Quản lý xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị được ví như những mạch máu của cơ thể con người. Đô thị càng phát triển thì hệ thống hạ tầng kỹ thuật ở đô thị càng phong phú và phức tạp. Sự phát triển của hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và chất lượng sống của đô thị. Sự hình thành và phát triển, quy mô và định hướng phát triển của đô thị nói chung phụ thuộc vào quy hoạch phát triển không gian đô thị. Quy hoạch phát triển không gian đô thị chỉ được thực hiện có hiệu quả khi hạ tầng kỹ thuật xây dựng đồng bộ và đi trước một bước.

QU N LÝ XÂY D NG Đ NG B Ả Ự Ồ Ộ

H  TH NG H  T NG K  THU T ĐÔ TH Ệ Ố Ạ Ầ Ỹ Ậ Ị

H  th ng h  t ng k  thu t đô th  đệ ố ạ ầ ỹ ậ ị ược ví nh  nh ng m ch máu c a c  th  conư ữ ạ ủ ơ ể  

người. Đô th  càng phát tri n thì h  th ng h  t ng k  thu t   đô th  càng phong phú vàị ể ệ ố ạ ầ ỹ ậ ở ị  

ph c t p. S  phát tri n c a h  th ng h  t ng k  thu t đô th  có  nh hứ ạ ự ể ủ ệ ố ạ ầ ỹ ậ ị ả ưởng tr c ti pự ế  

đ n s  phát tri n và ch t lế ự ể ấ ượng s ng c a đô th  S  hình thành và phát tri n, quy môố ủ ị ự ể  

và đ nh hị ướng phát tri n c a đô th  nói chung ph  thu c vào quy ho ch phát tri nể ủ ị ụ ộ ạ ể   không gian đô th  Quy ho ch phát tri n không gian đô th  ch  đị ạ ể ị ỉ ược th c hi n có hi uự ệ ệ  

qu  khi h  t ng k  thu t xây d ng đ ng b  và đi trả ạ ầ ỹ ậ ự ồ ộ ước m t bộ ước

Theo phân lo i công trình hi n nay, công trình h  t ng k  thu t đô th  bao g m: K tạ ệ ạ ầ ỹ ậ ị ồ ế  

c u h  t ng giao thông đô th , c p, thoát nấ ạ ầ ị ấ ước, đi n – chi u sáng đô th , thông tin liênệ ế ị  

l c, cây xanh, công viên, x  lý nạ ử ước th i, ch t th i r n, nghĩa trang đô th ả ấ ả ắ ị

1. Nh ng k t qu  đ t đữ ế ả ạ ược và nh ng h n ch  trong xây d ng, qu n lý hữ ạ ế ự ả ệ 

th ng h  t ng k  thu t đô th ố ạ ầ ỹ ậ ị

1.1V  đ u t  và xây d ngề ầ ư ự

Trong nh ng năm qua, t nh ta nói chung và thành ph  Quy Nh n nói riêng quá trình đôữ ỉ ố ơ  

th  hóa đã và đang di n ra v i t c đ  nhanh chóng. Đị ễ ớ ố ộ ượ ực s  quan tâm và ch  đ o c aỉ ạ ủ   UBND t nh, các s , ngành và chính quy n đ a phỉ ở ề ị ương cùng v i s  tài tr  c a các tớ ự ợ ủ ổ 

ch c qu c t  ADB, WB,… nhi u công trình h  t ng k  thu t đô th  nh : qu ngứ ố ế ề ạ ầ ỹ ậ ị ư ả  

trường, h  th ng giao thông, c p nệ ố ấ ước, thoát nước, chi u sáng, cây xanh, thu gom vàế  

x  lý ch t th i r n đử ấ ả ắ ược đ u t  xây d ng, c i t o. Các công trình, d  án này đã gópầ ư ự ả ạ ự  

ph n thay đ i di n m o đô th , ph c v  s n xu t, đ i s ng c a ngầ ổ ệ ạ ị ụ ụ ả ấ ờ ố ủ ười dân đô th  vàị  

t ng bừ ước hoàn thi n đ  đ m b o m t c  s  v t ch t thu n l i cho phát tri n kinh tệ ể ả ả ộ ơ ở ậ ấ ậ ợ ể ế 

xã h i.ộ

1.2V  qu n lý h  th ng h  t ng k  thu t đô thề ả ệ ố ạ ầ ỹ ậ ị

Đ  đ u t  và xây d ng h  th ng h  t ng k  thu t đ ng b  và hi u qu  trong nh ngể ầ ư ự ệ ố ạ ầ ỹ ậ ồ ộ ệ ả ữ   năm qua h u h t các đ a phầ ế ị ương đã l p quy ho ch chung, trên c  s  quy ho ch chungậ ạ ơ ở ạ  

