Giáo Dục Ý Thức Bảo Vệ Chủ Quyền Biển, Đảo Tổ Quốc Cho Thanh Niên Thị Xã Đông Triều, Tỉnh Quảng Ninh

- Nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo đối với các đồng nghiệp trong việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên cả nước nói chung và thanh niên thị xã

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ QUỲNH

GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO

TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU,

TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN, NĂM 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ QUỲNH

GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO

TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU,

TỈNH QUẢNG NINH

Ngành: LL&PPDH BỘ MÔN LLCT

Mã số: 8.14.01.11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐỒNG VĂN QUÂN

THÁI NGUYÊN, NĂM 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính bản thân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Đồng Văn Quân, chưa được sử dụng hoặc công bố ở bất kỳ công trình nào khác Những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực, đảm bảo tính khách quan Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng Trích dẫn tài liệu đảm bảo chính xác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2018

Tác giả luận văn

Trần Thị Quỳnh

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, bên cạnh sự cố gắng và nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi từ phía thầy

cô giáo, nhà trường và gia đình

Trước tiên cho phép tôi được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất

tới cô giáo hướng dẫn - TS Đồng Văn Quân, người đã nhiệt tình chỉ bảo, giúp

đỡ tôi vượt qua được những khó khăn để hoàn thành luận văn của mình

Đồng thời tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới Ban chủ nhiệm khoa Giáo dục Chính trị, các thầy cô giáo khoa Giáo dục Chính trị - Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã tận tình giảng dạy, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, thực hiện luận văn

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và các em học sinh trường THPT Hoàng Hoa Thám, THPT Lê Chân, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trên địa bàn thị xã Đông Triều đã tạo mọi điều kiện, đồng hành, giúp đỡ tôi để luận văn được hoàn thành

Cuối cùng, tôi muốn gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã luôn cảm thông, động viên, chia sẻ và giúp đỡ tôi trong suốt khóa học cũng như trong quá trình thực hiện luận văn

Thái Nguyên,… tháng 4 năm 2018

Tác giả

Trần Thị Quỳnh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 4

4 Giả thiết khoa học 4

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài 5

6 Những đóng góp mới của đề tài 5

7 Kết cấu của đề tài 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu của đề tài 6

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 6

1.1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 8

1.2 Một số khái niệm công cụ 10

1.2.1 Khái niệm chủ quyền biển, đảo 10

1.2.2 Khái niệm giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo 15

1.3 Sự cần thiết và nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên 18

1.3.1 Sự cần thiết phải giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên 18

1.3.2 Nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên 22

Chương 2 THỰC TRẠNG VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC VỀ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN THỊ XÃ ĐÔNG

TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 31

2.1 Đặc điểm kinh tế xã hội và phong trào thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 31

2.1.1 Đặc điểm kinh tế xã hội thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 31

2.1.2 Đặc điểm phong trào thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 34

2.2 Thực trạng của việc giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 39

2.2.1 Những kết quả đạt được của việc giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh và nguyên nhân 44

2.1.2 Những hạn chế của việc giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh và nguyên nhân 48

2.3 Những vấn đề đặt ra trong việc giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 53

Chương 3 CÁC GIẢI PHÁP GIÁO DỤC Ý THỨC VỀ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, QUẢNG NINH 58

3.1 Những nguyên tắc cơ bản khi xác định biện pháp giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 58

3.1.1 Xác định đúng những kiến thức cơ bản cần giáo dục 58

3.1.2 Đảm bảo tính khoa học, chính xác và tính tư tưởng 64

3.1.3 Đảm bảo tính cụ thể, hình ảnh, giàu biểu tượng lịch sử 65

3.1.4 Phát huy tính tích cực của thanh niên 66

3.2 Một số giải pháp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc

cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh 69

3.2.1 Giải pháp giáo dục thanh niên trong nhà trường 69

3.2.2 Tăng cường vai trò của tổ chức đoàn, hội 73

3.2.3 Tăng cường mối quan hệ giữa gia đình - nhà trường - xã hội để giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh hiện nay 76

3.2.4 Giải pháp giáo dục thanh niên đường phố 77

3.2.5 Các giải pháp thực tiễn 78

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 84 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CNH, HĐH : Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam là đất nước có lịch sừ lâu đời đã trải qua một chặng đường dài hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước đầy chông gai; một đất nước mà điều kiện địa lý và hoàn cảnh lịch sử đã đặt ra quá nhiều thử thách gian nguy, phải thường xuyên đối phó với thiên tai và địch hoạ Đối với dân tộc Việt Nam, thử thách lớn nhất và nguy hiểm nhất là phải liên tục chống lại những thế lực xâm lược quá lớn mạnh và hung bạo để bảo vệ tự do, độc lập Việt Nam là một dân tộc có truyền thống và tư chất quân sự đặc biệt Có dân tộc nào yêu quý hoà bình và khát vọng độc lập tự do như dân tộc Việt Nam? Chính điều đó đã thôi thúc nhân dân cả nước đứng lên chiến đấu giữ nước Không để cho kẻ thù khuất phục, dân tộc Việt Nam luôn luôn vươn lên với ý chí kiên cường, với trí tuệ tài ba và năng lực sáng tạo phong phú vì tự do độc lập Qua hàng chục thế kỷ, thường xuyên phải sống trong

sự tủi hờn nước mất nhà tan, trong bão lửa của chiến tranh chống xâm lược, nhân dân Việt Nam càng hiểu rõ những giá trị truyền thống của mình Truyền thống quân sự với bao bài học quý giá ấy là báu vật của tổ tiên được xây đắp bằng mồ hôi nước mắt, bằng máu xương của bao thế hệ Lịch sử Việt Nam trải qua bao gian nan thử thách; người xưa có câu: “lửa thử vàng gian nan thử sức”; thực tế lịch sử

đã chứng minh rằng: “Dân tộc Việt Nam là một dân tộc anh hùng” như Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã nói

Là một quốc gia nằm ở ven bờ trung tâm Biển Đông, Việt Nam có nhiều

cơ hội thuận lợi để phát triển đồng thời cũng đứng trước những thách thức lớn trong công việc bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển, an ninh quốc phòng, giao thông thương mại, khai thác và bảo vệ tài nguyên, bảo đảm thi hành pháp luật và tài sản trên biển

Ngày nay, với việc triển khai thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đã đem lại nhiều thành tựu to lớn, nổi bật là độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; thế và lực của nước ta đã tăng lên

nhiều; đất nước hòa bình, ổn định đã tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh

tế - xã hội; nước ta được xem là điểm đến an toàn của du khách và môi trường hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế, Để tiếp tục sự nghiệp đổi mới, thực hiện mục tiêu phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại thì vấn đề chiến lược con người cần được quan tâm đặc biệt, nhất là thế hệ trẻ Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước đi trên con đường XHCN hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên Thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay đa phần có năng lực và phẩm chất tốt, biết suy nghĩ đến tương lai của mình, ý thức được trách nhiệm công dân, nghĩa vụ của mình đối với Tổ quốc Đại bộ phận giới trẻ luôn giữ vững và phát huy truyền thống yêu nước, hiếu học, đoàn kết, tin tưởng vào công cuộc đổi mới đất nước do Đảng lãnh đạo Song, bên cạnh đó, vẫn còn có một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên

có biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, nhận thức Đó là sự thờ ơ về chính trị, là thái độ bàng quan trước những sự kiện chính trị của đất nước; là lối sống buông thả, đi ngược lại với những chuẩn mực đạo đức; là lối sống thực dụng, sống gấp, sùng bái đồng tiền… Chính điều đó đặt ra yêu cầu khách quan là phải nhận thức một cách đầy đủ, đúng đắn những diễn biến phức tạp trong đời sống chính trị tư tưởng của lớp trẻ, cần có những định hướng đúng đắn trong nhận thức chính trị cho thế

hệ trẻ Do đó, việc giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành con người mới XHCN,

có khả năng đảm đương những nhiệm vụ của cách mạng là việc làm có ý nghĩa quyết định; trong đó, phải đặc biệt coi trọng việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ cho thế hệ trẻ

