* Vai trò của môn học: Trong chương trình CCLLCT hiện nay, môn học Xây dựng Đảng giữ vai trò truyền bá lý luận, chỉ đạo thực tiễn công tác xây dựng Đảng CSVN hiện nay; cung cấp cho người
Trang 2Hà Nội, 2018
Trang 3ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC XÂY DỰNG ĐẢNG PHẦN 1: TỔNG QUAN MÔN HỌC
1 Thông tin chung về môn học
* Tổng số tiết: 65 tiết.
(Lý thuyết: 50; Thảo luận: 15; Thực tế môn học: 0)
* Khoa giảng dạy: Xây dựng Đảng
Số điện thoại khoa: 02438.540.216
* Các yêu cầu đối với môn học:
- Yêu cầu đối với giảng viên:
+ Trước giờ lên lớp: Chuẩn bị đề cương, kế hoạch bài giảng, câu hỏi trước, trong và sau giảng bài; tài liệu phục vụ bài giảng;
các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của Trung ương Đảng mới ban hành có liên quan đến bài giảng (nếu có), các công cụ hỗ trợ dạy
- học, chuẩn bị nội dung giao nhiệm vụ cho học viên
+ Trong giờ lên lớp: Giảng dạy đúng tinh thần đề cương, kế hoạch bài giảng; đảm bảo mục tiêu, chuẩn đầu ra bài giảng; chú trọng
kiến thức trọng tâm; phát triển kỹ năng; định hướng tư tưởng, thái độ đúng đắn cho học viên; sử dụng phương pháp giảng dạy tích cực phùhợp và hiệu quả; kiểm tra việc học viên tự học nội dung bài giảng theo yêu cầu khoa đã gửi; thực hiện yêu cầu của giảng viên nhằm phục vụtốt hoạt động dạy - học; chú ý thái độ, phản hồi từ học viên; định hướng cho học viện tiếp tục tự học, tự nghiên cứu nội dung bài giảng
+ Sau giờ lên lớp: Lắng nghe ý kiến phản hồi của học viên; định hướng cho học viên tự học, tự nghiên cứu, củng cố kiến thức
bài giảng; tự rút kinh nghiệm và từng bước điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp
- Yêu cầu đối với học viên:
Trang 4+ Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong Tập bài giảng; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu của
khoa đã định hướng; chuẩn bị câu hỏi thực tiễn liên quan đến nội dung bài giảng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong
đề cương môn học
+ Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi được
phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
+ Sau giờ học: tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến bài
giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
2 Mô tả tóm tắt nội dung môn học
*Vị trí của môn học: Xây dựng Đảng là môn học quan trọng trong chương trình CCLLCT; môn học hầu như chưa có trong
các trường Đại học hiện nay
* Vai trò của môn học: Trong chương trình CCLLCT hiện nay, môn học Xây dựng Đảng giữ vai trò truyền bá lý luận, chỉ
đạo thực tiễn công tác xây dựng Đảng CSVN hiện nay; cung cấp cho người học những nguyên lý về Đảng và xây dựng Đảng;những quan điểm, đường lối, nghị quyết của Đảng; những luận cứ khoa học, phương pháp luận mácxít giúp người học nhìn nhận
và giải quyết vấn đề một cách toàn diện trong công tác Xây dựng Đảng CSVN
Môn học làm rõ những quan điểm, nội dung đường lối, nghị quyết của Đảng CSVN trong các lĩnh vực của công tác Xây dựng Đảng;đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học giúp người học tham gia xây dựng đường lối, nghị quyết về Đảng và xây dựng Đảng; gópphần đổi mới, chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền
3 Mục tiêu của môn học
Môn học sẽ trang bị cho học viên:
Trang 5- Về kiến thức: Những tri thức cơ bản về Đảng và công tác xây dựng Đảng như: Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về Đảng và công tác xây dựng Đảng; những nguyên tắc tổ chức và hoạt động củaĐCSVN; công tác tư tưởng; công tác tổ chức, cán bộ; công tác dân vận; công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; nâng caochất lượng các TCCSĐ và đội ngũ đảng viên; công tác bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng; công tác bồi giáo dục, rèn luyện đạo đứccách mạng cho đảng viên; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay
- Về kỹ năng: Khả năng phân tích, tổng hợp, xem xét, đánh giá, phát hiện những vấn đề cần giải quyết trong công tác xây dựng
Đảng nói chung và công tác xây dựng Đảng ở cơ sở nói riêng Có khả năng xây dựng kế hoạch, đề xuất những chủ trương, biện pháp khắcphục những hạn chế, bất cập trong công tác xây dựng Đảng ở cơ sở; phát huy vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng và đảng viên ở cơ sở
- Về tư tưởng: Thể hiện niềm tin, thái độ đúng đắn, nghiêm túc, chủ động, trách nhiệm trong rèn luyện tư tưởng, bản lĩnh; nâng cao
phẩm chất đạo đức, lối sống; năng lực công tác; ý thức tổ chức kỷ luật, phong cách lãnh đạo thực hiện nghiêm túc các nguyên lý,nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; chủ động, trách nhiệm trong đấu tranh, phê phán cái cũ, lạc hậu, lỗi thời; phê phán các biểuhiện tiêu cực, lệch lạc; kiên quyết đấu tranh bảo vệ Đảng; Chủ động, trách nhiệm, đề xuất xây dựng kế hoạch, biện pháp góp phần xâydựng các chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh
Trang 6PHẦN II CÁC BÀI GIẢNG CỦA MÔN HỌC
Bài giảng này cung cấp cho học viên:
Về kiến thức: Tính tất yếu khách quan về sự ra đời của Đảng cộng sản; những nguyên tắc cơ bản về xây dựng đảng cộng sản
của Mác, Ănghen và Lênin; sự vận dụng, phát triển sáng tạo những nguyên tắc cơ bản về xây dựng đảng cộng sản của Đảng cộngsản Việt Nam
- Kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên tắc xây dựng Đảng;
- Kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm, biểu hiện phủ nhận tính tất yếu ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, vi phạm cácnguyên tắc của Đảng;
Trang 74 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Chuẩn đầu ra
Sau khi kết thúc bài giảng học viên có thể đạt được:
Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh giá
Trang 8* Về kiến thức:
- Hiểu được quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về tính tất yếu ra đời
của đảng cộng sản; Phân tích phân tích sự vận dụng sáng tạo và phát triển
học thuyết Mác - Lênin về đảng trong quá trình thành lập Đảng của Đảng
Cộng sản Việt Nam
Hiểu được các nguyên tắc về xây dựng Đảng cộng sản của chủ nghĩa Mác
-Lênin; Phân tích được sự vận dụng, phát triển sáng tạo những nguyên tắc cơ bản
về xây dựng Đảng Cộng sản của Đảng cộng sản Việt Nam
* Về kỹ năng:
- Đánh giá sự vận dụng, phát triển sáng tạo của Đảng cộng sản Việt Nam
đối với quy luật ra đời của Đảng cộng sản và các nguyên tắc xây dựng
Đảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác - Lênin