đượ ấc c p có th m quy n phê duy t nhi u quy ho ch chi ti t cũng đã đẩ ề ệ ề ạ ế ượ ậc l p và th cự  

hi n đây là các c  s  pháp lý quan tr ng cho vi c c a t o, nâng c p, m  r ng các khuệ ơ ở ọ ệ ủ ạ ấ ở ộ  

đô th  cũ, xây d ng và phát tri n các khu đô th  m i.ị ự ể ị ớ

M c dù có nhi u văn b n pháp lý v  quy ho ch và qu n lý h  th ng h  t ng k  thu tặ ề ả ề ạ ả ệ ố ạ ầ ỹ ậ  

có liên quan đã được ban hành. Nh ng trong các đô th , tính pháp lý trong qu n lý ch aư ị ả ư   cao, các quy ho ch đạ ược nghiên c u đã có s  ph i h p nh ng ch a đ ng b , công tácứ ự ố ợ ư ư ồ ộ  

t  ch c qu n lý các công trình h  t ng ch a th ng nh t, s  ph i h p qu n lý gi a cácổ ứ ả ạ ầ ư ố ấ ự ố ợ ả ữ  

c  quan ban ngành và các ch  đ u t  ch a ch t ch  và kém hi u qu  Đ u t  và xâyơ ủ ầ ư ư ặ ẽ ệ ả ầ ư  

d ng v i nhi u ngu n v n khác nhau và nhi u ch  đ u t  nh ng ch a tuân th  theoự ớ ề ồ ố ề ủ ầ ư ư ư ủ  

m t chộ ương trình hay k  ho ch chung. Xây d ng các công trình h  t ng ch a đ ng bế ạ ự ạ ầ ư ồ ộ 

được th  hi n t  khâu l p k  ho ch đ n tri n khai l p d  án, thi t k  k  thu t và thiể ệ ừ ậ ế ạ ế ể ậ ự ế ế ỹ ậ   công xây d ng, bàn giao khai thác… Tính ch a đ ng b  đự ư ồ ộ ược th  hi n r t rõ trongể ệ ấ  

th c t  hi n nay, nh :ự ế ệ ư

– Các công trình h  t ng k  thu t đô th : đạ ầ ỹ ậ ị ường  ng c p, thoát nố ấ ước, cáp đi n ng m,ệ ầ   cáp vi n thông thễ ường thi công xây d ng không đự ược thi công đ ng b  Đồ ộ ường ph  đôố  

th  thị ường b   nh hị ả ưởng v i vi c đào lên, l p xu ng làm ô nhi m môi trớ ệ ấ ố ễ ường và  nhả  

hưởng đ n cu c s ng và sinh ho t c a c  dân đô th ế ộ ố ạ ủ ư ị

– Vi c xây d ng và phát tri n các khu đô th  m i v i các quy mô l n, nh  khác nhau,ệ ự ể ị ớ ớ ớ ỏ  

v i các đ n v  và ch  đ u t  cũng khác nhau. Các khu đô th  này đớ ơ ị ủ ầ ư ị ược xây d ng kháự  

đ ng b  các công trình h  t ng k  thu t   bên trong di n tích đ t đồ ộ ạ ầ ỹ ậ ở ệ ấ ược giao, còn bên 

ngoài khu v c d  án thì trách nhi m c  th  v  ai, s  k t n i v  cao đ  n n, gi a cácự ự ệ ụ ể ề ự ế ố ề ộ ề ữ   công trình h  t ng bên trong và bên ngoài hàng rào ch a có ho c n u có cũng khôngạ ầ ư ặ ế  

được tuân th  nghiêm ch nh. Do v y, n u không có gi i pháp thích h p đ  gi i quy tủ ỉ ậ ế ả ợ ể ả ế  

v n đ  này thì h  th ng h  t ng k  thu t s  manh mún, đ c l p v i nhau, không phátấ ề ệ ố ạ ầ ỹ ậ ẽ ộ ậ ớ   huy h t hi u qu  c a h  th ng h  t ng k  thu t, trế ệ ả ủ ệ ố ạ ầ ỹ ậ ước m t là gây úng ng p c c b ,ắ ậ ụ ộ  

m  quan đô th , ô nhi m môi trỹ ị ễ ường… và nhi u v n đ  khác ch a th  lề ấ ề ư ể ường trước – Các d  án, khu đô th  khi xây d ng xong ch m bàn giao h  th ng h  t ng k  thu tự ị ự ậ ệ ố ạ ầ ỹ ậ   cho đ n v  qu n lý, v n hành đ n vi c khai thác, duy tu, b o dơ ị ả ậ ế ệ ả ưỡng công trình b  h nị ạ  

ch , nhi u công trình ch a phát huy tác d ng đã xu ng c p. Nhi u khu đô th  đã c pế ề ư ụ ố ấ ề ị ấ  

