Bài giảng Lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về chủ nghĩa xã hội

Bài giảng Lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về chủ nghĩa xã hội trình bày sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng xã hội chủ nghĩa; những vấn đề chính trị- xã hội có tính quy luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa; chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng.

Trang 1

CHƯƠNG VIII: NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ- XÃ HỘI

CÓ TÍNH QUY LUẬT TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XHCN.

CHƯƠNG IX: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC VÀ TRIỂN VỌNG

CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 2

Tài liệu tham khảo

1 Bộ Giáo dục Đào tạo Ban chỉ đạo biên soạn giáo trình Những

nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa M-LN. Nxb CTQG năm 2012

2 Bộ Giáo dục Đào tạo Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa

học Nxb CTQG Hà nội năm 2006

3 Đại học Quốc gia Hà nội, PGS.TS Nguyễn Danh Tốn GS.TS

Đỗ Thế Tùng đồng chủ biên Một số chuyên đề về những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa M-LN T3 Nxb Lý luận chính tri, Hà nội năm 2008.

4 Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa M-LN (các

chuyên đề) Nxb ĐHKT Quốc dân Hà nội năm 2008

Trang 3

1 Tại sao giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử thủ tiêu CNTB và xây dựng CNXH, CNCS.

2 Vai trò của GCCN Việt nam trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

CHỦ ĐỀ THẢO LUẬN

3 Tại sao c ác nước khi đi lên CNXH phải trải qua thời kỳ quá độ? Việt nam lựa chọn con đường quá độ nào? Tại sao?

Trang 4

4 Hiểu thế nào về văn hĩa và nền văn hóa ? Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hóa XHCN Liên hệ với việc xây dựng nền văn hĩa tiên tiến, đậm

đà bản sắc dân tộc ở Việt Nam?

5 Phân tích những nội dung cơ bản của

“cương lĩnh dân tộc” của chủ nghĩa Lênin Vận dụng để tìm hiểu vấn đề dân tộc ở Việt Nam hiện nay?

Mác-CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 5

1 Phân tích những đặc trưng cơ bản của giai cấp cơng nhân và điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp cơng nhân Vai trị sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt nam hiện này.

TRAO ĐỔI

2 Tại sao các nước khi đi lên CNXH phải trải qua

thời kỳ quá độ? Việt nam lựa chọn con đường quá độ nào? Tại sao? Đặc điểm, nội dung Biện pháp rút ngắn thời kỳ quá độ

3 Hiểu thế nào là văn hĩa và nền văn hóa ? Nội

dung và phương thức xây dựng nền văn hóa

XHCN Liên hệ với việc xây dựng nền văn hĩa tiên

tiến, đậm đà bản sắc dân tộc ở Việt Nam?

Trang 6

Trang 7

MỤC ĐÍCH YÊU CẦU

- Nắm được tính tât yếu khách quan và nội

dung sứ mệnh của giai cáp cộng nhân, vai trò sứ mệnh của ĐCS trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử và xu hướng tất yếu của sự ra đời hình thái kinh tế - xã hội CSCN cùng với các giai đoạn phát triển của hình thái KT-XH đó

- Hiểu và nhận thức được vai trò sứ mệnh

của GCCN và xu hướng phát triển kinh tế

-xã hội của Việt Nam

Trang 8

II

III

Trang 9

Trang 10

1 Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử

của giai cấp công nhân

- Là giai cấp không có TLSX

- Là giai cấp phải bán sức lao động.

- Là giai cấp bị bóc lột giá trị thặng dư.

- Là giai cấp sản phẩm của nền đại công nghiệp.

Trang 11

C.Mác và Ph Ăngghen căn c ứ vào 2 đặc trưng

- Về vị trí trong quan hệ sản xuất:

Đó là những người lao động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà

tư bản bóc lột về giá trị thặng dư.CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 12

Câu hỏi: Những thay đổi về chất lượng của GCCN trong xã hội TB hiện nay có làm thay đổi sứ mệnh LS của GCCN không? Tại sao?CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 13

GCCN là giai cấp của những tập đoàn người lao động được hình thành và phát triển cùng với nền sản xuất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao, là giai cấp đại biểu của lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại hiện nay, có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo và tổ chức nhân dân lao động tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa,cộng sản chủ nghĩa.