- Tham gia xây dựng các quy chế, quy định, nội dung, kế hoạch và biện
pháp thực hiện tốt các nguyên tắc xây dựng Đảng tại đảng bộ, chi bộ
* Về tư tưởng:
- Kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên tắc xây dựng Đảng;
- Kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm, biểu hiện phủ nhận tính tất
yếu ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, vi phạm các nguyên tắc của Đảng;
- Phân tích sự vận dụngsáng tạo và phát triển họcthuyết Mác - Lênin về đảngtrong quá trình thành lậpĐảng của Đảng Cộng sảnViệt Nam
- Phân tích sự vận dụng,phát triển sáng tạo nhữngnguyên tắc cơ bản về xâydựng Đảng Cộng sản củaĐảng cộng sản Việt Nam
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
Trang 9dạy học NỘI DUNG CHI TIẾT
1 TƯ TƯỞNG CỦA C MÁC - PH ĂNGGHEN VỀ ĐẢNG CỘNG
SẢN
* Câu hỏi trước giờ lên lớp:
1 Quan điểm của Mác –Ăngghen, Lênin về sự ra đời củaĐảng cộng sản
* Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1 Đồng chí phân tích sự vậndụng, phát triển của Lênin về cácnguyên tắc xây dựng Đảng kiểumới
2 Đồng chí hãy phân tích sự vận
dụng sáng tạo và phát triển họcthuyết Mác - Lênin về đảng trongquá trình thành lập Đảng củaĐảng Cộng sản Việt Nam
3 Đồng chí hãy phân tích sự vận
dụng, phát triển sáng tạo nhữngnguyên tắc cơ bản về xây dựngđảng cộng sản của Đảng cộng sản
1.1 Tính tất yếu khách quan về sự ra đời các đảng cộng sản - Thuyết trình
* Đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến cách mạng xã hội; cách mạng vô
sản thắng lợi dẫn tới chuyên chính vô sản
* Muốn cuộc cách mạng vô sản thắng lợi phải có một lực lượng tiên
tiến, ưu tú đứng ra đoàn kết, tập hợp, lãnh đạo nhân dân Đó chính là
tính tất yếu khách quan thành lập các Đảng cộng sản
1.2 Quy luật ra đời và những nguyên tắc tổ chức, hoạt động của
đảng cộng sản
1.2.1 Quy luật ra đời của đảng cộng sản - Thuyết trình
Đảng cộng sản ra đời là kết quả tất yếu của sự kết hợp chủ nghĩa xã hội
khoa học với phong trào công nhân
1.2.2 Những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của đảng cộng sản - Thuyết trình
Một là, Đảng cộng sản là đội tiên phong của giai cấp, có lý luận cách
mạng, giác ngộ và kiên quyết trong hoạt động thực tiễn
Hai là, đảng cộng sản là một chính đảng độc lập, mang bản chất giai
cấp công nhân rõ rệt
Ba là, đảng cộng sản được xây dựng trên tinh thần của nguyên tắc tập
trung dân chủ
Bốn là, người vào đảng phải thừa nhận thế giới quan cộng sản chủ
nghĩa; hành động phù hợp mục tiêu, nhiệm vụ của đảng; tự giác phục
Trang 10tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của đảng Việt Nam
* Câu hỏi sau giờ lên lớp
Từ lý luận học thuyết Mác - Lênin
về đảng cộng sản, đồng chí có thểvận dụng như thế nào trong thựchiện nhiệm vụ xây dựng Đảnghiện nay?
Bốn là, người vào đảng phải thừa nhận thế giới quan cộng sản chủ
nghĩa; hành động phù hợp mục tiêu, nhiệm vụ của đảng; tự giác phục
tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của đảng
Năm là, đảng phải thường xuyên được củng cố vững chắc, thống nhất
về tư tưởng và tổ chức
Sáu là, đảng phải có cơ cấu tổ chức phù hợp
Bảy là, đảng được xây dựng trên tinh thần của chủ nghĩa quốc tế vô sản,
"vô sản tất cả các nước đoàn kết lại"
2 V.I LÊNIN KẾ THỪA VÀ PHÁT TRIỂN SÁNG TẠO TƯ
TƯỞNG CỦA C MÁC VÀ PH ĂNGGHEN VỀ ĐẢNG CỦA GIAI
CẤP CÔNG NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
2.1 Điều kiện lịch sử mới và tổ chức của những người cách mạng
Nga cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
- Thuyết trình
- Chủ nghĩa tư bản phát triển từ tự do cạnh tranh đến độc quyền và trở
thành chủ nghĩa đế quốc; nhiệm vụ lãnh đạo cách mạng vô sản đặt ra
trước những người cách mạng Nga
Chủ nghĩa cơ hội đã lũng đoạn Quốc tế II Đảng Công nhân dân chủ
-xã hội Nga ra đời cuối thế kỷ XIX, nhưng sớm lâm vào khủng hoảng về
chính trị, tư tưởng và chưa định hình về tổ chức
2.2 Những nguyên tắc Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Nga
do V.I Lênin khởi xướng
Thảo luận nhóm
2.2.1 Đảng là đội tiên phong có tổ chức và là tổ chức chặt chẽ nhất,
Trang 11giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
2.2.2 Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt
động của Đảng
2.2.3 Đảng được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ
2.2.4 Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân, kiên quyết đấu
tranh ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa rời quần chúng
2.2.5 Đảng là một khối đoàn kết thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ
chức; tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của đảng
2.2.6 Khi có chính quyền, đảng là hạt nhân lãnh đạo chuyên chính vô
sản và là một bộ phận của hệ thống đó
2.2.7 Đảng mạnh lên do thường xuyên đấu tranh chống chủ nghĩa cơ
hội trong đảng
2.2.8 Đảng tuân theo chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân
3 ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VẬN DỤNG, PHÁT TRIỂN
SÁNG TẠO HỌC THUYẾT MÁC - LÊ NIN VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN
3.1 Đảng ta đã vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết Mác - Lênin
về đảng trong quá trình thành lập Đảng
Thảo luận nhóm
3.2 Trong suốt quá trình phát triển, Đảng ta luôn vận dụng và phát
triển sáng tạo những nguyên tắc xây dựng đảng của chủ nghĩa Mác - Lê
nin
Thảo luận nhóm
3.3 Đảng ta giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của
Đảng trong giai đoạn cách mạng hiện nay
4 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA HỌC THUYẾT MÁC - LÊNIN VỀ
ĐẢNG CỘNG SẢN
- Thuyết trình
Trang 124.1 Học thuyết Mác - Lênin về đảng cộng sản là hệ thống lý luận khoa
học, các đảng cộng sản cách mạng chân chính phải được xây dựng trên
cơ sở lý luận ấy
4.2 Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, đảng cộng sản nào từ bỏ những
nguyên tắc về đảng trong học thuyết Mác - Lênin sẽ không còn sức
mạnh, nhất định suy yếu và thất bại
4.3 Sự kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết Mác
-Lênin về đảng cộng sản bảo đảm cho Đảng ta luôn trong sạch, vững
mạnh, hoàn thành sự nghiệp cách mạng vẻ vang mà giai cấp công nhân,
nhân dân lao động và dân tộc giao phó
6 tài liệu học tập
6.1 Tài liệu phải đọc:
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị - Xây dựng Đảng, Nxb Lý luận
Chính trị, Hà Nội, tr.2 -44
6.2 Tài liệu nên đọc:
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, H.2016.
