MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, công tác truyền thông, thông tin đối ngoại của các quốc gia trở thành vấn đề quan trọng, nhằm cung cấp một cái nhìn toàn diện, có định hướng cho cộng đồng thế giới về đất nước mình – vì mục tiêu phát triển và hội nhập. Báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế của các quốc gia qua nhiều hình thức khác nhau cũng nhằm quảng bá những giá trị tốt đẹp, những lợi thế vốn có, đồng thời phổ biến nâng cao vị thế vai trò của quốc gia trên trường quốc tế. Do đặc thù của mỗi quốc gia nên cách thức thực hiện công tác Báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế cũng vô cùng đa dạng, phong phú và hiệu quả đạt được phụ thuộc phần lớn vào phương pháp thực hiện truyền thông quốc tế của từng quốc gia nhất định. Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, văn hóa đóng vai trò đặc biệt quan trọng bởi văn hóa là cầu nối giữa quốc gia với cộng đồng thế giới, là cách hiệu quả nhất để tăng thêm sự hiểu biết của người nước ngoài với quốc gia đó. Nhận thức được vấn đề này, các quốc gia trên thế giới đã tích cực thực hiện công tác truyền thông quốc tế qua việc quảng bá văn hóa. Trong rất nhiều các quốc gia trên thế giới, Hàn Quốc là một quốc gia được coi là tiêu biểu trong hoạt động “xuất khẩu văn hóa”. Văn hóa Hàn từ những năm đầu của thế kỷ XXI đã được biết đến một cách rộng rãi, được thế giới “ưu ái” gọi tên “ Làn sóng Hàn Quốc” để chỉ mức độ ảnh hưởng lớn lao, tốc độ lan tỏa nhanh chóng của văn hóa Đại Hàn trên toàn thế giới. Hàn Quốc là một trong những quốc gia lấy văn hóa làm một trong những trụ cột tiêu biểu để tăng hiệu quả trong công tác truyền thông quốc tế. Những kết quả mà quốc gia châu Á này đạt được khiến rất nhiều nước trên thế giới lấy đó làm bài học để quảng bá văn hóa đất nước mình ra toàn thế giới. Một trong những cách thức quảng bá văn hóa của Hàn Quốc là giới thiệu nền ẩm thực ra thế giới. Mục tiêu của hoạt động này là nhằm quảng bá nền ẩm thực phong phúc của đất nước, phổ biến một trong những nét đẹp văn hóa trong đời sống tới nhân dân nước bạn. Việt Nam là một trong những quốc gia châu Á được Hàn Quốc chọn để du nhập “làn sóng ẩm thực”. Những hoạt động báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế qua “làn sóng ẩm thực” của đất nước Hàn Quốc tại Việt Nam vô cùng phong phú, đa dạng, đạt được hiệu quả to lớn trong công tác quảng bá hình ảnh nước Hàn tới nhân dân Việt Nam. Hàn Quốc đã làm nổi bật lên ưu thế của Văn hóa nói chung và văn hóa ẩm thực nói riêng trong công tác truyền thông quốc tế. Nhận thức được những vấn đề trên và nhận thấy đây là nội dung rất hay có thể rút ra được sau khi học môn “Quản lý báo chí đối ngoại truyền thông quốc tế”, nhận thấy có thể xâu chuỗi lý thuyết với thực tế, nên tôi chọn đề tài tiểu luận là “”. Đề tài được xây dựng nhằm khảo sát, tổng hợp, phân tích hiệu quả những hoạt động tiêu biểu của Hàn Quốc trong việc quảng bá nền ẩm thực tại Việt Nam trong 3 năm 20132016, từ đó đưa ra vài gợi mở cho công tác truyền thông quốc tế và báo chí đối ngoại cho Việt Nam.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, công tác truyền thông, thôngtin đối ngoại của các quốc gia trở thành vấn đề quan trọng, nhằm cung cấpmột cái nhìn toàn diện, có định hướng cho cộng đồng thế giới về đất nướcmình – vì mục tiêu phát triển và hội nhập Báo chí đối ngoại và truyền thôngquốc tế của các quốc gia qua nhiều hình thức khác nhau cũng nhằm quảng
bá những giá trị tốt đẹp, những lợi thế vốn có, đồng thời phổ biến nâng cao
vị thế vai trò của quốc gia trên trường quốc tế
