Phương pháp chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp ở chó đến khám chữa tại bệnh xá thú y chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh tuyên quang

LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian thực tập và rèn luyện tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô trong Ban giám hiệu nhà trường, Ban

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

CHI CỤC CHĂN NUÔI VÀ THÚ Y TỈNH TUYÊN QUANG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Dược - Thú Y

Thái Nguyên, năm 2019

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

CHI CỤC CHĂN NUÔI VÀ THÚ Y TỈNH TUYÊN QUANG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Dược - Thú Y Lớp: 47- Dược Thú Y

Giảng viên hướng dẫn: TS Đoàn Quốc Khánh

Thái Nguyên, năm 2019

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian thực tập và rèn luyện tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô trong Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y, cùng toàn thể các thầy cô trong khoa đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập và rèn luyện tại trường

Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa và các thầy, cô giáo, cán bộ Khoa Chăn nuôi thú y - Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập tại trường

Ban lãnh đạo, các cô chú ở bệnh xá thú y chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh Tuyên Quang đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình thực tập

Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo TS ĐOÀN QUỐC KHÁNH đã trực tiếp giúp đỡ, hướng dẫn tôi hoàn thành khóa luận này

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp

Cuối cùng tôi xin kính chúc các thầy cô và cán bộ công nhân viên chức của khoa, của trường luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019

Sinh viên

LẠI THỊ MINH TRANG

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Phác đồ điều trị bệnh ở chó tại bệnh xá thú y 27

Bảng 4.1: Số lượng chó được khám chữa bệnh tại bệnh xá 29

Bảng 4.2 Số lượng chó đến tiêm phòng Vắc xin tại bệnh xá thú y 30

Bảng 4.3 Nhóm các bệnh thường gặp ở chó tại bệnh xá thú y 31

Bảng 4.4 Tình hình nhiễm một số bệnh cụ thể ở chó đến khám tại bệnh xá thú y 33

Bảng 4.5 Tỷ lệ mắc bệnh giữa các giống chó 35

Bảng 4.6: Tỷ lệ mắc bệnh ở chó theo nhóm tuổi 36

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 4.1 Biểu đồ tỷ lệ mắc các bệnh thường gặp ở chó tại bệnh xá 31 Hình 4.2 Biểu đồ tỷ lệ khỏi các nhóm bệnh thường gặp ở chó tại bệnh xá 32 Hình 4.3 Biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh giữa các giống chó 35 Hình 4.4 Biểu đồ mắc bệnh theo nhóm tuổi tại bệnh xá 36

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BCN : Ban chủ nhiệm

I.M : Intramuscular, tiêm bắp

I.V : Intravenous, tiêm tĩnh mạch

Nxb : Nhà xuát bản

P.O : Per Os, đường uống

S.C : Subcutaneous injection, tiêm dưới da

TT : Thể trọng

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC HÌNH iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

MỤC LỤC v

Phần 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 2

1.2.1 Mục đích 2

1.2.2 Yêu cầu của chuyên đề 2

Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 3

2.1 Điều kiện cơ sở nơi thực tập 3

2.1.1 Điều kiện của cơ sở 3

2.2 Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước 3

2.2.1 Đặc điểm sinh lý của chó 3

2.2.2 Một số giống chó nuôi phổ biến ở Việt Nam 6

2.3 Một số bệnh thường gặp ở chó 9

2.3.1 Bệnh đường tiêu hóa 9

2.3.2 Bệnh về hệ tiết niệu, sinh dục 14

2.3.3 Bệnh hệ hô hấp 16

2.3.4 Bệnh ký sinh trùng 17

2.3.5 Bệnh về hệ thần kinh, vận động 21

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH 24

3.1 Đối tượng 24

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 24

3.3 Nội dung thực hiện 24

3.4 Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện 24

3.4.1 Các chỉ tiêu theo dõi 24

3.4.2 Phương pháp thu thập số liệu 25

3.4.3 Phương pháp chẩn đoán và điều trị 25

3.5 Phương pháp xử lý số liệu 28

Phần 4 KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ 29

4.1 Tình hình khám chữa bệnh cho chó tại bệnh xá thú y tỉnh Tuyên Quang 29

4.2 Thống kê số lượng chó đến tiêm phòng vắc xin tại bệnh xá thú y tỉnh Tuyên Quang 30

4.3 Nhóm các bệnh thường gặp ở chó tại bệnh xá thú y 30

4.4 Tỷ lệ mắc bệnh giữa các giống chó 35

4.5 Tỷ lệ nhiễm bệnh của chó theo lứa tuổi tại phòng khám 36

Phần 5 KẾT LUẬN VÀ ÐỀ NGHỊ 39

5.1 Kết luận 39

5.2 Đề nghị 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40 PHỤ LỤC

Phần 1

MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề

Trong số các loài động vật được con người thuần hóa nuôi dưỡng thì chó

có lịch sử gắn bó và được coi là người bạn trung thành đáng tin cậy nhất Những năm gần đây, điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội ngày càng phát triển ngoài mục đích giữ nhà, chó còn sử dụng để giải trí, phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, học tập, phục vụ cho công tác an ninh quốc phòng… Hiện nay,

