_ Ngoài ra, tỉnh cũng tăng cường quản lý về giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tuyệt đối không để giống hồ tiêu kém chất lượng, nhiễm bệnh, vật tư kémchất lượng đưa vào sả
Trang 1MỤC LỤC
A TÌNH HUỐNG 2 3
I Phân tích môi trường vĩ mô để chỉ rõ cơ hội và thách thức của Phúc Sinh 4
1 Các lực lượng kinh tế 4
2 Các lực lượng chính trị-pháp luật 7
3 Lực lượng văn hóa xã hội 10
4 Lực lượng công nghệ 14
5 Môi trường toàn cầu 16
II Cơ hội và thách thức của CTCP Phúc Sinh 19
1 Cơ hội 19
2 Thách thức 22
B TÌNH HUỐNG 3 26
I Đánh giá tiềm năng thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam 26
II Mô hình các lực lượng điều tiết cạnh tranh trong ngành BHNT Việt Nam 28
1 Đe dọa gia nhập mới 28
2 Cạnh tranh giữa các công ty trong ngành 31
3 Quyền lực thương lượng của người mua 34
4 Quyền lực tương ứng của các bên liên quan khác 36
Trang 2A TÌNH HUỐNG 2
Giới thiệu CTCP Phúc Sinh
Công ty Cổ Phần Phúc Sinh được thành lập từ năm 2001 với tên gọi Công tyTNHH Quốc tế Phúc Sinh, có 3 thành viên, sau đó đổi tên thành CTCP Phúc Sinh Làmột công ty có thế mạnh về xuất khẩu sản phẩm cà phê, tiêu và các sản phẩm nông sảnkhác Trong đó, tiêu đứng đầu thị trường Việt Nam, cà phê đứng trong Top 10 thị trườngViệt Nam
Sản phẩm được xuất khẩu đi hơn 120 nước trên thế giới: Pháp, Đức, Ý, Mỹ, Nga,Trung Đông, Úc, châu Á… Công ty Cổ Phần Phúc Sinh sản xuất kinh doanh hàng tiêudùng với thương hiệu K COFFEE và K PEPPER
Trải qua 18 năm xây dựng và phát triển, nhờ kiên trì theo đuổi và thực hiện mụctiêu chất lượng, đặt chữ TÍN lên hàng đầu, Phúc Sinh đã không ngừng phát triển cả vềquy mô, hiệu quả hoạt động, trở thành doanh nghiệp xuất khẩu nông sản lớn của ViệtNam Công ty liên tục có sự tăng trưởng ổn định cả về doanh thu lẫn thị trường tiêu thụ.Doanh số của 3 tháng đầu sau khi thành lập chỉ đạt 225.000 USD Đến năm 2007, doanh
số xuất khẩu đạt đến 46 triệu USD và năm 2011 đạt 145 triệu USD, đến năm 2016 đãtăng lên 300 triệu USD (tăng trưởng khoảng 20% so với năm 2015) Mỗi năm, Phúc Sinhxuất khẩu khoảng 20.000 đến 25.000 tấn hạt tiêu, chiếm 15% thị phần xuất khẩu hạt tiêucủa Việt Nam và 8% thị phần trên thế giới
Sản phẩm xuất khẩu của Phúc Sinh luôn đạt tiêu chuẩn chất lượng, đáp ứng đượcnhu cầu ngày càng cao của thị trường khó tính như Châu Âu và Mỹ Ngoài ra, Phúc Sinhcòn là một trong số ít các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ kinh doanh hiện đại trên cácsàn giao dịch cũng như số ít có thể xây dựng được phòng thí nghiệm và thành lập đội ngũ
xe container chuyên chở hàng hóa cho sản phẩm của Phúc Sinh
Thành viên Phúc Sinh:
⁃ 2005: xây dựng nhà máy sản xuất tiêu sạch đầu tiên với tên gọi Vietspices
⁃ 2014: CTCP Phúc Sinh Dak Lak được đưa vào hoạt động
⁃ 2017: Phúc Sinh Consumer được cấp giấy phép và đi vào hoạt động
⁃ 2018: xây dựng và khánh thành nhà máy cà phê Phúc Sinh Sơn La tại BảnMạt, Xã Chiềng Mung, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La (nhà máy thứ 6 của Phúc Sinh)
Trang 31.1. Tốc độ tăng trưởng nền kinh tế
Dựa trên những số liệu thống kê mới nhất, kinh tế Việt Nam năm 2018 khởi sắcmạnh mẽ, cả ba khu vực sản xuất-cung-cầu của nền kinh tế cùng song hành phát triển.Tốc độ tang trưởng GDP đạt 7,08% mức tăng cao nhất kể từ năm 2008 Trong mức tăngtrưởng của toàn nền kinh tế năm 2018, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng3.76%, đóng góp 8.7% vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựngtăng 8.85%, đóng góp 48.6%; khu vực dịch vụ tăng 7.03%, đóng góp 42.7% Xét về góc
độ sử dụng GDP năm 2018, tiêu dùng cuối cùng tăng 7.17% so với năm 2017; tích lũy tàisản tăng 8.22%; xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 14.27%; nhập khẩu hàng hóa và dịch
Trang 4Trong năm 2018, Việt Nam tích cực xúc tiến các hiệp định thương mại tự do vàđạt được nhiều thành tựu lớn Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam năm 2018 tăng13.6% so với năm 2017 Thặng dư thương mại đạt 7.21 tỷ USD Các hiệp định thươngmại sẽ là cơ sở giúp các ngành nghề truyền thống của Việt Nam như dệt may, da giầy,thủy sản, đồ gỗ có nhiều cơ hội cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
1.2. Tỷ giá hối đoái
Năm 2018, có những đợt tỷ giá USD/VNĐ biến động mạnh mẽ, khiến giao dịchmua bán tại các ngân hàng cũng như ngoài thị trường tự do tăng mạnh với chênh lệch giámua và bán Trước hết là gắn liền với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất
4 lần trong năm qua, thêm vào đó là tình hình chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, gâysức ép ảnh hưởng đến việc phá giá đồng Nhân dân tệ (CNY), cuối cùng là sự can thiệpvào thị trường ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước (NHNN)
