THỰC TRẠNG KINH DOANH NĂNG LƯỢNG mặt TRỜI TRÊN THẾ GIỚI và đề XUẤT CHO các CÔNG TY KINH DOANH NĂNG LƯỢNG mặt TRỜI tại VIỆT NAM

Trong giai đoạn từ năm 2000-2011, điện mặt trời PV đã được phát triển bởi các công nghệ năng lượng tái tạo nhanh nhất trên toàn thế giới.. Trong năm 2009, Liên hiệp các ngành khoa học ti

Trang 1

Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU

KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

-*** -

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Thương mại quốc tế

THỰC TRẠNG KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI TRÊN THẾ GIỚI

VÀ ĐỀ XUẤT CHO CÁC CÔNG TY KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI TẠI VIỆT NAM

Trang 2

MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

LỜI NÓI ĐẦU 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI 4

1.1 Khái niệm về năng lượng mặt trời 4

1.1.1 Khái niệm năng lượng mặt trời 4

1.1.2 Khái niệm điện mặt trời 4

1.2 Lịch sử ra đời của ngành kinh doanh năng lượng mặt trời 5

1.3 Vai trò của kinh doanh năng lượng mặt trời 7

1.3.1 Vai trò đối với nền kinh tế 7

1.3.2 Vai trò đối với môi trường 9

1.3.3 Vai trò đối với xã hội 10

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của hoạt động kinh doanh năng lượng mặt trời 11

1.4.1 Môi trường tự nhiên 11

1.4.2 Hệ thống cơ sở hạ tầng 12

1.4.3 Cơ sở vật chất kỹ thuật 13

1.4.4 Chính sách và hệ thống pháp lý 16

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM 18

2.1 Tình hình kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới 18

2.1.1 Giới thiệu chung 18

2.1.2 Tình hình cạnh tranh trên thị trường năng lượng mặt trời 29

2.1.3 Bài học kinh nghiệm từ các nước khác 32

2.2 Tình hình hiện tại của kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam………34

2.2.1 Hiện trạng sử dụng 34

2.2.2 Sự phát triển của các công ty trong nước 38

Trang 3

2.2.3 Khả năng thu hút vốn đầu tư và tài trợ cho nghiên cứu, phát triển

năng lượng mặt trời 39

2.3 Đánh giá hoạt động kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam 42

2.3.1 Về môi trường tự nhiên 42

2.3.2 Về hệ thống cơ sở hạ tầng: 43

2.3.3 Về cơ sở vật chất kỹ thuật: 44

2.3.4 Về chính sách và hệ thống pháp lý 46

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT CHO CÁC CÔNG TY KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI TẠI VIỆT NAM 49

3.1 Triển vọng kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam 49

3.1.1 Triển vọng 49

3.1.2 Định hướng cho hoạt động kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam ……… 55

3.2 Đề xuất và kiến nghị cho kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam 56

3.2.1 Về môi trường tự nhiên 57

3.2.2 Về hệ thống cơ sở hạ tầng 57

3.2.3 Về cơ sở vật chất kỹ thuât 58

3.2.4 Về chính sách và hệ thống pháp lý 58

KẾT LUẬN 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 4

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Top 10 quốc gia trên toàn thế giới có tổng công suất điện mặt

trời lớn nhất

19

Bảng 2.2: Một số tiêu chí cơ bản trong kịch bản phát triển năng lượng

Việt Nam đến năm 2030

35

Bảng 3.1: Số liệu về bức xạ mặt trời tại Việt Nam 49

Bảng 3.2: Lượng tổng bức xạ mặt trời trung bình ngày của các tháng

trong năm ở một số địa phương nước ta

51

Bảng 3.3: Tổng số giờ nắng tại một số trạm quan trắc chia theo Tỉnh,

thành phố và Năm

52

Hình 1.1: Nguyên lý cấu tạo pin mặt trời 14

Hình 1.2: Cấu tạo và nguyên lý thu năng lượng mặt trời tập trung 16

Hình 2.1: Sự tăng trưởng tổng điện năng lương mặt trời theo các năm 20

Hình 2.2: Tình hình xây dựng các nhà máy quang điện trong các năm

2011- 2015

21

Hình 2.3: Tỉ lệ các nguồn điện năng tại Đức năm 2014 22

Hình 2.4: Số lượng bình nước nóng năng lượng mặt trời được sản xuất

trong năm 2007

24

Trang 5

Mô hình PPP Mô hình Nhà nước – Tư nhân

Mô hình BOT Mô hình Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao

Trang 6

LỜI NÓI ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Năng lượng là một trong những yếu tố quan trọng và cần thiết cho việc duy trì

sự sống cũng như đảm bảo sự tồn tại và phát triển của xã hội Nhiều thập kỷ qua, nhu cầu về sử dụng năng lượng của con người trong thời đại khoa học kỹ thuật ngày càng tăng Tuy nhiên hoạt động khai thác các nguồn năng lượng quá mức và trái với các nguyên tắc về môi trường đã kéo theo các hệ quả nghiêm trọng như: cạn kiệt nguồn năng lượng hóa thạch, hiệu ứng nhà kính làm tăng nhiệt độ Trái đất, các sự cố từ các

lò hạt nhân… dẫn tới đe đọa mọi sự sống trên Trái Đất Chính vì thế, phát triển và khai thác năng lượng tái tạo đã và đang một hướng đi quan trọng và cần phải nhận được sự quan tâm đúng đắn của mọi quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam Nhu cầu tìm kiếm và sử dụng nguồn năng lượng mới – năng lượng sạch không gây ô nhiễm đã trở nên cấp bách trong điều kiện công nghiệp ngày càng phát triển

Nhiều năm qua, Đảng và Chính phủ Việt Nam đã nhận thức được rằng nếu không tập trung tìm cách khai thác dạng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch mà chỉ dựa vào nguồn năng lượng hóa thạch như hiện nay thì sẽ không đủ năng lượng để đáp ứng cho việc vận hành các hoạt động sản xuất, chế biến…phục vụ cho tăng trưởng kinh tế bền vững và khó trở thành nước công nghiệp vào năm 2020 như nghị quyết

TW đã đề ra Chính vì thế, Nhà nước ta đã và đang dành sự quan tâm trong việc đầu

tư vào ngành năng lượng nhiều hơn so với các ngành công nghiệp khác Việt Nam được đánh giá là quốc gia dồi dào tiềm năng về năng lượng tái tạo như năng lượng

gió, thuỷ điện, mặt trời , và có khả năng tạo ra nguồn điện lưới tại chỗ, rẻ tiền, góp

phần đảm bảo an ninh năng lượng Nếu được đầu tư phát đúng hướng, nguồn năng lượng này sẽ góp phần quan trọng vào giải quyết vấn đề năng lượng, khai thác hợp

lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, đảm bảo sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam

Có thể thấy, việc nghiên cứu sử dụng năng lượng mặt trời ngày càng được quan tâm, nhất là trong tình trạng thiếu hụt năng lượng cùng với nhiều vấn đề cấp

Trang 7

bách về môi trường như hiện nay Trên thế giới hiện nay có rât nhiều quốc gia tập trung khai thác hiệu quả nguồn năng lượng từ mặt trời để thay thế cho những nguồn năng lượng đang dần cạn kiệt Nếu như Việt Nam có thể học hỏi được kinh nghiệm

từ những quốc gia này thì sẽ góp phần không nhỏ trong việc phát triển ngành năng lượng nước nhà và đảm bảo an ninh năng lượng