Hiện nay, trước những tác động nhiều mặt của tình hình chính trị và đời sống kinh tế - xã hội trong và ngoài nước, vấn đề độc lập chủ quyền, tình hình Biển Đông có những diễn biến phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền của Tổ quốc đang phải đối mặt với nhiều thách thức đã đặt ra yêu cầu cấp

thiết đối với cả hệ thống chính trị, các ngành, các lực lượng, trong đó có thế hệ trẻ Các thế lực thù địch tìm mọi cách tấn công xuyên tạc, phủ nhận vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tuyên truyền các lối sống phương Tây

xa lạ với thuần phong, mỹ tục của dân tộc Chúng coi bộ phận thanh niên, sinh viên là đối tượng dễ lôi kéo, dễ kích động để chống phá chế độ

Quảng Ninh là một trong 25 tỉnh, thành phố có biên giới, tuy nhiên lại là tỉnh duy nhất có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, với đường biên giới trên bộ dài 118,825 km và đường phân định Vịnh Bắc Bộ trên biển dài trên 191 km Mặc khác, Quảng Ninh là một trong 28 tỉnh, thành có biển, với đường bờ biển dài 250 km, trong đó có 40.000 hecta bãi triều và trên 20.000 hecta eo vịnh, có 2/12 huyện đảo của cả nước Tỉnh có 2.077 hòn đảo, và diện tích các đảo chiếm 11,5% diện tích đất tự nhiên

Thị xã Đông Triều nằm ở phía Tây của tỉnh Quảng Ninh, cách của khẩu Móng Cái 217km, phía Bắc giáp huyện Lục Nam, Sơn Động (Bắc Giang), phía Tây giáp thị xã Chí Linh (Hải Dương), phía Nam giáp huyện Kinh Môn (Hải Dương), phía Đông giáp thành phố Uông Bí, phía Đông Nam giáp Thuỷ Nguyên (Hải Phòng)

Là một đơn vị hành chính thuộc tỉnh Quảng Ninh, nên công tác giáo dục ý thức chính trị gắn với vấn đề bảo vệ độc lập, chủ quyền biển đảo cho thanh niên tại thị xã Đông Triều lại càng trở nên quan trọng và cấp thiết Đây là lý do chính để tác

giả lựa chọn và nghiên cứu đề tài: “Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh” làm luận văn thạc

sĩ của mình

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

2.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh hiện

nay, đề tài đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh trong thời gian tới

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Để đạt được mục đích đã nêu trên, luận văn cần phải giải quyết những nhiệm vụ sau:

+ Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến chủ quyền biển, đảo Tổ quốc và việc giáo dục ý thức cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh về chủ quyền biển đảo Tổ quốc

+ Nghiên cứu thực trạng của việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

+ Xác định những yêu cầu phải thực hiện và đề xuất biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận, thực tiễn và giải pháp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu vào việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên tại thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, trong giai đoạn hiện nay

4 Giả thiết khoa học

Hiện nay, vấn đề nâng cao công tác giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh mặc dù đã được quan tâm, thực hiện song hiệu quả chưa cao, còn nhiều bất cập Nếu luận văn đề xuất được các giải pháp đảm bảo tính khoa học, thực tiễn và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp giáo dục, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa bàn thị

xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biền, đảo cho thanh niên Thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, đáp ứng mục tiêu phát triển con người toàn diện

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin là phép biện chứng duy vật và chủ nghĩa duy vật lịch sử, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương pháp phân tích, tổng hợp; so sánh; phương pháp lôgíc và lịch sử; phương pháp khảo cứu tài liệu,…

6 Những đóng góp mới của đề tài

- Kết quả nghiên cứu đề tài góp phần làm phong phú về mặt lí luận, khẳng định vai trò, ý nghĩa của giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh Đồng thời, đề tài đề xuất những giải pháp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị

xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh nhằm giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo

Tổ quốc hiệu quả

- Nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo đối với các đồng nghiệp trong việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên cả nước nói chung và thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh nói riêng

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm ba chương với 10 tiết

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ CHỦ

QUYỀN BIỂN, ĐẢO TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN

1.1 Tổng quan nghiên cứu của đề tài

Hiện nay, giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc cho thanh niên đang là vấn đề được nhiều học giả trong và ngoài nước quan tâm, nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Các công trình nghiên cứu là sách xuất bản:

Công trình nghiên cứu “Chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa”, Nhà xuất bản L’Harmattan Paris (Pháp) công bố vào tháng 3/1996, học giả người Pháp Monique Chemillier - Gendreau đã rà soát các tài liệu lưu trữ của Pháp với khoảng gần 50 phụ lục đính kèm đã khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa - Trường Sa, đồng thời phản đối hành động bành trướng của Trung Quốc [19]

Cuốn sách "Đảo đá trên biển Đông sau Phán quyết của Tòa La-Hay" (Islands and rocks in the South China Sea: Post-Hague ruling) do nhà báo tự do

và nghiên cứu viên cao cấp của Viện Mỹ-Châu Á tại Washington James Borton chủ biên đã được xuất bản tháng 5/2017 Cuốn sách được phát triển dựa trên 21 bài tham luận của các tác giả đến từ nhiều quốc gia trên thế giới được trình bày trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế do Đại học Nha Trang và Đại học Phạm Văn Đồng tổ chức Hội thảo này được tổ chức một tháng sau khi Tòa Trọng tài công

bố Phán quyết cuối cùng về vụ kiện Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc tháng 7/2016 Cuốn sách tập trung phân tích ba nội dung chính: (I) quy chế pháp

lý của đảo, đá trong luật quốc tế; (II) tranh chấp chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa; (III) Phán quyết của Toà trọng tài trong vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc [26]

Cuốn sách The South China Sea: Towards A Region of Peace, Security and Cooperation do hai học giả C J Jenner và Trần Trường Thủy hiệu đính và

do Nhà xuất bản Đại học Cambridge xuất bản, cập nhật về tranh chấp ở Biển Đông với sự đóng góp của nhiều chuyên gia và nhà nghiên cứu có uy tín trong lĩnh vực Cuốn sách gồm có bốn phần Phần 1 đánh giá về tầm quan trọng của Biển Đông đối với hệ thống thế giới Phần 2 phân tích lợi ích của các nước ở Biển Đông từ các cấp độ khác nhau, từ nội bộ, quốc gia cho đến khu vực Phần

3 nhìn nhận các tranh chấp ở Biển Đông qua lăng kính luật pháp Phần 4 thảo luận về một số vấn đề cụ thể, như hiện đại hóa quân sự, cạnh tranh các nước lớn, đánh bắt cá, và đề xuất về những hợp tác chuyên ngành ở khu vực Kết luận của cuốn sách nêu bật tác động của các nhân tố lịch sử và chiến lược của các nước đến quá trình phát triển của các tranh chấp [27]

Các văn bản quy định mang tính pháp quy: Công ước Liên Hợp Quốc về

Luật biển 1982: Cơ sở pháp lý quốc tế để bảo vệ quyền lợi của Việt Nam trên Biển Đông, tên tiếng Anh là United Nations Convention on the Law of the Sea, hay thường được gọi tắt là UNCLOS 1982 Công ước Luật biển 1982 có hiệu lực

từ ngày 16/11/1994 (12 tháng kể từ ngày Guyana, nước thứ 60 phê chuẩn Công ước ngày 16/11/1993) Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển 1982 là một văn kiện pháp lý đa phương đồ sộ, bao gồm 320 điều khoản và 9 Phụ lục, với hơn

1000 quy phạm pháp luật, Công ước Luật biển 1982 đã đáp ứng nguyện vọng và mong đợi của cộng đồng quốc tế về một trật tự pháp lý quốc tế mới đối với tất

cả các vấn đề về biển và đại dương, bao gồm cả đáy biển và lòng đất dưới đáy biển Công ước Luật biển 1982 thực sự là một bản hiến pháp về biển của cộng đồng quốc tế bởi Công ước không chỉ bao gồm các điều khoản mang tính điều ước mà còn là văn bản pháp điển hoá các quy định mang tính tập quán Công ước Luật biển 1982 đã trù định toàn bộ các quy định liên quan đến các vùng biển

mà một quốc gia ven biển có quyền được hưởng, cũng như những quy định liên quan đến việc sử dụng, khai thác biển và đại dương, cụ thể là: Quy chế pháp lý

của tất cả các vùng biển thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia; Chế độ pháp lý đối với biển cả và Vùng - di sản chung của loài người; các quy định hàng hải và hàng không; việc sử dụng và quản lý tài nguyên biển bao gồm tài nguyên sinh vật và không sinh vật; Vấn đề bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển, an ninh trật tự trên biển; việc giải quyết tranh chấp và hợp tác quốc tế về biển; Quy chế hoạt động của cơ quan quyền lực quốc tế về đáy đại dương; Uỷ ban ranh giới ngoài thềm lục địa, toà án Luật biển quốc tế,

hội nghị các quốc gia thành viên Công ước [16]