Trang 14

 Là người đã cùng

nhân dân lao động

làm chủ những tư

liệu sản xuất chủ

yếu và cùng nhau

hợp tác vì lợi ích

chung của xã hội

trong đó có lợi ích

chính đáng của bản

thân họ

Trang 15

Trong mỗi thời kỳ chuyển biến của lịch sử

từ XH này sang XH khác Lich sử bao giờ

cũng giao phó cho một giai cấp đứng ra làm trung tâm có nhiệm vụ chuyển XH phát triển này sang XH phát triển khác cao hơn Nhiệm

vụ chuyển này gọi sứ mệnh lịch sử của một giai cấp, hay vai trò lịch sử của một giai cấp

Trang 16

 Nội dung SMLS của GCCN

Trang 17

Đó là một qúa trình cách mạng lâu

dài và sáng tạo, gồm hai giai đoạn

G đoạn1: GCCN và chính đảng của mình tiến hành cuộc đấu tranh giành chính quyền, trở thành giai cấp thống trị

G đoạn 2: GCCN thực hiện liên minh chặt chẽ với quãng đại quần chúng nhân dân do Đảng của GCCN lãnh đạo tiến hành xây dựng CNXH & CNCS

Tóm lại: Có thể khái quát sứ mệnh lịch sử của GCCN là: thủ tiêu CNTB và tiền tư bản, từng bước xây dựng xã hội mới – XHCN và CSCN; xóa bỏ áp bức, bóc lột, giải phóng mình đồng thời giải phóng toàn nhân loại…đó là nội dung cơ bản bao trùm trong sứ mệnh lịch sử của GCCN.

Trang 18

GCCN là con đẻ của nền SX công nghiệp

hiện đại

Có lợi ích cơ bản thống nhất với đại

đa số quần chúng nhân dân lao động

Trong CNTB, GCCN hồn tồn không có hoặc có rất ít TLSX, là người lao

Trang 19

 Đặc điểm Chính trị -Xã hội

Trang 20

2 Những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của GCCN.

 GCCN là giai cấp tiên tiến và cĩ tinh thần

cách mạng triệt để nhất

- Đại diện cho LLSX hiện đại cĩ trình độ XHH cao, sản xuất ra tuyệt đại bộ phận của cải cho XH

Là LLXH đại diện cho PTSX tiến bộ.

- Do yêu cầu khách quan của việc khơng ngừng đổi mới cơng nghệ , đội ngũ GCCN ngày càng được tri thức hĩa.

- Cuộc đấu tranh chống áp bức, vì dân sinh dân chủ, cải thiện ĐK làm việc đã tơi luyện họ, cung cấp những tri thức XH-CT để lãnh đạo các GC, tầng lớp

LĐ khác trong cuộc đấu tranh xĩa bỏ CNTB xây

dựng CNCS.

 Đặc điểm Chính trị -Xã hội

Trang 21

 Giai cấp cơng nhân cĩ tính tổ chức kỷ luật cao.

Trong nền đại cơng nghiệp với ĐK sản xuất

tập trung và trình độ kỹ thuật cơng nghệ hiện đại,

cơ cấu tổ chức sản xuất tinh vi, chặt chẽ, hệ thống

cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội khơng ngừng được hồn thiện đã tơi luyện cho GCCN tính tổ chức,

kỷ luật cao mà các giai cấp khác khơng cĩ được

Đặc điểm Chính trị -Xã hội

Trang 22

 Giai cấp cơng nhân có bản chất quốc tế

- Giai cấp cơng nhân ở các nước TBCN đều cĩ địa vị

KT-XH giống nhau, họ là người làm thuê, đối tượng áp bức, bĩc lột của CNTB Họ cĩ MT chung là xĩa bỏ áp bức, bĩc lột.

- Giai cấp TS là một lực lượng quốc tế, để duy trì địa vị thống trị của mình giai cấp này đã thực hiện sự liên minh trên phạm vi quốc tế để chống lại GCCN và các dân tộc bị áp bức.

- Trong nền đại cơng nghiệp, tính chất LĐ sản xuất của GCCN là thống nhất cả về hình thức, nội dung, khơng phân biệt quốc gia, thể chế CT nhất xu hướng tồn cầu hĩa làm cho GCCN trên tồn thế giới xích lại gần nhau, cùng nhau thống nhất trong một tập thể lao động.