- Chỉ thị số 23 ngày 9/2/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng học tập, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin
7 Yêu cầu đối với học viên
Trang 13- Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu của
khoa đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liên quan đến nội dungbài giảng để trao đổi, xây dựng bài
- Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi
được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
- Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến bài
giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
Trang 14II BÀI GIẢNG SỐ: 02
1- Tên bài giảng: ĐẢNG CẦM QUYỀN VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
2- Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút).
3- Mục tiêu
Bài giảng này cung cấp cho học viên:
* Về kiến thức:
- Những vấn đề lý luận cơ bản về đảng cầm quyền và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam;
- Thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ta trong hơn 30 năm qua;
- Mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới
* Về kỹ năng:
- Phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về đảng cầm quyền và phương thức lãnh đạo của Đảng;
- Đánh giá thực tiễn về Đảng ta cầm quyền và phương thức lãnh đạo của Đảng;
- Tham gia xây dựng quy chế, quy định hoạt động của cấp ủy nhằm đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
* Về tư tưởng:
- Kiên định vị thế cầm quyền, vai trò lãnh đạo của Đảng;
- Thống nhất tư tưởng, có quyết tâm chính trị cao trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới;
- Nêu cao tinh thần trách nhiệm, tính tiền phong, gương mẫu trong hành động cho quần chúng noi theo
- Kiên quyết đấu tranh với những luận điệu xuyên tac, phủ nhận vai trò cầm quyền, lãnh đạo cách mạng của Đảng
4- Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh giá
Trang 15Sau khi kết thúc bài giảng, học viên có thể đạt được:
* Về kiến thức:
- Hiểu rõ tính tất yếu, vai trò, đặc điểm cầm quyền và phương thức
lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
- Nhận thức được thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam trong hơn 30 năm qua; các quan điểm, phương
hướng, nhiệm vụ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
trong điều kiện mới
* Về kỹ năng:
- Phân tích đặc điểm cầm quyền của Đảng ta
- Đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp góp phần đổi mới phương
thức lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới
- Tham gia xây dựng quy chế, quy định đổi mới phương thức lãnh
- Kiên quyết đấu tranh chống lại các âm mưu của các thế lực thù
địch, bất mãn chính trị đòi xóa bỏ vai trò cầm quyền, lãnh đạo của
Đảng
- Phân tích vai trò, đặc điểm cầm quyền và phương thức lãnh đạo của Đảng
- Phân tích thực trạng, quan điểm, phương hướng, nhiệm vụ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 165- Nội dung cho tiết và hình thức tổ chức dạy - học
Nội dung chi tiết Hình thức tổ chức dạy học Câu hỏi đánh giá quá
Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1- Đồng chí hãy chứngminh cơ sở chính trị,pháp lý và thực tiễn đểkhẳng định Đảng Cộngsản Việt Nam là đảngcầm quyền, lãnh đạoNhà nước và xã hội làmột đòi hỏi tất yếukhách quan
2- Nêu và phân tíchnhững nguy cơ của
1.1.1- Đảng cầm quyền: là khái niệm để chỉ đảng chính trị trong thời kỳ
giành được quyền thiết lập và sử dụng bộ máy chính quyền để thực hiện
mục tiêu, nhiệm vụ của đảng cầm quyền theo hiến pháp, pháp luật
1.1.2- Đảng cộng sản cầm quyền: là đảng đã giành được địa vị cầm
quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội thực hiện mục tiêu, lý tưởng của
Đảng, phù hợp với mục đích, lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao
động và dân tộc
1.1.3- Tính tất yếu về Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền Thảo luận nhóm
- Cơ sở chính trị: Mục tiêu, lý tưởng, đường lối của Đảng phù hợp với
mục đích, lợi ích của nhân dân, dân tộc
- Cơ sở pháp lý: Hiến định trong Hiến pháp
- Thực tiễn: Cách mạng Việt Nam dưới sự cầm quyền, lãnh đạo của Đảng
gần 90 năm qua đã chứng minh vai trò của Đảng
Thuyết trình
1.2- Đặc điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền Học viên đọc giáo trình
- Trải qua quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ mới dành được chính
Trang 17- Nhiệm vụ chính trị thay đổi
- Có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân,
vì nhân dân
- Phương thức lãnh đạo của Đảng thay đổi căn bản
- Là Đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội
- Đảng cầm quyền, lãnh đạo trong điều kiện Nhà nước pháp quyền XHCN
đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện
- Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong khi Đảng cũng
đang trong quá trình xây dựng, chỉnh đốn, nâng cao năng lực cầm quyền,
lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
Đảng ta cầm quyền hiệnnay
3- Phân tích những nộidung đổi mới phươngthức lãnh đạo của Đảng.4- Đánh giá thực trạngđổi mới phương thứclãnh đạo của cấp ủy, tổchức đảng ở địaphương, cơ quan, đơnvị
5- Phân tích phươnghướng, nhiệm vụ tiếptục đổi mới phươngthức lãnh đạo của Đảngtrong tình hình mới
Câu hỏi sau giờ lên lớp:
Từ lý luận về phươngthức lãnh đạo của Đảng,đồng chí vận dụng nhưthế nào vào đổi mới
1.3- Nguy cơ của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền Thảo luận nhóm
- Là Đảng duy nhất cầm quyền
- Dễ chủ quan, duy ý chí, sai lầm về đường lối
- Nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa
- Nguy cơ tụt hậu về kinh tế
- Tham nhũng, lãng phí, quan liêu
- Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
- Các thế lực thù địch lợi dụng để chống, phá
Thuyết trình
2 ĐỔI MỚI PTLĐ CỦA ĐẢNG CSVN TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
2.1- Quan niệm phương thức lãnh đạo, đổi mới phương thức lãnh đạo Thuyết trình
Trang 18của Đảng, nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng phương thức lãnh đạo
của cấp ủy, tổ chứcđảng ở địa phương, cơquan, đơn vị
2.1.1- Quan niệm
Phương thức lãnh đạo của Đảng là hệ thống các hình thức, phương
pháp, biện pháp, qui trình, lề lối làm việc, tác phong công tác mà Đảng sử
dụng để tác động vào các lực lượng xã hội, các tổ chức, cá nhân , biến
các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng thành nhận thức và hành
động của đối tượng lãnh đạo, nhằm thực hiện bằng được các nhiệm vụ
cách mạng do Đảng đề ra
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng là toàn bộ hoạt động của Đảng
và những tổ chức có liên quan nhằm thay đổi từng phần hoặc toàn bộ một
nội dung nào đó của phương thức lãnh đạo hiện có theo hướng tích cực,
tiến bộ, bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng đem lại kết quả cao hơn, nhằm
thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng
Học viên đọc giáo trình
- Việc chuẩn bị và ban hành nghị quyết
- Việc tổ chức thực hiện nghị quyết
- Đổi mới phong cách, lề lối làm việc
- Đổi mới công tác tổ chức và cán bộ
- Phát huy mạnh mẽ vai trò của các tổ chức đảng và tính tiền phong,
gương mẫu của đảng viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước, MTTQ
Thuyết trình
Trang 19và các tổ chức chính trị - xã hội.
- Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát
2.2.1- Những ưu điểm cơ bản
- Đã ban hành nhiều quy chế, quy định, quy trình
- Đổi mới phong cách, lề lối làm việc
- Thực hiện chế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với phát huy tính chủ động,
sáng tạo và trách nhiệm của cá nhân, của người đứng đầu
- Coi trọng việc phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức đảng, đảng
viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước, đoàn thể
- Có những đổi mới trong việc ra và tổ chức thực hiện nghị quyết, kiểm
tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết
- Cải cách thủ tục hành chính có nhiều tiến bộ
Học viên đọc giáo trình
2.2.2- Những hạn chế, khuyết điểm
- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trận Tổ
quốc và các tổ chức chính trị - xã hội còn chậm, lúng túng, bất cập
- Chưa xác định rõ nội dung và phương thức cầm quyền của Đảng
- Chưa thật sự phát huy vai trò gương mẫu của các tổ chức đảng, đảng
viên,
- Chưa khắc phục được tình trạng ban hành nhiều nghị quyết; có một số
nội dung thiếu tính khả thi, chưa tính kỹ nguồn lực và điều kiện thực hiện
Học viên đọc giáo trình
Trang 20- Chưa thật tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám
sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết; một số nghị quyết chậm đi
vào cuộc sống
- Còn biểu hiện quan liêu, cửa quyền, chưa thực sự sâu sát thực tế, cơ sở
- Vẫn còn tình trạng nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít
2.3- Phương hướng, nhiệm vụ tiếp tục đổi mới PTLĐ của Đảng trong
điều kiện mới
Thảo luận nhóm
2.3.1- Đổi mới PTLĐ đối với Nhà nước:
- Nâng cao hiệu quả lãnh đạo Nhà nước thể chế hoá đường lối của Đảng
thành Hiến pháp, pháp luật, chính sách
- Lãnh đạo xây dựng Nhà nước phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới, bảo
đảm xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu lực,
hiệu quả cao
- Kết hợp chặt chẽ việc lãnh đạo bằng tổ chức đảng với lãnh đạo thông
qua cá nhân đảng viên, nhất là người đứng đầu
- Thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước
Thuyết trình
2.3.2- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận, các
đoàn thể:
- Nâng cao chất lượng định hướng của Đảng đối với Mặt trận và các đoàn
thể (về chính trị, tư tưởng, phương thức hoạt động; về tổ chức và cán bộ;
về mục tiêu, phương hướng phát triển, nội dung hoạt động trong từng thời
Thuyết trình
Trang 21- Lãnh đạo thể chế hoá kịp thời các chủ trương của Đảng về dân vận, về
đại đoàn kết, về công tác mặt trận, đoàn thể thành chính sách, pháp luật
nhà nước
- Đổi mới cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với Mặt trận và các đoàn
thể chính trị – xã hội; xây dựng các qui chế, qui định; tăng cường hoạt
động của ban dân vận cấp uỷ
- Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc hoạt động
2.3.3- Xây dựng các quy chế, quy định hoạt động của Đảng:
- Xây dựng các quy chế, quy định.
- Quy định rõ quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên.
- Xây dựng văn hóa trong Đảng, Nhà nước, xã hội; đạo đức cách mạng
- Đổi mới phong cách, lề lối làm việc
- Nâng cao chất lượng đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước
- Tăng cường lãnh đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết
Trang 22- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị: Xây dựng Đảng, Nxb Lý luận Chính
trị, Hà Nội, 2018, tr.286 -tr.302
6.2- Tài liệu nên đọc
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia - sự thật, Hà Nội 2016.
- Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 30-7-2007 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về Tiếp tục
đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị.
- Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương về Một số vấn đề
tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiêu quả.
- Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII Về tập trung
xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
7 Yêu cầu đối với học viên
- Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu của khoa
đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liên quan đến nội dung bàigiảng để trao đổi, xây dựng bài
- Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi được
phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
- Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến bài giảng;
chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
III BÀI GIẢNG SỐ 03
1 Tên bài: CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2 Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút)
Trang 233 Mục tiêu
Bài này cung cấp cho học viên:
* Về kiến thức: giúp người học nắm được cơ sở lý luận, thực tiễn, vai trò, nội dung những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của
Đảng Cộng sản Việt Nam; tình hình thực hiện các nguyên tắc và quan điểm, giải pháp tiếp tục thực hiện tốt các nguyên tắc tổ chức vàhoạt động của Đảng hiện nay
* Về kỹ năng: Học viên có khả năng hiểu rõ, vận dụng đánh giá thực tiễn thực hiện các nguyên tắc tại đảng bộ, chi bộ nơi mình
sinh hoạt, từ đó rút ra những biện pháp cụ thể để thực hiện các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam hiệuquả hơn
* Về tư tưởng: nâng cao nhận thức và niềm tin; xác định trách nhiệm trong thực hiện đúng đắn các nguyên tắc tổ chức và hoạt
- Phân tích được cơ sở lý luận, thực tiễn, vai trò, nội dung
những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản
Việt Nam hiện nay
* Về kỹ năng:
- Vận dụng lý luận để đánh giá tình hình; đề xuất giải pháp
góp phần thực hiện các nguyên tắc tại đảng bộ, chi bộ
* Về tư tưởng:
- Tin tưởng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình
hình hiện nay
- Xác định trách nhiệm và thái độ đúng đắn trong tham gia thực
hiện, bảo vệ các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng
- Phân tích những ưu điểm vàhạn chế trong việc thực hiệncác nguyên tắc tổ chức và hoạtđộng của Đảng tại đơn vị đồngchí đang công tác
- Phân tích các biện pháp màđồng chí sẽ thực hiện để thựchiện tốt hơn các nguyên tắc tổchức và hoạt động của Đảng tạichi bộ đồng chí
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 245 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
tổ chức và hoạt độngcủa Đảng Cộng sản
Việt Nam hiện nay.
* Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1 Tại sao 1 nghịquyết có sự thốngnhất cao khi ban hànhnhưng lại không cógiá trị thi hành?