đ t cho dân, c p phép xây d ng nhà  , công trình nh ng ch a bàn giao h  th ng HTKTấ ấ ự ở ư ư ệ ố   cho các đ n v  qu n lý d n đ n nhi u khó khăn trong vi c cung c p các d ch v  liênơ ị ả ẫ ế ề ệ ấ ị ụ   quan đ n c p đi n, c p thoát nế ấ ệ ấ ước… cho c  dân trong vùng.ư

2. Nh ng v n đ  đ t ra trong qu n lý xây d ng đ ng b  h  th ng các côngữ ấ ề ặ ả ự ồ ộ ệ ố   trình h  t ng k  thu t đô th  hi n nay.ạ ầ ỹ ậ ị ệ

Xây d ng đ ng b  h  t ng k  thu t đó là s  ph i h p qu n lý ch t ch  và th ng nh tự ồ ộ ạ ầ ỹ ậ ự ố ợ ả ặ ẽ ố ấ  

t  khâu quy ho ch xây d ng, k  ho ch xây d ng, tri n khai d  án đ u t , kêu g i đ uừ ạ ự ế ạ ự ể ự ầ ư ọ ầ  

t , thi công xây d ng đ n khi đ a vào công trình và v n hành, khai thác, s  d ng.ư ự ế ư ậ ử ụ  

Qu n lý xây d ng đ ng b  trả ự ồ ộ ước h t c n đế ầ ược th  hi n trên m t s  m t c  b n sau:ể ệ ộ ố ặ ơ ả

2.1V  qu n lý h  t ng k  thu t đô th :ề ả ạ ầ ỹ ậ ị

– Ti p t c làm rõ và c  th  h n ch c năng, nhi m v  qu n lý h  t ng k  thu t trênế ụ ụ ể ơ ứ ệ ụ ả ạ ầ ỹ ậ  

đ a bàn đô th , m i quan h  gi a các c  quan qu n lý c a các ch  s  h u h  th ng hị ị ố ệ ữ ơ ả ủ ủ ở ữ ệ ố ạ 

t ng k  thu t và phân c p qu n lý c a UBND t nh v i các đ a phầ ỹ ậ ấ ả ủ ỉ ớ ị ương

– Vi c xây d ng, s  d ng, khai thác, duy tu, b o dệ ự ử ụ ả ưỡng các công trình h  t ng kạ ầ ỹ  thu t ph i tuân th  nghiêm ng t các quy đ nh hi n hành và quy ho ch xây d ng đãậ ả ủ ặ ị ệ ạ ự  

đượ ấc c p có th m quy n phê duy t.ẩ ề ệ

2.2V  quy ho ch xây d ng và qu n lý quy ho ch xây d ngề ạ ự ả ạ ự

– Đ i m i và nâng cao ch t lổ ớ ấ ượng v  m t n i dung c a h  t ng k  thu t đô th  trongề ặ ộ ủ ạ ầ ỹ ậ ị   các d  án quy ho ch xây d ng trong đó c n chú ý đ n các lĩnh v c h  t ng di n r ngự ạ ự ầ ế ự ạ ầ ệ ộ  

có m i quan h  liên khu v c nh : Giao thông, c p nố ệ ự ư ấ ước, thoát nước, c p đi n, bãiấ ệ   chôn l p ch t th i r n. Các d  án xây d ng khu đô th  m i c n ph i đ c bi t chúấ ấ ả ắ ự ự ị ớ ầ ả ặ ệ  

tr ng t i quy ho ch k t n i h  t ng k  thu t th ng nh t và đ ng b  bên trong và bênọ ớ ạ ế ố ạ ầ ỹ ậ ố ấ ồ ộ   ngoài, gi a khu v c đô th  m i v i đô th  hi n tr ng, gi a h  th ng h  t ng k  thu tữ ự ị ớ ớ ị ệ ạ ữ ệ ố ạ ầ ỹ ậ  

m i v i h  th ng h  t ng k  thu t hi n tr ng.ớ ớ ệ ố ạ ầ ỹ ậ ệ ạ

– Đ n v  l p quy ho ch xây d ng c n tính toán, ki m tra đ  xác đ nh quy mô c a cácơ ị ậ ạ ự ầ ể ể ị ủ  

h  th ng h  t ng k  thu t m t cách h p lý có tính đ n bi n đ i khí h u, tăng trệ ố ạ ầ ỹ ậ ộ ợ ế ế ổ ậ ưở  ng xanh