Do đặc thù của mỗi quốc gia nên cách thức thực hiện công tác Báochí đối ngoại và truyền thông quốc tế cũng vô cùng đa dạng, phong phú vàhiệu quả đạt được phụ thuộc phần lớn vào phương pháp thực hiện truyềnthông quốc tế của từng quốc gia nhất định Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiệnnay, văn hóa đóng vai trò đặc biệt quan trọng bởi văn hóa là cầu nối giữaquốc gia với cộng đồng thế giới, là cách hiệu quả nhất để tăng thêm sự hiểubiết của người nước ngoài với quốc gia đó Nhận thức được vấn đề này, cácquốc gia trên thế giới đã tích cực thực hiện công tác truyền thông quốc tếqua việc quảng bá văn hóa Trong rất nhiều các quốc gia trên thế giới, HànQuốc là một quốc gia được coi là tiêu biểu trong hoạt động “xuất khẩu vănhóa” Văn hóa Hàn từ những năm đầu của thế kỷ XXI đã được biết đến mộtcách rộng rãi, được thế giới “ưu ái” gọi tên “ Làn sóng Hàn Quốc” để chỉmức độ ảnh hưởng lớn lao, tốc độ lan tỏa nhanh chóng của văn hóa Đại Hàntrên toàn thế giới Hàn Quốc là một trong những quốc gia lấy văn hóa làmmột trong những trụ cột tiêu biểu để tăng hiệu quả trong công tác truyềnthông quốc tế Những kết quả mà quốc gia châu Á này đạt được khiến rấtnhiều nước trên thế giới lấy đó làm bài học để quảng bá văn hóa đất nướcmình ra toàn thế giới
Trang 2Một trong những cách thức quảng bá văn hóa của Hàn Quốc là giớithiệu nền ẩm thực ra thế giới Mục tiêu của hoạt động này là nhằm quảng bánền ẩm thực phong phúc của đất nước, phổ biến một trong những nét đẹpvăn hóa trong đời sống tới nhân dân nước bạn Việt Nam là một trong nhữngquốc gia châu Á được Hàn Quốc chọn để du nhập “làn sóng ẩm thực”.Những hoạt động báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế qua “làn sóng
ẩm thực” của đất nước Hàn Quốc tại Việt Nam vô cùng phong phú, đa dạng,đạt được hiệu quả to lớn trong công tác quảng bá hình ảnh nước Hàn tớinhân dân Việt Nam Hàn Quốc đã làm nổi bật lên ưu thế của Văn hóa nóichung và văn hóa ẩm thực nói riêng trong công tác truyền thông quốc tế Nhận thức được những vấn đề trên và nhận thấy đây là nội dungrất hay có thể rút ra được sau khi học môn “Quản lý báo chí đối ngoại &truyền thông quốc tế”, nhận thấy có thể xâu chuỗi lý thuyết với thực tế, nêntôi chọn đề tài tiểu luận là “” Đề tài được xây dựng nhằm khảo sát, tổnghợp, phân tích hiệu quả những hoạt động tiêu biểu của Hàn Quốc trong việcquảng bá nền ẩm thực tại Việt Nam trong 3 năm 2013-2016, từ đó đưa ra vàigợi mở cho công tác truyền thông quốc tế và báo chí đối ngoại cho ViệtNam
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Từ những năm đầu thế kỷ XXI, thuật ngữ “Làn sóng Hàn Quốc” đãđược phổ biến và thực trạng quảng bá văn hóa Hàn Quốc cũng như nhữnghiệu quả mà công tác này đạt được đã được các cơ quan truyền thông trênthế giới đưa tin, phân tích rộng rãi Văn hóa ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Namcũng là chủ đề được nghiên cứu, đánh giá tổng hợp qua những tiểu luận,khóa luận tốt nghiệp như:
+ Tiểu luận “Hàn Quốc – Bài học lớn về xuất khẩu văn hóa” (2007)
của sinh viên Lê Thị Minh Nguyệt
Trang 3+ Khóa luận “Một số hoạt động quảng bá hình ảnh quốc gia của Hàn Quốc thông qua kênh văn hóa tại Việt Nam giai đoạn hiện nay” (2009)
của sinh viên Nguyễn Thị Hải Thanh
Tuy nhiên mức độ và khía cạnh phân tích qua mỗi nghiên cứu có sựkhác biệt và ít trùng lặp Xét thấy tính cấp thiết của đề tài này và khả năngthực hiện của bản thân muốn thông qua công tác truyền thông quốc tế củaHàn Quốc đã làm được tại Việt Nam để từ đó đưa ra những kinh nghiệm củariêng mình, cho đất nước mình, nên tôi chọn đề tài “