Cứ sau mỗi đợt tăng, Fed lại hứa hẹn sẽ tăng tiếp sau đó, đơn cử như sau đợt cuốicùng trong năm 2018 này, Fed dự kiến sẽ tăng lãi suất thêm 2 lần nữa trong năm 2019, vôhình trung làm cho đồng USD mạnh lên Đây cũng là lý do trong 8 tháng đầu năm 2019,Việt Nam dù đã xuất khẩu tiêu đạt 224.000 nghìn tấn, tăng 27,9% so với cùng kỳ, nhưngkim ngạch lại giảm nhẹ 2,1% và chỉ đạt 571 triệu USD, do giá xuất khẩu giảm 23,4%
Yếu tố vĩ mô tác động mạnh lên tỷ giá trong thời gian qua không thể không nhắcđến là chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, dẫn đến việc Trung Quốc buộc phải phá giáđồng Nhân dân tệ, gây sức ép lên tỷ giá VNĐ Chiến tranh thương mại không chỉ ảnhhưởng đến kinh tế của Mỹ và Trung Quốc, mà còn ảnh hưởng đến cả những nước xuấtkhẩu, trong đó có cả Việt Nam Theo số liệu cập nhật từ Bloomberg, tính đến ngày28/12/2018, VNĐ đã mất giá 2.26% so với đầu năm, trong khi CNY của Trung Quốc mấtgiá 5.34% Như vậy, VNĐ đang lên giá so với CNY, điều này sẽ dẫn đến một số bất lợicho nền kinh tế Việt Nam Khi bán ra cùng một sản phẩm, hàng Việt Nam sẽ đắt hơn sovới những nước phá giá đồng tiền có chủ đích, độ cạnh tranh với những nước này sẽ gaygắt hơn do giá bán của họ rẻ hơn
1.3. Lạm phát
Lạm phát bình quân cả năm 2018 ước khoảng 3.54% Nhân tố tác động chủ yếuđến lạm phát năm 2018 là thực phẩm và xăng dầu: giá thực phẩm tăng 6.67% so với đầunăm (đóng góp 1.51 điểm%); nhóm giao thông tăng 7.3% so với đầu năm (đóng góp 0.68điểm%) Cung tiền, tín dụng đang dần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo mục tiêu ổnđịnh vĩ mô Tín dụng năm 2018 ước tăng 14-15%, thấp hơn 3-4 điểm% so với năm 2017
Tỷ lệ tín dụng/GDP khoảng 134% Hệ số chênh lệch tín dụng/GDP tăng 1.7 điểm % sovới cùng kỳ năm 2017, mức tăng thấp nhất kể từ năm 2015 Theo báo cáo từ các TCTD,
Trang 5tỷ lệ nợ xấu giảm nhẹ so với cuối năm 2017, ở mức 2.4% (năm 2017: 2.5%) Dự phòngrủi ro tín dụng tăng khoảng 30.1% so với cuối năm 2017 Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng
so với nợ xấu báo cáo cải thiện lên mức 78.2% (năm 2017: 65.4%)
Theo một báo cáo của Bộ Công Thương, Việt Nam hiện có khoảng 100.000 ha hồtiêu cho thu hoạch với năng suất trung bình khoảng 24,7 tạ/ha, tương đương sản lượngkhoảng 247.000 tấn Tuy nhiên, trong khi giá hồ tiêu vẫn ở mức rất thấp thì chi phí sảnxuất lại có chiều hướng tăng, ít nhất 10% so với năm 2017 do chi phí về thực phẩm vàxăng dầu tăng lên như ở trên đã nêu
Đây cũng là lý do trong 8 tháng đầu năm 2019, Việt Nam dù đã xuất khẩu tiêu đạt224.000 nghìn tấn, tăng 27,9% so với cùng kỳ, nhưng kim ngạch lại giảm nhẹ 2,1% vàchỉ đạt 571 triệu USD, do giá xuất khẩu giảm 23,4%
1.4. Mất cân bằng cung cầu
Theo cục Trồng Trọt, diện tích hồ tiêu cả nước năm 2017 đã lên đến 152.000ha,vượt quy hoạch hơn 100.000ha; so với năm 2001 thì tăng hơn 400% diện tích, chiếm hơn40% về sản lượng và gần 60% về thị phần xuất khẩu hồ tiêu thế giới Các đối thủ cạnhtranh quốc tế như Brazil, Cambodia cũng đang tăng diện tích trồng hồ tiêu Chính nguồncung vượt cầu khiến giá tiêu liên tục "lao dốc", từ 250.000 đồng/kg năm 2016 đến nay chỉcòn 45.000-46.000 đồng/kg Theo Tổng cục Hải quan, xuất khẩu hạt tiêu trong nửa đầutháng 3/2019 đạt 17,7 ngàn tấn, trị giá 44,6 triệu USD, tăng 50,2% về lượng và tăng 2,4%
về trị giá so với nửa đầu tháng 3/2018 Nửa đầu tháng 3/2019, giá xuất khẩu bình quânhạt tiêu đạt mức 2.512 USD/tấn, giảm 31,8% so với nửa đầu tháng 3/2018
Ước xuất khẩu hạt tiêu tháng 3 đạt 35.514 tấn, với 89,22 triệu USD, cộng dồn 3tháng đạt 71.184 tấn tiêu các loại, với 172,22 triệu USD, tăng 27,9% về lượng, nhưnggiảm 8,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2018 Giá xuất khẩu bình quân đạt mức 2.709USD/tấn, giảm 28,8% so với cùng kỳ 2018
Theo các phân tích của chuyên gia, hiện nay thị trường thế giới đang ưa chuộngchủng loại hạt tiêu trắng, thì tỷ trọng hạt tiêu trắng của nước ta chỉ chiếm khoảng 10%tổng lượng xuất khẩu trong khi hạt tiêu đen chiếm tới 90% tỷ trọng
Trang 6lĩnh vực được hưởng lãi suất mới là: Phát triển nông nghiệp, nông thôn, kinh doanh hàngxuất khẩu, kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, phát triển ngành công nghiệp hỗtrợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và chovay doanh nghiệp khởi nghiệp Chính sách ưu đãi lãi suất nêu trên được áp dụng từ ngày01/08/2019 đến hết ngày 31/12/2019
VietinBank cũng sẽ tiếp tục giảm 0,5%/năm sàn lãi suất cho vay VND ngắn hạn.Cùng với đó, các chương trình tín dụng với các mức lãi suất cho vay ưu đãi dành cho cáckhách hàng vừa và nhỏ, các khách hàng xuất khẩu, sản xuất kinh doanh thương mại sẽtiếp tục được VietinBank triển khai từ nay tới cuối năm