1.1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo, nhiều cuốn sách, bài báo, công trình nghiên cứu khoa học đã viết về vấn đề này, tiêu biểu trong số đó là:

Các công trình nghiên cứu là sách xuất bản:

Trong cuốn “Quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa”, nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1984 Đã tóm tắt quan điểm của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam một lần nữa chứng tỏ các quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa từ lâu

và liên tục là bộ phận của lãnh thổ Việt Nam Việc Trung Quốc đưa ra yêu sách hai quần đảo đó là không có căn cứ pháp lý Hành động dùng vũ lực chiếm quần đảo Hoàng Sa là hành động xâm lược [10]

Tác giả Trần Công Trục (2011) trong “Dấu ấn Việt Nam trên biển Đông”

đã nhấn mạnh về vị trí vai trò của biển Đông trong lịch sử dân tộc, đồng thời tác giả đã giới thiệu rõ những định nghĩa mang tính chuyên ngành về nội thủy, lãnh hải, chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia [47]

Bộ ngoại giao, ủy ban biên giới quốc gia “Những vấn đề liên quan đến chủ quyền biển, đảo của Việt Nam trên biển Đông”, nhà xuất bản Tri thức, Trần Duy Hải chủ biên, 2013 Cuốn sách đã khái quát về biển Đông và tình hình biển Đông hiện nay, đưa ra các cơ sở pháp lí khẳng định quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam [21]

Bộ ngoại giao, ủy ban biên giới quốc gia “Tài liệu định hướng công tác tuyên huấn về biển đảo”, NXB Tri thức, 2013 Cuốn sách đề cập nhiều hoạt động nhằm bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam và chủ trương của Việt Nam trong vấn đề biển Đông [12]

Bộ sách của NXB Giáo dục 2014, gồm cuốn “Hoàng Sa, Trường Sa khát vọng hòa bình” của Bùi Tất Tươm - Vũ Bá Hòa [44].; “Hoàng Sa, Trường Sa trong vòng tay Tổ quốc”, của Hồng Châu - Minh Tân, tập I,II [17] ; “Kể chuyện biển đảo Việt Nam” của Lê Thông - Đặng Duy Lợi - Đỗ Anh Dũng - Nguyễn Thanh Long, tập I,II,III,IV [46] ; “Những bằng chứng về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa” của Hãn Nguyên Nguyễn Nhã

đã nghiên cứu về biển đảo của Việt Nam Đồng thời, cũng khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa bằng những nguồn tài liệu khoa học và hết sức quý giá trong việc khẳng định chủ quyền của dân tộc trên vùng biển, đảo của Tổ quốc [36]

Ngoài ra còn có triển lãm về “Chủ quyền biển đảo Việt Nam qua các thời

kì lịch sử” tại Bảo tàng quân đội nhân nhân Việt Nam tháng 5 năm 2013 nhiều

tư liệu, bằng chứng của Việt Nam, của các nước phương Tây, của Trung Quốc, đặc biệt là 19 Mộc bản triều Nguyễn khắc ghi đã chứng tỏ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa Đây là một trong những bằng chứng quan trọng và khách quan trong việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

Công trình nghiên cứu là luận văn:

Luận văn của Tạ Thị Thu Hằng, “Xung đột chủ quyền ở quần đảo

Trường Sa - Những vấn đề đặt ra và hướng giải quyết” Luận văn thạc sỹ

chính trị học (2013) Đây là một luận văn cập nhật được tính thời sự cao, phân tích rõ tình hình căng thẳng ở quần đảo Trường sa giữa nước ta với các nước láng giềng Luận văn cũng đề ra được hướng giải quyết thích đáng của Đảng và nhà nước ta trong tình hình hiện nay [22]

Ngoài ra, còn rất nhiều các bài báo khoa học, những đề tài, luận văn, luận

án của các tác giả cũng đã đề cập tới vấn đề chủ quyền biển, đảo Tổ quốc ở nhiều chiều cạnh khác nhau Đây sẽ là những cơ sở lý luận quan trọng, giúp tác giả có căn cứ khoa học để nghiên cứu làm sáng tỏ những nhiệm vụ đề ra trong luận văn

của mình: Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên thị

xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Khái niệm chủ quyền biển, đảo

Theo Hiến pháp 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam:

“Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập có chủ quyền,

thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời” [23, tr 30]

Khái niệm chủ quyền biển, đảo nằm trong khái niệm chủ quyền lãnh thổ

quốc gia Theo Từ điển thuật ngữ Lịch sử phổ thông: “chủ quyền quốc gia là

quyền cao nhất của một dân tộc, một quốc gia độc lập, tự mình làm chủ đất đai, tài sản, tự mình quyết định vận mệnh của mình Những nội dung này được khẳng định trong pháp luật mỗi nước, trong văn bản pháp lý quốc tế, là nguyên tắc cơ bản cần tuân theo” [29, tr.104] “Chủ quyền lãnh thổ quốc gia là quyền tối cao tuyệt đối, hoàn toàn và riêng biệt của quốc gia đối với lãnh thổ và trên lãnh thổ của mình Quyền tối cao của quốc gia đối với lãnh thổ là quyền quyết định mọi vấn đề của quốc gia đối với lãnh thổ, đó là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm Quốc gia có quyền đặt ra quy chế pháp lí đối với lãnh thổ Với tư cách là chủ sở hữu, Nhà nước có quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt đối với lãnh thổ thông qua hoạt động của các cơ quan nhà nước như các hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp” [29, tr 30]

Theo công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc (thường được gọi tắt là Công ước Luật Biển năm 1982) được thông qua tại thành phố Môntê-gô bay của Gia-mai-ca vào ngày 10-12-1982 Công ước đã có hiệu lực và hiện nay

có 161 thành viên tham gia, trong đó có các nước ven Biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po và Bru-nây Công ước quy định các quốc gia ven biển có các vùng biển là nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Chiều rộng của các vùng biển này được tính từ đường cơ sở dùng để tính lãnh hải của quốc gia ven biển Công ước Luật Biển năm 1982 quy định rất rõ quy chế pháp lý của từng vùng biển

Theo thông lệ quốc tế, vùng biển quốc gia (xem Unclos) được xác định gồm:

Nội thủy:

Điều 8 của UNCLOS 1982 quy định nội thủy là toàn bộ vùng nước tiếp giáp với bờ biển và nằm phía trong đường cơ sở dùng để tính chiều rộng của lãnh hải Tại nội thủy, quốc gia ven biển có chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối như đối với lãnh thổ đất liền của mình UNCLOS được thông qua tại thành phố Môn-tê-gô-bay của Gia-mai-ca ngày 10-12-1982

Lãnh hải:

Lãnh hải là vùng biển nằm phía ngoài đường cơ sở Theo luật biển quốc

tế cho đến những năm 60 của thế kỷ 20, chiều rộng của lãnh hải của quốc gia ven biển chỉ có 3 hải lý (mỗi hải lý bằng 1.852m) Theo luật biển quốc tế hiện đại, cụ thể là điều 3 của UNCLOS 1982 thì chiều rộng tối đa của lãnh hải là

12 hải lý

Các quốc gia ven biển có chủ quyền đối với lãnh hải của mình Chủ quyền đối với đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của lãnh hải là tuyệt đối Chủ quyền đối với vùng trời phía trên lãnh hải cũng là tuyệt đối Tuy nhiên, chủ quyền đối với vùng nước lãnh hải không được tuyệt đối như trong nội thủy bởi vì ở lãnh hải của quốc gia ven biển, tàu thuyền của các quốc gia khác được quyền qua lại không gây hại

Quốc gia ven biển có quyền ban hành các quy định để kiểm soát và giám sát tàu thuyền nước ngoài thực hiện việc qua lại lãnh hải của mình trong một số

vấn đề (an toàn hàng hải, điều phối giao thông đường biển; bảo vệ các thiết bị, công trình, hệ thống đảm bảo hàng hải; bảo vệ tuyến dây cáp và ống dẫn ở biển; bảo tồn tài nguyên sinh vật biển; ngăn ngừa vi phạm pháp luật của quốc gia ven biển liên quan đến đánh bắt hải sản; bảo vệ môi trường biển; nghiên cứu khoa học biển; và ngăn ngừa các vi phạm về hải quan, thuế khóa, nhập cư, y tế) và quy định hành lang để tàu thuyền đi qua