Vì vậy, với tư cách là sinh viên năm cuối chuyên ngành kinh tế cùng mong muốn đóng góp kiến thức cho nền kinh tế Việt Nam nói chung và cho ngành kinh

doanh năng lượng mặt trời nói riêng, người viết đã chọn đề tài khóa luận là: “Thực

trạng kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới và đề xuất cho các công ty kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam”

2 Mục đích nghiên cứu của khóa luận

Mục đích của khóa luận là nhằm tìm hiểu tình hình phát triển của hoạt động

kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới Từ đó, đánh giá triển vọng kinh doanh

và đưa ra những đề xuất, kiến nghị để phát triển ngành năng lượng mặt trời tại Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hoạt động kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới và tại Việt Nam

Tuy nhiên do thực tế tại Việt Nam hiện nay, ngành năng lượng mặt trời chỉ tập trung khai thác và sử dụng điện mặt trời, chính vì thế người viết xin được đi sâu vào nghiên cứu về hoạt động kinh doanh của sản phẩm này nhằm rút ra được những bài học cụ thể cho Việt Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận sử dụng phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp, phương pháp đối chiếu, so sánh để làm sáng tỏ vấn đề

Trang 8

5 Câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận đưa ra 4 câu hỏi chính:

- Khái niệm năng lượng mặt trời là gì?

- Tình hình kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới như thế nào?

- Tình hình kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam như thế nào?

- Các đề xuất cho kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam là gì?

6 Bố cục của khóa luận

Ngoài lời mở đầu và kết luận nội dung chính của khóa luận bao gồm 3 chương sau đây:

- Chương 1: Tổng quan về kinh doanh năng lượng mặt trời

- Chương 2: Thực trạng kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới và Việt Nam

- Chương 3: Đề xuất cho các công ty kinh doanh năng lượng mặt trời tại Việt Nam

Trang 9

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI 1.1 Khái niệm về năng lượng mặt trời

1.1.1 Khái niệm về năng lượng mặt trời

Theo Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA, 2011), năng lượng mặt trời được định

nghĩa là “năng lượng của dòng bức xạ điện từ xuất phát từ mặt trời cộng với một

phần nhỏ năng lượng từ các hạt nguyên tử khác phóng ra từ mặt trời”1 Đây là một

dạnganăng lượng mà mặt trời cungacấp cho chúng ta từ ngàn xưa Nhờ ánhasáng của mặt trời mà chúngata có thể nhìn thấyavạn vật cũng như nhờ sức nóng mà con người bao đời qua có thể phơi khô quầnaáo, phơi lúa, trồng cây…Cho đếnagần đây, sức nóng mặt trời đượcachú trọngatrong việc ứng dụng vào việc chuyển hóa sang nhiệt năng, điện năng phục vụ nhu cầuacủa cuộc sống Sứcanóng củaaánh nắngamặt trời được tập trungalại bằnganhững thiếtabị đặcabiệt để đun nóng nước sửadụng trong gia đình hay tạo ra hơianước để sảnaxuất điện cho tiêu dùng

1.1.2 Khái niệm điện mặt trời

Hai phươngapháp phổabiến dungađể thu nhận và trữ năngalượng Mặt Trời là phươngapháp trực tiếpabằng cách sử dụng quangađiện (PV), hoặcaphương pháp gián tiếp bằngacách sử dụng điệnamặt trời tập trung (CSP) Phương phápathụ động có lịch

sử phátatriển dài hơn hẳn, trong khi phươngapháp chủađộng chỉ mới đượcaphát triển chủayếu trongathế kỷ 20

1.1.2.1 Quang điện (PV)

Theo IEA (2011), “Quang điện-photovoltaics là chuyển bức xạ Mặt Trời (dưới

dạng ánh sáng) trực tiếp thành điện năng” 2

Trong giai đoạn từ năm 2000-2011, điện mặt trời PV đã được phát triển bởi các công nghệ năng lượng tái tạo nhanh nhất trên toàn thế giới Công suất lắp đặt đã đạt khoảng 65 GW vào cuối năm 2011, tăng 1,5 GW so với năm 2000 Năm 2011, Đức và Ý chiếm hơn một nửa năng lực tích lũy toàn cầu, tiếp theo là Nhật Bản, Tây Ban Nha, Hoa Kỳ và Trung Quốc (IEA, 2014)

Trang 10

1.1.2.2 Điện mặt trời tập trung (CSP)

“Các hệ thống điện mặt trời tập trung (CSP) sử dụng thiết bị tập trung năng

lượng từ ánh sáng mặt trời để làm nóng thiết bị tiếp nhận đến nhiệt độ cao Sau đó nhiệt này được biến đổi thành điện năng - nhiệt điện năng lượng mặt trời (STE)”

(IEA, 2011)3 Nhiệt tậpatrung sauađó được sử dụng nhưamột nguồn năng lượng cho một nhà máy điệnathông thường Một loạt các công nghệ điện tập trung tồn tại, phát triển nhất là máng parabol tập trung phản xạ tuyến tính Fresnel, đĩa Stirling và các tháp điện mặt trời Kỹ thuật khác nhau được sử dụng để theo dõi Mặt trời vàatập trung ánh sáng Trongatất cả các hệathống nàyamột chất lỏng làm việcađược làmanóng bởi ánh sáng mặt trời tập trung, và sau đóađược sử dụng để phátađiện hoặc lưu trữ năng lượng (Martin và Goswami, 2005)

Điện mặt trời tập trung là một thị trường mới nổi đầy tiềm năng Khoảng 350 megawatt (MW) đã được sản xuất ra bởi nhà máy điện mặt trời tập trung được xây dựng ở California vào những năm 1980 Đến năm 2006, Hoa Kỳ và Tây Ban Nha là hai nước tham gia sản xuất điện năng bằng công nghệ điện mặt trời tập trung Hiện nay, hai nước này là những nước duy nhất có công suất CSP đáng kể, tương ứng với khoảng 1 GW và 500 MW được sản xuất, và với sự đầu tư phát triền công nghệ của những nước này, ước tính sản lượng điện còn có thể nhiều hơn nữa (IEA, 2014)

1.2 Lịch sử ra đời của ngành kinh doanh năng lượng mặt trời

Hiện nay, việcakhai thác và sử dụnganăng lượng mặt trời không còn là vấn đề quá xa lạ đối với mỗi ngườiachúng ta Năng lượngamặt trời là một trong những loại năngalượng xanhahứa hẹn sẽađược áp dụng rộngarãi trongacuộc sống của con người trong tương lai Đâyalà một nguồn năng lượngadường như vô tận, dễadàng khai thác sửadụng và giúpabảo vệađược môi trường sốngacủa con người

Vào những năm 1970, quang điện (PV) bắt đầu được thử nghiệm, phát triển

và ứng dụng chủ yếu ở nông thôn và dùng cho ngành viễn thông Đến năm 1980, nhà máy sản xuất điện mặt trời tập trung (CSP) đầu tiên được xây dựng ở sa mạc Mohave, California và được hưởng các ưu đãi về thuế liên bang và tiểu bang cho các nhà đầu