3.Mục đích và nhiệm vụ nghên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn hoạt độngThông tin quốc tế thông qua “làn sóng ẩm thực” Hàn Quốc tại Việt Nam,tiểu luận đưa ra một số nhận xét và gợi mở cho công tác báo chí đối ngoại vàtruyền thông quốc tế thông qua ẩm thực tại Việt Nam để đẩy mạnh hơn nữahoạt động quan trọng này trong việc quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để hoàn thành mục đích đã đặt ra, tác giả cần thực hiện những nhiệm vụ
cụ thể sau:
- Tìm hiểu thông tin cơ bản về Hàn Quốc, nêu và phân tích rõ nhậnthức của Hàn Quốc về vấn đề thực hiện công tác báo chí đối ngoại, truyềnthông quốc tế qua hoạt động quảng bá ẩm thực
- Tìm hiểu những hoạt động, cách thức quảng bá ẩm thực của HànQuốc tại Việt Nam
- Phân tích hiệu quả hoạt động và kết quả đạt được
- Nhận xét và đưa ra gợi mở cho công tác báo chí quốc tế và truyềnthông đối ngoại qua ẩm thực của Việt Nam
4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Trang 44.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của tiểu luận là các hoạt động quảng bá
ẩm thực Hàn Quốc thông qua các hình thức khác nhau
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Dựa vào những hoạt động nổi bật Hàn Quốc trong công tácquảng bá ẩm thực tại Hà Nội, những hiệu quả thực tiễn đạt được của HànQuốc trong ý kiến đánh giá nhận xét chung của người dân Việt Nam, đặcbiệt là giới trẻ
Tiểu luận được xây dựng chủ yếu thông qua vào phương pháp nghiêncứu, đánh giá, tổng hợp dựa vào các tài liệu đã thu thập được từ các nguồnchính thống khác nhau, sử dụng phương pháp quan sát, đánh giá thực tế,phỏng vấn sinh viên và xin ý kiến của các thầy cô giáo
6 Điểm mới của đề tài
Chỉ ra được những cách làm trong truyền thông đối ngoại, báo chí đốingoại trong việc quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam một cách hiệu quảnhất thông qua con đường ẩm thực, một tiềm năng vô cùng độc đáo
7 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn
7.1 Ý nghĩa lý luận
Trang 5Đề tài tiểu luận cung cấp và bổ sung hệ thống lý luận về báo chí đốingoại và truyền thông quốc tế Nêu ra được những bài học từ Hàn Quốc từ
đó tìm ra những lý thuyết kinh nghiệm cho Việt Nam
*Phần mở đầu: Nêu rõ tính cần thiết, mục đích, ý nghĩa của đề tài
*Phần nội dung: Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụlục, tiểu luận còn có phần nội dung bao gồm 3 chương và tiết như sau:
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HÀN QUỐC VÀ CHÍNH SÁCH VĂNHÓA CỦA HÀN QUỐC
1.1 Nước Đại Hàn Dân Quốc
1.1.1 Đặc điểm địa lý, tự nhiên
1.1.2 Thể chế chính trị
1.1.3 Quan hệ Hàn Quốc – Việt Nam
1.1.4 Chính sách văn hóa của Hàn Quốc
CHƯƠNG II: LÀN SÓNG ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM 2.1 Ẩm thực Hàn Quốc và biểu hiện của “làn sóng ẩm thực HànQuốc” tại Việt Nam
2.2 Các phương tiện quảng bá ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam
2.1.1 Quảng bá ẩm thực Hàn Quốc qua phim ảnh
2.2.2 Quảng bá ẩm thực Hàn Quốc qua các nhóm nhạc, ca sĩ 2.2.3 Quảng bá ẩm thực Hàn Quốc qua các triển lãm, hội chợ ẩmthực, nhà hàng ăn uống tại Việt Nam
Trang 6CHƯƠNG III: MỘT SỐ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM VỀ THỰC HIỆNCÔNG TÁC QUẢNG BÁ ĐẤT NƯỚC QUA ẨM THỰC
3.1 Quảng bá ẩm thực Việt Nam qua truyền hình và điện ảnh
3.2 Quảng bá ẩm thực Việt Nam qua việc khẳng định thương hiệu ẩmthực
3.3 Quảng bá ẩm thực Việt Nam gắn liền với du lịch
3.4 Các hình thức khác
*Phần kết luận: Điểm lại những vấn đề đặt ra và giải quyết được đến đâutrong tiểu luận Có đề xuất, phát triển những hưỡng tiếp theo cần nghiêncứu
Trang 7PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HÀN QUỐC VÀ CHÍNH SÁCH
VĂN HÓA CỦA HÀN QUỐC
1 Nước Đại Hàn Dân Quốc
1.1 Đặc điểm địa lý, tự nhiên.