Vùng tiếp giáp lãnh hải:

Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển nằm ngoài và sát với lãnh hải Chiều rộng của vùng tiếp giáp lãnh hải cũng không quá 12 hải lý Quốc gia ven biển có quyền thi hành sự kiểm soát cần thiết nhằm ngăn ngừa việc vi phạm các luật và quy định về hải quan, thuế khóa, nhập cư hay y tế trên lãnh thổ hay trong lãnh hải của mình Quốc gia ven biển cũng có quyền thi hành sự kiểm soát cần thiết trong vùng tiếp giáp lãnh hải để trừng trị việc vi phạm các luật và quy định nói trên xảy ra trên lãnh thổ hay trong lãnh hải của mình

Theo Điều 56 của UNCLOS 1982, trong vùng đặc quyền kinh tế của mình, các quốc gia ven biển có quyền chủ quyền đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên, sinh vật hoặc không sinh vật ở đó Cho đến nay, tài nguyên thiên nhiên trong vùng đặc quyền kinh tế mà các quốc gia ven biển đang khai thác chủ yếu

là tôm, cá

Quốc gia ven biển cũng có quyền chủ quyền đối với các hoạt động khác như sản xuất năng lượng từ nước, hải lưu và gió

Quốc gia ven biển có quyền tài phán đối với việc lắp đặt và sử dụng các đảo nhân tạo, các thiết bị, công trình; nghiên cứu khoa học biển; bảo vệ và giữ gìn môi trường biển UNCLOS 1982 quy định các quốc gia khác, bất kể là quốc gia có biển hay không có biển, được hưởng một số quyền nhất định ở trong vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia ven biển như quyền tự do hàng hải, quyền tự do hàng không

Thềm lục địa:

Thềm lục địa của quốc gia ven biển là phần đáy biển và lòng đất dưới đáy biển nằm bên ngoài lãnh hải của quốc gia ven biển Trên thực tế, rìa ngoài của thềm lục địa ở các khu vực có khác nhau: Có nơi hẹp, không đến 200 hải lý; nhưng

có nơi rộng đến hàng trăm hải lý Điều 76 của UNCLOS 1982 quy định rất rõ ràng Thềm lục địa của quốc gia ven biển rộng tối thiểu 200 hải lý (kể cả khi thềm lục địa thực tế hẹp hơn 200 hải lý) Nếu thềm lục địa thực tế rộng hơn 200 hải lý thì quốc gia ven biển có thể mở rộng thềm lục địa của mình đến tối đa 350 hải lý hoặc không quá 100 hải lý kể từ đường đẳng sâu 2.500m Tuy nhiên, để mở rộng thềm lục địa quá 200 hải lý thì quốc gia ven biển liên quan phải trình cho Ủy ban Thềm lục địa của Liên hợp quốc báo cáo quốc gia kèm đầy đủ bằng chứng khoa học về địa chất và địa mạo của vùng đó Sau đó, Ủy ban Thềm lục địa của Liên hợp quốc

sẽ xem xét và ra khuyến nghị (Hình 1 - Phụ lục)

Điều 77 của UNCLOS 1982 quy định trong thềm lục địa của mình, các quốc gia ven biển có quyền chủ quyền đối với việc thăm dò, khai thác, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên ở thềm lục địa của mình Hiện nay, các nước ven biển đang khai thác dầu và khí để phục vụ phát triển đất nước Sau này, khi các nguồn tài nguyên ở trên đất liền khan hiếm thì các quốc gia ven biển sẽ khai thác các tài nguyên khác ở thềm lục địa của mình Cần lưu ý là quyền chủ quyền đối với thềm lục địa mang tính đặc quyền ở chỗ nếu quốc gia đó không thăm dò, khai thác thì cũng không ai có quyền khai thác tại đây nếu không được sự đồng ý của quốc gia ven biển Việt Nam có ba mặt trông ra biển: Đông, Nam và Tây Nam,

với bờ biển dài 3.260km, từ Móng Cái đến Hà Tiên Phần Biển Đông thuộc chủ quyền của Việt Nam mở rộng về phía Đông và Đông Nam, có thềm lục địa, các đảo và quần đảo lớn nhỏ bao bọc Riêng vịnh Bắc Bộ đã tập trung một quần thể gần 3.000 hòn đảo trong khu vực Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long; các đảo Cát Hải, Cát Bà, Bạch Long Vĩ; xa hơn là Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; phía Tây Nam và Nam có các nhóm đảo Côn Sơn, Phú Quốc, Thổ Chu

Quần đảo Hoàng Sa nằm trong khu vực biển khoảng từ 15045’ đến 17015’

vĩ độ Bắc, 1110 đến 1130 kinh độ Đông, gồm trên 30 đảo, đá, cồn san hô, đá ngầm

và bãi cạn được chia thành hai nhóm (nhóm An Vĩnh ở phía Đông và nhóm Lưỡi Liềm ở phía Tây), cách đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam khoảng 120 hải

lý Diện tích toàn bộ phần đất nổi của quần đảo khoảng 10 km2 và đảo lớn nhất

là đảo Phú Lâm, diện tích khoảng 1,5 km2

Quần đảo Trường Sa nằm trong khu vực biển khoảng từ 6 050’ đến 120 vĩ

độ Bắc, 111030’ đến 117020’ kinh độ Đông, gồm hơn 100 hòn đảo, đá, cồn san

hô và bãi cát, cách Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa) khoảng 248 hải lý, cách đảo Phú Quý (tỉnh Bình Thuận) khoảng 203 hải lý; trong đó có một số đảo quan trọng như đảo Trường Sa, An Bang, Ba Bình, Nam Yết, Loại Ta, Thị Tứ, Song Tử Đông, Song Tử Tây v.v… Diện tích toàn bộ phần đất nội của quần đảo khoảng

3 km2, trong đó đảo Ba Bình lớn nhất, rộng khoảng 0,5 km2

Việt Nam có bờ biển dài hơn 3.260 km, có hơn 3.000 hòn đảo nằm trên thềm lục địa và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa Hầu hết các ngành kinh

tế mũi nhọn của nước ta đều gắn với biển như dầu khí, du lịch, thủy sản, giao thông vận tải, đóng tàu v.v…, giá trị thu được từ các ngành kinh tế biển chiếm trên 40% GDP của cả nước Do vậy, Biển Đông là vấn đề liên quan mật thiết đến tình hình an ninh, chính trị và phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam

Việt Nam có ba mặt trông ra biển: Đông, Nam và Tây Nam, với bờ biển dài 3.260km, từ Móng Cái đến Hà Tiên Phần Biển Đông thuộc chủ quyền của Việt Nam mở rộng về phía Đông và Đông Nam, có thềm lục địa, các đảo và quần đảo lớn nhỏ bao bọc Riêng vịnh Bắc Bộ đã tập trung một quần thể gần 3.000 hòn đảo trong khu vực Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long; các đảo Cát Hải, Cát Bà, Bạch Long Vĩ; xa hơn là Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; phía Tây Nam và Nam có các nhóm đảo Côn Sơn, Phú Quốc, Thổ Chu (Hình 2 - Phụ lục)

1.2.2 Khái niệm giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo

1.2.2.1 Khái niệm giáo dục

Theo nghĩa chung nhất, giáo dục là một hình thức học tập mà theo đó những kiến thức, kỹ năng, thói quen của một người hay một nhóm người nào đó được trao truyền cho người khác hoặc nhóm người khác thông qua dạy học hoặc

tự học, tự nghiên cứu

Theo nghĩa hẹp, giáo dục là quá trình hình thành cho người được giáo dục

lí tưởng, động cơ, tình cảm, niềm tin, những nét tính cách của nhân cách, những hành vi, thói quen, cư xử đúng đắn trong xã hội thông qua tổ chức cho họ các hoạt động giáo dục Theo nghĩa này, giáo dục bao gồm các bộ phận đức dục, mĩ dục, thể dục, giáo dục lao động