3 Concentrating solar power (CSP) devices concentrate energy from the sun’s rays to heat a receiver to high temperatures This heat is then transformed into electricity – solar thermal electricity (STE)

Trang 11

tư và ủy thác đồng mua bán điện dài hạn Nhà máy đạt công suất 354 MWe vào năm

1991 và vẫn đang hoạt động đến ngày nay

Trong những năm 1990, nhận thấy giá trị tiềm năng của nguồn năng lượng vô hạn này, nhiều quốc gia cùng tham gia triển khai lắp đặt và phát triển hệ thống quang điện Năm 1995, chương trình 70 000 mái nhà năng lượng mặt trời của Nhật Bản được phát động, ban đầu 50% chi phí lắp đặt của hệ thống điện lưới PV được cung cấp bởi Chính phủ Năm 1999, Đức là nước tiếp theo bắt đầu chương trình lắp đặt

100 000 mái nhà năng lượng mặt trời, đến năm 2000 Đức ban hành luật năng lượng tái tạo Năm 1998, Nhật Bản vượt qua Mỹ trở thành thị trường hàng đầu trong ngành năng lượng mặt trời Đức giành vị trí thứ hai trong 2001, và vượt qua Nhật Bản dẫn đầu thị trường vào năm 2003 (IEA, 2012)

Sự tăng trưởng của thị trường toàn cầu ngành năng lượng mặt trời đã rất ấn tượng kể từ năm 2003, trung bình mỗi năm tốc độ tăng trưởng đều có sự biến đổi rõ rệt như tăng 40% vào năm năm 2009, và khoảng 135% trong năm 2010 Các hệ thống điện mặt trời toàn cầu tích lũy công suất tăng từ 0,1 GW trong năm 1992 đến 40 GW vào cuối năm 2010 (Hoeven M.V.D, 2011)

Trong khi đó, một làn sóng mới về xây dựng nhà máy điện mặt trời tập trung (CSP) đã được khởi xướng vào năm 2005 tại Tây Ban Nha và Hoa Kỳ, cùng với những mô hình lắp đặt nhỏ hơn ở một số nước khác (Algeria, Ai Cập và Morocco) Điện năng CSP đã tích lũy được gần 1GW vào cuối năm 2010 và lên đến 3 GW trong

dự án CSP tại Hoa Kỳ vào năm 2011

Hiện nay, nguồn điện mặt trời cung cấp năng lượng cho chiếu sáng, sưởi ấm

và các nhu cầu nhiêu liệu khác của khoảng 50 triệu căn nhà trên thế giới Năm 2007, nguồn năng lượng này đã giúp sản xuất 53 tỉ lít nhiên liệu sinh học (cồn và diezel sinh học), tăng 43% so với năm 2005 Năm 2007, các nhà đầu tư quan tâm hơn cả tới năng lượng gió và mặt trời: hai lĩnh vực này chiếm 47% và 30% tổng số tiền đầu tư Năm 2006, tại các nhà máy "năng lượng xanh" có tới hơn 2,4 triệu người làm việc (IEA, 2012)

Trang 12

Năng lượngatái tạoacó thể tạo ra nguồn điệnangoài lưới tại chỗ, rẻ tiền, góp phần đảm bảo ananinh năng lượng Nếuađược đầu tưaphát triểnađúng hướng, nguồn năngalượng nàyasẽ góp phần quanatrọng vàoagiải quyếtacác vấn đề như khai thác hợp lý tài nguyênathiên nhiên, bảoavệ môi trườngavà phátatriển kinhatế bền vững Hiện nayanhiều nướcatrên thếagiới đangachú trọngaphát triển, ứngadụng nguồnanăng lượng tái tạo, chẳngahạn như Trung Quốc, Đức và Nhật Bản Nguyên nhânachính là năngalượng truyềnathống (than, dầu, khí ) sắpacạn kiệt, nguồnacung cấpabiến độngavề giá cả, chịuaảnh hưởngacủa chínhatrị vàaviệc sử dụngachúng làm phátathải khíanhà kính, gâyahiệu ứnganóng lên toàn cầu

1.3 Vai trò của kinh doanh năng lượng mặt trời

Nóng lênatoàn cầu là một vấnamà cả thế giớiarất quan tâm Thực tế, việc sử dụng các nhiên liệu hóa thạch là một yếu tố góp phần vào nguyên nhân của sự nóng lên toàn cầu, mà cuối cùng sẽ dẫn đến sự thiếu hụt năng lượng trầm trọng Như là một kết quả tất yếu, các cấp chính phủ, doanh nghiệp và người tiêu dùng đang ngày càng nhận ra tầm quan trọng của các nguồn năng lượng thay thế Việc sử dụng năng lượng mặt trời sẽ không chỉ đem lại rất nhiều lợi ích mà còn giúp chúng ta có một cuộc sống không phải liên tục lo lắng về các nguồn năng lượng đang ngày càng cạn kiệt

1.3.1 Vai trò đối với nền kinh tế

Sử dụng năng lượng mặt trời đem lại rất nhiều lợi ích cho các quốc gia trên thế giới

Thứ nhất, quá trình lắp đặt để sử dụng năng lượng mặt trời không đòi hỏi quá

nhiều sự đầu tư Ngoài việc đầu tư ban đầu đối với các tấm năng lượng, không có chi phí khác liên quan đến việc phát điện năng lượng mặt trời Việc tiết kiệm được thực hiện từ việc giảm thiểu chi phí lắp đặt mạng lưới điện có thể dễ dàng được đầu tư vào các dự án khác Các dự án năng lượng mặt trời thương mại có thể thu được lợi nhuận cho nhiều ngành công nghiệp cũng như đảm bảo việc cung cấp sử dụng năng lượng mặt trời năng lượng cho máy móc và thiết bị khác nhau

Thứ hai, giá năng lượng mặt trời ổn định Các cơ sở sản xuất năng lượng tái

tạo đòi hỏi vốn đầu tư trả trước để xây dựng, một khi họ hoạt động xây dựng thì chi phí sản xuất rất thấp với hầu hết các công nghệ, nhiên liệu là miễn phí Kết quả là giá

Trang 13

năng lượng tái tạo là tương đối ổn định qua thời gian Ngược lại, giá nhiên liệu hóa thạch có thể khác nhau và dễ bị biến động đáng kể Ví dụ, trước năm 2008, do nhu cầu toàn cầu tăng, giá than của Mỹ có sự gia tăng nhanh chóng, sau đó giảm nhanh chóng sau năm 2008 khi nhu cầu toàn cầu suy giảm Tương tự như vậy, giá khí đốt

tự nhiên cũng thay đổi nhanh chóng kể từ năm 2000 (IEA, 2012)

Thứ ba, kinh doanh năng lương mặt trời còn đem lại lợi ích về việc làm trên

thế giới So với công nghệ nhiên liệu hóa thạch, mà thường chú trọng về máy móc và vốn đầu tư lớn, các ngành công nghiệp năng lượng tái tạo lại cần nhiều lao động Điều này có nghĩa rằng, trung bình, nhiều việc làm được tạo ra cho mỗi đơn vị điện năng được tạo ra từ các nguồn năng lượng tái tạo hơn từ nhiên liệu hóa thạch Ví dụ, theo Hoeven M.V.D (2011) trong năm 2011, ngành công nghiệp năng lượng mặt trời sử dụng khoảng 100.000 người trong việc làm bán thời gian hoặc toàn thời gian, bao gồm cả việc lắp đặt năng lượng mặt trời, sản xuất, và bán hàng Trong năm 2009, Liên hiệp các ngành khoa học tiến hành một phân tích về lợi ích kinh tế của việc sản xuất điện từ 25% năng lượng tái tạo vào năm 2025 và cho thấy một chính sách như vậy sẽ tạo ra nhiều hơn ba lần tương đương với 202 000 việc làm so với việc sản xuất một số lượng tương đương của điện từ nhiên liệu hóa thạch