Theo Wikipedia, Hàn Quốc, còn gọi là Nam Hàn, Nam Triều Tiênhay Đại Hàn Dân Quốc, là quốc gia nằm ở nửa phía Nam của bán đảo TriềuTiên, phía bắc giáp với CHDCND Triều Tiên qua giới tuyến quân sự chạydọc theo vĩ tuyến 38° Bắc Phía đông Hàn Quốc giáp với biển Nhật Bản,phía Tây là Hoàng Hải Thủ đô của Hàn Quốc là Seoul, (서서) hay còn gọi làHán Thành
Bán đảo Hàn Quốc kéo dài từ Bắc đến Nam, nhưng nếu tính cả cácđảo phụ thuộc thì chiều rộng Đông Tây sẽ lớn hơn chiều dài Bắc Nam.Chiều dài từ Bắc đến Nam của bán đảo là khoảng 840 km và còn chiều rộng
từ Đông sang Tây vào khoảng 1200 km Hàn Quốc có 75% diện tích lãnhthổ là đồi núi Địa hình bán đảo có dạng Đông cao Tây thấp, Bắc cao Namthấp Như vậy, ở phía Đông và Bắc tập trung nhiều núi, còn phía Tây vàNam chủ yếu là đồng bằng, thuận lợi cho việc phát triển đa dạng các loạihình kinh tế nông nghiệp
Khí hậu Hàn Quốc là sự kết hợp giữa khí hậu đại lục và khí hậu biển.Hàn Quốc có 4 mùa rõ rệt với đặc điểm mùa hè nóng và ẩm, mùa đông lạnh
và khô Ba mặt của Hàn Quốc tiếp giáp với biển Hàn Quốc ít xẩy ra độngđất và có bão, mưa dông, bão tuyết, tuy nhiên nhiệt độ rất cao vào mùađông Điều kiện khí hậu đặc biệt thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi vàtrồng trọt nên lượng thực phẩm của Hàn Quốc rất phong phú
Lịch sử Hàn Quốc bắt đầu từ thần thoại Dangun, sau đó được chiathành các giai đoạn : thời đại Tam Quốc - Shilla Thống Nhất - Koryo -
Trang 8Chosun - thời kỳ bị Nhật chiếm đóng - thời kỳ chia cách Nam-Bắc và thờiđại Đại Hàn Dân Quốc Hiện nay, lãnh thổ bị giới hạn trong phạm vi “Bánđảo Hàn Quốc và các đảo phụ thuộc” nhưng lịch sử Hàn Quốc bao quát 1khu vực rộng lớn bao gồm cả bán đảo Hàn Quốc và một số tỉnh Đông BắcTrung Quốc hiện nay
Trước năm 1945, Hàn Quốc hay Triều Tiên chỉ là tên gọi khác nhaucủa bán đảo Triều Tiên Đất nước này có khoảng 5.000 năm lịch sử Tổ tiêncủa người Triều Tiên là những người thuộc các bộ lạc Mông Cổ di cư từvùng Trung Á đến bán đảo
Cuối thế kỷ 19, bán đảo Triều Tiên bị các nước lớn Trung Quốc, Nga,Nhật Bản tranh giành nhau Năm 1910, Nhật Bản thôn tính Bán đảo Năm
1945, Bán đảo được giải phóng, nhưng đất nước bị chia cắt, hình thành hainhà nước theo hai chế độ chính trị - xã hội khác nhau: Phía Nam gọi là Đại
Hàn Dân Quốc gọi tắt là Hàn Quốc, tên tiếng Anh là Republic of Korea (ngày 15 tháng 8 năm 1948, Tổng thống là Lý Thừa Vãn) và
CHDCND Triều Tiên ở phía Bắc (ngày 09 tháng 9 năm 1948, Chủ tịch nước
là Kim Nhật Thành), tên tiếng Anh là Democratic People’s Republic of Korea lấy vĩ tuyến 380 Bắc làm ranh giới Cuộc chiến tranh Triều Tiên
1950-1953 đã không làm thay đổi được cục diện trên bán đảo, vĩ tuyến 38trở thành đường ranh giới quân sự cho đến ngày nay
Hàn Quốc là một nước phát triển có mức sống cao, có nền kinh tếphát triển theo phân loại của Ngân hàng Thế giới và IMF Hàn Quốc là nềnkinh tế lớn thứ 4 ở châu Á và thứ 15 trên thế giới Nền kinh tế dựa vào xuấtkhẩu, tập trung vào hàng điện tử, ô tô, tàu biển, máy móc, hóa dầu và rô-bốt.Hàn Quốc là thành viên của Liên hiệp quốc, WTO, OECD và nhóm các nềnkinh tế lớn G-20 Hàn Quốc cũng là thành viên sáng lập của APEC và Hộinghị cấp cao Đông Á và là đồng minh không thuộc NATO của Hoa Kỳ Gần
Trang 9đây, Hàn Quốc đã tạo ra và tăng cường sự phổ biến văn hóa đặc biệt là ở
châu Á, còn được gọi là “Làn sóng Hàn Quốc” và nằm trong đó là “Làn
sóng ẩm thực Hàn Quốc”
1.2 Thể chế chính trị