Theo nghĩa này, giáo dục được hiểu như một quá trình hoạt động của một con người có ý thức, có mục đích, có kế hoạch tác động vào người khác, nhằm phát triển trí tuệ, khả năng nhận thức của người đó Quá trình giáo dục trong nhà trường thường được đặt trong điều kiện phù hợp với yêu cầu, mục tiêu giáo dục ban đầu mà nhà trường đặt ra Còn giáo dục trong cộng đồng, mang hàm ý rộng lớn hơn, đó là giáo dục cho cá nhân trong cộng đồng nhận thức được bản chất của vấn đề, từ đó phát triển nhân cách của cá nhân trong cộng đồng

Theo nghĩa rộng, giáo dục là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức,

có kế hoạch, có nội dung và bằng phương pháp khoa học của nhà giáo dục trong các cơ quan giáo dục, nhằm hình thành nhân cách cho học sinh

Với nghĩa này, giáo dục là một hoạt động tổng thể bao gồm giáo dục trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thể chất, giáo dục thẩm mĩ, giáo dục lao động do nhà trường phụ trách trước xã hội

Trong mọi thời kỳ và trong đời sống xã hội, giáo dục có vai trò rất quan trọng Xu thế phát triển của nền kinh tế tri thức như ngày nay, giáo dục được các quốc gia xem là chính sách, là biện pháp quan trọng hàng đầu để phát triển

Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” Đúng thế, nếu không có tri thức, không có sự hiểu biết về xã hội, về tự nhiên và về chính bản thân mình, con người sẽ luôn lệ thuộc, bất lực trước những thế lực và sức mạnh cản trở sự phát triển của chính mình cũng như của dân tộc, đất nước mình Không những vậy, giáo dục còn góp phần bảo vệ chế độ chính trị của mỗi quốc gia, dân tộc bởi lẽ quá trình đó không những xây dựng đội ngũ lao động có trình độ cao về chuyên môn, nghiệp vụ mà còn bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ sức chống lại các cuộc xâm lăng của các thế lực thù địch và bè lũ cướp nước

1.2.2.2 Khái niệm giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo

Theo Triết học, ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong đầu

óc con người một cách năng động, sáng tạo dựa trên hoạt động thực tiễn Ý thức con người là sự kết hợp giữa nhận thức, thái độ và hành động

Mặt nhận thức là các quá trình nhận thức lý tính đem đến những hiểu biết sâu sắc, bản chất của thế giới Còn mặt thái độ là những hệ thống thái độ của con người thể hiện trong các hoạt động đa dạng và mặt hành động là ý thức tạo cho con người khả năng bắt những hành động của mình phù hợp với những biểu tượng, ý nghĩa nảy sinh trong bản thân

Với ý nghĩa đó cho thấy, giáo dục ý thức cho con người là giáo dục tổng hợp ba mặt nhận thức, thái độ và hành động của con người Thiếu một trong những mặt đó, việc giáo dục ý thức sẽ dẫn tới sai lầm và mù quáng

Từ quan niệm về giáo dục ý thức, có thể đi tới quan niệm: giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo là quá trình giáo dục về nhận thức, thái độ, hành động về chủ quyền biển đảo

Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo là sự phản ánh, sự tác động của hiện thực khách quan thông qua quá trình giáo dục con người, nhằm hướng tới một con người tốt đẹp có tư tưởng trong sáng, có ý thức dân tộc, ý thức bảo

vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia

Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo nhằm khơi dậy các suy nghĩ,

ý chí, hành động, làm cho con người nhận thức đúng đắn, ý thức được thái độ, hành động của mình trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước Nói một cách ngắn gọn “Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo” là quá trình người giáo viên sử dụng các biện pháp sư phạm hay phương pháp dạy học để truyền đạt kiến thức về chủ quyền biển, đảo cho học sinh sao cho đạt hiệu quả cao nhất, qua đó hình thành cho học sinh ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo thực chất là việc giáo dục để đối tượng được giáo dục hiểu khái niệm, thuật ngữ về chủ quyền biển, đảo, đường

cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, pháp luật về biển; cũng như những tư liệu khẳng định bằng chứng về chủ quyền biển, đảo Việt Nam

Ngoài ra, đó còn là quá trình giáo dục để cho mọi người thấy được vị trí, vai trò của biển đảo; tiềm năng kinh tế biển đảo; quá trình hình thành biển, đảo gắn với chủ quyền của Việt Nam; giáo dục để mọi người hiểu luật pháp quốc tế

về biển, đảo như Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển đảo năm 1982 và Tuyên

bố ứng xử của các bên ở Biển Đông…

Giáo dục ý thức chủ quyền biển đảo là trách nhiệm không chỉ của nhà trường mà còn là nhiệm vụ chung của toàn xã hội Trong đó, những người làm công tác giáo dục có trách nhiệm trực tiếp

1.3 Sự cần thiết và nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục ý thức bảo

vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên

1.3.1 Sự cần thiết phải giáo dục ý thức về chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên

Từ trước đến nay, thanh niên luôn được coi là rường cột của đất nước, tương lai của dân tộc và là hạnh phúc của nước nhà Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình Thanh niên là lực lượng xã hội quan trọng góp phần phát triển kinh

tế - xã hội Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh phần lớn do thanh niên

Ban Chấp hành Trung ương khóa X cũng khẳng định: “Thanh niên là lực

lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quyết định tương lai vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất

về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động sáng tạo, muốn tự khẳng định mình Song, do còn trẻ, thiếu kinh nghiệm nên thanh niên cần được sự giúp đỡ, chăm lo của các thế hệ đi trước và toàn xã hội.” [2, tr.35]

Đánh giá về vị trí, vai trò của thanh niên, Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Khóa VII về công tác thanh niên trong thời kỳ đổi

mới đã khẳng định: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng

Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn phụ thuộc vào lực lượng thanh niên.” [34, tr.325-326] Điều này cho thấy, Đảng

và Nhà nước ta luôn luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội

dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc Trong bất cứ hoàn cảnh nào, các thế hệ thanh niên luôn luôn cố gắng không ngừng để

có thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình

Vai trò to lớn của việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay được thể hiện ở chỗ:

Thứ nhất, giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên góp phần phát triển con người toàn diện Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi con người là vốn quý nhất, là mục tiêu, động lực của cách mạng, là yếu tố quyết định sự thành bại của cách mạng Đặc biệt,

từ Đại hội VI (năm 1986) của Đảng, với sự đổi mới toàn diện và sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn trên mọi lĩnh vực, nhận thức về vị trí, vai trò của con người cũng ngày càng đầy đủ và sâu sắc hơn Đảng ta luôn đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển, là đối tượng, mục tiêu và động lực của mọi hoạt động kinh tế - xã hội

Thứ hai, giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên góp phần đào tạo cán bộ trẻ kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng Cộng sản Trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng và Nhà nước ta đánh giá rất cao vai trò của thanh niên, luôn quan tâm chăm lo xây dựng và phát huy sức mạnh của các thế hệ thanh niên tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Các cấp, các ngành và các tổ chức, đoàn thể chính trị xã hội cũng đã có nhiều chủ trương, biện pháp nhằm phát huy vai trò, sức mạnh của thanh niên trong các lĩnh vực của đời sống xã hội như trong: sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu, ứng dụng khoa học, tham gia xây dựng nông thôn mới, văn minh đô thị, bảo vệ môi trường…

Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về nhiệm vụ bảo

vệ Tổ quốc trong tình hình mới, đó là: Giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng đất nước; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Trước những diễn biến phức tạp như hiện nay,

đã và đang đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi bức thiết đối với nhiệm vụ bảo vện Tổ quốc nói chung và bảo vệ chủ quyền biển đảo nói riêng Đây là trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, trong đó thanh niên được xác định là lực lượng đông đảo, nòng cốt, xung kích đi đầu

Thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay luôn được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội, điều đó đã tạo ra môi trường hết sức thuận lợi để họ có điều kiện phát triển toàn diện, nhưng cũng đặt ra trách nhiệm cho thanh niên cần tham gia tích cực hơn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Quán triệt sâu sắc

quan điểm của Đảng: “Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc,

của cả hệ thống chính trị… bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời…” [23, tr

233] , với quyết tâm của toàn Đảng là: Làm sao cho kinh tế phải vững, quốc phòng phải mạnh, thực lực phải cường, lòng dân phải yên, chính trị - xã hội ổn định, cả dân tộc là một khối thống nhất, đòi hỏi cả dân tộc mà nhất là thế hệ thanh niên Việt Nam hiện nay - người chủ tương lai của đất nước cần quán triệt và thực hiện tốt trách nhiệm và nghĩa vụ của mình