– Trong đô th  c n l p b n đ  hi n tr ng, c  s  d  li u h  th ng h  t ng k  thu t đôị ầ ậ ả ồ ệ ạ ơ ở ữ ệ ệ ố ạ ầ ỹ ậ  

th , t  ch c quy ho ch h  th ng công trình ng m đô th  đ  làm c  s  cho công tácị ổ ứ ạ ệ ố ầ ị ể ơ ở  

qu n lý xây d ng, khuy n khích ti n t i có các yêu c u b t bu c vi c xây d ng cácả ự ế ế ớ ầ ắ ộ ệ ự   tuy nen, hào k  thu t t i các tr c chính đô th  đ  b  trí các đỹ ậ ạ ụ ị ể ố ường dây, đường  ngố  

nh m h n ch  vi c đào b i khi xây d ng và c i t o, s a ch a.ằ ạ ế ệ ớ ự ả ạ ử ữ

2.3V  qu n lý, khai thác v n hành h  th ng h  t ng k  thu tề ả ậ ệ ố ạ ầ ỹ ậ

T ng đ n v  qu n lý, khai thác v n hành h  th ng h  t ng k  thu t riêng bi t là m từ ơ ị ả ậ ệ ố ạ ầ ỹ ậ ệ ộ   trong nh ng b t c p trong qu n lý, v n hành hi n nay. C n thi t có h  th ng h  t ngữ ấ ậ ả ậ ệ ầ ế ệ ố ạ ầ  

k  thu t đô th  dùng chung và đ n v  đ u n i đ  qu n lý h  th ng đó. Xây d ng cỹ ậ ị ơ ị ầ ố ể ả ệ ố ự ơ 

ch , chính sách đ  kêu g i đ u t  h  th ng h  t ng k  thu t dùng chung và m c phíế ể ọ ầ ư ệ ố ạ ầ ỹ ậ ứ  

h p lý đ  thuê không gian h  t ng k  thu t dùng chung.ợ ể ạ ầ ỹ ậ

S  phát tri n c a h  các h  th ng h  t ng k  thu t đô th  có  nh hự ể ủ ệ ệ ố ạ ầ ỹ ậ ị ả ưởng to l n đ n sớ ế ự  phát tri n kinh t  và xã h i c a đô th  Qu n lý xây d ng đ ng b  h  t ng k  thu t đôể ế ộ ủ ị ả ự ồ ộ ạ ầ ỹ ậ  

th  là m t v n đ  h t s c ph c t p liên quan đ n nhi u ngành, lĩnh v c và c a các c pị ộ ấ ề ế ứ ứ ạ ế ề ự ủ ấ  

qu n lý chính quy n, ph  thu c vào ý th c c a nh ng ng i xây d ng, v n hành và sả ề ụ ộ ứ ủ ữ ờ ự ậ ử 

d ng. Qu n lý xây d ng đ ng b  đụ ả ự ồ ộ ược xem nh  là m t nhi m v  không kém ph nư ộ ệ ụ ầ   quan tr ng, đó cũng là m t khâu không th  thi u trong vi c nâng cao hi u qu  và giámọ ộ ể ế ệ ệ ả   sát đ u t  d  án và trong ph m vu nào đó còn c n thi t h n c  vi c huy đ ng, tìmầ ư ự ạ ầ ế ơ ả ệ ộ  

ki m ngu n v n. Đ  hoàn thi n và nâng cao ch t lế ồ ố ể ệ ấ ượng, hi u qu  công tác qu n lý hệ ả ả ạ 

t ng k  thu t đô th  đòi h i ph i có s  ph i k t h p ch t ch  các ngành, các c p vàầ ỹ ậ ị ỏ ả ự ố ế ợ ặ ẽ ấ   các đ a phị ương có liên quan t  khâu quy ho ch đ n khâu tri n khai xây d ng, đ a côngừ ạ ế ể ự ư   trình vào khai thác s  d ng.ử ụ

Võ H u Thi nữ ệ

(Đô th  & Phát tri n s  73 / 2018)ị ể ố