do nhu cầu và sở thích của con người số lượng và giống chó ở Việt Nam ngày càng đa dạng phong phú Các đàn chó nuôi được nhập về Việt Nam từ nhiều nước trên thế giới phong phú về chủng loại và mang giá trị kinh tế khác nhau Các dịch vụ liên quan đến vật nuôi cũng được phát triển theo như dịch

vụ làm đẹp, thời trang, thức ăn, đồ dùng cho chó… và không thể thiếu được

đó là các bệnh xá, phòng khám thú y, bệnh viện thú y Để đáp nhu cầu ngày càng cao của người dân, các bệnh viện, phòng khám, bệnh xá thú y được trang bị máy móc, trang thiệt bị ngày càng hiện đại, đội ngũ bác sỹ ngày càng đông và trình độ ngày càng cao Tuy vậy các bệnh trên chó vẫn phổ biến và ngày càng có những diễn biến phức tạp

Bệnh xá thú y chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh Tuyên Quang được thành lập năm 2017 chính thức đi vào hoạt động khám chữa cho động vật trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang và các tỉnh lân cận, mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng bệnh xá thú y tỉnh Tuyên Quang đã được chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc, khám chữa bệnh tại đây ngày một nhiều

Xuất phát từ tình hình thực tế, được sự đồng ý của BCN khoa, giáo viên

hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề “Phương

pháp chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp ở chó đến khám chữa tại bệnh xá thú y Chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh Tuyên Quang”

1.2 Mục đích và yêu cầu của chuyên đề

1.2.2 Yêu cầu của chuyên đề

- Thành thạo phương pháp chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh cho chó

- Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh trên chó đến khám chữa tại bệnh xá

Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Điều kiện cơ sở nơi thực tập

2.1.1 Điều kiện của cơ sở

2.1.1.1 Vị trí địa lý

Bệnh xá thú y chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh Tuyên Quang nằm trên địa bàn phường Tân Hà, thành phố Tuyên Quang,

Ranh giới của bệnh xá được xác định như sau:

- Phía đông giáp với phường Minh Xuân

- Phía tây giáp xã Trung Môn, huyện Yên Sơn

- Phía nam giáp phường Ỷ La

- Phía bắc giáp sông Lô

2.1.1.2 Tình hình khám và điều trị bệnh cho chó tại cơ sở

Bệnh xá thú y tỉnh Tuyên Quang là một đơn vị hành chính sự nghiệp thuộc Chi cục chăn nuôi và thú y tỉnh Tuyên Quang Bệnh xá thực hiện nhiệm

vụ tư vấn, khám chữa bệnh và các dịch vụ về CNTY cho gia súc gia cầm

Ngoài công tác chẩn đoán, phòng và điều trị, bệnh xá còn thực hiện các dịch vụ làm đẹp cho thú cưng như cắt tai thẩm mĩ cho các dòng chó như Doberman, pitbull,…, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, triệt sản,… Với đầy đủ các thiết bị để phục vụ các hoạt động về chăm sóc chẩn đoán bệnh cho thú cưng như máy siêu âm, máy khí dung, kính hiển vi, tủ lạnh, máy sấy, đèn mổ, dao điện và nhiều dụng cụ hỗ trợ khác

2.2 Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước

2.2.1 Đặc điểm sinh lý của chó

2.2.1.1 Thân nhiệt

Thân nhiệt là nhịêt độ của cơ thể gia súc Được đo qua trực tràng Ở trạng thái sinh lý bình thường, thân nhiệt của chó là 37,5 - 39,00C Trong tình trạng bệnh lý thân nhiệt thay đổi tuỳ thuộc vào tính chất và mức độ bệnh

Nhiệt độ của cơ thể chó bình thường cũng bị thay đổi bởi các yếu tố: Lứa tuổi (chó non có thân nhiệt cao hơn chó trưởng thành), tính biệt (con cái

có nhiệt độ cao hơn con đực) Sự vận động cũng ảnh hưởng đến nhiệt độ của chó, khi vận động nhiều thân nhiệt của chó thường cao hơn bình thường Thân nhiệt của chó vào lúc sáng sớm thường thấp hơn buổi chiều và chênh lệch từ 0,2 0C - 0,50C

* Ý nghĩa chẩn đoán: Thông qua việc kiểm tra nhiệt độ cơ thể gia súc,

có thể xác định được con vật có bị sốt hay không Qua đó sơ bộ xác định được nguyên nhân gây bệnh, mức độ, tính chất và tiên lượng bệnh Sự giảm nhiệt

độ thường do mất máu, bị nhiễm lạnh do một số hoá chất tác dụng, do tổn thương phóng xạ, đặc biệt là do trúng độc… Sự tăng nhiệt độ gặp khi nhiệt độ môi trường quá cao, gặp trong bệnh cảm nóng, cảm nắng, các bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus, bệnh kí sinh trùng… gây nên trạng thái sốt cao