Thứ ba, giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa Đây

là giải pháp có vị trí quan trọng hàng đầu, bởi vì nó định hướng nhận thức, tư tưởng, trau dồi tình cảm của cán bộ, đảng viên, nhân dân và toàn bộ hệ thống chính trị về vị trí, vai trò, sức mạnh của biển, ý thức trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc Việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc làm cho mọi người nhận thức rõ biển đảo là một bộ phận lãnh thổ thiêng liêng, bất khả xâm phạm của Tổ quốc,

có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của dân tộc Mặt khác, thời gian qua, vấn đề nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của biển, đảo và hành động của một bộ phận nhân dân chưa thống nhất, thậm chí sai lệch, bị lợi dụng, kích động

Vì vậy, phải tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và toàn dân Đây cũng là từng bước xây dựng thế trận lòng dân bảo vệ chủ quyền biển đảo

Trước hết cần lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, chặt chẽ từ Trung ương tới các địa phương và phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ban, ngành, các địa phương trong nước cũng như quốc tế để tiến hành Tập trung giáo dục chủ trương, quan điểm của Đảng về Chiến lược Biển, Chiến lược Bảo vệ Tổ quốc, Luật Biển; các chính

sách, pháp luật của Nhà nước về biển, đảo, đi sâu chính sách trong đấu tranh xử

lý vấn đề Biển Đông sau khi Tòa Trọng tài quốc tế (PCA) có phán quyết về đường 9 đoạn Quán triệt và thực hiện tốt phương châm, tư tưởng chỉ đạo 4 Tránh,

3 Không và 9 K Chỉ đạo các đài phát thanh, truyền hình trung ương, địa phương

và sử dụng các trang mạng mở nhiều chuyên mục về biển, đảo, tăng thời lượng phát sóng chuyên đề biển đảo quê hương Tổ chức, xây dựng lực lượng đấu tranh chuyên sâu trên lĩnh vực chính trị, pháp lý Tổ chức các hội thảo, diễn đàn, mít tinh, tuần hành… hướng về biển, đảo Trên cơ sở nâng cao nhận thức cho toàn dân, chú trọng tuyên truyền cho nhân dân ven biển, các ngư dân, lực lượng làm nhiệm vụ quản lý, thực thi pháp luật, bảo vệ chủ quyền và khai thác kinh tế biển, đảo để họ nhận thức sâu sắc quan điểm của Đảng, Nhà nước về sự nghiệp bảo vệ biển, đảo

Mặt khác, kiên quyết đấu tranh với những phần tử cơ hội chính trị lợi dụng vấn đề Biển Đông để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xuyên tạc chính sách của Đảng và Nhà nước; gây rối an ninh chính trị, trật tự an toàn

xã hội, đồng thời chia rẽ Cộng đồng ASEAN và 3 nước Đông Dương Quản lý chặt chẽ các trang mạng xã hội, định hướng tư tưởng cho nhân dân không vì yêu nước mà bị lợi dụng, lôi kéo vào hoạt động chống đối như biểu tình bất hợp pháp, đập phá nhà máy, công ty của người nước ngoài làm ăn, kinh doanh tại Việt Nam Phát huy các cơ quan thông tin đối ngoại, đại diện của Việt Nam ở nước ngoài… kiên quyết đấu tranh phản bác những thông tin, luận điệu phản động, vu cáo, bịa đặt của các thế lực thù địch và xuyên tạc, cực đoan trên báo chí Trung Quốc và một số tờ báo nước ngoài

Tóm lại, trong giai đoạn hiện nay, vấn đề giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên có một ý nghĩa hết sức lớn lao Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên không chỉ tạo động lực trong thanh niên, mà qua đó tạo động lực cho toàn xã hội, sớm đưa sự nghiệp đổi mới của Đảng đi đến thắng lợi cuối cùng

1.3.2 Nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên

1.3.2.1 Nội dung giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc

Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là thực hiện tổng thể các giải pháp, biện pháp trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại

và quốc phòng, an ninh nhằm thiết lập và bảo đảm quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy đủ về mọi mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp của quốc gia trong phạm vi lãnh thổ, bao gồm vùng đất, vùng trời, nội thuỷ, lãnh hải và lãnh thổ đặc biệt của quốc gia Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là sử dụng tổng hợp các lực lượng và biện pháp chống lại sự xâm phạm, phá hoại dưới mọi hình thức để giữ gìn toàn vẹn chủ quyền nhà nước đối với lãnh thổ quốc gia Xây dựng

và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia Việt Nam là yêu cầu tất yếu, là nhiệm vụ quan trọng của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Nội dung giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc gồm: Thứ nhất, giáo dục, nâng cao cảnh giác cách mạng, phát huy truyền thống yêu nước của thanh niên tham gia phòng ngừa đấu tranh chống mọi âm mưu hoạt động của các thế lực thù địch trong và ngoài nước, bao gồm:

Chống chiến tranh tâm lý phá hoại tư tưởng của các thế lực thù địch Giữ gìn hòa bình và ổn định, đẩy mạnh phát triển kinh tế biển trên biển Đông dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế

Bảo vệ an ninh kinh tế, an ninh xã hội, bảo vệ bí mật quốc gia Phát triển kinh tế biển, tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức cho thanh niên về chủ quyền biển, đảo

Chống thế lực thù địch lợi dụng dân tộc, tôn giáo, lợi dụng dân chủ, nhân quyền để gây mất ổn định chính trị

Giữ vững khối đoàn kết toàn dân, ổn định chính trị, bảo vệ nội bộ, góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở trong sạch vững mạnh

Thứ hai, vận động thanh niên tích cực tham gia chương trình quốc gia phòng chống tội phạm xuyên quốc gia như buôn lậu ma túy, cướp biển, cướp có

Vận động thanh niên chấp hành và tham gia giữ gìn trật tự an ninh, trật tự công cộng, trật tự đô thị, giữ gìn vệ sinh mỹ quan nơi công cộng, tham gia phòng chống gây rối trật tự công cộng, ngăn chặn kịp thời các vụ việc kích động biểu tình

Thứ ba, xây dựng và mở rộng liên kết phối hợp chặt chẽ với các ngành, các đoàn thể quần chúng, các tổ chức chính trị xã hội trong các phong trào của địa phương Kết hợp lồng ghép phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc với các cuộc vận động cách mạng khác của Đảng, Nhà nước ở địa phương như cuộc vận động xoá đói giảm nghèo, vận động toàn dân đoàn kết xây dựng nếp sống văn hóa mới…

Xây dựng và thực hiện có hiệu quả các nghị quyết liên tịch, thông tư liên ngành, các quy chế phối hợp hoạt động giữa công an xã với Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, các cơ quan, trường học đóng trên địa bàn

Thường xuyên theo dõi nắm bắt tình hình việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, xây dựng và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương, kịp thời đề xuất lồng ghép nội dung, yêu cầu của phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc phù hợp, nhằm phát huy vai trò của quần chúng trong việc bảo vệ an ninh - trật tự

Thứ tư, tham gia xây dựng tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể quần chúng tại cơ sở vững mạnh

Thông qua phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc để rèn luyện, thử thách xây dựng đội ngũ cán bộ viên chức nhà nước ở cơ sở

Thông qua phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc để thường xuyên đóng góp ý kiến xây dựng cho tổ chức Đảng, chính quyền cơ sở, lực lượng Công

an, kịp thời phát hiện đề nghị đưa ra khỏi tổ chức Đảng, chính quyền, lực lượng Công an những người không đủ tiêu chuẩn về đạo đức và năng lực công tác; đồng thời đề nghị bổ sung những nhân tố tích cực, ưu tú xuất sắc trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc vào cấp uỷ chính quyền cơ sở, để xây dựng tổ chức Đảng, chính quyền, lực lượng Công an trong sạch vững mạnh

Khi thực hiện những nội dung trên đây phải căn cứ vào tình hình điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng nơi, đặc biệt, phải căn cứ vào yêu cầu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh ở từng địa phương, từng cơ sở để đề

ra nội dung công tác cho sát hợp, có hiệu quả

Nội dung giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc gắn bó chặt chẽ và đặt trong tổng thể chiến lược bảo vệ Tổ quốc Làm tốt nhiệm vụ xây dựng

và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là trực tiếp góp phần xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