Hiến pháp Hàn Quốc ban hành lần đầu tiên ngày 17/7/1948 quy địnhnền chính trị Hàn Quốc theo chế độ Cộng hoà, tam quyền phân lập Chínhphủ thực hiện ba chức năng Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp Quốc hội vàTổng thống do dân bầu trực tiếp, Thủ tướng và Chánh án Toà án tối cao doTổng thống chỉ định và Quốc hội thông qua
Đảng cầm quyền đại dân tộc (chiếm hơn 50% số ghế trong Quốc hội)còn có các đảng khác như: Dân chủ, Tân tiến và Sáng tạo, Dân chủ Laođộng, Liên minh than Pac Kưn Hê, Hàn Quốc sáng tạo và Tiến bộ tân đảng
1.3 Quan hệ Hàn Quốc – Việt Nam
Việt Nam và Hàn Quốc đã chính thức thiết lập quan hệ ngoại giaongày 22/12/1992 Trong gần hai thập niên qua, quan hệ hai nước đã khôngngừng được củng cố và phát triển tốt đẹp trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế,văn hóa, giáo dục
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1992, quan hệ giữaViệt Nam và Hàn Quốc ngày càng phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực HànQuốc trở thành một trong những đối tác chiến lược quan trọng của ViệtNam, đặc biệt trên lĩnh vực kinh tế: Hàn Quốc có thể nhập khẩu từ Việt Namnhiều mặt hàng như khoáng sản, nông lâm thủy sản, rau quả nhiệt đới, hàngthủ công mỹ nghệ là những mặt hàng mà Hàn Quốc còn thiếu hoặc không
tự sản xuất được Việt Nam luôn coi Hàn Quốc là đối tác thương mại hàngđầu ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương Hiện nay Việt Nam đang cùngvới 10 nước ASEAN đàm phán với Hàn Quốc về Khu vực mậu dịch tự doASEAN – Hàn Quốc (AKFTA) và sơ bộ đã ký được một số văn kiện như
Trang 10Hiệp định khung, Hiệp định thương mại hàng hóa Việc Hàn Quốc và cácnước ASEAN trong đó có Việt Nam tạo lập khu vực mậu dịch tự do sẽ tạođiều kiện thúc đẩy hơn nữa trao đổi kinh tế-thương mại và mở rộng thịtrường xuất khẩu và tăng cường thu hút đầu tư giữa hai nước
Ngoài ra, tiềm năng hợp tác song phương trên các mặt như hàngkhông, du lịch, dịch vụ, trao đổi và hợp tác lao động là rất lớn
Tháng 10/2009, Việt Nam và Hàn Quốc đã chính thức nâng cấpquan hệ từ “ đối tác hợp tác toàn diện” lên “đối tác hợp tác chiến lược”, mở
ra một chương mới trong lịch sử phát triển quan hệ giữa hai nước, tạo cơ sởpháp lý vững chắc và điều kiện thuận lợi cho việc đưa quan hệ hợp tác hữunghị giữa hai nước trong năm 2010 và những năm tới lên một tầm cao mới
1.4 Chính sách văn hóa của Hàn Quốc
Bên cạnh những lĩnh vực trọng yếu như chính trị, kinh tế, Hàn Quốccoi trọng phát triển văn hóa và đưa văn hóa trở thành một trong những trụcột chính để thực hiện có hiệu quả công tác Thông tin đối ngoại Từ một đấtnước ít có tiếng vang, Hàn Quốc đã có những bước phát triển vượt bậc, đượcthế giới biết đến rộng rãi, đó là nhờ vào chính sách thực hiện công tác thôngtin đối ngoại qua văn hóa của Hàn Quốc
Cách đây hơn nửa thế kỷ, Hàn Quốc đã chú trọng xây dựng và quảng
bá hình ảnh đất nước thông qua văn hóa Mặc dù ngân sách không đủ, nhưngchính phủ cộng hoà đầu tiên (1948–1960) do Tổng thống Rhee Syngmanlãnh đạo đã nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hoá quốc gia trong sự pháttriển của đất nước Về sau, sự ghi nhận về giá trị của văn hoá tiếp tục có ảnhhưởng lớn tới chính phủ đương thời của Tổng thống Kim Dae Jung và hơnnữa, đã trở thành một cơ sở quan trọng cho viện trợ của chính phủ dành chovăn hoá Ý thức coi trọng văn hoá cũng gắn bó chặt chẽ với những đặc điểm
Trang 11văn hoá truyền thống Hàn Quốc do ảnh hưởng của đạo Khổng - vốn coitrong giá trị tinh thần.