2.2.1.2 Tần số hô hấp (số lần thở/ phút)

Tần số hô hấp là số lần thở trong một phút Tần số hô hấp phụ thuộc vào cường độ trao đổi chất, tuổi, tầm vóc, trạng thái dinh dưỡng, trạng thái làm việc, trạng thái sinh lý, thời tiết, khí hậu và tình trạng bệnh lý…

Ở trạng thái sinh lý bình thường, chó con có tần số hô hấp từ 18 - 20 lần/phút Chó trưởng thành: Giống chó to có tần số hô hấp từ 10 - 20 lần/phút, chó nhỏ có tần số hô hấp 20 - 30 lần/phút

Tần số hô hấp còn phụ thuộc vào các yếu tố sau:

Nhiệt độ bên ngoài môi trường: Khi thời tiết quá nóng nên chó phải thở nhanh để toả nhiệt, ở chó nhịp thở có thể lên đến tới 100 - 160 lần/phút

Thời gian trong ngày: Ban đêm và sáng sớm chó thở chậm hơn, buổi trưa và buổi chiều chó thở nhanh hơn

Tuổi: Con vật càng lớn thì tần số hô hấp càng thấp

Những con mang thai, sự sợ hãi cũng làm cho tần số hô hấp tăng lên

2.2.1.3 Tần số tim (lần/phút)

Tim co bóp hoạt động liên tục trong suốt cuộc đời con vật theo một nhịp điệu nhất định gọi là một chu kỳ, khi tim co bóp gọi là tâm thu và khi tim giãn được gọi là tâm trương Tần số tim mạch được quy định bằng số lần tim

co bóp trong một phút Nhịp tim cũng thể hiện cường độ trao đổi chất, trạng thái sinh lý, bệnh lý của cơ thể cũng như của tim

Ở trạng thái sinh lý bình thường:

2.2.1.4 Tuổi thành thục sinh dục và chu kỳ lên giống

Theo Trần Tiến Dũng và cs (2001) [9], tuổi thành thục về tính còn phụ thuộc vào giống chó Giống chó nhỏ thường thành thục sớm hơn giống chó to Theo Nguyễn Hữu Nam và cs (2016) [10], thời gian thành thục của chó là: Chó đực: 8 - 10 tháng tuổi, những lần phóng tinh đầu tiên của chó đực vào lúc khoảng 8 - 10 tháng Tuy nhiên, việc thụ tinh của chó đực có hiệu quả bắt đầu từ 10 - 15 tháng

Chó cái: 9 -15 tháng tuổi tùy theo giống và cá thể, có khi lên đến 24 tháng Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2015) [11], chu kỳ lên giống ở chó cái thường xảy ra mỗi năm 2 lần, trung bình khoảng 6 - 8 tháng Thời gian động dục từ 12 - 21 ngày, giai đoạn thích hợp phối giống là từ 9 - 13 ngày sau khi

có biểu hiện động dục

2.2.2 Một số giống chó nuôi phổ biến ở Việt Nam

2.2.2.1 Các giống chó địa phương

Nhóm chó ta hay chó nội địa được người dân thuần hóa và nuôi dưỡng cách đây 3.000 - 6.000 năm trước công nguyên Theo Nguyễn Văn Thanh và

cs (2011) [33], ở nước ta có tập quán nuôi chó thả rông vì thế sự phối giống một cách tự nhiên giữa các giống chó kết quả là tạo ra nhiều thế hệ con lai với đặc điểm ngoại hình rất đa dạng và nhiều tên gọi dựa vào màu sắc bộ lông và từng địa phương để gọi tên

 Giống chó vàng: chó vàng được người dân thuần hóa và nuôi dưỡng

cách đây khoảng từ 3.000- 4.000 năm trước công nguyên Chúng có tầm vóc trung bình, con trưởng thành nặng khoảng 12-18kg, chiều cao 50-55cm, chó cái thường nhỏ hơn chó đực Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2016) [31], đây

là giống chó nhanh nhẹn, hoạt bát, có sự thích ứng tốt với điều kiện bgoaij cảnh, ít bị ốm, dễ ăn uống và bơi lội giỏi, chó đực phối giống được ở 15-18 tháng tuổi, chó cái sinh sản được ở tuổi 12-14 tháng, mỗi lứa trung bình đẻ 5 con

 Chó lào: Theo Lê Văn Thọ, (1997) [36], chó lào lông xồm, màu hung

với hai vện trắng trên mí mắt, có tầm vóc lớn hơn chó H’Mông, cao 60-65cm, nặng 18-25kg Tuổi thành thục con đực từ16-18 tháng tuổi, con cái từ 13-15 tháng tuổi Được nuôi nhiều ở vùng bắc và tây bắc nước ta, chó cái đẻ trung bình mỗi lứa 6 con

