Tiểu luận cao học Tác phẩm kinh điển Lênin với vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm “thà ít mà tốt”

LỜI MỞ ĐẦU Đối với mỗi quốc gia, mỗi dân tộc hoạt động cải tiến bộ máy nhà nước đề mang tính tất yếu và có vai trò quan trong quyết định sự tồn tại và phát triển. Chính vì vậy, nhiêm vụ cải tiến bộ máy nhà nước luôn được đặt lên hàng đầu. Lê Nin đã từng nói rằng: Việc giành chính quyền đã khó, giữ được chính quyền lại càng khó hơn. Do vậy sự tồn vong, thịnh vượng của quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào chính sách cải cách của nhà nước đó. Vậy cải cách như thế nào? Chọn hướng đi nào cho đúng? Nội dung cách cách ra sao, phướng hướng, nhiệm vụ, nguyên tắc thế nào? Và làm sao để cải cách nhà nước mang lại hiệu quả cao nhất lại là một bài toán khó đặt ra thách thức và cơ hội đối với các nhà lãnh đạo không chỉ riêng Việt Nam mà toàn thế giới. Một trong những di sản lý luận của Lênin để lại cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên thế giới là tác phẩm “Thà ít mà tốt”. Đây chính là chìa khóa mở ra những bài toán khó trong cải tiến bộ máy nhà nước. Tất cả những vấn đề trên đêu được bàn luận tong tác phẩm. Đây là cơ sở lý luận quan trọng là công cụ hỗ trợ đắc lực của nhà nước Nga Xô Viết, của Việt Nam và của toàn nhân loại. Công cuộc hội nhập nền kinh tế quốc tế của Việt Nam đem lại nhiều cơ hội mở, bên cạnh đó là không ít thách thức và khó khăn trong quá trình hội nhập. Điều đó hối thúc Việt Nam càng phải đẩy mạnh và sát sao hơn nữa hoạt động cải cách bộ máy nhà nước tạo tiền đề mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế, xã hội. Chính vì vậy đất nước lại càng cần phải có nền tảng nhà nước vững chắc. Tác phẩm “Thà ít mà tốt” của Lênin chính là nguồn tài liệu, kiế thức, kinh nghiệm quý báu giúp cho đất nước học hỏi và rút ra những bài học từ hoạt động quản lí trên mọi mặt chính trị, kinh tế, xã hội, trong đời sống và học tập. Đó cũng chính là lý do em lựa chọn đề tài: Lênin với vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” để nghiên cứu.

Vậy cải cách như thế nào? Chọn hướng đi nào cho đúng? Nội dung cáchcách ra sao, phướng hướng, nhiệm vụ, nguyên tắc thế nào? Và làm sao để cải cáchnhà nước mang lại hiệu quả cao nhất lại là một bài toán khó đặt ra thách thức và cơhội đối với các nhà lãnh đạo không chỉ riêng Việt Nam mà toàn thế giới

Một trong những di sản lý luận của Lênin để lại cho giai cấp công nhân vànhân dân lao động trên thế giới là tác phẩm “Thà ít mà tốt” Đây chính là chìa khóa

mở ra những bài toán khó trong cải tiến bộ máy nhà nước Tất cả những vấn đềtrên đêu được bàn luận tong tác phẩm Đây là cơ sở lý luận quan trọng là công cụ

hỗ trợ đắc lực của nhà nước Nga Xô Viết, của Việt Nam và của toàn nhân loại

Công cuộc hội nhập nền kinh tế quốc tế của Việt Nam đem lại nhiều cơ hội

mở, bên cạnh đó là không ít thách thức và khó khăn trong quá trình hội nhập Điều

đó hối thúc Việt Nam càng phải đẩy mạnh và sát sao hơn nữa hoạt động cải cách

bộ máy nhà nước tạo tiền đề mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế, xã hội

Chính vì vậy đất nước lại càng cần phải có nền tảng nhà nước vững chắc.Tác phẩm “Thà ít mà tốt” của Lênin chính là nguồn tài liệu, kiế thức, kinh nghiệmquý báu giúp cho đất nước học hỏi và rút ra những bài học từ hoạt động quản lítrên mọi mặt chính trị, kinh tế, xã hội, trong đời sống và học tập

Đó cũng chính là lý do em lựa chọn đề tài: Lênin với vấn đề cải tiến bộ máynhà nước trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” để nghiên cứu