Trong thời kỳ 18 năm cầm quyền (1961–1979), chính phủ của Tổngthống Park Chung Hee, một chính phủ coi trọng sự phát triển kinh tế, đãthực hiện một chính sách văn hoá một cách chủ động hơn bằng việc xâydựng luật, các thể chế, tổ chức và các quỹ công cộng liên quan tới lĩnh vựcvăn hoá Cụ thể, vào năm 1973, chính phủ Park đã công bố kế hoạch 5 năm
về phát triển văn hoá, thực hiện trong thời kỳ từ năm 1974 đến 1979 Đây làmột kế hoạch toàn diện lâu dài đầu tiên về chính sách văn hoá Mặc dù tínhđặc sắc và tính phổ biến trong quần chúng được coi là những mục tiêu cơbản của chính sách văn hoá, mục đích chính của kế hoạch này lại là xâydựng một bản sắc văn hoá mới bằng việc đề cao truyền thống văn hoá cụthể Vì lý do đó, trong thời kỳ 1974-1978, 70% tổng số ngân sách cho lĩnhvực văn hoá được chi cho nghệ thuật dân gian và văn hoá truyền thống.Thời kỳ chính phủ của Tổng thống Chun Doo Hwan (từ 1980 đến 1988)
có thể được coi là thời kỳ phát triển mạnh mẽ nhất về vai trò của nhà nướctrong việc cung cấp viện trợ cho nghệ thuật ở Hàn Quốc Cũng như chínhphủ của Tổng thống Park Việc xây dựng bản sắc văn hoá cũng được coi làtrọng tâm chính của nền cộng hoà thứ 5 của chính phủ Chun Doo Whan.Chính phủ của tổng thống Chun đã công bố 2 kế hoạch toàn diện về chính
sách văn hoá: “Kế hoạch mới phát triển văn hoá” (1981) và “Kế hoạch văn
hoá trong kế hoạch 5 năm lần thứ 6 phát triển kinh tế và xã hội” (1986).
Căn cứ vào các kế hoạch đó, các mục tiêu cơ bản của chính sách vănhoá có thể được xác định là: Xây dựng bản sắc văn hoá, củng cố sự pháttriển của nghệ thuật, tăng cường trợ cấp văn hoá, thúc đẩy văn hoá khu vực,
và mở rộng giao lưu văn hoá với các nước khác
Trang 12Vào năm 1990, chính phủ của tổng thống Roh TaeWoo (1988–1993)xây dựng “kế hoạch 10 năm phát triển văn hoá”, chú trọng vào: “văn hoácủa mọi người dân” Các mục tiêu chính của các kế hoạch đó là:
(1) Xây dựng bản sắc văn hoá;
(2) Củng cố sự phát triển của nghệ thuật;
(3) Tăng cường trợ cấp văn hoá;
(4) Thúc đẩy văn hoá khu vực;
(5) Thuận lợi hoá giao lưu văn hoá;
(6) Phát triển tuyên truyền văn hoá, và cuối cùng, thống nhất dân tộc Việc thúc đẩy văn hoá khu vực, giao lưu quốc tế và chính sách văn hoá
vì sự
thống nhất cũng được nhấn mạnh như các chính phủ trước đó Chính
phủ của Thủ tướng KimYoung Sam (1993–1998) chủ trương “Tạo ra một Hàn Quốc
mới” và coi đó là biểu ngữ cho chiến dịch tranh cử chính trị và tìm cách
nâng
cao vị thế của Hàn Quốc trên trường quốc tế Vì lý do đó, so với cácchính phủ trước, chính phủ của Tổng thống KimYoung Sam coi dân chủ vănhoá, sự sáng tạo của con người, văn hoá khu vực, công nghiệp văn hoá và dulịch văn hoá, cũng như toàn cầu hoá văn hoá của Hàn Quốc là những mụctiêu chính của chính sách văn hoá Việc xây dựng bản sắc văn hoá cũngđược coi là một mục tiêu quan trọng của chính sách văn hoá Thêm nữa,chính phủ của tổng thống Kim nhấn mạnh ý nghĩa kinh tế của văn hoá và
nghệ thuật.“Kế hoạch mới 5 năm thúc đẩy phát triển văn hoá” (1993), “Kế hoạch hỗ trợ văn hoá” (1996), và “Tầm nhìn văn hoá 2000” (1997) đều
coi trọng các mục tiêu chính sách đó