Ngân hàng TMCP đầu tư và Phát triển Việt Nam - BIDV giảm trần lãi suất chovay 0,5%/năm về mức 5,5%/năm đối với đối tượng ưu tiên Các đối tượng còn lại thuộc 5lĩnh vực ưu tiên vẫn tiếp tục áp dụng trần lãi suất cho vay tối đa 6,0%/năm Bên cạnh đó,
kể từ ngày 01/08 - 31/12/2019, BIDV triển khai 2 gói tín dụng quy mô 70.000 tỷ đồngvới lãi suất ưu đãi thấp hơn 0,5%/năm so với lãi suất cho vay thông thường
Ngoài Vietcombank, Vietinbank và BIDV, nhiều ngân hàng thương mại khác cũng
sẽ lần lượt điều chỉnh giảm lãi suất cho vay cho nhiều đối tượng doanh nghiệp từ 1/8
2 Các lực lượng chính trị-pháp luật
2.1. Sự ổn định về chính trị
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc
tế và phần lớn đều có chung nhận định đây là bước chuyển tiếp quan trọng của Việt Nam.Kết quả Đại hội cho thấy rõ nét tinh thần tích cực đổi mới theo hướng bảo đảm công bằng
xã hội, thịnh vượng, bền vững, bất chấp bối cảnh khó khăn do ảnh hưởng của cuộc khủnghoảng kinh tế toàn cầu Bài viết trên tờ New York Times dẫn lời ông Frederick Burke,đối tác quản lý cho Việt Nam tại công ty luật Baker & McKenzie của Mỹ, nhận địnhthành công của Đại hội Đảng XII là điều đáng khích lệ vì nó cho thấy rõ sự ổn định chínhtrị và sự “thượng tôn pháp luật” tại Việt Nam Ngày 28-1-2018, Tổng Bí thư Đảng Cộngsản Trung Quốc (CPC), Chủ tịch Tập Cận Bình đã gửi thư chúc mừng sau khi đồng chíNguyễn Phú Trọng tái đắc cử chức Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Ông Tập CậnBình cho rằng Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật kể từ đầu thế kỷ 21 trongcông cuộc kiến thiết và đổi mới, có nền chính trị ổn định và tốc độ tăng trưởng kinh kếnhanh, đời sống nhân dân được cải thiện Ông cũng bày tỏ sự tin tưởng rằng dưới sự lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam sẽ đạt được những tiến bộ hơn nữa trong sựnghiệp kiến thiết và đổi mới xã hội
Chính sự ổn định chính trị ở Việt Nam là điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu
tư nước ngoài Số liệu mới nhất được Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Trang 7công bố cho thấy, FDI quý 1 năm 2019 đạt kỷ lục hơn 10 tỷ USD về giá trị vốn đầu tưđăng ký so với cùng kỳ trong vòng 3 năm trở lại đây (quý 1/2016 đạt 4,03 tỷ USD, quý1/2017 đạt 7,71 tỷ USD và quý 1/2018 đạt 5,8 tỷ USD) Cũng trong quý 1 năm 2019, cảnước có 1.653 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài với tổng giá trị vốngóp 5,68 tỷ USD, gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2018 và chiếm 52,6% tổng vốn đăng ký.
2.2. Vai trò và thái độ của Chính phủ về kinh doanh quốc tế
Thực tế cho thấy, các tỉnh Tây Nguyên là vựa tiêu của cả nước Tuy nhiên, do pháttriển nóng, dẫn đến bệnh hại lây lan và gây hại trên diện rộng trong những năm gần đây.Cùng với diễn biến thời tiết mưa nắng thất thường khiến cho cây tiêu càng dễ nhiễm bệnh
và phát bệnh nhanh hơn Trước thực trạng người trồng tiêu đang phải đối mặt với muônvàn khó khăn do hồ tiêu chết hàng loạt, cùng với giá cả xuống thấp, chính quyền các tỉnhTây Nguyên đang tích cực triển nhiều giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp và người nôngdân Cụ thể, tỉnh Đăk Nông đang thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theohướng nâng cao giá trị gia tăng, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững đếnnăm 2020, định hướng đến năm 2030 và đề án quy hoạch vùng nông nghiệp ứng dụngcông nghệ cao của tỉnh Đăk Nông đến năm 2030, định hướng đến năm 2035
Cùng với đó, chính quyền đã:
_ Tăng cường vận động, tuyên truyền người dân ổn định sản xuất, không chạytheo giá cả thị trường, lợi nhuận ngắn hạn làm phá vỡ định hướng ngành nông nghiệpchung của tỉnh;
_ Chuyển đổi dần các vườn tiêu không đảm bảo yêu cầu sang cây trồng khác chohiệu quả kinh tế cao
_ Thực hiện các chính sách hỗ trợ xây dựng cơ sở chế biến hồ tiêu có thiết bị hiệnđại, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn, chất lượng cao; xúc tiến đăng ký mẫu mã và xâydựng thương hiệu nhằm tăng khả năng cạnh tranh
_ Xây dựng đề án chuyển đổi cây trồng phù hợp cho hiệu quả kinh tế cao đối vớidiện tích tiêu bị nhiễm bệnh, chết hoặc trồng trên những thổ nhưỡng không phù hợp Xâydựng các mô hình chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật và các mô hình sản xuất hồtiêu hiệu quả, bền vững, thân thiện với môi trường
_ Nhân rộng các mô hình liên kết trong sản xuất giữa các hộ nông dân, giữa ngườinông dân với DN với các hình thức: tổ hợp tác, hợp tác xã, liên kết giữa sản xuất – chếbiến – tiêu thụ (hợp đồng giữa các tổ chức nông dân với DN), xây dựng các cánh đồnglớn để nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả, lợi nhuận cho người nông dân, DN
Trang 8Tiếp tục nghiên cứu áp dụng các giải pháp về tín dụng, tháo gỡ khó khăn đối với các hộsản xuất tiêu có vay vốn từ các tổ chức tín dụng để sản xuất tiêu nhưng bị thiệt hại.
