.Hiện nay, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai trung tâm kinh tế - xã hộiđặc biệt quan trọng của Việt Nam Hà Nội được UNESCO trao tặng danh hiệu

“Thành phố vì hòa bình” ngày 16 tháng 7 năm 1999

Hà Nội cũng là một trong những trung tâm văn hoá, chính trị, thương mại

và du lịch quan trọng trên cả nước Trải qua hơn một nghìn năm lịch sử, Hà Nội

đã và đang trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng khắp thế giới

Sẽ không thể hoàn thiện một bài viết kể về thủ đô của Việt Nam mà không

đề cập đến nét quyến rũ tự nhiên của các danh lam thắng cảnh, ẩm thực, sự hiếu