2 Biện pháp để tiếptục thực hiện tự phêbình và phê bình theoNghị quyết Trungương 4 khoá XII tạichi bộ của đồng chí
3 Những ưu điểm, hạnchế trong thực hiệnnguyên tắc Đoàn kếtthống nhất tại đảng bộ(chi bộ) của đồng chí
4 Tình hình thực hiệnnguyên tắc Đảng gắn
1 NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG ĐẢNG
1.1 Sự hình thành, phát triển của nguyên tắc tập trung dân chủ trong
- Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ lịch sử của Đảng
- Xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế
- Xuất phát từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của Đảng Cộng sản Việt Nam
1.3 Vai trò của nguyên tắc tập trung dân chủ - Thuyết trình
- Là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng
- Là nguyên tắc phân biệt chính đảng cách mạng chân chính của giai cấp
công nhân với các đảng phải khác
- Là nguyên tắc chi phối các nguyên tắc khác
1.4 Nội dung, bản chất của nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng - Thuyết trình
1.4.1 Nội dung nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng
- Trong xây dựng hệ thống tổ chức bộ máy Đảng
- Trong xây dựng nghị quyết
- Trong thực hiện nghị quyết
- 7 quyền dân chủ của đảng viên
1.4.2 Bản chất nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng
Là sự thống nhất của hai mặt tập trung và dân chủ:
- Tập trung trên nền tảng của dân chủ
Trang 25- Dân chủ dưới sự dẫn dắt của tập trung bó mật thiết với nhân
dân hiện nay
5 Tình hình thực hiệnnguyên tắc Đảng hoạtđộng trong khuôn khổHiến pháp và pháp luậtcủa tổ chức đảng vàđảng viên hiện nay
* Câu hỏi sau giờ lên lớp
1 Phân tích những ưuđiểm và hạn chế trongviệc thực hiện cácnguyên tắc tổ chức vàhoạt động của Đảng tạiđơn vị đồng chí đangcông tác
2 Phân tích các biệnpháp mà đồng chí sẽthực hiện để thực hiệntốt hơn các nguyên tắc
- Tích cực đổi mới phong cách, phương thức lãnh đạo, tác phong, lề lối làm
việc của cấp ủy, tổ chức đảng
- Đổi mới công tác bầu cử, thí điểm chủ trương đại hội đảng ở cơ sở bầu
BTV, BT, PBT
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
1.5.2 Khuyết điểm
- Một số tổ chức đảng kỷ luật chưa nghiêm, một số nơi mất đoàn kết nghiêm trọng
- Không ít nơi còn tình trạng mất dân chủ hoặc dân chủ hình thức, dân chủ
cực đoan, tự do, vô kỷ luật
- Một số cấp uỷ, tổ chức đảng và cán bộ lãnh đạo thiếu tôn trọng và phát huy
quyền làm chủ của đảng viên, ít lắng nghe ý kiến cấp dưới Cán bộ lãnh đạo
ở một số nơi còn gia trưởng, độc đoán, chuyên quyền, trù dập, ức hiếp cấp
dưới; còn tình trạng bè cánh, cục bộ
- Một số nơi vi phạm nguyên tắc trong xây dựng tổ chức bộ máy, trong công
tác cán bộ, trong sinh hoạt đảng
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
1.6 Giải pháp chủ yếu để thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ
hiện nay
- Nhận thức đúng đắn và sâu sắc về nguyên tắc TTDC, thông qua học tập,
liên hệ cơ quan/đơn vị tìm ưu điểm, khuyết điểm và biện pháp khắc phục
- Quy chế hoá nguyên tắc cho phù hợp chức năng, nhiệm vụ để thực hiện
nghiêm túc, chống hình thức
- Phát huy dân chủ đi đôi giữ vững kỷ luật và tăng cường kỷ cương trong
- Thuyết trình
Trang 26- Thực hiện tốt chế độ tập thể LĐ, cá nhân phụ trách
- Kiểm tra, giám sát việc thực hiện tốt nguyên tắc TTDC
của Đảng tại chi bộđồng chí
2 NGUYÊN TẮC TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH
2.1 Khái niệm
- Tự phê bình là cá nhân (cơ quan hoặc đoàn thể) thật thà nhận khuyết điểm
của mình để sửa chữa, để người khác giúp mình sửa chữa, mà cũng để người
khác biết mà tránh những khuyết điểm mình đã phạm
- Phê bình là thấy ai (cá nhân, cơ quan, đoàn thể) có khuyết điểm thì thành
khẩn nói cho họ biết để họ sửa chữa, để họ tiến bộ
- Xuất phát từ quy luật phát triển của ĐCS
- Xuất phát vai trò, tác dụng của TPB & PB
- Xuất phát từ kinh nghiệm thực tiễn của phong trào cộng sản, công nhân
quốc tế và hoạt động thực tiễn của ĐCS Việt Nam
2.3 Tính chất của tự phê bình và phê bình trong Đảng
2.4.1 Nội dung tự phê bình và phê bình trong Đảng
- Toàn bộ các mặt hoạt động cả Đảng và của mọi cán bộ, đảng viên
- Thuyết trình
2.4.2 Hình thức tự phê bình và phê bình trong Đảng
- Cấp trên đối với cấp dưới; cấp dưới phê bình cấp trên; cùng cấp
- Hội nghị chi bộ, đảng bộ thường kỳ; các đại hội Đảng các cấp; các đợt sinh
hoạt chính trị tập trung; các báo cáo; qua các phương tiện thông tin đại
chúng
Trang 272.4.3 Phương pháp tự phê bình và phê bình trong Đảng
- Cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẻo và khéo léo về cách thức tiến hành
- Không nên dùng phương pháp hành chính, mệnh lệnh
- Đúng lúc, đúng chỗ, có cách nói thích hợp để người đuợc phê bình dễ tiếp
thu, sửa chữa
2.5 Thực trạng thực hiện nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong
Đảng hiện nay
2.5.1 Ưu điểm
- Được nhiều cấp uỷ, tổ chức đảng coi trọng, duy trì đều đặn…
- Đã kết hợp với việc phân loại, đánh giá TCCSĐ và đảng viên
- Nâng cao nhận thức chính trị, tinh thần trách nhiệm, coi trọng dân chủ,
đoàn kết trong các tổ chức đảng của cán bộ, đảng viên
- Đã xử lý, giải quyết được nhiều vụ việc nổi cộm, tồn đọng trong các tổ
chức đảng
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
2.5.2 Khuyết điểm
- Chưa duy trì thành chế độ thường xuyên trong sinh hoạt đảng
- Tình trạng phê bình nể nang, né tránh lựa chiều; phê bình không rõ địa chỉ;
không tập trung vào các vấn đề chủ yếu thuộc về chức trách, nhiệm vụ, phẩm
chất đạo đức, lối sống, phong cách…
- Tình trạng lợi dụng TPB & PB để tranh cãi, trả thù, vi phạm nhân phẩm…
- Sau PB, tình hình đoàn kết nhiều nơi còn phức tạp
- Phê bình chưa gắn với kiểm tra, kỷ luật
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
Thảo luận nhóm
2.6 Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng tự phê bình và phê
bình trong Đảng hiện nay
- Quán triệt vai trò, ý nghĩa, tính chất của TPB & PB
- Cụ thể hoá các chương trình/nghị quyết/quy định/hướng dẫn của cấp trên
vào địa phương/đơn vị
- Thực hiện nguyên tắc TTDC, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời
khi phê bình
- Thuyết trình
Trang 28- Thực hiện TPB, PB thành chế độ thường xuyên trong sinh hoạt Đảng.