_ Ngoài ra, tỉnh cũng tăng cường quản lý về giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo
vệ thực vật, tuyệt đối không để giống hồ tiêu kém chất lượng, nhiễm bệnh, vật tư kémchất lượng đưa vào sản xuất gây thiệt hại cho nông dân; xây dựng các mô hình trình diễntiêu sạch theo tiêu chuẩn VietGAP…
Nhận thức được vai trò quan trọng của ngành hồ tiêu, đối với sự phát triển kinh tế,
xã hội của đất nước, những năm qua ngành Ngân hàng tập trung nguồn lực đầu tư nhằmphát huy hơn nữa tiềm năng, thế mạnh của ngành, góp phần đưa Việt Nam thành quốc giasản xuất và xuất khẩu hồ tiêu với sản lượng đứng đầu thế giới Về cơ bản, các chính sách,giải pháp mà Chính phủ, NHNN ban hành trong thời gian qua tháo gỡ khó khăn, đáp ứngđược nhu cầu của lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu hồ tiêu
Là một trong những ngân hàng có dư nợ cho vay đối với cây hồ tiêu khá lớn, ôngĐặng Hoài Đức - Phó tổng giám đốc Vietcombank chia sẻ, riêng hai chi nhánhVietcombank Gia Lai và Đăk Lăk đầu tư hơn 6.000 tỷ đồng cho lĩnh vực nông nghiệp -nông thôn; trong đó có cây hồ tiêu Chẳng hạn tại vùng tiêu Gia Lai tại huyện Chư Sê vàChư Pứh, Vietcombank đầu tư hơn 450 tỷ đồng Tuy nhiên vừa qua do tác động tiêu cực
từ nhiều yếu tố, dẫn đến gần một nửa dư nợ này bị ảnh hưởng
Trước thực tế đó, thực hiện sự chỉ đạo của NHNN về hỗ trợ cho bà con nông dântrồng tiêu, Vietcombank thực hiện việc miễn, giảm lãi vay, cơ cấu lại nợ, cho vay mới đểnông dân có điều kiện tái sản xuất; phục hồi vườn cây hoặc chuyển đổi cây trồng khác
2.3. Hệ thống luật và hệ thống tòa án
Những quan điểm, chủ trương và các chính sách pháp luật của Nhà nước ảnhhưởng đến công ty cổ phần Phúc Sinh:
a Luật Lao Động: tổng hợp các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành
nhằm điều chỉnh quan hệ lao động giữa người lao động làm công ăn lương và người sửdụng lao động và các quan hệ xã hội liên quan trực tiếp với quan hệ lao động
b Luật Doanh Nghiệp: quy định về việc thành lập, tổ chức quản lý, tổ chức
lại, giải thể và hoạt động có liên quan của doanh nghiệp, bao gồm công ty trách nhiệmhữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân; quy định về nhómcông ty
c Luật Quản lý Thuế: quản lý những hoạt động như đăng kí thuế, khai thuế,nộp thuế, hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế, quản lý thông tin người nộp thuế, kiểm tra –thanh tra thuế, cưỡng chế – xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại …
Trang 9Liệt kê về một số loại thuế Công ty Cổ phần Phúc Sinh phải nộp:
_ Lệ phí môn bài hàng năm (căn cứ theo Thông tư 302/2016/TT-BTC)
_ Thuế thu nhập doanh nghiệp
_ Thuế thu nhập cá nhân
_ Thuế xuất nhập khẩu
_ Thuế Bảo vệ môi trường
_ vv…vv…
d Luật Cạnh tranh: Kiểm soát các hành vi gây hạn chế cạnh tranh hoặc cáchành vi có thể dẫn đến việc gây hạn chế cạnh tranh, đặc biệt khi mở cửa thị trường, hộinhập kinh tế quốc tế; bảo vệ quyền kinh doanh chính đáng của các doanh nghiệp, chốnglại các hành vi cạnh tranh không lành mạnh
e Luật Đầu tư: tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quản hệ xãhội phát sinh trong quá trình tổ chức và thực hiện đầu tư kinh doanh bao gồm đưa racác thủ tục đăng ký đầu tư, các hình thức đầu tư và tất cả các quy phạm khác về hoạtđộng đầu tư
f Luật Thương Mại: là tổng thể các quy phạm do nhà nước ban hành hoặcthừa nhận, điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình tổ chức và thực hiệnhoạt động thương mại giữa các thương nhân với nhau và các cơ quan nhà nước cóthẩm quyền
g Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm: quy định việc bảo đảm vệ sinh antoàn thực phẩm trong quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm; phòng ngừa, khắc phụcngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm
h Thông tư số 03/2009/TT-BTC: hướng dẫn thực hiện giảm, gia hạn nộp thuếthu nhập doanh nghiệp theo Nghị quyết số 30/2008/NQ-CP
i Thông tư số 05/2009/TT-BTC: hướng dẫn một số nội dung về cải cách thủtục hải quan, thuế xuất khẩu, nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhậpkhẩu theo Nghị quyết số 30/2008/NQ-CP ngày 11/12/2008 của Chính phủ về những giảipháp cấp bách nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng kinh tế đảm bảo anninh xã hội
j Chỉ thị số 87/2008/CT-BNN về việc tăng cường ứng dụng công nghệ thôngtin trong quản lý điều hành của Bộ Nông nghiệp và Phát Triển Nông Thôn
3 Lực lượng văn hóa xã hội
Trang 103.1. Các tổ chức xã hội
Các tổ chức xã hội ảnh hướng đến ngành hồ tiêu thì đầu tiên chúng ta phải kể đếnVPA – Hiệp Hội hồ tiêu Việt Nam VPA sẽ cung cấp thông tin hồ tiêu, giá cả, cách chămsóc hồ tiêu, giá cả hồ tiêu Việt Nam và thế giới Ngoài ra, VPA còn đưa ra rất nhiều tiêuchuẩn về chế biến - bảo quản hay các tiêu chuẩn về chất lượng đối với hồ tiêu (tiêu chuẩnViệt Nam, tiêu chuẩn châu Âu, tiêu chuẩn IPC, tiêu chuẩn Brazil, tiêu chuẩn Indonesia,