1 Tình hình nghiên cứu

Đã có nhiều công trình khoa học, luận án, luận văn, các bài viết nghiên cứu

về tác phẩm nhưng chủ yếu nghiên cứu về vấn đề ý nghĩa tác phẩm và vấn đề xâydựng nhà nước nói chung Nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể vềnhững tư tưởng cơ bản của Lê nin về cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm này

và sự vận dụng vào xây dựng nhà nước pháp quyền xã hôi chủ nghĩa Việt Nam Dovậy, đề tài này là một đề tài mới, và không trùng lặp Tuy nhiên những công trìnhkhoa học trên là nguồn tài liệu quý báu để tác giả chọn lọc và kế thừa một cách hợplý

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Phân tích những tư tưởng cơ bản của Lênin về vấn đề cải tiến bộ máy nhà nướctrong tác phẩm “ thà ít mà tốt”, trên cơ sở đó vận dụng vào thực tiễn xây dựngbộmáy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng nghiên cứu.

Những tư tưởng cơ bản của Lênin về vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước trongtác phẩm thà ít mà tốt và sự vận dụng vào xây dựng nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa Việt Nam hiên nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê nin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo của đề tài là: phân tích và tổng hợp, trongquá trình nghiên cứu chúng tôi sẽ chú ý sử dụng tổng hợp các phương pháp logic

và lịch sử, quy nạp – diễn dịch …

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Góp phần làm sáng tỏ quan điểm của Lênin về vấn đề cải tiến bộ máy nhànước và việc vận dụng những tư tưởng đó vào thục tiễn xây dựng nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam Bên cạnh đó còn phục vụ tích cực cho công tácnghiên cứu và quản lý sau này

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, mục lục đề tài gồm 3chương và 8 mục

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ V.I.LENIN VÀ TÁC PHẨM “THÀ

ÍT MÀ TỐT”

1 Tác giả

2 Tác phẩm

2.1 Hoàn cảnh lịch sử ra đời

2.2 Nội dung và ý nghĩa của tác phẩm

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VIỆC CẢI TIẾN BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỦA LÊNIN TRONG TÁC PHẨM “THÀ ÍT MÀ TỐT”

2.1 Lênin đánh giá về thực trạng của Nhà nước Xô viết và nguyên nhân củanhững khuyết điểm, yếu kém

2.2 Mục đích, điều kiện và phương châm cải tiến bộ máy nhà nước Xô viết2.3 Những biện pháp chủ yếu cải tiến bộ máy nhà nước

CHƯƠNG 3 VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM CỦA LÊNIN TRONG VIỆC CẢI TIẾN BỘ MÁY NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

3.1 Sự cần thiết phải cải tiến bộ máy nhà nước

3.2 Vận dụng quan điểm của Lênin trong cải tiến bộ máy nhà nước ViệtNam hiện nay

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ V.I.LENIN VÀ TÁC PHẨM “THÀ

Ông được tạp chí Time coi là một trong 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất đếnlịch sử thế giới

Nǎm 24 tuổi, Lênin vào Đảng Xã hội – dân chủ Nga Từ đó, Lênin thànhmột người tổ chức và lãnh đạo cách mạng

Nǎm 1903, Đảng Xã hội – dân chủ chia làm hai phái Phái thiểu số(mensêvích) chủ trương thoả hiệp với tư bản Phái đa số (bônsêvích) là phái chânchính cách mạng do Lênin lãnh đạo

Nǎm 1905, Lênin tham gia lãnh đạo cuộc cách mạng tư sản dân chủ Nga đầutiên Tháng 12 nǎm ấy, Xtalin gặp Lênin trong một cuộc hội nghị của Đảng Từngày ấy, Xtalin trở nên người bạn và đồng chí trung thành nhất và kiên quyết nhấtcủa Lênin

Nǎm 1917, Lênin và Xtalin lãnh đạo Cách mạng Tháng Mười Nga thànhcông Tiếp theo là 5 nǎm kháng chiến chống đế quốc xâm lược và bù nhìn bánnước

Nǎm 1919, Lênin cùng các lãnh tụ cách mạng các nước lập nên Quốc tếCộng sản (Đệ tam quốc tế), để lãnh đạo phong trào cách mạng thế giới.