- Kết hợp phê bình trong Đảng với phê bình của quần chúng cho Đảng
- Gắn TPB, PB với kiểm tra, giám sát, KLĐảng, xử lý nghiêm minh
- Tăng cường vai trò, trách nhiệm của cấp trên
3 NGUYÊN TẮC ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG
3.1 Khái niệm đoàn kết thống nhất trong Đảng
- Là sự thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thống nhất ý chí và hành
động dựa trên đường lối cách mạng đúng đắn và những nguyên tắc tổ chức
của đảng vô sản
- Thuyết trình
3.2 Cơ sở lý luận, thực tiễn
- Xuất phát từ bản chất và yêu cầu nhiệm vụ của Đảng;
- Xuất phát từ vai trò của ĐKTN trong Đảng
- Truyền thống ĐKTN của Đảng được kế thừa và phát huy
- Đã xây dựng, phát huy được sức mạnh của khối ĐĐK toàn dân tộc, huy
động được sức mạnh đoàn kết quốc tế
- Hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân trong cả nước, đất
nước thống nhất đi lên CNXH
- Từ 1986 đến nay, Đảng vẫn giữ vững và phát huy truyền thống ĐKTN
trong Đảng, tăng cường đoàn kết toàn dân…
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
- Đoàn kết xuôi chiều…
- Một số vụ rối ren có sự tham gia, cầm đầu của đảng viên
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
Trang 29- Một số nơi có hiện tượng mất ĐK giữa lãnh đạo Đảng, chính quyền, cấp
- Thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, nhất là
nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình
- Tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng, chăm lo củng cố tình đồng chí
trong Đảng, chống chủ nghĩa cá nhân
- Bố trí đúng người đứng đầu tổ chức đảng, chính quyền và đoàn thể
- Xây dựng và thực hiện đúng quy chế làm việc, đó là cơ sở đảm bảo sự
thống nhất trong tổ chức
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện sớm và tập trung xử lý
dứt điểm tình trạng mất đoàn kết
- Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách; xóa bỏ các bất bình đẳng về thu
nhập, điều kiện làm việc
- Phòng chống sự tấn công phá hoại khối đoàn kết thống nhất trong Đảng của
các thế lực thù địch
- Thuyết trình
- Hỏi đáp
4 NGUYÊN TẮC ĐẢNG GẮN BÓ MẬT THIẾT VỚI NHÂN DÂN
4.1 Cơ sở lý luận, thực tiễn của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với
nhân dân
- Thuyết trình
- Xuất phát từ vai trò của nhân:
- Xuất phát từ bản chất và mục đích của Đảng
- Xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử
4.2 Nội dung của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân
- Mọi chủ trương, chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyện
vọng và khả năng của nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ
- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, động viên, tổ chức nhân dân thực
hiện đường lối, chủ trương của Đảng
- Thực hiện nguyên tắc dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng
- Thuyết trình
Trang 30- Tổ chức đảng làm tốt nguyên tắc dân vận.
- Cán bộ lãnh đạo phải thường xuyên sát cơ sở, sát nhân dân
- Mỗi đảng viên phải thực sự vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ
trung thành của nhân dân
- Lãnh đạo xây dựng và phát huy tốt vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội
- Tiến hành thường xuyên đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục tình trạng quan
- Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, chính sách về tăng
cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân
- Nhiều nghị quyết, chính sách đúng đắn
- Việc tập hợp nhân dân với các hình thức đa dạng có bước phát triển mới
Khối đại đoàn kết toàn dân tộc được mở rộng hơn
- Quan hệ gắn bó giữa Đảng và nhân dân được tiếp tục phát huy
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
4.3.2 Khuyết điểm
- Quan hệ giữa Đảng và nhân dân có lúc, có nơi bị xói mòn
- Lòng tin của nhân dân đối với Đảng bị giảm sút
- Thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về công tác quần chúng thành
những chính sách cụ thể đối với các tầng lớp, giai cấp còn bất cập
- Dân chủ ở cơ sở bị vi phạm ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực
- Việc tập hợp thu hút quần chúng còn hạn chế
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
4.4 Giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc nguyên tắc Đảng gắn bó với
nhân dân hiện nay
- Thực hiện đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh GCCN với nông dân
và đội ngũ trí thức; phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân
để XDĐ CB, ĐV vừa là người lãnh đạo, vừa là người công bộc của nhân
- Thuyết trình
Trang 31- Đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, hoàn thiện đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng cho phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước; kết hợp
hài hòa sự phát triển kinh tế với đảm bảo sự tiến bộ và công bằng xã hội trên
phạm vi cả nước cũng như ở từng lĩnh vực, từng địa phương, từng chính sách
- Xuất phát từ vị trí, vai trò của Đảng, Nhà nước, bản chất của Hiến pháp và
pháp luật trong điều kiện Đảng cầm quyền
- Xuất phát từ yêu cầu của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền
- Xuất phát từ yêu cầu XDĐ ngày càng trong sạch, không ngừng đổi mới và nâng
cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng
- Xuất phát từ kinh nghiệm thực tiễn
- Thuyết trình
5.2 Nội dung của nguyên tắc Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp
và pháp luật
- Thuyết trình
- Vị trí, vai trò của Đảng được chế định trong Hiến pháp và pháp luật, bảo
đảm tính hợp hiến, hợp pháp vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước,
- Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình,
song không được trái với Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước
- Tổ chức đảng và đảng viên gương mẫu tuân thủ Hiến pháp và pháp luật
5.3 Thực trạng thực hiện nguyên tắc Đảng hoạt động trong khuôn khổ
Hiến pháp và pháp luật
Thảo luận nhóm
Trang 32- Có nhiều tiến bộ trong việc thể chế hóa và thực hiện chủ trương, đường lối
của Đảng thành pháp luật và các chính sách của Nhà nước
- Đảng đã tăng cường lãnh đạo lập pháp để xây dựng, hoàn thiện hệ thống
Hiến pháp và pháp luật; đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN
- Cán bộ, đảng viên đã nâng cao ý thức chấp hành chính sách, pháp luật, của
Nhà nước Nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật đã bị kiên quyết xử lý
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
5.3.2 Khuyết điểm
- Vị trí, vai trò, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng trong nhiều tổ
chức, lĩnh vực chưa được thể chế hóa, cụ thể hóa
- Đã xảy ra một số trường hợp trình tự ra quyết sách của Đảng chưa thật sự