 Chó Bắc Hà: Theo Hoàng Nghĩa (2005) [21] Giống chó Bắc Hà xuất

hiện nhiều ở tỉnh Lào Cai, ít gặp ở các địa phương khác, chúng có bộ lông dài tương tự như giống chó H’mông lông dài nhưng phần mặt lại không có những đám lông dài Chó đực có chiều cao 52-65cm, chó cái có chiều cao 52-60cm, nặng 25-35kg

 Chó Phú quốc: Theo Lê Văn Thọ (1997) [36], chúng có nguồn gốc từ

đảo Phú Quốc- Việt Nam Chó có hình thể khá lớn, cao 60-65cm, nặng 25kg, là giống chó tinh khôn Màu sắc lông môt màu có thể màu vàng, đen,

20-vện, xán hoặc màu lá úa, đường lưng thẳng, trên lưng có một xoáy dày, chó Phú Quốc thông minh, nhanh nhẹn và có thể huấn luyện tốt, nhân dâ ta thường sử dụng làm chó đi săn, giữ nhà hoặc làm chó bảo vệ, chó cái đẻ mỗi lứa trung bình 5 con

2.2.2.2 Các giống chó nhập ngoại

Nhóm chó cảnh

 Chó Chihuahua: Đây là giống chó lâu đời nhất ở Châu Mỹ và là giống

chó có thân hình nhỏ nhất trong các loại chó trên thế giới Tên của giống chó này được lấy từ tên của bang Chihuahua của Mexico, nơi mà các nhà thám hiểm đã tìm ra chúng

Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (1992) [15], chó Chihuahua lông ngắn, đầu hình quả táo, tai lớn mắt tròn và lồi, mõm ngắn, đuôi mọc ở phần cao uốn cong lên lưng, lưng bằng bốn chân thẳng, chiều cao khoảng 15-23cm, nặng từ 1-3kg Chihuahua không chịu được lạnh và hay bị run lên vì rét Nó tỏ ra dễ thích nghi với thời tiết ấm áp hơn là lạnh Đây là loại chó thích hợp nuôi ở căn hộ

 Giống chó Fox: Chó Fox có nguồn gốc từ Pháp, có hai loại chó Fox

hươu và chó Fox lợn phân biệt do hình dáng bên ngoài Một loại mõm nhỏ, chân khẳng khiu như hươu; một loại mõm vẩu, béo tròn như lợn Lông ngắn, màu trắng, vàng da bò hoặc pha trắng vàng Đây là giống chó cảnh đẹp rất nghịch, khi nuôi tốn ít công chăm sóc Giống Fox thuần hiện nay có ít chủ yếu

là chó Fox lai

 Giống chó Berger: Chó Berger Đức lông thường có màu đen pha vàng

xỉn, tai dựng, mắt gần nhau trông dữ, thông minh nhanh nhẹn, khoẻ, thích nghi với điều kiện khí hậu ở Việt Nam Do có nhiều ưu điểm nên chó Berger Đức thường được nuôi bảo vệ nhà, kho tàng hay bảo vệ an ninh quốc phòng

 Giống chó Bắc Kinh: Chó Bắc Kinh là loài chó này dáng thấp nhỏ: dài

40-45cm, cao 20-25cm, trọng lượng 5-6kg Mũi tẹt gãy, lông dài mượt hơi lượn sóng phủ kín toàn thân có màu trắng tinh Chó Bắc Kinh khá tinh khôn

và hiền lành, thích gần người

 Giống chó Geat Dane: Geat Dane mà quen gọi là chó ngao, là giống

chó có ngoại hình đẹp, lông thường là màu trắng có thể có vết đốm, đôi khi có màu da đen tuyền, xám tro với những đốm trắng ở cổ, cuối đuôi và chân Tầm vóc tương đối lớn chiều cao 76-81cm, nặng 45-60kg

 Giống chó Bull dog: Bull dog là chó có thân hình thấp nhưng to

ngang, đầu to khỏe Mũi to, ngắn; đuôi ngắn, thường cụp và buông thõng Lông có màu nâu, vàng trắng, thường là bộ lông pha trộn Chó Bull Dog được đánh giá là giống chó rất tình cảm, đáng tin cậy và quan trọng nhất là rất hiền

lành với trẻ nhỏ

 Giống chó Pug: có nguồn gốc từ Trung Quốc Chó Pug có thân hình

chắc nẳn, gọn gàng Cơ thể của loài chó này được cho là cân đối vưới chiều cao tính đến gần tương đương với chiều dài từ vai đến mông Chó chẩn đoán

có hình dáng giống quả lê, phần vai rộng hơn phần hông

Theo Đỗ Hiệp (1994) [10], chúng có bộ lông ngắn, mềm mại, dễ chải, có màu đen và vàng Da chúng mềm mại, tạo cảm giác dễ chịu khi vuốt ve Đầu tròn đặt biệt mõm hình vuông và rất ngắn so với chiều dì của sọ, trên trán có những vết nhăn sâu, chúng có đôi mắt tròn lồi màu sẫm và hàm dưới hơi trề