…) Đối với tiêu chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn này quy định kỹ thuật đối với hạt tiêu đen(Piper nigrum L.) dạng nguyên hạt hoặc dạng bột ở các giai đoạn và nêu ra rất nhiều yêucầu kỹ thuật: yêu cầu về cảm quan, yêu cầu về lý – hóa, yêu cầu về sinh vật đối với hạttiêu đen,… VPA cũng đưa ra rất nhiều nhận định về sự biến động của ngành hồ tiêu ViệtNam đồng thời cũng nêu lên rất nhiều giải pháp giúp ích to lớn cho các doanh nghiệp vàngười nông dân
Một trong những yêu cầu bắt buộc đối với các cơ sở sản xuất hạt tiêu là phải đápứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn trong quá trình chế biến Việc đáp ứng được những yêucầu trên sẽ là cơ sở để Chi cục Bảo Vệ Thực Vật (trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Pháttriển Nông thôn) đánh giá và cấp chứng nhận cơ sở đủ điều kiện An toàn thực phẩm cho
cơ sở sản xuất của doanh nghiệp Cục Bảo vệ thực vật sẽ căn cứ vào địa điểm, môitrường, diện tích khu vực sản xuất; thiết kế, bố trí nhà xưởng phải bảo vệ môi trường;nhà vệ sinh, khu vực thay đồ bảo hộ lao động phù hợp theo yêu cầu; hệ thống cung cấpnước:; Thiết bị, dụng cụ sản xuất, chế biến, bao gói, bảo quản, vận chuyển,… để đánh giá
về điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm của doanh nghiệp Ngoài ra, đối với chủ doanhnghiệp và người sản xuất thực phẩm, Cục Bảo Vệ Thực Vật còn quy định họ cần phảituân thủ các quy định về sức khoẻ, kiến thức và thực hành của người trực tiếp sản xuất,kinh doanh thực phẩm đó là phải được học tập huấn kiến thức vệ sinh An toàn thực phẩm(01 năm/lần), phải khám sức khỏe định kỳ 06 – 01 năm/lần
3.2. Các tiêu chuẩn và giá trị
Theo khảo sát của Cục Bảo Vệ thực vật trong giai đoạn 2017-2018 cho thấykhoảng 75% sản phẩm hồ tiêu Việt Nam không đáp ứng được yêu cầu của Châu Âu vềmức dư lượng tối đa cho phép (MRL) Nếu MRL trong thực phẩm vượt ngưỡng cho phép
có thể gây nguy hiểm cho người tiêu dùng như: ngộ độc, rối loạn thần kinh trung ương,nhức đầu, nôn mửa, mất ngủ, giảm trí nhớ, ở mức độ nặng hơn có thể tổn thương thầnkinh ngoại biên dẫn tới liệt, trường hợp nặng có thể dẫn tới tử vong
Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA), hồ tiêu
là sản phẩm gia vị, nếu chẳng may trong sản phẩm có chứa dư lượng kháng sinh, hoáchất, thuốc trừ sâu hay kim loại nặng… sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ người tiêu
Trang 11dùng Do vậy, phần lớn các nước nhập khẩu đều quy định và đưa ra các tiêu chuẩn rấtnghiêm ngặt về vấn đề này Chính vì những điều này mà vụ việc trộn tạp chất có chứathan pin vào hồ tiêu dù là hành vi cá biệt và sản phẩm “bẩn” khó có thể lọt qua quy trình
xử lý, chế biến của doanh nghiệp, tuy nhiên cũng ảnh hưởng tới thương mại và hình ảnhcủa ngành hồ tiêu Việt Nam
Theo ông Nguyễn Văn Lâm, đại diện công ty TNHH chế biến gia vị Nedspice (HàLan) cho biết nhiều lô hồ tiêu xuất khẩu từ Việt Nam đã bị bạn hàng ép giá vì tiếng xấu vìnhiễm chất cấm, nên chủ yếu chỉ xuất được vào các thị trường dễ tính Đó là nguyên nhânkhiến hồ tiêu Việt Nam thường có giá thấp hơn so với mặt bằng chung của thế giới “Cómột nghịch lý là tiêu trong nước đang tồn hang nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn phải tăngsản lượng tiêu nhập khẩu Nguyên nhân là do doanh nghiệp có những đơn hàng xuất khẩu
đi châu Âu và các thị trường khó tính mà hồ tiêu trong nước vẫn chưa đáp ứng được vềchất lượng”
EU là một thị trường chất lượng cao Nếu hồ tiêu cũng như nhiều mặt hang nôngsản khác không qua được cánh cửa tiêu chuẩn thì cơ hội đó dễ tuột khỏi tầm tay Dướiđây là một số yêu cầu cần được đáp ứng với thị trường châu Âu:
Yêu cầu pháp lý:
Khi xuất khẩu sang Châu Âu, các doanh nghiệp phải tuân thủ các yêu cầu ràngbuộc về mặt pháp lý sau đây, nếu không sẽ bị từ chối tại biên giới hoặc buộc phải rút khỏithị trường:
+ An toàn thực phẩm: Truy xuất nguồn gốc, vệ sinh và tuân thủ Luật thực phẩmchung (General Food Law); Nhiễm độc chất mycotoxins (mycotoxins contamination): đốivới hạt tiêu, mức tối đa mycotoxins quy định cho aflatoxin (giữa 5.0 μg/kg cho aflatoxing/kg cho aflatoxinB1 and 10 μg/kg cho aflatoxing/kg cho tổng aflatoxin gồm B1, B2, G1 and G2) Với ochratoxin, tối đa là
+ Mức tối đa của polycyclic aromatic hydrocarbons: nhiễm PAHs từ các tập quánsấy khô;
Trang 12+ Chiếu xạ: quá trình này được cho phép nhưng không thường xuyên được sửdụng, vì người tiêu dùng không phải lúc nào cũng chấp nhận cách xử lý này.
Ngoài ra sản phẩm hồ tiêu xuất đi châu Âu cũng cần phải đáp ứng được những tiêuchí trong Tài liệu Quality MinimaDocument của European Spice Association (ESA).Tài liệu này đang dẫn đầu tham chiếu cho các hiệp hội gia vị quốc gia ở Châu Âu và chohầu hết các nhà kinh doanh lớn trên thị trường Nó quy định các yêu cầu pháp lý đối vớihạt tiêu chưa qua chế biến, cũng như các yêu cầu bổ sung không được quy định trongluật Tài liệu không bao gồm tiêu xay hoặc tiêu nghiền
Ash (max.) Acid-Insoluble Ash
(max.) Moisture (max.) Volatile oil (min.)