Đặc điểm Chính trị -Xã hội

Trang 23

Mác: Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là thực sự cách mạng Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp; giai cấp vô sản, trái lại, là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp.

Trang 24

2 Những điều kiện khách quan quy định

sứ mệnh lịch sử của GCCN.

 Giai cấp công nhân Việt Nam.

Câu hỏi: GCCNVN có những đặc điểm CT-XH như thế nào?

- Giai cấp công nhân VN ra đời từ một nước thuộc địa nửa

PK, bị nhiều tầng áp bức bóc lột, lại kế thừa truyền thống đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc.

- Vừa mới ra đời GCCNVN đã thành lập được chính đảng của mình để lãnh đạo sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp.

- Giai cấp công nhân VN đa số xuất thân từ nông dân, có mối liên hệ mật thiết với GCND hình thành khối liên minh công –nông bền vững.

- Giai cấp công nhân VN gắn bó mật thiết với phong trào của GCCN và nhân dân lao động thế giới.CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 26

ĐCS = CN M ÁC + PTCN

Xâm nhập PTCN

Bộ phận tiên tiến

Trang 27

Mối quan hệ giữa ĐCS với GCCN được biểu hiện:

- Đảng xa rời giai cấp công nhân thì Đảng

không còn nguồn gốc và bản chất chính trị của

mình

- Giai cấp công nhân xa rời Đảng, không có sự

lãnh đạo của Đảng thì chỉ là lực lượng tự phát

không thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của

mình.

- Các dân tộc không có sự lãnh đạo của GCCN

thông quan Đảng Cộng sản thì không thể làm

cách mạng để tiến lên giải phóng mình.

Trang 28

Sự lãnh đạo

của Đ CS

là nhân tố

quyết định

ĐCS mang bản chất giai cấp cụng nhõn

ĐCS đó thể hiện vai trũ lónh đạo thụng qua việc thực hiện cỏc nhiệm vụ…

* Vỡ sao sự lónh đạo của Đảng là nhõn tố quyết định?

* Sự lónh đạo của Đảng Cộng sản được thể hiện như thế nào?

Trang 29

Trang 30

Theo nghĩa hẹp: Cách mạng

xã hội chủ nghĩa là thời điểm

mà giai cấp công nhân và

nhân dân lao động giành

được chính quyền, thiết lập

nhà nước của giai cấp công

nhân

Trang 31

Theo nghĩa rộng: Cách mạng xã hội chủ nghĩa là

cả giai đoạn sau khi giành chính quyền, giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến hành cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới trên tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đến khi chủ nghĩa xã hội đã được xây

dựng xong.

Trang 32

Kinh tế

Xã hội mới

PTSX

Quan hệ Sản xuất

PTSX mới

Quan hệ Sản xuất mới

Giai Cấp Thống trị mới

Giai cấp Thống trị

Lực lượng Sản xuất

Trang 33

Trang 34

Liên minh giai cấp công nhân, nông dân, trí thức và những người lao động tạo động lực cơ bản của cách mạng XHCN Bên cạnh đó còn có các động lực khác, ví dụ: Phong trào

đấu tranh vì sự tiến bộ xã hội của nhân dân thế giới.

Đồng bào miền Nam đấu tranh chống chế độ Mỹ - Diệm

Trang 35

Đồng bào miền Nam tiến hành Đồng Khởi và phá ấp chiến lược

Trang 36

Đấu tranh chính trị ở Sài Gòn

Trang 37

Sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với Việt Nam

Trang 38

Sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với Việt Nam

Trang 39

Giành chính quyền về tay GCCN

Xây dựng nền dân chủ XHCN

Trang 40

Trang 41

Đưa NDLĐ làm chủ những TLSX các giá trị

tinh thần.

Đưa nhân dân lao động lên địa vị người chủ hưởng thụ các giá trị văn

hóa tinh thần

Trang 42

3 Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai

cấp nông dân và các tầng lớp lao động

Trang 43

3 LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG CÁCH MẠNG

XHCN VÀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN XHCN

a TÍNH TẤT YẾU VÀ CƠ SỞ KHÁCH QUAN CỦA LIÊN MINH

 Tính tất yếu

- Trong điều kiện đã phát triển cao của CNTB, để

thực hiện được cách mạng XHCN thì cần thiết phải liên minh giai cấp.