Thứ tư, ngoài việc tạo ra công ăn việc làm mới, tăng cường sử dụng năng lượng

tái tạo cung cấp các lợi ích phát triển kinh tế quan trọng khác Chính quyền địa phương còn có thể thu thuế tài sản và thu nhập và các khoản thu khác từ chủ dự án năng lượng tái tạo Các khoản thu này có thể giúp hỗ trợ các dịch vụ công cộng thiết yếu, đặc biệt là trong các cộng đồng nông thôn, nơi dự án này thường nhắm tới Chủ

sở hữu của mảnh đất mà dự án điện gió được xây dựng cũng thường xuyên nhận được khoản tiền thuê lắp đặt, cũng như các khoản thanh toán cho xây dựng hạ tầng Hoặc

họ có thể kiếm được tiền bản quyền dựa trên doanh thu hàng năm của dự án Tương

tự như vậy, nông dân và chủ đất nông thôn có thể tạo ra nguồn thu nhập mới bổ sung bằng cách sản xuất nguyên liệu cho các cơ sở năng lượng sinh khối

Do đó các dự án năng lượng tái tạo giúp giữ tiền lưu thông trong nền kinh tế địa phương, và trong hầu hết các quốc gia sản xuất điện tái tạo, từ đó làm giảm nhu cầu tiêu tiền vào việc nhập khẩu than và khí đốt tự nhiên từ những nơi khác Ví dụ, tại Mỹ, 38 tiểu bang nhập khẩu ròng than vào năm 2008 từ các tiểu bang khác, và các

Trang 14

nước khác: 16 tiểu bang đã chi tổng cộng hơn $ 1800000000 trên than từ những nơi

xa xôi như Colombia, Venezuela, và Indonesia, và 11 tiểu bang đã chi hơn $ 1 tỷ vào nhập khẩu than ròng (IEA, 2012)

1.3.2 Vai trò đối với môi trường

Ngoài đem lại lợi ích kinh tế, năng lượng mặt trời còn mang về rất nhiều lợi ích về môi trường cho các quốc gia sử dụng chúng

Một trong những lợi thế quan trọng nhất của năng lượng mặt trời được biết đến là một nguồn năng lượng không gây ô nhiễm Việc sản xuất các tấm pin mặt trời không đòi hỏi một số yếu tố đầu vào như nguyên liệu và năng lượng, vì vậy tác động tới môi trường của năng lượng mặt trời là tối thiểu Công nghệ sản xuất điện mặt trời không có carbon, methane hoặc hạt khí thải nhiên liệu hóa thạch phát ra, và nó không đòi hỏi các hoạt động khai thác khoáng sản hoặc khoan quy mô lớn Ngoài ra, các tấm năng lượng có thể được đặt trên mái nhà hoặc ở các khu vực sa mạc bị cô lập nên việc quản lý sẽ dễ dàng hơn

Hơn nữa, sản xuất năng lượng mặt trời góp phần giảm thiểu hiệu ứng nóng lên toàn cầu Hoạt động của con người tạo ra carbon dioxide và khí thải làm quá tải khí quyển, gây nên hiện tượng nóng lên toàn cầu làm có hại cho sức khỏe, môi trường và khí hậu của chúng ta Việc sản xuất điện bình thường chiếm hơn một phần ba số phát thải gây nóng lên toàn cầu, trong đó phần lớn được tạo ra bởi các nhà máy điện đốt than, sản xuất ra khoảng 25% trên tổng số phát thải gây nóng lên toàn cầu; các nhà máy sản xuất điện của khí đốt tự nhiên tạo ra 6% trên tổng lượng phát thải Ngược lại, Theo số liệu tổng hợp của Uỷ ban quốc tế về biến đổi khí hậu, hầu hết việc sản xuất của các nguồn năng lượng tái tạo ít hoặc không có khí thải làm nóng lên toàn cầu Ví dụ, so với khí đốt tự nhiên, việc sản xuất phát ra khoảng 0,6 đến 2 kg carbon dioxide tương đương cho mỗi kilowatt-giờ (CO2 / kWh), và than đá, trong đó phát ra

từ 1,4 đến 3,6 kg CO2 / kWh, trong đó gió phát ra chỉ 0,02-0,04 kg CO2 / kWh, năng lượng mặt trời 0,07-0,2, địa nhiệt 0,1-0,2, và thủy điện là từ 0,1 đến 0,5 (IEA, 2012)

Ngoài ra, việc sản xuất năng lượng mặt trời về cơ bản không đòi hỏi có nước

để hoạt động, do đó không gây ô nhiễm nguồn nước như nguồn nước phục vụ cho nông nghiệp, hệ thống nước uống, hoặc nhu cầu nước quan trọng khác Ngược lại, các loại nhiên liệu hóa thạch có thể có tác động đáng kể về tài nguyên nước Ví dụ,

Trang 15

cả hai việc khai thác than và khoan khí tự nhiên có thể gây ô nhiễm nguồn nước uống Khai thác khí đốt tự nhiên bằng cách dùng thủy lực đòi hỏi một lượng lớn nước và tất cả các nhà máy nhiệt điện, bao gồm cả những nguồn than, khí, dầu, thu hồi và tiêu thụ nước để làm mát

1.3.3 Vai trò đối với xã hội

Những lợi ích về môi trường mà năng lượng mặt trời đem lại đã giúp cải thiện rất nhiều đến sức khỏe cộng đồng Việc ô nhiễm không khí và nước thải của các nhà máy than đá và khí đốt tự nhiên đều có liên quan trực tiếp đến các vấn đề về hô hấp, tổn thương hệ thần kinh, đau tim và ung thư Thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng tái tạo đã làm giảm tỷ lệ tử vong sớm và ngày công lao động bị mất, và nó làm giảm chi phí chăm sóc sức khỏe tổng thể

Hơn nữa, năng lượng mặt trời là một nguồn năng lượng có tính đảm bảo vì chúng có hệ thống phân phối được trải ra trên một khu vực địa lý rộng lớn Do đó, một sự kiện thời tiết khắc nghiệt ở một vị trí địa lý sẽ không làm cắt điện đến toàn bộ một khu vực Hệ thống sản xuất bao gồm nhiều cá thể hoặc các mảng năng lượng mặt trời độc lập Chính vì vậy, ngay cả khi một số các thiết bị trong hệ thống bị hư hỏng, phần còn lại thường có thể tiếp tục hoạt động một cách bình thường

Ngoài ra, năng lượng mặt trời được coi là nguồn năng lượng vô hạn Tuy mỗi quốc gia có địa thế và khí hậu khác nhau, nhưng tại những quốc gia gần xích đạo năng lượng mặt trời luôn cung cấp được nguồn lớn và liên tục được bổ sung Theo ước tính, trong năm 2012, các nguồn năng lượng tái tạo có tiềm năng kỹ thuật để cung cấp 482.247 tỷ kilowatt-giờ điện mỗi năm tương đương với 118 lần so với lượng điện các quốc gia hiện đang tiêu thụ