3.3. Dân số
Hiện tại, Việt Nam đang chính thức bước vào thời kỳ cơ cấu “dân số vàng” (dân
số đông, cơ cấu dân số trẻ, số dân ở độ tuổi lao động chiếm tỷ lệ lớn) Giai đoạn này chỉxuất hiện một lần và kéo dài trong khoảng 30 đến 40 năm Cơ cấu “dân số vàng” là cơhội giúp các doanh nghiệp sử dụng nguồn lao động dồi dào với chi phí thấp, gia tăng khảnăng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường Theo dự báo của Tổng cục Thống kê, năm
2024, dân số nước ta sẽ vượt 100 triệu người, mật độ dân số sẽ lên tới 335 người/km2.Quy mô dân số rất lớn, mật độ dân số rất cao và vẫn đang tăng mạnh sẽ tạo ra thị trườnglớn, nguồn lao động dồi dào, giá rẻ, có sức hấp dẫn đầu tư cho ngành hồ tiêu
3.4. Thực tiễn và hành vi kinh doanh
Bên cạnh việc cung lớn hơn cầu khiến giá tiêu liên tục rớt thê thảm, thì tập quán,đặc điểm sản xuất của nông dân Việt Nam cũng là một trong những tác nhân khó tránh
Theo ông Lê Văn Đức – Phó Cục Trưởng Cục Trồng Trọt, một trong nhữngnguyên nhân khiến ngành hồ tiêu Việt Nam khủng hoảng trong thời gian qua là vì cáchcanh tác "trọng lượng hơn trọng chất" của người nông dân, chỉ tính đến cái lợi trước mắt
mà không tính đến cái lợi lâu dài và sức khỏe của người tiêu dùng Theo đó, mật độ trồng
hồ tiêu của Việt Nam khoảng 1.600 đến 2.000 trụ/ha, trong đó các biện pháp chống ngậpúng cho hồ tiêu chỉ chiếm 35% tổng diện tích Không những vậy, do muốn tăng năng suấtnhanh, người nông dân ‘đổ’ rất nhiều phân bón hóa học, thuốc kích thích… và thiếu chú
Trang 13ý đến việc phòng trừ tuyến trùng nên diện tích hồ tiêu ở Việt Nam, đặc biệt khu vực TâyNguyên chết rất nhiều.Theo thống kê của Cục Trồng trọt, năm 2018 tổng diện tích tiêu cảnước chết khoảng 21.000ha.
Ngoài ra, chi phí sản xuất hồ tiêu là 45000 – 49000 đồng/kg, trong khi giá bán là
45000 – 47000 đồng/kg nên chắc chắn thua lỗ Nhiều nông dẫn đã bỏ bê luôn vườn hồtiêu mà không tính đến các biện pháp cứu chữa khiến tình trạng tiêu chết ngày càng tănglên Cùng đó, các khoản nợ do ồ ạt đầu tư từ các năm trước, đó là những khoản đầu tưvay nợ theo xu thế mà không có tính toán trước đã tạo nên khủng hoảng lớn đối vớingười trồng tiêu
4 Lực lượng công nghệ
4.1. Chỉ tiêu cho khoa học và công nghệ
Ở Việt Nam, giống hồ tiêu được trồng trong sản xuất hiện nay là các giống nhậpnội, với đặc điểm nhân giống vô tính nên quần thể giống không phong phú như một sốnước khác, mỗi vùng trồng hồ tiêu chính thường chỉ có vài giống phổ biến, có nguồn gốc
từ Campuchia và một số giống địa phương không rõ nguồn gốc Bộ Nông Nghiệp và PhátTriển Nông Thôn đang tập trung làm công tác về các giống tiêu, cố gắng tìm ra các giốngtiêu mới và chọn ra được những giống tốt để nhân giống tạo ra năng suất cao Đồngthời, tìm ra những quy trình canh tác chuẩn cho từng tiểu vùng sinh thái Có thể kể đếnmột vài giống tiêu tốt có triển vọng tại thị trường Việt Nam như giống tiêu Vĩnh Linh,giống tiêu Ấn Độ, giống tiêu Phú Quốc, giống tiêu Belangtoeng, … Ví dụ về giống tiêuPhú Quốc, nó có nguồn gốc được nhập về từ Campuchia Kích thước lá: nhỏ, mép lá gợnsóng Cây phát triển mạnh trong điều kiện chăm sóc tốt, chùm quả trung bình, quả to vàgié đạt từ 5-7 cm Giống tiêu Phú Quốc có phẩm chất tốt, chất lượng cao được thị trườngquốc tế công nhận Khi chăm sóc cần chú ý làm đất, tránh các bệnh về rễ vì giống chốngchịu bệnh kém
Trang 14Giống tiêu Phú Quốc
Về sản xuất, Ngành Hồ Tiêu Việt Nam đẩy mạnh các mô hình liên kết chuỗi, xâydựng chuỗi liên kết doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu với người trồng hồ tiêu; áp dụng thíđiểm mô hình liên kết có cấp chứng nhận, mã số vùng trồng tại một số địa phương trồng
hồ tiêu lớn đáp ứng nhu cầu một số thị trường yêu cầu cao về chất lượng và có thể kiểmsoát qua thông tin chỉ dẫn địa lý Qua các mô hình này, người trồng hồ tiêu sẽ thực hiệnthâm canh bền vững, tiến tới áp dụng các chứng chỉ về nông nghiệp sạch nhằm nâng caochất lượng, an toàn thực phẩm đối với sản phẩm hồ tiêu của địa phương
4.2. Nỗ lực công nghệ
Theo khảo sát mới đây của VPA, hiện nay số lượng các vườn tiêu chết ngày mộttăng, đặc biệt là các vườn trồng từ trước 2010 hoặc một số nơi mới trồng từ năm 2014nhưng không phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng Khí hậu thay đổi, nắng - nhiệt độcao khiến lớp biểu bì (da) cây vông không giữ được độ ẩm trong thân cây nữa cộng thêm
sự đeo bám hút nước của cây tiêu nên vông chết là điều tất yếu Khi chết thì tế bào sẽ dẫntới hoại tử Bệnh khí hậu thay đổi thì không cứu được Các nhà bảo vệ thực vật khuyếncáo dùng thuốc trị vông chết là không thỏa đáng, chỉ làm thiệt hại cho nông dân và môitrường Khi sâu bệnh bùng phát phát triển trên các vườn nông dân cũng chỉ biết ứng phóbằng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học Việc lạm dụng này nhằm mục đích thúc đẩynăng suất lên thật cao khiến đất thoái hóa