Ngày 21 tháng 1 nǎm 1924, Lênin mất ở làng Gorki (Mát xcơ va), thọ 54tuổi

Lênin mất đi nhưng đã để lại những đóng góp lớn lao cho sự nghiệp giảiphóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới, đấu tranh chống chủnghĩa đế quốc, đấu tranh cho hòa bình, độc lập, tự do của các dân tộc

Trong thời kì 1922 – 1923, khi Nga vừa trải qua chiến tranh vấp phải không

ít khó khăn, thử thách, Chính quyền Nga Xô Viết đứng trước nhiều nhiệm vụ cấpbách Hơn nữa, nhà nước XHCN mới ra đời đang trong quá trình xây dựng, bị Tưbản vây quanh khiến nhà nước Xô Viết đứng trước nhiều thách thức to lớn

Để giải quyết những vấn đề nêu trên Leenin đã nhận thấy điều đầu tiên vàquan trọng nhất là phải củng cố bộ máy chính quyền nhà nước Để bộ máy nhànước có thể cáng đáng được những trọng trách nặng nề mà dân tộc giao phó

Trong hoàn cảnh đó, dù đang nằm trên giường bệnh điều trị vết thươngnhưng Leenin vẫn dốc toàn tâm lực để viết về vấn đề cải tổ bô máy nhà nước Tácphẩm “Thà ít mà tốt” đã ra đời trong hoàn cảnh như vậy

1.2.2 Nội dung và ý nghĩa của tác phẩm

Trong tác phẩm Lenin đã đưa ra những quan điểm về cải cách nhà nước vôcùng quan trọng đó là:

Tiến hành đổi mới tổ chức bộ máy Nhà nước, cần phân tích, đánh giá mộtcách khách quan tình hình để có quyết sách phù hợp Đổi mới bộ máy nhà nướcphải tiến hành một cách kiên quyết, nhưng vững chắc từng bước

Phải biết chọn khâu đột phá trong tổ chức bộ máy nhà nước để tiến hành đổi mới

Phát huy tối đa nội lực, trong đó, con người là yếu tố quyết định thành côngcủa việc đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước

Phải gắn tri thức, lý luận với hoạt động thực tiễn

Cần coi trọng thanh tra, kiểm tra trong hoạt động của bộ máy nhà nước.Trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, cần kết hợp giữa tổ chức

bộ máy cơ quan nhà nước với cơ quan đảng tương ứng

Tác phẩm “Thà ít mà tốt” có ý nghĩa to lớn đối với quá trình hoàn thiện nhànước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Đây là mộttác phẩm lý luận quan trọng trong công tác xây dựng đảng và xây dựng bộ máynhà nước dù đã trải qua gần một thế kỷ nhưng những tư tưởng của tác phẩm vẫncòn nhiều giá trị, đã và tiếp tục giữ một vị trí trọng yếu trong hoạt động thực tiễncủa các Đảng Cộng sản về xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Tuy rất ngắn, vẻn vẹn trong 18 trang, nhưng cho đến bây giờ tác phẩm vẫn

là một trong những tác phẩm quan trọng của người về vấn đề nhà nước Với những

ý nghĩ lớn lao của ác phẩm, có thể coi đây là một bản di chúc chính trị mang ý

nghĩa thực tiễn to lớn và sâu sắc của Lênin về vấn đề củng cố và xây dựng bộ máynhà nước vô sản

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VIỆC CẢI TIẾN BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỦA LÊNIN TRONG TÁC PHẨM “THÀ ÍT MÀ TỐT”

2.1 Lênin đánh giá về thực trạng của Nhà nước Xô viết và nguyên nhân của những khuyết điểm, yếu kém

Theo Lênin, Nhà nước Xô viết sau 5 năm ra đời và xây dựng đã đạt đượcnhững thành tựu đáng kể để từng bước khẳng định và hướng tới xây dựng một nhànước thật sự mang bản chất của một nhà nước kiểu mới Tuy nhiên, Lênin cũngnghiêm khắc chỉ ra những yếu kém của nhà nước Xô viết Đó là tình trạng quanliêu, cồng kềnh, kém hiệu lực, lề lối làm việc giấy tờ, sính kế hoạch, cán bộ thìkhông ít người rơi vào thói ba hoa, tự mãn, công thần, xa thực tế Người thẳng thắnnhận định: “Tình hình bộ máy nhà nước của ta rất đáng buồn, nếu không muốn nói

là tồi tệ” 1 Mặc dù được gọi là nhà nước Xô viết, nhưng theo Lênin, bộ máy nhànước Nga vẫn mang nặng tàn dư của xã hội cũ, bộ máy nhà nước cũ mà rất ít đượcsửa đổi, “nó vẫn là điển hình thật sự của bộ máy nhà nước cũ” Vì thế, nó chưathực sự mang đầy đủ tính chất là một nhà nước XHCN