Ngày nay, năng lượng tái tạo chỉ cung cấp một phần rất nhỏ trong sản lượng điện năng trên toàn thế giới Nhưng nhiều nghiên cứu đã nhiều lần chỉ ra rằng năng lượng tái tạo có thể được triển khai nhanh chóng để cung cấp một phần đáng kể nhu cầu điện trong tương lai

Trang 16

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của hoạt động kinh doanh năng lượng mặt trời

Năng lượngamặt trờialà mộtanguồn tàianguyên rộng lớn và vô tận Một khiahệ thốngađược sảnaxuất ra để chuyểnađổi nó thành năng lượngahữu ích, cácanhiên liệu

là miễn phíavà sẽ khôngabao giờaphải chịuanhững thăng trầm của thịatrường năng lượng Hơn nữa, nóađại diện cho một thếahệ năng lượng thay thế sạch để các nhiên liệu hóa thạch không còn làmaô nhiễm không khí, nước, đe dọa sứcakhỏe cộng đồng của chúng ta, vàagóp phầnavào nóng ấmalên toàn cầu Vớiasự phong phúavà hấpadẫn của năng lượngamặt trời, nguồnatài nguyênanày đangasẵn sangađóng mộtavai trò nổi bật trongatương lai năngalượng củaachúng ta Vì vậy, để sản xuất và kinh doanh năng lượng mặt trời, cần phải chú ý tới những yếu tố sau

1.4.1 Môi trường tự nhiên

Năng lượngamặt trời chiếu trênamặt đất ở nhữnganơi khácanhau là không giống nhau, trung bình khoảng 100 W/m2, cao nhất khoảng 1000 W/m2 Trong thực

tế trữ lượnganăng lượngamặt trờiacó thể sửadụng là khoảng 170 TOE/năm, ở quyamô toàn cầuathì năngalượng này khôngalớn lắm, nhưnganó lạiacó ý nghĩaađối vớiacác quốc giaamạng lướiaphân phốiađiện năng vẫn còn thưa thớt như: Ấn Độ, Trung Quốc hoặc Châu Phi

Khảanăng ứngadụng năngalượng mặt trời thay đổi theoatừng vùng miền, điều kiện thời tiết Nếu tínhatrung bìnhacho toàn bộ diện tíchatrái đất, trongavòng 24 giờ, một ngày, trungabình 1m2 nhậnađược 4,2 kWh Ởasa mạc, khôngakhí rấtakhô và có

ít mây che phủ, nguồnanăng lượngamặt trời làanhiều nhất, hơna6,0 kWh/ngày/m2 Ánh sángamặt trời cũngathay đổi theo mùa, cóanhững vùnganhận được rất ít nguồn năng lượngamặt trời vàoamùa đông chỉ khoảng 0,7 kWh/ ngày

Mang tính chất đặc trưng là năng lương từ mặt trời, việc sản xuất loại năng lượng này có sự đòi hỏi nhất định về vị trí địa lý và khí hậu của các nước tham gia sản xuất:

- Thời gian ban ngày dài

- Thời tiết nắng chiếm đa phần vào ban ngày

Trang 17

- Góc chiếu của ánh sáng mặt trời, được xác định bởi vĩ độ của các quốc gia Quốc gia nào càng gần xích đạo thì góc chiếu đó càng lớn

Chính vì vậy, các khuavực thuậnalợi nhất để phát triểnasản xuấtanăng lượng mặt trời là những nước trongavùng khí hậuanhiệt đới và cận nhiệt đới, với thời gian ban ngày dài suốt năm, nhiều nắng và điều kiện thời tiết thuận lợi là vào mua hè

1.4.2 Hệ thống cơ sở hạ tầng

Phát triểnanguồn năng lượng mặtatrời mới sẽ đòi hỏi vốnađầu tư lớn ban đầu

để xây dựng cơ sở hạ tầng Nhữngakhoản đầu tư đó làm tăngachi phí của việc cung cấp điện năng, đặcabiệt là trong những năm đầu Ví dụ như:

- Khảo sát: Các nhà đầu tưaphải tìm hiểu kỹ nơi họ nhắmađến đểxác định

rõ những vấn đề như: bản đồ quyahoạch điện mặt trời; cácamô hình triển khai cấp dự án, cấpahộ gia đình, dự án nối lướiavà không nối lưới; trách nhiệm mua điện nối lưới; ưu đãi về đầu tư với từng loại dự án

- Giấy phép: vấn đề xin giấy phép cho các công nghệ năng lượng thông thường đều đã được biết đến; và các quá trình, tiêu chuẩn để đánh giá cũng

đã được xác định Tuy nhiên, năng lượng tái tạo, điển hình là năng lượng mặt trời vẫn thuộc dạng năng lượng mới, có tác động đến hệ sinh thái nên các loại giấy phép tiêu chuẩn còn đang trong quá trình phát triển

- Marketing: Trong điều kiện thị trường mở, khách hàng ngày nay có nhiều

sự lựa chọn hơn Vì vậy, các công ty mới thành lập phải truyền bá được những lợi ích của năng lượng tái tạo cho khách hàng để thuyết phục họ chuyển đổi sử dụng từ các nguồn truyền thống

- Lắp đặt, vận hành và bảo trì: Người lao động cần phải được đào tạo để cài đặt, vận hành và duy trì các công nghệ mới, cũng như để phát triển và vận chuyển nhiên liệu sinh khối Năng lượng mặt trời cần nhân công có kinh nghiệm và hiểu biết về điều kiện khí hậu tại mỗi khu vực để có thể được tối ưu hóa năng suất

Trang 18

1.4.3 Cơ sở vật chất kỹ thuật

Hiện nay có 2acông nghệ chính sử dụng năng lượng mặt trời Đó là công nghệ hội tụ năngalượng mặt trời CSP (concentratedasolar power) và Công nghệaquang điện SPV (SolaraPhotovoltaic)

- Công nghệ quang điện SPV

Trong Công nghệaquang điện, năng lượngaánh sáng mặt trờiađược chuyển thành dòng điện, nhờ hiệu ứng quang điện, qua các tế bào quang điện hay các Pin mặt trời bé nhỏ Các pin nhỏ ghép lạiathành tấm Pin mặt trời lớn Các tấm pin lớn này ghép lại vớianhau thành mô đun hay dãy

Ban đầu, các tấm Pin mặt trời đượcadùng cho vệ tinh nhân tạo hay phi thuyền không gian Bây giờ, trongacông nghiệp điện năng, côngadụng chính củaacác tấm Pin mặtatrời là cấp điện vàoalưới điện chung nhờ bộ chuyển đổiatừ dòng điện một chiều trong Pinasang điện xoay chiều

Theo Đặng Đình Thống, 2010, khi chiếuasáng một lớp tiếp xúc bán dẫn thì năng lượng ánh sáng có thể được bíếnađổi thành năng lượng của dòngađiện một chiều Hiện tượngađó được gọi là hiệu ứng quang-điện (photovoltaic) và nóađược ứng dụng đề chuyểnađổi năng lượng mặt trờiathành điện năng Trong cônganghệ quang-điện này ngườiata sử dụng các mô đun pinamặt trời mà thành phầnachính của

nó là các lớp tiếp xúc bán dẫn Silicaloại n và loại p, nSi/pSi.Hiện nay, trên thị trường

có 3 loại chính:

- Một tinhathể hay đơn tinh thể moduleasản xuất dựa trên quá trình Czochralski Đơnatinh thể loại này có hiệuasuất tới 16% Chúngathường rất mắcatiền do được cắt từ cácathỏi hình ống, các tấm đơn thể này có các mặt trống ở góc nối các module

- Đa tinhathể làm từ cácathỏi đúc-đúc từasilic nungachảy cẩnathận được làm nguội và làm rắn Cácapin này thường rẻ hơn các đơn tinh thể, tuyanhiên hiệu suất kémahơn Tuy nhiênachúngacó thể tạo thành các tấmavuông che phủ bề mặt nhiềuahơn đơn tinh thể bù lại cho hiệuasuất thấp của nó

- Dải silicatạo từ các miếng phim mỏngatừ silic nóngachảy và có cấu trúc đa tinh thể, loạianày thường có hiệuasuất thấp nhất, tuyanhiên loại này rẻ nhất trong các loại vìakhông cần phải cắt từ thỏi silicon Cácacông nghệ trên là

Trang 19

sảnasuất tấm, nói cách khác, cácaloại trên có độ dày 300 μm tạo thành và xếp lại để tạo nên module

Hình 1.1 Nguyên lý cấu tạo pin mặt trời

Số nhàamáy điện mặt trời dùngacông nghệ quang điện có công suất từ 50 MW trở lên đã đến con số 38 Trongađó, nhà máy có công suấtalớn nhất (250 MW) thuộc

Dự án Agua a Caliente Solar, ở Yuma County, AZ (Hoa Kỳ) Nhưnganước có nhà máy loại này nhiều nhất là Đức với con số 14 (IEA, 2011)

- Công nghệ điện mặt trời CSP

Công nghệ hội tụ năng lượngamặt trời CSP (concentrated solar power) còn gọi

là Công nghệ nhiệt năng mặt trời STE (Solar thermal energy) Trong công nghệ này

Trang 20

sử dụngamột hệ thống nhiều ốngakính, gương phản chiếuavà các hệ thống theo dõi nhằm tập trung ánh sáng mặt trờiatrên một khu vực rộng lớn vào một diện tích nhỏ

Trong diện tích này, nước hoặc chất lỏng đặc biệt khác chứa trong các bể chứa hay ống dẫn được làm nóng lên đến nhiệt độ từ vài chục độ hay vài trăm độ tùy theo mục đích sử dụng, như sưởi ấm bể bơi, cung cấp nước ấm cho các hộ gia đình, lưu trữ năng lượng phòng khi không có mặt trời chiếu sáng hoặc tạo thành những dòng hơi nước mạnh làm quay tuôc-bin để sản xuất điện trong các nhà máy điện

Các nhàamáy điện thương mại sử dụngacông nghệ CSP đượcaphát triển đầu tiên vào những năm 1980 Đếnanay có những nhàamáy lớn như SolaraEnergy Generating Systems lớn nhấtatrên thế giới, nằm ởasa mạc Mojave của California, Hoa

Kỳ, vớiacông suất 354 MW Ước tínhatổng công suất điện năng mặt trời với công nghệ CSP trên thế giới đãađạt đến công suất 2.227 Gigawatt (GW) (IEA, 2011)

Số nhàamáy điện mặt trời dùng cônganghệ CSP có côngasuất từ 100 MW trở lên đạtacon số 12 Trong đó, nhàamáy có côngasuất lớn nhất (354 MW) thuộc vùng Mojave Desert, California (Hoa Kỳ) Nhưnganước có nhà máyaloại này nhiều nhất

là Tây Ban Nhaavới con số 11

Tuy nhiênangoài công nghệ thu năngalượng mặt trời trên, một cách khai thác hiệu quả nhiệt mặt trời khác là dựa dựa trên hiệuaứng nhà kính.Hiệu ứnganhà kính được Đặng Đình Thống, 2010 lí giải như sau: các tấm kính có đặc tính là cho các bức

xạ mặt trời có bước sóng nhỏ hơn khoảng 0,7x 10-6m đi qua dễ dàng, nhưng lại ngăn không cho các bức xạ mặt trời có bước sóng lớn hơn khoảng 0,7x 10-6m Bức xạ mặt trời có bước sóng lớn hơn khoảng 0,7x 10-6m là các bức xạ nhiệt nó nung nóng các vật khi bị các tia này chiếu vào Lợi dụng đặc tính này của kính người ta tạo ra các hộp thu năng lượng mặt trời như hình dưới đây để sản xuất nước nóng, sấy nông sản phẩm, sưởi ấm

Trang 21

Hình 1.2: Cấu tạo và nguyên lý thu năng lượng mặt trời tập trung

Nguồn: Đặng Đình Thống, 2010

Tia mặt trời xuyên qua tấm kính (1) tớiatấm hấp thụ (2) bị hấp thụ phần lớn năng lượng Các tia nhiệt thứ cấp từ tấm hấp thụacó bước sóng Λ > 0,7μm bị tấm kính ngăng lại Như vậy hộp thu cho ánhasáng mặt trời vào màakhông cho ra nên tấm hấp thụ ngày cànganóng lên Nhiệtatừ tấm hấp thụ có thểasử dụng để đun nước, sấy, sưởi ấm, Hiệu suất thuanhiệt của bộ thuacó thể đạt đến 50%

1.4.4 Chính sách và hệ thống pháp lý

Muốn tiếp cận một cách tổng thể tới năng lượng mặt trời chúng ta cần phải xem xét tất cả các công nghệ về năng lượng mặt trời và sự giao thoa kết hợp giữa chúng như thế nào Thêm vào đó còn phải cân nhắc những chính sách liên quan đến từng giai đoạn khác nhau của công nghệ và quá trình phát triển của thị trường Việc xác định được sự cần thiết của chính sách và xác lập được các biện pháp theo giai đoạn từ 10 đến 20 năm kể từ giờ sẽ giúp cho các nhà hoạch định chính sách có nhiều

sự lựa chọn hơn về các loại công nghệ rẻ và bền vững Đây cũng chính là mục tiêu cấp bách nhất hiện nay

Điện năng lượng mặt trời, cho dù sản xuất theo công nghệ PV hoặc CSP, đều chưa cạnh tranh được với hầu hết các công nghệ phát điện và các nguồn năng lượng khác Vì vậy việc triển khai lắp đặt và sử dụng điện mặt trời hiện nay rất cần được thực hiện sớm và khuyến khích hơn Những khuyến khích hỗ trợ phản ánh sự quan tâm của các cấp chính phủ và các nhà hoạch định chính sách để mở rộng phạm vi lựa chọn công nghệ năng lượng với nguồn năng lượng vô tận, sạch và có thể tái tạo

Trang 22

Việc triển khai ban đầu của công nghệ năng lượng mặt trời đòi hỏi chi phí cao

vì vậy cần có chính sách hỗ trợ một phần đáng kể các khoản trợ cấp Chính sách này được điều chỉnh để phản ánh chi phí giảm, tham khảo với ngành công nghiệp và trong khi dự đoán được một cách càng tốt Chính sách khuyến khích phải không bị bỏ rơi trước khi thị trường điện mới thiết kế đảm bảo các khoản đầu tư vào công nghệ năng lượng mặt trời cạnh tranh, nâng cấp lưới điện, lưu trữ và nhà máy cân bằng