phù hợp với quy định của Hiến pháp và pháp luật
- Một số cấp ủy, tổ chức đảng ra nghị quyết quyết định trái thẩm quyền, pháp
luật
- Có cấp ủy can thiệp quá sâu vào hoạt động hành pháp, tư pháp
- Có cán bộ nhân danh TCĐ gây áp lực ảnh hưởng đến việc thực hiện luật
pháp và chính sách của cơ quan, nhà nước
Một bộ phận không nhỏ CB, ĐV chưa gương mẫu thực hiện pháp luật, thậm
chí coi thường, cố ý làm trái pháp luật
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
5.3.3 Giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc Đảng hoạt động trong
khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật hiện nay
- Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm thực
thi Hiến pháp và pháp luật cho CB, ĐV, nhân dân
- Nâng cao chất lượng thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành
pháp luật; lãnh đạo xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hoàn thiện
- Thuyết trình
Trang 33- Tiếp tục thể chế hóa vị trí, vai trò của Đảng Tạo chuyển biến mạnh mẽ về
công tác XDĐ, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa chấp hành ĐLĐ với
chấp hành pháp luật của ĐV
- Lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN đủ sức thể chế
hóa Cương lĩnh, đường lối của Đảng thành hệ thống pháp luật ngày càng
hoàn thiện, đồng bộ và hoạt động có hiệu lực, hiệu quả
- Tăng cường kiểm tra, giám sát TCĐ và ĐV chấp hành Hiến pháp và pháp
luật
- Phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm túc các trường hợp vi phạm nguyên tắc
này, không có ngoại lệ
6 Tài liệu học tập
6.1 Tài liệu phải đọc
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị - Xây dựng Đảng, Nxb Lý luận Chính
trị, Hà Nội
- Điều lệ Đảng, Nxb CTQG, H., 2011, tr 5, 16-19
- Văn hội Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương H.2016
- Quy định 29 QĐ/TW, ngày 25.7.2016 Quy định thi hành Điều lệ Đảng
6.2 Tài liệu nên đọc
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30-10-2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh”
- PGS.TS Nguyễn Văn Giang: Các nguyên tắc tổ chức và hoath động của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay - Lý luận và thựctiễn, NXB Lý luận chính trị, 2017
7 Yêu cầu đối với học viên
Trang 34- Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu của khoa đã
định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liên quan đến nội dung bài giảng đểtrao đổi, xây dựng bài
- Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi được phép,
tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
- Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến bài giảng;
chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
Trang 35IV BÀI GIẢNG SỐ 04
1 Tên bài giảng: CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2 Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút)
3 Mục tiêu
Bài này cung cấp cho học viên:
* Về kiến thức: Giúp học viên nắm vững những vấn đề lý luận cơ bản về công tác tư tưởng của Đảng như: khái niệm có liên
quan, tính chất, cấu trúc, vị trí, vai trò, nhiệm vụ, hình thức, nguyên tắc, phương châm công tác tư tưởng; thực trạng và những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của Đảng giai đoạn hiện nay
* Về kỹ năng: Học viên có khả năng hiểu rõ, vận dụng đánh giá thực tiễn công tác tư tưởng của Đảng và tại đảng bộ, chi bộ nơi
mình sinh hoạt, từ đó rút ra những biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng theo chức năng, nhiệm vụ của bản thân.Đồng thời, học viên được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, phân tích, khái quát vấn đề
* Về tư tưởng: Trên cơ sở nắm vững những kiến thức cơ bản về công tác tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của học viên vào
công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình hiện nay; xác định trách nhiệm trong công tác tư tưởng và nhiệm vụ kiên định vềlập trường tư tưởng, rèn luyện đạo đức, lối sống
4 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Chuẩn đầu ra
Sau khi kết thúc bài học viên có thể đạt được:
Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh
giá
* Về kiến thức:
- Hiểu được những vấn đề lý luận cơ bản về công tác tư tưởng của Đảng,
thực trạng và những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng công tác tư
tưởng của Đảng giai đoạn hiện nay
* Về kỹ năng:
1 Trên cơ sở lý luận về hình thứccông tác tư tưởng của Đảng, đồngchí hãy đánh giá thực trạng và đềxuất giải pháp nhằm nâng cao chất
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 36- Vận dụng đánh giá thực tiễn công tác tư tưởng của Đảng và tại đảng bộ,
chi bộ nơi mình sinh hoạt, từ đó rút ra những biện pháp cụ thể để nâng cao
hiệu quả công tác tư tưởng theo chức năng, nhiệm vụ của bản thân
* Về tư tưởng:
Củng cố niềm tin của học viên vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
trong tình hình hiện nay; xác định trách nhiệm trong công tác tư tưởng và
nhiệm vụ kiên định về lập trường tư tưởng, rèn luyện đạo đức, lối sống
lượng vận dụng các hình thức côngtác tư tưởng tại đơn vị, địa phươngcủa đồng chí
2 Đánh giá tình hình công tác tưtưởng và đề xuất biện pháp góp phầnnâng cao chất lượng công tác tưtưởng của đơn vị, địa phương củađồng chí
5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
tư tưởng tại địaphương/đơn vị, đồng chí?
* Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1 Để giải quyết vấn đềtrên cần huy động nhữnglực lượng nào? Giải quyếtbằng cách nào?
2 Làm thế nào để tuyêntruyền, vận động nhândân từ bỏ hủ tục chữabệnh nhờ thày cúng, thàymo? Cần huy động cáclực lượng nào để thực
1 KHÁI NIỆM, CẤU TRÚC, VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC TƯ
TƯỞNG
1.1 Khái niệm, cấu trúc của công tác tư tưởng
1.1.1 Khái niệm công tác tư tưởng của Đảng
* CTTT của Đảng: Là hoạt động đặc biệt quan trọng của Đảng:
- Xác lập, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng; đường lối, chủ trương của Đảng,
chính sách và pháp luật của Nhà nước;
- Tạo sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận xã hội; cổ vũ, động
viên tinh thần sáng tạo cách mạng của nhân dân;
- Đấu tranh chống các thế lực thù địch trên mặt trận tư tưởng; góp phần xây
dựng nền văn hóa và con người mới xã hội chủ nghĩa; quảng bá hình ảnh tươi
đẹp của đất nước, con người Việt Nam
* Tính chất của CTTT
- CTTT thuộc về hoạt động lãnh đạo quan trọng hàng đầu của Đảng đối với nội
bộ Đảng, Nhà nước và xã hội
- Không phải chỉ là hoạt động nghiệp vụ đơn thuần Đảng chỉ đạo và tổ chức
các hoạt động: nghiên cứu, phát triển lý luận; truyền bá, giáo dục tư tưởng;
- Thuyết trình
Trang 37hiện thực hóa lý luận hiện?