1.3.2.2 Phương pháp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc

Thứ nhất, phương pháp tuyên truyền, giáo dục thanh niên: Tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương của Đảng, các văn bản pháp luật về biển, đảo đến thanh niên, làm cho thanh niên nâng cao nhận thức, tinh thần cảnh giác cách mạng, vai trò trách nhiệm, quyền lợi, từ đó tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo quốc gia

Nội dung tuyên truyền giáo dục:

Tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức về vị trí, tiềm năng của biển, đảo Việt Nam đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; nâng cao ý thức

trách nhiệm, tạo sự chuyển biến trong hành động của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đối với việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc đồng thời giữ gìn, vun đắp mối quan hệ hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển với các quốc gia trong khu vực Biển Đông; bình tĩnh, thận trọng, tỉnh táo trong việc tiếp cận các nguồn thông tin, vạch trần âm mưu, thủ đoạn của các thế lực cơ hội, thù địch lợi dụng vấn đề tranh chấp trên biển để xuyên tạc, kích động, gây phức tạp tình hình an ninh, trật tự, an toàn xã hội Tuyên truyền, phổ biến kịp thời, sâu rộng đường lối, chủ trương, quan điểm, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ta về các vấn đề liên quan tới biển, đảo; tăng cường, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo,

ý chí, quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc giải quyết, bảo vệ các quyền

và lợi ích hợp pháp của Việt Nam trên biển; tuyên truyền để người dân hiểu đúng, đầy đủ, sâu sắc và nghiêm túc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về biển, đảo

Tiếp tục tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật, các thỏa thuận quốc

tế có liên quan đến vấn đề biển, đảo, như: Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982; Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC); các nguyên tắc, thỏa thuận có liên quan đến biển, đảo đã ký giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực Biển Đông; Bộ Quy tắc về ứng xử giữa các bên trên Biển Đông (COC) khi được thông qua Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thông tin đối ngoại để bạn bè, dư luận quốc tế hiểu chính xác, đầy đủ về lập trường chính nghĩa của Việt Nam trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến Biển Đông và các vùng biển khác của Việt Nam; cung cấp những chứng cứ lịch sử, căn cứ pháp lý và thực tiễn khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng

Sa, Trường Sa và các vùng biển của Việt Nam

Tiếp tục tuyên truyền củng cố lòng tin, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của bạn bè, dư luận quốc tế đối với Việt Nam Đẩy mạnh tuyên truyền về xây dựng

và phát triển kinh tế biển; về các cá nhân và tập thể tiên tiến, điển hình trong phát

triển kinh tế biển và các hoạt động phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền;

về hoạt động thực hiện quy hoạch, quản lý, bảo vệ và phát triển tài nguyên biển;

về bảo vệ môi trường biển; về vấn đề nước biển dâng và biến đổi khí hậu; về tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển

Tiếp tục tuyên truyền đấu tranh chống các hành vi sai trái, vi phạm pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế trên biển; các hoạt động khai thác trái phép,

vi phạm chủ quyền quốc gia, ảnh hưởng đến quan hệ các nước trong khu vực Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền về chính sách hậu phương quân đội; khích

lệ, động viên cán bộ, chiến sĩ, nhân dân, các lực lượng bảo vệ an ninh, chủ quyền biển, đảo; tuyên truyền bồi đắp tình yêu, ý thức trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân đối với biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc

Phương pháp tuyên tuyền giáo dục:

Triệt để khai thác sử dụng phương tiện thông tin đại chúng và các loại hình văn hóa, giáo dục, nghệ thuật, áp phích khẩu hiệu, biểu ngữ… để tuyên truyền giáo dục thanh niên đạt hiệu quả

Thông qua các hình thức sinh hoạt, hội họp của các tổ chức chính trị - xã hội và thông qua hệ thống giáo dục các cấp ở địa phương để tuyên truyền giáo dục thanh niên

Sử dụng lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên để tuyên truyền giáo dục thanh niên theo từng chuyên đề nổi lên có liên quan trong từng thời gian

Cán bộ đoàn, hội thường xuyên tiếp xúc, gặp gỡ trực tiếp thanh niên để tọa đàm, trao đổi, giải thích những vấn đề về bảo vệ an ninh trật tự, thuyết phục tranh thủ những người có uy tín trong cộng đồng dân cư để họ đồng tình với chủ chương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước từ đó mà tích cực tham gia thuyết phục, giáo dục những người lừng chừng chậm tiến trong gia đình và cộng đồng

Để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền giáo dục thanh niên trước hết phải tổ chức tuyên truyền giáo dục nâng cao nhân thức cho cán bộ của các ban

trong Đảng, trong chính quyền, cán bộ lãnh đạo các ngành, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội, sau đó tuyên truyền giáo dục sâu rộng cho thanh niên, động viên mọi người cùng có trách nhiệm tuyên truyền giáo dục lẫn nhau, tạo nên sự nhất trí cao về chính trị, tư tưởng trong nhân dân

Kết hợp tuyên truyền giáo dục rộng rãi với tuyên truyền giáo dục cá biệt bằng lời lẽ đơn giản và thực tế sinh động Kết hợp chặt chẽ giữa việc tuyên truyền giáo dục thanh niên thực hiện nội dung nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự với việc thực hiện đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và với phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tích cực lao động sản xuất tại gia đình, xây dựng lối sống lành mạnh của thanh niên ở địa phương

Thứ hai, hướng dẫn thanh niên thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự:

là chỉ cho họ biết cách phòng ngừa, chủ động phát hiện và giúp đỡ cơ quan chức năng để đấu tranh có hiệu quả những hoạt động phá hoại của các thế lực phản động, hoạt động của các loại tội phạm; phòng ngừa các tai nạn, bài trừ các tệ nạn

xã hội

Nội dung bao gồm:

Hướng dẫn thanh niên bảo vệ, thực hiện đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; xây dựng và thực hiện các quy định về công tác bảo vệ

an ninh trật tự ở địa phương

Hướng dẫn thanh niên phòng ngừa tội phạm, tham gia hòa giải các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân; quản lý, giáo dục các đối tượng cần phải quản lý giáo dục ở địa phương

Hướng dẫn thanh niên phát hiện tố giác với Công an, chính quyền địa phương những người, sự việc, hiện tượng nghi vấn xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội Tích cực tham gia đấu tranh góp phầm làm thất bại âm mưu, hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch, bọn phản động và các loại tội phạm khác

Hướng dẫn thanh niên tham gia xây dựng các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể cách mạng, tham gia góp ý kiến xây dựng lực lượng Công an, dân quân

tự vệ trong sạch vững mạnh

Phương pháp hướng thanh niên thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự

là đi từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ việc bảo vệ những lợi ích cá nhân trước mắt đến lợi ích lâu dài của tập thể; từ việc bảo vệ lợi ích kinh tế đơn thuần đến bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng; từ việc bí mật tố giác và cung cấp tài liệu, tin tức về hoạt động của bọn tội phạm đến công tác đấu tranh trực diện với chúng một cách có tổ chức

Thứ ba, phối hợp chặt chẽ các lực lượng, các ngành, các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội ở địa phương để tổ chức vận động toàn dân bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc Để huy động được sức mạnh của toàn dân tham gia nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc trong quá trình xây dựng phong trào, cần phải

có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, các cơ quan nhà nước, các tổ chức

xã hội ở địa bàn

Nội dung phối hợp cần tập trung vào các vấn đề:

Phối hợp chặt chẽ các lực lượng, các tổ chức quần chúng làm nhiệm vụ an ninh trật tự trên địa bàn phường, các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp đóng trên địa bàn để xây dựng các hình thức tổ chức quần chúng tự quản, Hội đồng bảo vệ trật tự xã hội, Ban bảo vệ dân phố, lực lượng dân phòng và lực lượng bảo

vệ chuyên trách của các cơ quan doanh nghiệp

Phối hợp với các lực lượng, cơ quan đơn vị, tổ chức đoàn thể quần chúng

để tuyên truyền, vận động, giáo dục, hướng dẫn giác ngộ cho người dân nắm vững những yêu cầu của công tác bảo vệ an ninh - trật tự trên địa bàn, nghĩa vụ

và quyền lợi của công dân trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh - trật

tự Làm cho quần chúng nắm vững đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các chế độ, nội quy, quy tắc về an ninh trật tự, âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch, bọn phản động và bọn tội

phạm khác, tình hình các tệ nạn xẩy ra trên địa bàn Trên cơ sở đó nâng cao ý thức tự nguyện, tự giác của người quần chúng trong việc thực hiện các nhiệm

vụ đặt ra

Phối hợp với cơ quan đơn vị, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội trong việc chỉ đạo hướng dẫn thực hiện các mục tiêu yêu cầu đề ra trong công tác tổ chức vận động quần chúng bảo vệ an ninh trật tự