Ví du như tại Đức, chính sách hỗ trợ của chính phủ mang tính toàn diện hướng đến cả nhà đầu tư (sản xuất) lẫn người tiêu dùng điện mặt trời Người dân khi sử dụng pin năng lượng mặt trời trong vòng 20 năm sẽ nhận được giá cả ưu đãi Bên cạnh đó, các nhà sản xuất điện mặt trời có thể được đảm bảo về đầu ra khi có thể bán điện với giá 50 cent/kWh (trong khi giá điện ở Đức là 20 cent/kWh)

Sau khi Luật về nguồn năng lượng tái tạo của Đức có hiệu lực năm 2000 (và được sửa đổi liên tục đến năm 2012), người sản xuất điện mặt trời càng trở nên an tâm hơn vì họ được nhiều ưu đãi Theo đó, điện tái tạo được ưu tiên đưa vào điện lưới quốc gia; người sản xuất điện được bán điện với giá ổn định, cao hơn giá thị trường trong thời gian tối thiểu 20 năm để đảm bảo có lãi

Hoặc tại Trung Quốc, Năm 2005, Luật năng lượng tái tạo được thông qua, định hướng cho sự phát triển của năng lượng tái tạo ở Trung Quốc Bộ Luật này cung cấp một loạt các ưu đãi tài chính (thành lập một quỹ quốc gia), cho vay, ưu đãi về thuế cho các dự án năng lượng tái tạo; yêu cầu các nhà khai thác lưới điện mua nguyên liệu từ các nhà sản xuất năng lượng tái tạo đã đăng ký Sự kết hợp giữa đầu tư và các chính sách ưu đãi đã tạo điều kiện cho những bước tiến lớn trong việc phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời ở Trung Quốc

Một năm sau, Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia Trung Quốc đã ban hành các biện pháp tạm thời về quản lý thuế và phân bổ phí năng lượng tái tạo Cùng với Luật Năng lượng tái tạo, các quy định về khuyến khích giảm giá năng lượng gió đã tạo ra những mô hình giá cả cạnh tranh đấu thầu được sử dụng cho thị trường điện gió ở Trung Quốc

Trang 23

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KINH DOANH NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI

TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM 2.1 Tình hình kinh doanh năng lượng mặt trời trên thế giới

2.1.1 Giới thiệu chung

Bức xạatmặt trời là một nguồn năngalượng khổng lồ, vĩnhacửu và không chất thải đối với trái đất Trong 10 phútatruyền bức xạ, tráisđất nhận mộtanăng lượng khoảng 5 x 1020 J (500 tỷ tỷ Joule), tươngađương với lượng tiêuathụ của toàn thể nhân loại trong vòng một năm Trong 36 giờ truyền bức xạ, mặt trời cho chúng ta một năng lượng bằng tất cả những giếng dầuacủa trái đất Năng lượng mặt trời vì vậy gần như vô tận Hơn nữa, nó không phát sinh các loại khí nhà kínhavà khí gây ô nhiễm Nguồn năngalượng này đã, đangavà sẽ luôn là một thành phần quan trọng duy trì sự sống trên hành tinh chúng ta

Trong suốt thập kỷ qua, các thị trường quang điện lại tăng trưởng nhanh hơn bất cứ ai đã dự kiến cả ở châu Âu và trên thế giới Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh chóng đó sẽ không thể kéo dài mãi mãi, và ngành công nghiệp quang điện đang trải qua thời kỳ bất ổn ngắn hạn Nhưng trong trung và dài hạn, ngành này có triển vọng tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ Những kết quả của năm 2011 – và cả triển vọng cho những năm tiếp theo – cho thấy rằng với các điều kiện chính sách đúng đắn, ngành quang điện có thể tiếp tục tăng trưởng, tiến tới sự cạnh tranh đầy đủ trên thị trường cung cấp điện, và trở thành một nguồn năng lượng chủ đạo

Năm 2009 tổng công suất điện mặt trời được lắp đặt trên tòan thế giới đạt 23

GW, 2010 đạt 40GW và năm 2011đã tăng vọt gấp 3 lần so với 2009 đạt 69 GW (chỉ riêng châu Âu 51 GW)

Số nướcatrên thế giới tham gia khai thác năng lượng mặt trời, đặcabiệt để sán xuất điện tăng thêm hàng năm Và tổngacông suất điện năng ở một số nước tăng nhanh chóng Bảng sốaliệu dưới đây này là bảng xếp hạng các nước thuộc top 10 mới nhất, cănacứ vào số liệu về tổng điện năng sản xuất theo công nghệ SPV của các nước tập hợp đến cuối năm 2013

Trang 24

Bảng 2.1: Top 10 quốc gia trên toàn thế giới có tổng công suất điện mặt

trời lớn nhất

mặt trời (Gigawatt- GWp )

Tỉ lệ điện năng mặt trời trong tổng điện năng quốc gia (%)

Nguồn: Energy Social Network, 2015

Nước Đứcađứng ở vị trí số 1 và giữ tỷ lệ tổng côngasuất điện mặt trời lớn gấp

3 lần nước đứng thứ 2 Vàavới bảng xếp hạng trong năm 2013, cácanước lớn Đức, Ý, Trung quốc, Nhật và Mỹ có mặt trong top 5 Các nướcatrong top 5 đều có mức tăng trưởng tuyệt đối của tổng sản lượng điện mặt trời, 2013 so với 2010, rất cao Nước Ý tănganhững 17 lần, Mỹ - 7 lần, Trung quốc - 6 lần, Nhật – 4,5 lần và Đức – 3,6 lần

Về đàatăng trưởng điện năng mặt trời của thế giới, đồ thiadưới đây sẽ giới thiệu sự tăng trưởng của tổng sản lượng điện mặt trời theo từng năm, từ 1995 đến

2013 Rõ ràng, trong 5anăm cuối gần đây, đà tăng trưởng diễn ra rất nhanh, gần đến

15 lần

Trang 25

Hình 2.1: Sự tăng trưởng tổng điện năng mặt trời theo các năm

Tại thịatrường châu Âu, nơi quangađiện đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, ít nhấtalà tới thời điểm này Các thịatrường mới trên thế giới cần được

mở raađể tạo đà cho sự phátatriển quang điện trong thập kỷ tới, giốnganhư thị trường châu Âu đã làm từ trước tới nay

Điều quan trọng, quang điện hiện nay là một phần quan trọng trong cơ cấu phát điện của châu Âu, cung cấp 2% nhu cầu trong EU và khoảng 4% nhu cầu vào giờ cao điểm Ở Ý, điện mặt trời đáp ứng 5% nhu cầu điện, và hơn 10% nhu cầu vào giờ cao điểm Ở Bavaria, một bang ở miền nam nước Đức, công suất lắp đặt điện mặt trời bình quân đạt 600 W/đầu người Điều này có nghĩa là là bình quân khoảng ba tấm pin/đầu người – một con số đáng kinh ngạc