ra Đuôi thẳng hoặc xoắn, trọng lượng lúc 12 tháng tuổi đạt 9kg

 Chó poodle: chó poodle là giống chó nhanh nhẹn, thông minh Cơ thể

dạng hình vuông, đầu tròn và nhỏ Mõm dài, thẳng, hốc mắt hình bầu dục cách xa nhau Đôi tai dài thẳng rủ xuống Chân thẳng, bàn chân có hình bầu dục khá nhỏ và các ngón chân cong lên, móng chân thường được cắt đi, chúng

có bộ lông xoăn và rất đa dạng: đen, nâu, vàng, kem,…

Nhóm chó làm việc

 Giống chó Rottweiler: Rottweiler hay còn gọi là Rottweil

Metzgerhund, là giống chó xuất xứ từ Đức Bộ lông màu đen xen lẫn màu vàng như gỗ tươi Đặc điểm của giống chó này là sủa rất to, giống chó này từng phục phụ trong thế chiến thứ I và thứ II, hiện tại chúng thường được sử

dụng trong bảo vệ hoặc cảnh sát

 Giống chó Alaska: Chó Alaska là loại chó có ngoại hình đẹp, lông có

màu trắng có thể có vết đốm, đôi khi có màu đen tuyền, xám tro với những đốm trắng ở cổ, cuối đuôi và chân Giống này thường phàm ăn, thích vận động, cơ thể phát triển chậm, đến 20 tháng tuổi mới phát triển hoàn thiện Giống chó này có

tầm vóc tương đối lớn nên có thể nuôi để làm bảo vệ, bạn tốt của con người

 Chó Doberman: chó Doberman có nguồn gốc từ Đức Chúng là giống

chó có sức khỏe tốt, ít bệnh tật, tuổi thọ trung bình từ 11-13 năm, thông thường Doberman có bộ ngực to khỏe, cơ thể săn chắc vạm vỡ, bộ lông thường có màu đen, nâu… Tai của chúng được cắt để chúng được đứng lên,

đuôi cũng được cắt ngắn mấy ngày sau sinh

 Chó Pit bull: là giống chó nhập ngoại có nguồn gốc từ Mỹ, đặc tính

rất hiếu chiến và hung dữ, được coi là hung thần của các loại chó chọi, với

sức mạnh của cơ thể và hàm răng sắc nhọn

Pit bull là giống chó trung bình và nhỏ tuổi thọ trung bình 8-15 năm, chúng cao từ 45-55cm, nặng khoảng 16-30kg có sức mạnh và cơ bắp hơn bất

kỳ dòng chó khác Chó Pit bull rất thân thiện và hiền lành trừ khi chúng bị tấn công hoặc đe dọa, ngoài ra pitbull rất trung thành và tình cảm với chủ, chúng

có nhiều màu như: nâu, vàng, nâu đỏ…

 Chó Golden Retriever: có nguồn gốc từ Scotland Là giống chó loại

nhỡ thân hình cân đối khỏe mạnh Chúng có bộ lông màu vàng kem đến màu vàng nâu, bộ lông được cấu tạo không thấm nước bên ngoài và một lớp lông mịn dày bên trong Chúng có cái đầu to, mõm hơi vát nhưng kèm với bộ hàm rộng và khỏe cùng với hàm răng sắc nhọn, có tuổi thọ 12-15 năm

2.3 Một số bệnh thường gặp ở chó

2.3.1 Bệnh đường tiêu hóa

2.3.1.1 Bệnh viêm dạ dày- ruột

Theo Nguyễn Văn Biện (2001) [1], viêm ruột là chỉ chứng viêm màng nhầy ruột cấp tính hay mãn tính Viêm ruột có thể xẩy ra ở các vùng ruột non hay lan ra cả vùng dạ dày và ruột già

Nguyên nhân gây bệnh

- Do vi rút: Parvo vi rút, vi rút gây bệnh Care…

- Do vi khuẩn: Escherichia coli, Salmonella spp, Clostridium spp…

- Do ký sinh trùng ruột: Toxocaracanis, Toxascarisleonina, sán dây…

- Do các nguyên nhân sinh động vật khác: Giardia, Toxaplasma, cầu trùng, Trichomonas, …

- Do nuốt phải các dị vật không tiêu hóa được hoặc ăn phải chất độc

- Sốt là hiện tượng do nhiễm trùng

- Quan sát thấy chó nằm sấp, chống khuỷu 2 chân trước xuống, nhổm cao phần bụng sau, bồn chồn khó chịu do bị đau bụng

- Có thể nghe tiếng sôi bụng do nhu động ruột tăng lên hoặc do bụng đầy hơi

- Mất nước và điện giải: biểu hiện da kém đàn hồi, mắt trũng sâu Mất máu dẫn đến niêm mặt mắt miệng nhợt nhạt