- Để xây dựng thành công CNXH, đặc biệt là trong

TKQĐ ở các quốc gia trên thực tế (các nước nông nghiệp) thì thực hiện liên minh không chỉ đối với công nhân, nông dân và trí thức mà còn đối với mọi tầng lớp trong XH.

- Đây là điều kiện để giai cấp công nhân giữ vai trò

lãnh đạo chính trị trong XH XHCN.CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 44

a Tính tất yếu và cơ sở khách quan của liên minh

• Đều là người bị bóc lột

• Trong XH, công nghiệp và nông

nghiệp vẫn là hai ngành chính

• Đây là lực lượng chính trị to lớn để

xây dựng và bảo vệ chính quyền

Trang 45

3 LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN

XHCN

b NỘI DUNG VÀ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG TKQĐ LÊN CNXH

THỰC HiỆN LỢI ÍCH CÁC GIAI CẤP

VÀ MỤC TIÊU NHIỆM VỤ CỦA CNXH

 NỘI DUNG

Trang 46

3 LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN

- Liên minh về chính trị không phải là dung hòa lập trường

tư tưởng của các giai cấp.

- Trong cách mạng XHCN thì liên minh chính trị của các giai cấp phải đứng trên lập trường chính trị của giai cấp công nhân.

- Nguyên tắc về chính trị của liên minh là do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo.

 NỘI DUNG

Trang 47

3 LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ QUÁ

- Đây là nội dung cơ bản, quyết định nhất, là cơ sở vất chất

kỹ thuật vững chắc của liên minh trong CNXH.

- Nội dung trọng tâm là kết hợp đúng đắn các lợi ích kinh tế của các giai cấp Điều này đƣợc xác định bởi nhu cấu kinh

tế của các chủ thể lợi ích và các điều kiện thực nó.

“ Cơ cấu kinh tế chung của Việt Nam trong TKQĐ là: “công – nông nghiệp – dịch vụ”.

Trang 48

3 LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ QUÁ

ĐỘ LÊN XHCN

b NỘI DUNG VÀ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LIÊN MINH CÔNG NÔNG TRÍ THỨC TRONG CNXH.

NỘI DUNG

Về văn hóa, xã hội:

- Nếu như nôi dung chính trị là nội dung có tính nguyên tắc, nội dung kinh tế là cơ bản và có tính quyết định, thì nội dung văn hóa xã hội là mục đích của liên minh.

- Tăng trưởng về kinh tế gắn liền với công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái.

- Phục vụ mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, thỏa mãn những cấu vật chất và tinh thần cho toàn xã hội.

=> Trong quá trình xây dựng CNXH, liên minh công, nông, trí

thức dưới góc độ kinh tế giữ vai trò quyết định CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 49

 Nguyên tắc xây dựng khối liên minh

• Phải đảm bảo vai trò lãnh đạo của

giai cấp công nhân

• Phải đảm bảo nguyên tắc tự nguyện

• Kết hợp đúng đắn các lợi ích

b Nội dung và nguyên tắc cơ bản của liên minh giữa GCCN và GCND và các tầng lớp lao động khác trong CM XHCN

Trang 50

Trang 51

Chiếm hữu

nô lệ Phong kiến

Tƣ bản chủ nghĩa

Xã hội chủ nghĩa

Cộng sản chủ nghĩa

Cộng sản

nguyên

thuỷ

Trang 52

 Khái niệm:

- Hình thái kinh tế- xã hội?

Là một phạm trù cơ bản của CNDVLS dùng để chỉ xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất định với một kiểu QHSX đặc trưng cho XH đó phù hợp với một trình độ nhất định của LLSX và với một kiến trúc thượng tầng tương ứng được XD trên nhửng QHSX ấy.

- Hình thái kinh tế - xã hội CSCN?

+ Là một hình thái dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất,

+ Là hình thái mà sự phát triển toàn diện, không hạn chế của mỗi người đang trở thành mục đích trực tiếp của sự phát triển của nóCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Định dạng
Số trang	81
Dung lượng	11,26 MB