Người dân ồ ạt trồng tiêu, chưa am hiểu về kỹ thuật nên chỉ sau vài năm trồng, câytiêu đổ bệnh, chết hàng loạt Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cũng thừa nhận: Đến nay vẫnchưa có đề tài nghiên cứu sâu về cây tiêu, cơ chế nhiễm bệnh và cách phòng trừ một sốloại dịch bệnh trên loại cây trồng này Cả nước chưa có vườn ươm giống chuẩn, giốnghiện tại chủ yếu được tuyển lựa qua quá trình canh tác của địa phương cho nên có hàngchục loại giống, lai tạp khác nhau, làm ảnh hưởng đến chất lượng hạt tiêu
Thời gian qua, Viện Khoa học kỹ thuật nông, lâm nghiệp Tây Nguyên phối hợpcác cơ quan chuyên môn, tổ chức khoa học và chính quyền các tỉnh Tây Nguyên tích cựctriển khai nhiều hoạt động chuyên sâu liên quan cây hồ tiêu như: Tổ chức các diễn đànkhuyến nông, chuyển giao các đề tài, mô hình nghiên cứu cho các địa phương ứng dụngvào thực tế; Tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, xây dựng mô hình điểm… với mong muốnđưa ra những khuyến cáo hữu hiệu nhằm giúp nông dân cũng như chính quyền các tỉnhTây Nguyên hiểu sâu về thực trạng, tiềm năng cũng như mở ra cơ hội để xây dựng vàphát triển vùng nguyên liệu hồ tiêu theo hướng bền vững
So với ngành nông nghiệp tại các nước phát triển trên thế giới thì Việt Nam vẫncòn phải nỗ lực rất lớn để theo kịp Tuy nhiên cho tới nay, ngành nông nghiệp nước nhà
Trang 15đã có được những bước tiến đáng ghi nhận Cụ thể đó là việc ứng dụng rộng rãi các môhình canh tác thông minh có tính tự động hóa cao vào trồng trọt
Để đáp ứng nhu cầu trồng rau, cây ăn quả sạch hữu cơ trên quy mô lớn các nhàkhoa học Viện nghiên cứu Điện tử, Tin học, Tự động hóa - Bộ Công Thương đã triển
khai và thực hiện chế tạo hoàn thiện hệ thống tự động cho các nhà trồng thông minh với
giá thành thấp, hiệu quả cao, dễ sử dụng
Theo ông Nguyễn Văn Cương công tác tại Viện nghiên cứu Điện tử, Tin học, Tự
động hóa, Bộ công thương thì:" Mỗi hệ thống tự động hóa cho nhà trồng thông minh bao
gồm rất nhiều chi tiết trong đó có 11 bộ phận chính là: Nhà trồng cây có khả năng tựđộng hóa, Tủ điều khiển trung tâm, Tủ điều khiển động lực, Bộ đo nhiệt độ, độ ẩm khôngkhí, Bộ đo độ pH, Bộ đo độ dẫn điện, Bộ đo cường độ bức xạ mặt trời, Bộ đo tốc độ gió,hướng gió, lượng mưa, Bộ đo lưu lượng nước tưới, Bộ đo độ ẩm đất, Các thiết bị chấphành: Bơm, động cơ kéo, van điện,
Hệ thống tự động hóa cho nhà trồng thông minh có thể giám sát được các thông số
về dinh dưỡng: độ dẫn điện; độ pH; tỉ lệ các chất; lượng nước tưới cho cây trồng trongngày Giám sát được các thông số vi khí hậu trong nhà kính: nhiệt độ, độ ẩm không khí;cường độ ánh sáng; tổng lượng bức xạ mặt trời; độ ẩm đất… Giám sát được các yếu
tố thời tiết: tốc độ gió; hướng gió; lượng mưa, …
Hệ thống hoàn toàn có thể tự động điều khiển điều chỉnh tăng giảm được cácthông số về dinh dưỡng cho cây trồng Tự động điều khiển được các thông số vi khí hậutrong nhà kính Tự động điều khiển để tránh, giảm thiểu tối đa tác động phá hủy của cácyếu tố thời tiết như: gió; mưa tới nhà kính
Bên cạnh tự động hoàn toàn hệ thống còn giúp lưu trữ, hỗ trợ tra cứu, lập các bảngbiểu in ấn số liệu canh tác giúp người sử dụng có thể điều chỉnh thay đổi phù hợp vớitừng loại cây từng thời điểm khác nhau một cách linh hoạt dễ dàng"
Mô hình nhà trồng thông minh ứng dụng hệ thống tự động hóa của Viện nghiêncứu Điện tử, Tin học, Tự động hóa - Bộ Công Thương hiện tại đã được ứng dụng tại một
số địa phương và được đánh giá rất cao
5 Môi trường toàn cầu
5.1. Việt Nam tham gia Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)
Trong bối cảnh xuất khẩu hồ tiêu tiếp tục đối diện nhiều khó khăn và sức ép cạnhtranh lớn thì các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã ký kết gần đâynhư Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp
Trang 16định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) được đánh giá là cơ hội mở rộng xuấtkhẩu cho ngành hồ tiêu Theo Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công ThươngTrần Quốc Toản, đối với mặt hàng hồ tiêu, Hiệp định CPTPP có 9 nước cam kết xóa bỏngay lập tức thuế quan gồm: Úc, New Zealand, Canada, Malaysia, Singapore, Brunei,Chile, Peru, Nhật Bản Riêng thị trường Mexico cam kết xóa bỏ thuế theo lộ trình 16 nămđối với mặt hàng hồ tiêu xanh Đáng chú ý, trong các nước CPTPP, chỉ có Malaysia lànước có sản xuất hạt tiêu đáng kể, tuy nhiên, tỷ lệ xuất khẩu không nhiều, chỉ chiếmkhoảng 3% lượng xuất khẩu toàn cầu Do vậy, có thể nói hồ tiêu Việt Nam có lợi thếcạnh tranh khá lớn trong các nước CPTPP (đặc biệt là đối với 03 nước chưa có Hiệp địnhthương mại nào với Việt Nam là Canada, Mexico và Peru).