- Cho uống thuốc làm se niêm mạc ruột, giảm số lần ỉa chảy: diosmectite

- Nếu sốt có thể dùng hạ sốt: paracetamol, anagil

- Tiêm thuốc trợ sức trợ lực: B-complex,

Liệu tình điều trị thường 3-5 ngày

2.3.1.2.Bệnh do Parvovirus

Theo Nguyễn Như Pho (2003) [12], đây là bệnh lây lan nhanh và tỷ lệ chết cao Tiêu chảy nghiêm trọng, gây xuất huyết, hoại tử đường ruột hoặc viêm cơ tim

Là bệnh lây lan nhanh và tỷ lệ chết cao Tiêu chảy nghiêm trọng, gây xuất huyết, hoại tử đường ruột hoặc viêm cơ tim

Nguyên nhân gây bệnh

Do Canine parvovirus (CPV) gây ra, chúng xâm nhập và tấn công vào

mạch bạch huyết vùng hầu rồi nhân lên và phát triển trên khắp cơ thể Mục tiêu cuối cùng là niêm mạc ruột và các mô bạch huyết

Bệnh ỉa chảy do Parvovirus rất đa dạng nhưng có thể chia làm 3 dạng:

+ Dạng đường ruột: dạng này phổ biến, thường mắc ở chó 6 tuần tới 1 năm tuổi

+ Dạng tim: thường thấy ở chó 4 – 8 tuổi, biểu hiện chủ yếu là suy tim, chó thường chết bất thình lình và khó chẩn đoán

+ Dạng kết hợp tim – ruột: thường thấy ở chó 6 – 16 tuần tuổi, chó ỉa chảy nặng, mạch yếu và lặn, thiếu máu, chó chết rất nhanh trong 24 giờ

Triệu chứng chủ yếu

- Chó bỏ ăn, nôn Sốt kéo dài từ khi bỏ ăn tới lúc tiêu chảy nặng nhất Thân nhiệt chỉ giảm khi chó kiệt sức và lịm dần

- Ỉa chảy nặng, lúc đầu ỉa lỏng, phân loãng, thối Sau đó ỉa ra máu, phân

có màu hồng hoặc đỏ tươi Chó gầy sút nhanh, bỏ ăn hoàn toàn sau đó suy kiệt mà chết

Điều trị

- Không có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này Tuy nhiên theo Y Nhã (1998) [6], có thể sử dụng phác đồ can thiệp để điều trị triệu chứng Việc điều trị chỉ có kết quả tốt khi phát hiện bệnh sớm

- Điều trị theo nguyên tắc điều trị nguyên nhân kết hợp với chữa triệu chứng và trợ sức, trợ lực cho cơ thể

Việc điều trị chỉ có kết quả tốt khi phát hiện bệnh sớm

- Hộ lý và chăm sóc tốt: không cho ăn các đồ ăn có mỡ, đồ ăn tanh Chăm sóc và giữ vệ sinh tốt

- Điều trị nguyên nhân: tùy nguyên nhân mà sử dụng thuốc Có thể dùng một trong số loại kháng sinh sau để điều trị: amoxicillin, colistin, biseptol, gentamicin…

- Bổ sung nước và điện giải cho cơ thể: truyền tĩnh mạch dung dịch ringer lactat, NaCl 0,9%, glucose 5% hoặc glucose 10% kết hợp với tiêm tĩnh mạch vitamin C

- Dùng thuốc chống nôn: Atropinsunfat 0,1% tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch

- Cho uống thuốc làm săn se niêm mạc ruột, giảm số lần ỉa chảy: Diosmectite, Tanin…

- Nếu sốt có thể sử dụng thuốc hạ sốt: Paracetamol, Anagil C

- Cầm máu bằng vitamin K

- Tăng cường sức đề kháng bằng vimekat hoặc B-complex

Liệu trình điều trị thường khá dài 7 – 10 ngày

Nguyễn Bá Hiên và cs (2010) [7] cho biết, tốt nhất tiêm phòng vắc xin

tim hoặc phần đáy của tim với cơ hoành Chó gặp phổ biến hơn mèo

Triệu chứng chủ yếu: Khạc thường xuyên, tiết nước bọt, nôn ọe, không

ăn được hoặc ăn xong sẽ nôn ra ngay Cổ có xu hướng rướn ra trước

Chẩn đoán: Dùng tay sờ nắn để tìm ngoại vật, Chẩn đoán chính xác bằng cách chụp X-quang

Hướng điều trị:

+ Nếu ngoại vật ở phần thực quản có thể dùng kẹp gắp ra

+ Nếu ngoại vật ở quá sâu thì phải can thiệp ngoại khoa để mổ lấy ngoại vật ra

Ngoại vật trong dạ dày

Theo Vũ Như Quán (2009) [25], bệnh khá phổ biến tren chó mèo với các nguyên nhân khác nhau như nuốt phải đá, bóng cao su, xương hoặc tóc tạo khối trong dạ dày

Triệu chứng chủ yếu: rất thay đổi và khó nhận biết, thường thấy là con vật thỉnh thoảng ói sau bữa ăn vật sắc nhọn thì gây tổn thương dạ dày và chảy máu