Trang 13Những mục tiêu đó của chính sách văn hoá vẫn tiếp tục được coitrọng trong thời kỳ chính phủ của Tổng thống Kim Dae Jung (1998- đếnnay) Cụ thể, căn cứ theo 4 kế hoạch toàn diện về chính sách văn hoá nhưchính sách văn hoá cho chính phủ mới (1998), kế hoạch 5 năm về chính sáchvăn hoá của chính phủ mới (1999), tầm nhìn thế kỷ 21 cho các ngành côngnghiệp văn hoá (2000), và tầm nhìn thế kỷ 21 cho các ngành công nghiệpvăn hoá trong xã hội kỹ thuật số (2001), so với các chính phủ tiền nhiệmkhác, chính phủ của Tổng thống Kim Dae Jung đã nhấn mạnh việc tăngcường phát triển các ngành công nghiệp văn hoá và giao lưu văn hoá vớiBắc Triều Tiên Chính sách “ánh dương” hướng về Bắc Triều Tiên củachính phủ đã tập trung xây dựng những chính sách văn hoá chủ động vì sựthống nhất của 2 miền Triều Tiên Hơn nữa, những giá trị của giao lưu vănhoá và nghệ thuật đã trở thành một cơ sở mới của chính sách văn hoá Khácvới các chính phủ trước, khái niệm bản sắc văn hoá đã trở thành nền tảngquan trọng cho viện trợ của chính phủ để tăng cường phát triển các ngànhcông nghiệp văn hoá.
Nằm trong chính sách văn hóa, văn hóa ẩm thực Hàn Quốc đã đượclên kế hoạch quảng bá, đầu tư trên mọi phương diện để đưa hình ảnh ẩmthực ra thế giới Ẩm thực của Hàn Quốc đã phát triển lên thành một làn sóngtrên nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam
Trang 14CHƯƠNG II: LÀN SÓNG ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT
NAM 2.1 Ẩm thực Hàn Quốc và biểu hiện của “làn sóng ẩm thực Hàn Quốc” tại Việt Nam.
Hàn Quốc đang nổi lên như một quốc gia về nghệ thuật ẩm thực Bắtđầu từ Edward Kwon, các ngôi sao đầu bếp trẻ xuất hiện ngày một nhiều,góp phần đưa ẩm thực Hàn đến gần hơn với thế giới Những ngôi sao đầubếp trẻ này đang thổi một làn gió mới vào nghệ thuật ẩm thực thế giới vàquảng bá rộng rãi cho hương vị Hàn Quốc Hơn nữa, ẩm thực Hàn vốn nổitiếng là có lợi cho sức khoẻ đang mở ra một Làn sóng Hàn Quốc mới – Lànsóng ẩm thực
Ẩm thực Hàn Quốc, tiếng Hàn là Hansik, hiện đang thu hút nhiều sựquan tâm trên toàn thế giới, làm lan tỏa làn sóng Hàn Quốc Xu hướng vănhóa ẩm thực hiện nay là chuyển từ đồ ăn nhanh sang đồ ăn chậm với sự chútrọng đến sức khỏe Nhiều món ăn truyền thống Hàn Quốc được ủ lên men
và đó là lý do tại sao ẩm thực Hàn Quốc đang ở tâm điểm của sự chú ý Trênthực tế, công dụng của chúng đã được khoa học chứng minh
Chính phủ Hàn Quốc rất quan tâm tới vấn đề phát triển văn hóa ẩmthực, đưa ẩm thực trở thành một làn sóng tới toàn thế giới Chính phủ Hàn
Quốc đã thành lập “Nhóm xúc tiến ẩm thực Hàn Quốc” vào tháng 5 năm
2009 để quảng bá các món ăn một cách hệ thống Đệ nhất phu nhân KimYoon Ok là người đi đầu trong chiến dịch toàn cầu hóa này trên cương vị làChủ tịch danh dự của nhóm Quỹ ẩm thực Hàn Quốc bao gồm các chuyêngia của Chính phủ và khu vực tư nhân cũng đã thực hiện nhiều chương trình
và hoạt động nhằm thúc đẩy việc toàn cầu hóa các món ăn trong nước Quátrình toàn cầu hóa này không chỉ giúp phổ biến hơn nữa làn sóng Hàn Quốc
mà còn tăng giá trị thương hiệu quốc gia Do vậy, sự hỗ trợ của Chính phủ là
Trang 15rất quan trọng Chính phủ Hàn Quốc đã đề ra các biện pháp nới lỏng quyđịnh để tăng cường ngành công nghiệp thực phẩm trong nước Các gói biệnpháp nhằm mục đích dỡ bỏ những rào cản về quy định và bổ sung thêmnhững khiếm khuyết về mặt thể chế nhằm toàn cầu hóa ẩm thực Hàn Quốc
và tăng sức cạnh tranh của công nghiệp thực phẩm