Phân tích nguyên nhân của tình trạng yếu kém đó của bộ máy nhà nước Nga

Xô viết, Lênin đã chỉ ra các nguyên nhân sau đây:

Một là, những yếu kém của nhà nước Xô viết bắt nguồn từ tàn dư của nhà nước cũ, xã hội cũ Thật vậy, nước Nga trước cách mạng Tháng Mười tuy là một

nước TBCN đã phát triển đến độ trung bình nhưng về cơ bản vẫn còn là một nước

1 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.442.

nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp chưa phát triển, nền sản xuất nhỏ lẻ, manh mún

là phổ biến, thói quen lao động tiểu nông, lạc hậu, thủ công, rụt rè; mặt bằng vănhoá của nhân dân còn thấp Sự yếu kém của bộ máy nhà nước Nga Xô viết đã phảnánh thực trạng đó là điều dễ hiểu vì kiến trúc thượng tầng bao giờ cũng sinh ra từ

cơ sở hạ tầng và phản ánh cơ sở hạ tầng đã sinh ra nó Lênin viết: “Trong toàn bộlĩnh vực những quan hệ xã hội, kinh tế và chính trị chúng ta đều tỏ ra là cách mạngghê gớm, nhưng về mặt cấp bậc, về mặt tôn trọng những hình thức và những thể lệ

về thủ tục hành chính thì “tính cách mạng” của chúng ta lại thường hay nhườngchỗ cho tinh thần thủ cựu hủ bại nhất” 2 Những tư tưởng thủ cựu, lạc hậu của xãhội cũ còn tồn tại là lẽ tất yếu bởi xã hội cũ mất đi, nhưng nó không thể mất ngaytức khắc, nhất là ý thức xã hội của xã hội cũ thì nó còn tồn tại lâu dài vì nó có tínhbảo thủ, lạc hậu so với tồn tại xã hội Lênin viết: “Những khuyết điểm đó bắtnguồn từ quá khứ; quá khứ này tuy đã bị lật đổ, nhưng chưa bị tiêu diệt, nó chưaphải là một giai đoạn văn hoá đã hết thời từ lâu”, vì cũng theo Lênin thì những tưtưởng, ý thức nó thường “ăn sâu vào đời sống văn hoá, vào phong tục, tập quán” 3

Hai là, do trình độ văn hoá của giai cấp công nhân và nhân dân lao động còn thấp Lênin cho rằng, giai cấp công nhân là những người chủ yếu và trực tiếp

xây dựng, tổ chức lên bộ máy nhà nước Xô viết Họ rất muốn xây dựng một bộmáy nhà nước tốt hơn nhưng “họ chưa có đầy đủ học thức”, nên “họ không biếtlàm thế nào Họ không thể làm được việc đó”4 Còn trình độ văn hoá nói chung củanhân dân lao động Nga thì: “những yếu tố kiến thức, học thức, giáo dục…so với tất

cả các nước khác, thì chúng ta có ít ỏi đến nực cười”, mà theo Lênin, xây dựng bộmáy nhà nước là công việc khó khăn, phức tạp nên “để làm được việc ấy…cầnphải có văn hoá”5

2 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.453-454.

3 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.443.

4 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.443-444.

5 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.444.

Ba là, do chiến tranh kéo dài và do sự phá hoại của các thế lực thù địch, phản động chống CNXH Ngay khi mới ra đời, nước Nga Xô viết non trẻ đã phải

đối phó với cuộc bao vây can thiệp của các nước đế quốc phương Tây Vì vậy, mọinhân tài, vật lực của nước Nga đều phải dồn cho kháng chiến Đảng và Nhà nước