Chẩn đoán chính xác nhất là chụp X-quang

Điều trị: Gây nôn với những vật thể nhỏ hơn hoặc mổ với những ngoại vật có kích thước quá lớn

2.3.1.4 Bệnh viêm gan truyền nhiễm trên chó

Nguyên nhân gây bệnh

Do vi rút thuốc họ Adenoviridae Nguồn vi rút chính: chất ở mũi, phân,

nước tiểu, máu, những mô bị tổn thương Vi rút xâm nhập chủ yếu là đường tiêu hóa, lây lan trực tiếp từ những chó nuốt chung hoặc gián tiếp qua thức ăn, nước uống bị nhiễm, qua dụng cụ chăm sóc,

Triệu chứng chủ yếu

Niêm mạc, da vùng mỏng vàng: mắt, dưới bụng, tai

Sốt cao 40oC, bỏ ăn, suy nhược, khát nước, sung huyết màng niêm mạc, đặc biệt niêm mạc miệng, có thể xuất huyết

Viêm hạch amidan, viêm hàu họng, ói mửa, tiêu chảy phan sậm màu, snwg gan đau đớn vùng bụng, viêm kết mạc mắt, chảy nhiều nước mũi, nước mắt, thủy thũng dưới da vùng cổ, đầu, thân

Điều trị

Tiêm kháng sinh chống kế phát: tylosine, oxytatracyline, dexamethasone

Bổ sung nước và chất điện giải cho cơ thể: truyền tĩnh mạch dung dịch ringer lactat, nacl 0.9%, glucose 5% hoặc kết hợp với tiêm tĩnh mạch vitamin C

Nếu sốt có thể dùng hạ sốt: paracetamol, anagil

Dùng thuốc chống nôn: atropins, tiêm dưới da

Tiêm thuốc trợ sức trợ lực:B-complex, vitamin B1, B6, B12

2.3.2 Bệnh về hệ tiết niệu, sinh dục

2.3.2.1 Bệnh viêm tử cung cấp tính

Bệnh thường xảy ra sau các ca đẻ khó, đẻ bình thường cũng có thể mắc

Có thể gọi là chứng nhiễm trùng tử cung cấp tính

Nguyên nhân gây bệnh

Bệnh thường xảy ra sau đẻ khó, sau khi xảy thai, thai chết lưu, sót nhau Có thể do quá trình can thiệp kéo thai ra ngoài làm xước niêm mạc tử cung dẫn tới nhiễm trùng Cũng có thể do thụ tinh nhân tạo hoặc phối giống

nhiều lần trong một lần lên giống Bị nhiễm vi khuẩn Escherichia coli là phổ biến nhất, có thể còn thấy Streptococcus, Staphylococcus

Triệu chứng chủ yếu

Sốt, suy nhược, biếng ăn, có nhiều dịch tiết bất thường từ âm đạo chảy

ra, có thể ói mửa Dịch tiết có lẫn mủ và mùi hôi tanh khó chịu

Điều trị

- Thụt rửa bằng nước muối sinh lý, thuốc tím hoặc cồn iod pha loãng

- Dùng các loại kháng sinh để diệt vi khuẩn: Amoxcicillin, Gentamicin,

ta phải nhận định và can thiếp kịp thời

Nguyên nhân gây bệnh

Do khiếm khuyết của cơ tử cung, bất thường trong quá trình biến dưỡng, xoang chậu hẹp, thai quá lớn, thai chết, tư thế thai không bình thường,…

Chẩn đoán

Theo Huỳnh Văn Kháng (2003) [13], gia súc có nhiệt độ hạ, sau 24h

mà chưa thấy đẻ

Thành bụng co thắt mạnh từ 1-2h mà không thấy thai nhào ra

Đã đẻ được mà con tiếp theo sau 1-2h không thấy ra tiếp

Mang thai quá lâu mà chưa thấy đẻ (>60 ngày)

Tiền sử đẻ khó, con ra không hết, bị vướng lại

Điều trị

Tiêm oxytocin, sau 30 phút chưa thấy đẻ thì tiêm thêm 1 mũi nữa

Mổ đẻ: gây mê mổ và lấy thai ra

2.3.2.3 Viêm bàng quang

Nguyên nhân gây bệnh

Sự nhiễm trùng bàng quang có thể do vi khuẩn xâm nhập từ máu bạch huyết Có thê do vi khuẩn lên từ đường niệu đạo Đây là dạng thứ phát do tổn thương cơ học, sự căng bàng quang trên chó mèo thường thấy chủ yếu là các

vi khuẩn gram âm: Pseudomonas proteusmira Vi khuẩn gram dương ít thấy hơn: Streptococus, Staphylococcus…

Triệu chứng chủ yếu

Đi tiểu khó, bí tiểu, bồn chồn, sốt, biếng ăn Nước tiểu có màu sẫm, có thể lẫn máu Bàng quang căng cứng, có thể nhìn thấy rõ từ bên ngoài Nếu để lâu có thể dẫn tới trúng độc