3 Trên cơ sở lý luận vềhình thức công tác tưtưởng của Đảng, đồng chíhãy đánh giá thực trạng
và đề xuất giải phápnhằm nâng cao chấtlượng vận dụng các hìnhthức công tác tư tưởng tạiđơn vị, địa phương củađồng chí
4 Phân tích những ưuđiểm và hạn chế trongcông tác tư tưởng tại đơn
vị đồng chí đang công tác
và nêu các biện pháp màđồng chí sẽ thực hiện đểgóp phần nâng cao chấtlượng công tác tư tưởngtại đơn vị nơi đồng chíđang công tác
Cán bộ làm công tác tưtưởng cần có những phẩmchất và năng lực gì?
* Câu hỏi sau giờ lên lớp
- Biện pháp để tiếp tụcgiáo dục, rèn luyện đạođức cho cán bộ, đảngviên được hiệu quả
* Chủ thể CTTT: toàn Đảng (tổ chức đảng và đảng viên).
- Trách nhiệm tham gia: toàn bộ hệ thống chính trị và các cán bộ tư tưởng (bao
gồm cán bộ chuyên trách và bán chuyên trách), quần chúng nhân dân tích cực
* Đối tượng CTTT: Cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân.
Thảo luận nhóm
* Mục tiêu CTTT: xây dựng nền tảng tư tưởng của Đảng, làm cho thế giới
quan, nhân sinh quan cộng sản chiếm địa vị chủ đạo trong xã hội; tạo sự thống
nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận xã hội; làm cho cộng đồng quốc tế
hiểu biết đúng đắn về đất nước, con người và chế độ xã hội của Việt Nam, ủng
hộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta
- Thuyết trình
1.1.2 Cấu trúc của công tác tư tưởng
* Công tác lý luận:
- Hoạt động tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận,
- Cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định và cụ thể hóa đường lối;
- Hoạt động giáo dục, truyền bá lý luận, đưa lý luận vào cuộc sống
- Xây dựng phương pháp tư duy khoa học cho các đối tượng của CTTT
* Công tác tuyên truyền và cổ động:
- Truyền bá đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà
nước
- Cổ vũ, động viên tinh thần sáng tạo, cách mạng của nhân dân
- Tổ chức các phong trào cách mạng và phong trào thi đua của quần chúng;
- Đấu tranh chống các thế lực phản động trên mặt trận tuyên truyền
* Công tác văn hóa - văn nghệ:
- Thông qua những giá trị văn hóa, những hình tượng nghệ thuật, giáo dục cho
cán bộ, đảng viên và nhân dân tinh thần yêu nước, yêu chế độ…
- Giáo dục đạo đức và thẩm mỹ…
- Thuyết trình
Thảo luận nhóm 1.2 Vị trí, vai trò của công tác tư tưởng
Trang 38* Vị trí
- Là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của
Đảng;
- Là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nền tảng chính trị của chế độ;
- Đi trước, mở đường
- Bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng, làm cho hệ tư tưởng chiếm
vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội
- Giảng viên hướn dẫnhọc viên tự nghiên cứu
* Vai trò
- Xác lập, truyền bá, phát triển hệ tư tưởng
- Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho việc xây dựng, hoàn chỉnh đường
lối, chính sách, pháp luật
- Góp phần xây dựng con người mới XHCN
- Là phương thức thực hiện dân chủ XHCN; là vũ khí sắc bén đấu tranh về
tư tưởng, lý luận và văn hoá
- Góp phần trực tiếp nâng cao NLLĐ và SCĐ của Đảng, giáo dục, rèn luyện
đội ngũ cán bộ, đảng viên, tăng cường sự gắn bó giữa Đảng và nhân dân
- Giảng viên hướn dẫnhọc viên tự nghiên cứu
2 NHIỆM VỤ VÀ HÌNH THỨC CỦA CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
2.1 Những nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng
- Tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận để phát triển lý luận
- Truyền bá lý luận, nâng cao kiến thức chính trị, xây dựng phương pháp tư
duy khoa học
- Tuyên truyền và cổ động thực hiện các nhiệm vụ chính trị
- Giáo dục, rèn luyện phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng
- Chủ động tiến công, triển khai có hiệu quả cuộc đấu tranh trên mặt trận tư
tưởng, lý luận, làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình”, âm mưu bạo loạn,
lật đổ của các thế lực thù địch
- Dự báo xu hướng phát triển của tình hình, diễn biến tư tưởng và các vấn đề
lý luận, chính trị sẽ nảy sinh để chủ động giải quyết
- Thuyết trình
2.2 Hình thức công tác tư tưởng
Trang 39- Hoạt động giáo dục lý luận chính trị trong nhà trường.
- Hệ thống truyền thông đại chúng
- Giáo dục chính trị tư tưởng thông qua sinh hoạt và hoạt động của các tổ chức
đảng, các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan, đơn vị, các tổ chức hiệp hội,
các cơ sở sản xuất kinh doanh, các câu lạc bộ…
- Thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ
- Hoạt động tuyên truyền, giáo dục và sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên
3 NGUYÊN TẮC VÀ PHƯƠNG CHÂM CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA
3.2 Phương châm công tác tư tưởng của Đảng
- Gắn chặt với đường lối, nhiệm vụ chính trị
- CTTT phải thống nhất với hoạt động của các lĩnh vực của đời sống xã hội,
đặc biệt là với công tác tổ chức, với hoạt động kinh tế - xã hội và với pháp luật
- Gắn chặt với phong trào cách mạng của quần chúng và phù hợp từng đối
4.1 Công tác tư tưởng trước những tác động của tình hình
trong nước và quốc tế
4.1.1 Tình hình trong nước
- Thành công của sự nghiệp đổi mới
- Về lý luận: nhiều vấn đề chưa thật sáng tỏ.
- Về thực tiễn: Những yếu kém trong quản lý, điều hành trị.
- GV hướng dẫn học viên
tự nghiên cứu
Trang 40- Sự xâm nhập, tràn lan của các luồng thông tin
- Chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận có bước được nâng lên
- Công tác tư tưởng được coi trọng và tăng cường, góp phần tạo sự thống nhất
trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội Tích cực đấu tranh phòng, chống "diễn
biến hoà bình"; chủ động phòng ngừa, đấu tranh phê phán, ngăn chặn những
biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ
- Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận được đẩy mạnh hơn
- Coi trọng rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân
trong cán bộ, đảng viên
* Hạn chế
- Chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận chưa cao
- Chậm khắc phục có hiệu quả những hạn chế như thiếu sắc bén, chưa thuyết
phục
- Đấu tranh chống âm mưu, hoạt động "diễn biến hoà bình" của các thế lực thù
địch, phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" còn bị động, hiệu quả chưa cao
- Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận chưa đáp ứng yêu cầu của
công cuộc đổi mới
- Hệ thống, chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị còn nhiều bất hợp
lý; Phương pháp giảng dạy, học tập lý luận chính trị còn lạc hậu
- GV hướng dẫn học viên
tự nghiên cứu
4.2 Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng
công tác tư tưởng của Đảng hiện nay
* Phương hướng, nhiệm vụ