Xô viết Nga đã phải tập trung cao độ mọi nguồn lực, cán bộ cho quân đội Nhữngđảng viên, những công nhân ưu tú, những cán bộ có tài đức đã được tăng cườngcho kháng chiến Do đó, chính quyền các cấp thiếu nhiều cán bộ có tài đức Bêncạnh đó, không ít những phần tử cơ hội, những người có trình độ, năng lực và đạođức yếu kém đã lọt vào bộ máy nhà nước, làm cho hoạt động của bộ máy nhà nướckém hiệu quả Hơn nữa, các thế lực thù địch và phản động trong và ngoài nước hếtsức tức tối với nước Nga Xô viết, chúng tìm mọi cách phá hoại sự nghiệp xây dựngCNXH ở nước Nga, “chúng đã làm đủ mọi cách để gạt chúng ta lại đằng sau” 6.Trong thời kỳ đầu thì chúng đã “lợi dụng cuộc nội chiến ở Nga nhằm phá hoạinước ta đến cực độ”, nhưng khi không đánh đổ được nước Nga bằng chiến tranhthì chúng lại tìm mọi cách “cản trở sự phát triển của nó lên chủ nghĩa xã hội…,chúng cũng đã không để cho chế độ đó có được ngay lập tức một bước tiến…,chúng không để cho chế độ đó phát triển được tất cả mọi khả năng đủ để trở thànhchủ nghĩa xã hội” 7[tr 455] Mặt khác, nước Nga Xô viết trong quá trình thực hiệnchính sách kinh tế mới (NEP) đã buộc phải sử dụng các nhân tố kinh tế - chính trịcủa CNTB, nhất là phải sử dụng các chuyên gia tư sản trong mọi lĩnh vực Vì vậy,nước Nga Xô viết và bộ máy nhà nước của nó không thể tránh khỏi việc “bị tiêmnhiễm rất nhiều thiên kiến tai hại và lố lăng nhất” 8[tr 453] Các nước tư bản đếquốc đã lợi dụng cơ hội này để cài cắm gián điệp vào phá hoại bộ máy nhà nước vànền kinh tế - xã hội Nga

6 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.455.

7 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.455.

8 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.453.

Bốn là, do một bộ phận cán bộ, đảng viên của Đảng rơi vào quan liêu, cơ hội, thoái hoá biến chất Lênin khẳng định rằng, sự yếu kém của bộ máy nhà nước

một phần là do những phần tử quan liêu, cơ hội, thoái hoá biến chất, những kẻ phôtrương, kiểu cách dởm, ba hoa, cách mạng suông chất chui vào và làm cản trở hiệulực của bộ máy nhà nước và làm biến dạng chế độ nhà nước mới Những phần tử

đó “đang tồn tại không những trong các cơ quan Xô viết mà cả trong các cơ quanĐảng nữa” 9[tr 451] Người khẳng định rằng quá trình thực hiện chính sách kinh tếmới với việc sử dụng những nhân tố kinh tế của CNTB nên không thể tránh khỏiviệc trong bộ máy nhà nước Xô viết “bị tiêm nhiễm rất nhiều thiên kiến tai hại và

lố lăng nhất” Nhưng trong một chừng mực nào đó thì những thói xấu đó lại đượcnhững phần tử quan liêu, cơ hội, thoái hoá trong bộ máy nhà nước Xô viết tiếp nhận với

ý đồ trục lợi và chúng làm lây lan sang cả những cán bộ khác trong bộ máy nhà nước

Xô viết Lênin viết: “Trong một chừng mực nào đó, bệnh truyền nhiễm ấy cũng là donhững phần tử quan liêu đáng yêu của chúng ta cố ý làm lây lan sang chúng ta, với hyvọng là có nhiều dịp buông câu trong đám nước đục do những thiên kiến đó khuấy lên”

10

Năm là, tình trạng "đáng buồn" của bộ máy nhà nước Xô viết còn do những yếu kém trong quá trình cải tổ nó gây ra Lênin nói: Tuy “chúng ta đã ra sức cải

tiến bộ máy nhà nước”, “nhưng đó chỉ là một hoạt động phí công, một hoạt động…

đã chỉ cho chúng ta thấy rõ rằng hoạt động đó chỉ là vô hiệu, thậm chí còn vô ích,hay thậm chí còn có hại là khác” 11 Về những yếu kém trong quá trình cải tổ bộmáy nhà nước Xô viết trong những năm sau cách mạng Tháng Mười được Lêninchỉ rõ: “Điều tai hại nhất ở đây là hấp tấp Điều tai hại nhất là tưởng rằng chúngta…đã có được một số yếu tố khá lớn để xây dựng được một bộ máy thật sự mới

9 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.451.

10 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.453.