Điều trị

Dùng kháng sinh: amoxicillin

Kết hợp cầm máu bằng vitamin K

Thông tiểu hằng ngày cho con vật

Tăng cường trợ sức, trợ lực: truyền dịch và thuốc bổ trợ như complex, vitamin B1, B6, B12

B-2.3.3 Bệnh hệ hô hấp

2.3.3.1 Bệnh viêm phế quản, phổi

Bệnh đặc trưng là sự rối loạn hô hấp, giảm oxy máu, gây ảnh hưởng tới triệu chứng toàn thân

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân đa dạng nhưng thường do kế phát bệnh viêm đường hô hấp trên

Do virus: như Canine Distenpa - Adenovirus I, II tác động lên đoạn

cuối đường hô hấp tạo điều kiện cho các nhiễm trùng thứ phát

Các loại vi khuẩn thường thấy: Mycobacterium tuberculosis,

Pasteurella, Pseudomonas

Do nấm: Aspergillus, hoặc do kí sinh trùng xâm nhập phế quản

Do ngoại vật đi vào: cát, bụi …

Triệu chứng chủ yếu

Chó lừ đừ, bỏ ăn, ho ngắn và sâu Có biểu hiện khó thở, thở nhanh và nông, thở thể bụng, phồng môi để thở Quan sát thấy chó tím tái, nhất là lúc vận động Mũi chảy mủ trắng, xanh Sốt cao

Điều trị

Để con vật nằm chỗ ấm áp, kín gió, tránh vận động mạnh

Tiêm kháng sinh: Cefuroxime, Amoxicillin, Gentamicin, Tylosin…

Ho, khó thở tiêm thêm bromhexine, dexamethasone

Tăng cường trợ sức trợ lực: truyền dịch và tiêm thuốc bổ như B – complex, vitamin B1, B6, B12

2.3.4 Bệnh ký sinh trùng

2.3.4.1.Bệnh giun móc

Theo Tô Minh Châu và cs (2001) [5]

Bệnh giun móc chó phân bố rộng ở khắp nơi trên thế giới Bệnh ở chó gây ra do giun móc với các dấu hiệu đặc trưng: viêm ruột và chảy máu ruột làm chó chết nhiều

Ở nước ta, bệnh có ở chó khắp các tỉnh từ Bắc đến Nam

Nguyên nhân

Giun móc là loài giun rất nhỏ, chỉ dài 8-12mm ký sinh ở ruột non chó Giun móc có 3 cặp răng sắc nhọn, bám vào thành ruột non chó để hút máu gây

ra các tổn thương, từ đó vi khuẩn xâm nhập vào ruột gây viêm ruột chảy máu

Giun sống ở ruột non, đẻ trứng ở đó Trứng theo phân ra ngoài nở thành

ấu trùng khi gặp điều kiện thuận lợi Chó nuốt phải ấu trùng có trong thức ăn, nước uống, ấu trùng vào ruột sẽ phát triển thành giun trưởng thành, gây ra bệnh giun móc ở chó

lệ cao (70-100% chó bệnh)

Thể bệnh mãn tính: thường gặp ở chó từ 6 tháng tuổi đến trưởng thành Các triệu chứng bệnh giống như chó bị bệnh cấp tính, nhưng nhẹ hơn và kéo dài Chó bị nôn mửa, ỉa chảy phân có máu từng đợt 4-5 ngày, sau đó trở lại bình thường Ít lâu sau, hiện tượng nôn mửa, ỉa chảy lại tái phát, làm cho chó gầy yếu, thiếu máu kéo dài Chó sẽ chết do kiệt sức sau 2-3 tháng bị bệnh

Điều trị

Điều trị bằng cách tẩy giun với 1 trong 2 hoá dược sau:

Mebendazole (Vermox, Mebenvét): dùng liều 100mg/kg thể trọng, liều thuốc chia làm 2 lần, cho chó uống vào 2 buổi sáng trước khi cho ăn

Lopatol: dùng liều 50mg/kg thể trọng, cho chó uống vào buổi sáng trước khi cho ăn

Cần phối hợp điều trị hiện tượng ỉa chảy và chảy máu ruột:

Bisepton: dùng liều 50mg/kg thể trọng, dùng liên tục 3-4 ngày

Vitamin K, vitamin C: tiêm cho chó liên tục 3-4 ngày

2.3.4.2.Bệnh mò bao lông (Demodex)

Bệnh mò bao lông hay còn gọi là bệnh ghẻ ở chó do ký sinh trùng

Demodex canis gây ra, Demodex canis sống trong nang lông chó Bệnh biểu

hiện bên ngoài viêm da, sừng hóa và suy mòn cơ thể con vật

Hình dạng: Demodex canis có cơ thể hình giun, màu sáng xám với các

vân ngang và ở phần sau có dạng hình nón, thân dài 0,25 mm Vòng đời: Giai