Việc Hàn Quốc chọn Việt Nam là một trong những quốc gia đểquảng bá nền văn hóa ẩm thực là do Việt Nam là một đất nước cùng nằmtrong khu vực châu Á, nền văn hóa có nhiều nét tương đồng, có thể dễ dàngtiếp nhận các món ăn đặc trưng của khu vực Châu Á Hơn nữa đây là bướcsong song trong chiến lược quảng bá làn sóng văn hóa Hàn Quốc vào ViệtNam, bởi phim ảnh Hàn Quốc được công chiếu đã có sức tác động lớn tớitinh thần và nhận thức của người Việt Bên cạnh đó, qua các món ăn, HànQuốc biết cách gửi gắm những ý nghĩa của mình vào đó Hầu hết các món
ăn Hàn Quốc đều có ý nghĩa riêng, ví dụ như mì đen dành cho những ngườichưa tìm được tình yêu của mình, nếu thưởng thức mì đen, sang năm sẽ gặpđược người ưng ý…Cứ như vậy, ẩm thực Hàn Quốc không chỉ tác động vàokhẩu vị mà còn tác động vào tinh thần của người dân Việt Nam nói riêng vàthế giới nói chung thông qua những tác động về mặt tâm tư, tình cảm nhưvậy
Hansik không đơn thuần là món ăn Hàn Quốc, mà còn là thành quảcủa văn hóa truyền thống quốc gia Tại Việt Nam, ẩm thực Hàn Quốc đã trởnên quen thuộc Không chỉ có các bạn trẻ mà những người lớn tuổi cũng ưathích những món ăn của đất nước này Những cửa hàng ăn uống Hàn Quốcxuất hiện ngày một nhiều tại Hà Nội Điều này chứng tỏ sức nóng của lànsóng ẩm thực Hàn Quốc tại nước ta, bởi có cung ắt hẳn có cầu Quy mô và
số lượng các quán ăn Hàn Quốc cũng như chất lượng của các quán ăn nàyngày càng thu hút được đông đảo người dân Việt Nam đến thưởng thức
Trang 16Không chỉ có các cửa hàng mà tại các siêu thị, những nguyên liệu chế biến
đồ ăn Hàn đi kèm với các công thức hướng dẫn chi tiết cụ thể xuất hiện với
số lượng lớn và dần trở nên phổ thông Những nguyên liệu này trước kiacung cấp để phục vụ những người Hàn Quốc sống tại Việt Nam, tuy nhiêncàng ngày, người Việt Nam sử dụng chúng càng nhiều, càng thường xuyên
đã khẳng định được sức hút của các món ăn Hàn trong đời sống ẩm thực củangười Việt Đặc biệt là các bạn trẻ Đây cũng là lượng khách hàng chủ yếucủa các cửa hàng Hàn Quốc Tên của các món ăn Hàn Quốc ngày càng trởnên phổ biến trong “từ điển ẩm thực” Việt Nam Nói phổ biến vì chúng đượcgọi thân mật và phổ thông như những món ăn lâu đời của người Việt, ví dụnhư cơm cuộn rong biển (Gimbab), Mì đen, kim chi, canh rong biển, bánhgạo cay, thịt gà cay, thịt ba chỉ nướng, rượu sô chu, rượu gạo Trong cácbuổi hội họp của các bạn trẻ, món ăn Hàn Quốc cũng đứng đầu trong danhsách được chọn Tầm ảnh hưởng của ẩm thực Hàn Quốc không chỉ dừng ởcác bạn trẻ mà ngay cả những người lớn tuổi cũng đặc biệt ưa chuộng.Những phụ nữ nội trợ cũng chọn các nguyên liệu Hàn Quốc để chế biến chogia đình mình Sức ảnh hưởng của ẩm thực Hàn Quốc tới Việt Nam là rấtlớn thông qua những phương tiện và cách thức trong chiến lược quảng báhình ảnh quốc gia Hàn Quốc, thực hiện tốt công tác thông tin đối ngoại làquảng bá hình ảnh nền văn hóa nói chung và văn hóa ẩm thực nói riêng tớiViệt Nam
2.2 Các phương tiện quảng bá ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam
Để đạt được những hiệu quả tốt và thu hút người dân Việt Nam tớicác món ăn Hàn Quốc, chính phủ nước này đã có những biện pháp tích cực
và không thể phủ nhận là rất chiến lược tới đời sống văn hóa – tinh thần củaViệt Nam Và không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia khác, HànQuốc cũng áp dụng những biện pháp này để quảng bá ẩm thực một cách đặc