Đối với Hiệp định EVFTA, các nước EU cam kết xóa bỏ thuế quan đối với sảnphẩm hạt tiêu (mã HS 0904) ngay khi hiệp định có hiệu lực Do vậy, EVFTA có hiệu lực
sẽ là đòn bẩy tốt để các doanh nghiệp Việt Nam tăng cường xuất khẩu vào các nước EU(đặc biệt là đối với các sản phẩm chế biến trước đây có mức thuế từ 5 - 9%) Hiệp Hội hồtiêu Việt Nam (VPA) nhận định, các doanh nghiệp trong nước phải đủ năng lực, đủ hiểubiết thì mới tranh thủ được các cơ hội mà Hiệp Định EVFTA sẽ mang lại Có những quyđịnh mà trong nước phải thực hiện, nhưng cũng có những yêu cầu có thể tranh thủ
Theo báo cáo của Tổng cục hải quan, năm 2018, tỷ lệ tận dụng ưu đãi FTA – Hiệpđịnh thương mại tự do của ngành hồ tiêu đạt gần 60% do hầu hết đáp ứng được các quytắc xuất xứ thuần túy đối với nông sản thô và quy tắc khác đối với nông sản chế biến
- Theo Bộ Công Thương, CPTPP được coi là Hiệp định thương mại tự do lớnnhất được kết thúc đàm phán trong thời gian gần đây, sẽ tác động đến Việt Nam trên rấtnhiều khía cạnh như chính trị- đối ngoại; kinh tế
Ông Võ Trí Thành- nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tếTrung ương CIEM còn cho rằng: CPTPP gắn chặt với cải cách thể chế trong các quốcgia, do đó sẽ tạo ra áp lực, cơ hội quan trọng buộc Việt Nam phải cải cách thể chế trongnước trong thời gian tới, hướng đến hoàn thiện môi trường đầu tư- kinh doanh, nâng caonăng lực cạnh tranh, từng bước khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trên trường quốctế
Ngành sản xuất, xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam nói chung và CTCP Phúc Sinhnói riêng sẽ đối mặt với những cơ hội và thách thức mới
5.2. Thị trường tiêu thụ hồ tiêu rộng lớn
- Hồ tiêu là một loại nông sản thường dùng làm gia vị dưới dạng khô hoặctươi, được sử dụng làm gia vị ở hầu hết các quốc gia (một lượng lớn tiêu, khoảng 70-80%
Trang 17dùng cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm), xuất khẩu dưới 2 dạng chủ yếu là tiêutrắng và tiêu đen (85%) còn lại tiêu xanh và dầu nhựa tiêu.
- Nhu cầu tiêu dùng hồ tiêu trên thế giới mỗi năm tăng từ 2-3%
- Thị trường châu Âu có dân số chỉ bằng 1/6 châu Á nhưng nếu tính theo đầungười thì nhu cầu về mặt hàng hồ tiêu lại cao gấp 5 lần Năm 2018, châu lục này nhậphơn 46.830 tấn, tăng 3200 tấn so với năm 2017
Thị trường Mỹ cũng là một nơi có nhu cầu sử dụng tiêu dùng hồ tiêu lớn trên thếgiới
- Theo Bộ NN-PTNT, Việt Nam đang là quốc gia hàng đầu thế giới về sảnxuất và xuất khẩu hồ tiêu khi chiếm trên 40% sản lượng và trên 60% thị phần hồ tiêu thếgiới
- Việt Nam đang xuất khẩu tiêu đến 105 quốc gia, lãnh thổ trên thế giới.Trong đó, Mỹ tiêu thụ số lượng lớn với khoảng gần 27 nghìn tấn Năm 2016, kim ngạchxuất khẩu hồ tiêu đạt con số kỷ lục 1,4 tỷ USD và 6 tháng đầu năm 2019, kim ngạch xuấtkhẩu hồ tiêu khoảng 463 triệu USD
5.3. Sự cạnh tranh của các thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn trên thế giới (đối thủ cạnh tranh quốc tế)
Sản lượng hồ tiêu toàn cầu năm 2018 đạt 557.000 tấn, theo nhận định của Hiệp hội
Hồ tiêu quốc tế, năm 2019 sản lượng hồ tiêu sẽ tiếp tục tăng, dự kiến đạt khoảng 602.000tấn, tăng 8,27%, trong đó: Brazil tăng 28%, Campuchia tăng 17%, Việt Nam tăng khoảng9%
Tuy nhiên, theo khảo sát mới đây của VPA, hiện nay số lượng các vườn tiêu chếtngày một tăng, đặc biệt là các vườn trồng từ trước 2010 hoặc một số nơi từ 2014 nhưngkhông phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng Một số nơi thuộc khu vực Tây Nguyên, hồtiêu chết nhiều chủ yếu do nguyên nhân thời tiết không thuận hoặc sâu bệnh bùng pháttrên các vườn trước đây lạm dụng phân bón hóa học Việc lạm dụng này nhằm mục đíchthúc đẩy năng suất lên thật cao khiến đất thoái hóa
Mặc dù ở thời điểm hiện tại, Việt Nam vẫn là thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn nhấtthế giới với năng suất đứng đầu toàn cầu nhưng nếu tiếp tục xảy ra hiện tượng các vườntiêu chết tăng lên thì sẽ ảnh hưởng lớn đến việc xuất khẩu nông sản nói chung, xuất khẩu
hồ tiêu nói riêng và tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam Bên cạnh đó, nếu thị trườngtiêu Việt Nam sụt giảm sản lượng, không đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường đối tác,trong khi các thị trường đối thủ sản lượng lại luôn tăng thì nguy cơ ngôi vị số 1 trong
Trang 18ngành xuất khẩu tiêu sẽ bị soán vị và mất luôn cả đối tác Đây là hậu quả xấu nhất màngành xuất khẩu nông sản Việt Nam không hề mong đợi.
5.4. Các rào cản kỹ thuật của thị trường đối tác
Hồ tiêu của Việt Nam thường được xuất khẩu sang 2 thị trường chính là Mỹ và
EU, 2 thị trường chất lượng cao có những tiêu chuẩn cực kì khắt khe về sản phẩm, hànghóa nhập khẩu
EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của nông sản Việt Nam, tuy nhiên, vấn đềtruy xuất nguồn gốc và khả năng đáp ứng các rào cản kỹ thuật ở thị trường này còn nhiềuhạn chế
Khảo sát của Cục Bảo Vệ Thực Vật trong giai đoạn 2017-2018 cho thấy khoảng75% sản phẩm hồ tiêu Việt Nam không đáp ứng được yêu cầu của châu Âu về mức dưlượng tối đa cho phép (MRL) Ông Nguyễn Văn Lâm, đại diện công ty TNHH chế biếngia vị Nedspice (Hà Lan) cho biết nhiều lô hồ tiêu xuất khẩu từ Việt Nam đã bị bạn hàng
ép giá vì tiếng xấu về nhiễm chất cấm, nên chủ yếu chỉ xuất được vào các thị trường dễtính
Tại Việt Nam, việc sử dụng hóa chất để tăng năng suất cho cây trồng và bảo vệnông sản khỏi dịch bệnh là vô cùng phổ biến Để có thể đáp ứng được các yêu cầu kỹthuật từ thị trường đối tác đối với ngành nông sản Việt Nam là một việc phải được xâydựng và truyền đạt tới người sản xuất một cách bài bản và phải hỗ trợ, hướng dẫn tănghiểu biết cho họ để không lãng phí hàng hóa cũng như có thể tận thu được lợi nhuận vàcông sức họ bỏ ra
II Cơ hội và thách thức của CTCP Phúc Sinh