1.3.2.3 Hình thức tổ chức giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc cho thanh niên

Thứ nhất, biên soạn các đầu sách hệ thống hóa các văn bản pháp luật trong nước và quốc tế về biển; các tài liệu tra cứu, hướng dẫn thi hành, áp dụng pháp luật

về biển được sử dụng thường xuyên cho các cơ quan, đơn vị chuyên ngành và các đối tượng cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc trong các lĩnh vực liên quan khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo

Thứ hai, tập huấn, phổ biến pháp luật:

Phổ biến hệ thống kiến thức pháp luật cơ bản về quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên và môi trường biển, hải đảo;

Trang bị kiến thức pháp luật chuyên sâu cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật các cấp;

Cập nhật các văn bản pháp luật chuyên ngành trong nước về quản lý, bảo

vệ và phát triển bền vững biển, hải đảo cho đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị vũ trang, đơn vị sự nghiệp và ngư dân hoạt động tại các vùng biển, ven biển, hải đảo;

Xây dựng các chuyên mục hỏi - đáp pháp luật về quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững biển, hải đảo trên các báo, tạp chí, các trang tin điện tử trong nước

Tổ chức biên tập tài liệu, phổ biến kết quả của các công trình nghiên cứu, sáng tạo về quản lý khai thác, sử dụng có hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên và bảo

vệ môi trường biển; và trao giải thưởng cho các tổ chức, cá nhân có công trình;

Tổ chức hoặc tham gia các diễn đàn, hội nghị, hội thảo quốc tế và các khóa bồi dưỡng ở nước ngoài về pháp luật biển quốc tế, về quản lý, bảo vệ và phát

triển bền vững biển, hải đảo để trao đổi, chia sẻ thông tin, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè và các tổ chức quốc tế, đồng thời bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia của Việt Nam trên diễn đàn quốc tế

Kịp thời biểu dương người tốt việc tốt, khuyến khích các điển hình tiên tiến, đồng thời gây dư luận xã hội nghiêm khắc lên án những hành động tiêu cực,

vi phạm pháp luật

Các nội dung công tác cụ thể, phương pháp tuyên truyền và hình thức giáo dục thanh niên trên đây có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau và trong từng nội dung của phương pháp đó cũng có ưu điểm, nhược điểm khác nhau,

vì vậy phải tùy tình hình cụ thể ở từng nơi, từng lúc để vận dụng linh hoạt, có hiệu quả

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Việt Nam là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân Việt Nam đối với lịch sử dân tộc, là nhân tố quan trọng bảo đảm cho dân tộc ta phát triển bền vững Mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển, đảo, biên giới, vùng trời; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN… Đó là ý chí sắt đá, quyết tâm không gì lay chuyển được của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng

Thời gian qua, sự biến đổi khôn lường của tình hình thế giới, khu vực và trên biển Đông khiến nhiệm vụ phòng thủ, bảo vệ đất nước, nhất là an ninh trên biển trở thành nhiệm vụ nhiều khó khăn, thách thức Để hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, điều tiên quyết đặt ra là phải không ngừng củng cố, tăng cường sức mạnh quốc gia, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển Trong đó, xây dựng thế trận lòng dân, đảm bảo bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc là vấn đề chiến lược, mang tính cấp bách, then chốt Chính vì vậy, việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo cho thanh niên ngày càng có ý nghĩa to lớn

Chương 2 THỰC TRẠNG VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC VỀ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO TỔ QUỐC CHO THANH NIÊN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH

QUẢNG NINH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

2.1 Đặc điểm kinh tế xã hội và phong trào thanh niên thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

2.1.1 Đặc điểm kinh tế xã hội thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của thị xã Đông Triều đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, giúp thị xã Đông Triều trở thành một trong những địa phương phát triển nhanh nhất ở Quảng Ninh Năm 2015, kinh tế tăng trưởng cao, đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra Tổng giá trị sản xuất (theo giá cố định năm 1994) đạt 4.582 tỷ đồng, tăng 16% so với năm 2014, tăng cao hơn so với tốc độ tăng trưởng chung của tỉnh (11%); cơ cấu kinh tế tiếp tục có sự chuyển dịch tích cực, đúng hướng, tỷ trọng ngành công nghiệp chiếm 63,5%; dịch vụ chiếm 27,3%; ngành nông - lâm - ngư nghiệp chiếm 9,2% Tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân đầu người đạt 2.220 USD tăng 12,3% so với năm 2014 Mức tăng trưởng này được thúc đẩy bởi cả hai lĩnh vực đang được mở rộng nhanh chóng

là công nghiệp và xây dựng (bao gồm khai thác mỏ) cũng như lĩnh vực dịch vụ đang được đẩy mạnh

Ngành công nghiệp và xây dựng chiếm 63,5% giá trị sản xuất của thị xã Đông Triều và góp phần rất lớn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế gần đây của Thị

xã với giá trị sản xuất công nghiệp năm 2015 (theo giá cố định năm 1994) đạt 2.912 tỷ đồng, bằng 101,4% mục tiêu NQ HĐND thị xã, tăng 17,7% cùng kỳ Động lực của tốc độ tăng trưởng này chính là sự phát triển của các tiểu ngành khai thác than, nhiệt điện và vật liệu xây dựng Ngành dịch vụ Ngành dịch vụ chiếm 27,3% tổng giá trị sản xuất của nền kinh tế và đang phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây với tốc độ tăng trưởng hàng năm là 16% Tốc độ tăng trưởng của ngành dịch vụ chủ yếu có được từ hoạt động kinh doanh vật liệu xây

dựng và vật liệu khai thác mỏ Ngành du lịch cũng đang được tích cực đầu tư nhằm tăng chất lượng dịch vụ, loại hình du lịch, lượng khách cả trong và ngoài nước đến với Đông Triều

Ngành nông nghiệp mặc dù chỉ đóng góp 9,2% vào tổng giá trị sản xuất, một con số khá thấp so với các ngành khác, ngành nông nghiệp vẫn giữ một vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị xã Đông Triều trên khía cạnh tạo công ăn việc làm và giữ tỷ lệ lao động có việc làm ở mức ổn định.Trong những năm qua được sự quan tâm của tỉnh Quảng Ninh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thị

xã, các dự án nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất tập trung đã được triển khai,

đã mang lại những hiệu quả rõ rệt về kinh tế - xã hội

Năm 2017, tình hình kinh tế - xã hội tuy gặp nhiều khó khăn nhưng thị xã Đông Triều vẫn giữ được sự ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 15,8% Cơ cấu kinh tế tiếp tục có sự chuyển dịch tích cực, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm 62,9%, dịch vụ chiếm 28,2%, nông - lâm - ngư nghiệp 8,9% Tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân đầu người ước đạt 3.500 USD (tăng 16,7% so với năm 2016) Sản xuất nông nghiệp có nhiều đổi mới; sản xuất công nghiệp duy trì ổn định, tăng 16% so với cùng kỳ, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế; dịch vụ du lịch tiếp tục đạt mức tăng trưởng cao tăng 19% so với cùng kỳ; tích cực triển khai đồng bộ thực hiện chương trình: “Đồng hành cùng doanh nghiệp”, số doanh nghiệp thành lập mới đạt 108,1% so với kế hoạch tỉnh giao, tăng 81,8% so với năm 2016 Chương trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu,

đô thị văn minh tiếp tục được cả hệ thống chính trị, các tầng lớp nhân dân và các lực lượng xã hội tích cực hưởng ứng tham gia; hoàn thành Đề án di dân ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm và quy hoạch bố trí dân cư phòng tránh thiên tai; công tác lập các quy hoạch được tập trung chỉ đạo đạt kết quả tốt, góp phần phát triển hệ thống hạ tầng và diện mạo đô thị, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thị

xã có đủ tiêu chuẩn đô thị loại III trước năm 2020 Triển khai đầu tư một số dự

án, công trình trọng điểm quan trọng như: dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 18A,