11 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.445.

và thật sự xứng đáng với danh hiệu là bộ máy XHCN, bộ máy Xô viết, v.v ” 12.Ông khẳng định rằng bộ máy nhà nước XHCN thực sự chúng ta chưa có, và “ngay

cả những yếu tố cho phép chúng ta xây dựng được bộ máy ấy, chúng ta cũng có ít

ỏi đến nực cười” Người chỉ rõ: “muốn xây dựng được bộ máy ấy, chúng ta khôngđược ngại tốn thời gian, rằng việc đó đòi hỏi nhiều, nhiều, rất nhiều năm tháng”

2 Mục đích, điều kiện và phương châm cải tiến bộ máy nhà nước Xô viết

Tác phẩm nêu rõ mục đích của việc đổi mới, cải tiến bộ máy nhà nước Xôviết là nhằm xây dựng bộ máy đó thực sự xứng danh là bộ máy nhà nước XHCN;đảm bảo cho bộ máy nhà nước có chất lượng kiểu mẫu thực sự, gọn nhẹ, mang tínhhiệu quả, hiệu lực cao, thực sự trong sạch, vững mạnh, có đầy đủ năng lực quản lýđất nước Đó sẽ là một nhà nước được mọi người tín nhiệm, có đầy đủ điều kiện vàkhả năng trụ vững không phải chỉ ở chừng mực một nước tiểu nông mà cả ở trình

độ một nước công nghiệp hoá và điện khí hoá Đó là một nhà nước mà có thể “trừ

bỏ được đến cả những lãng phí nhỏ nhất trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội, bằngcách thực hành tiết kiệm nghiêm ngặt” 13

Và cuối cùng, về mặt quốc tế, bộ máy nhà nước Xô viết cần được củng cố để

có thể đứng vững trong mọi hoàn cảnh biến động của tình hình quốc tế Muốn vậy,

nó phải tránh được những xung đột với các nước TBCN và có đủ sức mạnh ngăncản mọi âm mưu và hành động xâm lược, phá hoại của các thế lực đế quốc, thùđịch bên ngoài chưa hề từ bỏ ý đồ đè bẹp nhà nước Xô viết non trẻ14

Lênin đã nêu lên hai điều kiện để cải tiến bộ máy nhà nước Xô viết:

12 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.443.

13 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.458.

14 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.456-457.

Một là, phải có đội ngũ những người lao động, nhất là giai cấp công nhân,

những cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân lao động có ý thức cách mạngcao, hăng hái đấu tranh cho CNXH, yêu CNXH và trung thành với lý tưởngXHCN

Hai là, họ phải có trình độ về văn hoá, KHKT, tổ chức và quản lý kinh tế

-xã hội vì muốn cải tiến bộ máy nhà nước thì cần phải có văn hoá, chứ việc này

“không thể giải quyết được bằng một hành động liều lĩnh hay một cuộc xungphong, bằng sự táo bạo hay bằng nghị lực, hoặc nói chung, bằng bất cứ một trongnhững đức tính tốt đẹp nhất nào của con người” Người nhấn mạnh rằng: muốn cótri thức thì không có cách nào khác ngoài việc “một là học tập, hai là học tập, ba làhọc tập mãi, và sau nữa, phải làm sao cho việc học thức ở nước ta không nằm trêngiấy hoặc là một lời nói theo mốt nữa, phải làm sao cho học thức thực sự ăn sâuvào trí não, hoàn toàn và thực tế trở thành một bộ phận khăng khít của cuộc sốngcủa chúng ta…, xứng đáng và thích hợp với một nước đang đặt cho mình nhiệm vụtrở thành một nước XHCN” 15

Theo Lênin thì phương châm cải tiến bộ máy nhà nước Xô viết là “thà ít mà

tốt”, tức là “thà mất hai năm hay thậm trí ba năm, còn hơn là hấp tấp vội vàng màkhông có chút hy vọng nào đào tạo được một nhân liệu tốt” Phương châm nàyđược thể hiện ở những khía cạnh sau đây:

Một là, việc cải tổ cần có trọng điểm, tập trung giải quyết ở khâu có vị trí

quan trọng, không tràn lan, dàn trải, không chạy theo số lượng mà quan tâm đầy đủtới chất lượng cả về tài và đức của đội ngũ những người lãnh đạo, quản lý Khâutrọng tâm có ý nghĩa quyết định then chốt đó là Bộ dân uỷ thanh tra công nông,một bộ dân uỷ mà hiệu quả công tác quá kém trong khi biên chế quá cồng kềnh.Người yêu cầu không nhìn vào số lượng mà phải chăm lo để có được một chất

15 V.I.Lênin: Sđd, t.45, tr.444.