Chính sách hỗ trợ rất quan trọng để đưa ngành quang điện phát triển – giống như nó rất quan trọng để giúp phát triển tất cả các nguồn năng lượng khác (hóa thạch

và điện hạt nhân) trong quá khứ Nhưng bây giờ quang điện cần phải chứng minh rằng ngành này đang trở thành một ngành công nghiệp trưởng thành, sẵn sàng cho giai đoạn phát triển tiếp theo, để cạnh tranh ngang bằng với bất kỳ một nguồn năng lượng nào khác Hình dưới đây cho thấy vai trò của điện mặt trời trong nền công nghiệp điện năng ở các nước

Trang 26

Hình 2.2: Tình hình xây dựng các nhà máy quang điện trong các năm

2011 – 2015

2.1.1.1 Các nước kinh doanh năng lượng mặt trời thành công trên thế giới

- Đức

Về yếu tố môi trường tự nhiên, Đức không phải là một quốc gia gần xích đạo

có nhiều nắng và thời gian ban ngày dài như Hoa kỳ, nhưng hiện nay Đức lại là nước

là dẫn đầu trong việc sử dụng năng lượng mặt trời với cam kết mạnh mẽ cho việc

khai thác, sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo

Năng lượng mặt trời ở Đức bao gồm gần như độc quyền về pin quang điện

(PV) Bảng dưới đây cho thấy, điện mặt trời tuy chiếm khoảng 6,2-6,9 phần trăm của

mạng lưới điện quốc gia, tương đương với 32,8 TWh, trong năm 2014 nhưng nước

này đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời với số lượng hàng đầu thế giới trong nhiều năm

và vẫn dẫn đầu về công suất lắp đặt tổng thể, ước tính khoảng 38.458 megawatt (MW)

tới tháng 2 năm 2015, dẫn đầu Trung Quốc, Nhật Bản, Ý và Hoa Kỳ (ISE, 2014)

Trang 27

Bảng 2.3: Tỉ lệ các nguồn điện năng tại Đức năm 2014

Nguồn: ISE, 2014

Về hệ thống cơ sở hạ tầng, khoảng 1,4 triệu hệ thống quang điện được cài đặt trên cả nước, từ các hệ thống mái nhà nhỏ đến các công viên năng lượng mặt trời tiện ích thương mại quy mô lớn và trung bình giúp đóng góp 35,2 terawatt giờ, khoảng 6,9 phần trăm trong năm 2014 (ước tính sơ bộ) này mang tới của đất nước của điện tái tạo cho khoảng 31 phần trăm, và phù hợp với mục tiêu của chính phủ chính thức đạt 35 phần trăm vào cuối thập kỷ Tuy nhiên, việc cài đặt mới các hệ thống PV đã giảm dần kể từ năm kỷ lục 2011 và tiếp tục giảm trong suốt năm 2014 Người ta ước tính rằng khoảng một nửa công việc của đất nước đã bị mất trong các lĩnh vực năng lượng mặt trời trong những năm gần đây Trong khi những người ủng hộ từ các ngành công nghiệp PV đổ lỗi cho sự thiếu cam kết của chính phủ, những người khác chỉ ra gánh nặng tài chính gắn liền với nhịp độ nhanh ra của pin quang điện, làm cho việc chuyển đổi sang thể gia hạn năng lượng bền vững trong quan điểm của họ Trang trại năng lượng mặt trời lớn nhất của quốc gia được đặt tại Meuro, Neuhardenberg và Templin, với dung lượng hơn 100 MW

Về kỹ thuật, ngoài công nghệ pin mặt trời cũ, Đức còn tập trung sản xuất một công nghệ năng lượng mặt trời mà không sử dụng pin quang điện, tuy nhiên nhu cầu công nghệ này phơi nắng mặt trời cao hơn nhiều Do đó 1,5-megawatt nghiệm CSP sản xuất được sử dụng cho mục đích kỹ thuật trên trang web chứ không phải để phát

Trang 28

điện thương mại, năng lượng mặt trời thuộc sở hữu của Trung tâm Không gian Đức Hơn nữa, hệ thống sưởi năng lượng mặt trời không sử dụng năng lượng mặt trời để sản xuất điện

Về các chính sách năng lượng của Đức, mục tiêu chính phủ là liên tục tăng mức đóng góp năng lượng tái tạo để tiêu thụ điện năng tổng thể của đất nước Mục tiêu dài hạn tối thiểu là 35% vào năm 2020, 50% vào năm 2030 và 80% vào năm

2050 6 quốc gia này ngày càng sản xuất nhiều điện hơn so với nhu cầu, lái xe xuống giá tại thị trường và xuất khẩu thặng dư của nó điện cho các nước láng giềng (kỷ lục xuất khẩu thặng dư 32 TWh vào năm 2013 và 34 TWh vào năm 2014) Một nghịch

lý, một sự suy giảm trong chỗ-giá cả có thể cũng tăng giá điện cho khách hàng bán

lẻ, như sự lây lan của các nguồn cấp dữ liệu được bảo đảm trong thuế và tăng giá tại chỗ cũng như gió và năng lượng mặt trời PV đang đến gần 17 phần trăm trên hợp điện quốc gia, các vấn đề khác đang trở nên cấp bách hơn Chúng bao gồm, thích nghi với các lưới điện, xây dựng năng lực lưới lưu trữ mới, tháo dỡ và thay đổi hóa thạch

và các nhà máy điện hạt nhân - than nâu và điện hạt nhân là nhà cung cấp giá rẻ nhất của đất nước điện, theo tính toán của ngày hôm nay - và để xây dựng một thế hệ mới của các kết hợp nhà máy nhiệt điện

PV

Về môi trường tự nhiên, Trung Quốc là đất nước có diện tích 9.571.300 km²

Từ Bắc sang Nam có chiều dài là 4000 km, từ Tây sang Đông là 5000 km, có đường biên giới với 14 quốc gia và lãnh thổ Địa lý Trung Quốc kéo dài khoảng 5.026 km ngang qua theo khối lục địa Đông Á giáp với biển Đông Trung Hoa,vịnh Triều Tiên, Hoàng Hải, và biển Đông, giữa Bắc Triều Tiên và Việt Nam trong một hình dạng thay đổi của các đồng bằng rộng lớn, các sa mạc mênh mông và các dãy núi cao chót vót, bao gồm các khu vực rộng lớn đất không thể ở được Nửa phía Đông của

Trang 29

quốc gia này là các vùng duyên hải rìa các đảo là một vùng bình nguyên phì nhiêu, đồi và núi, các sa mạc và các thảo nguyên và các khu vực cận nhiệt đới Nửa phía Tây của Trung Quốc là một vùng các lưu vực chìm trong các cao nguyên, các khối núi, bao gồm phần cao nguyên cao nhất trên trái đất Chính vì vậy, Trung Quốc là nước có tiền năng nhất thế giới về khai thác năng lượng mặt trời

Về cơ sở vật chất kỹ thuât, Trung Quốc hiện nayalà nhà sản xuất pin năng lượng mặt trời (PV) lớn nhất của thế giới, đápaứng 45% nhu cầu PVanăng lượng mặt trời toàn cầu (năm 2009) Thị trườngatrong nước về năng lượng mặt trời đã bắt đầu phát triển những năm gần đây, vớiakhoảng 160 MW PV năng lượng mặt trời được cài đặt và kết nối với lưới điện trong năm 2009 Cùngavới 12GW ở các dự án lớn, Trung Quốc cóathể nhanh chóng trở thànhamột thị trường lớn ở châu Á và trên thế giới Đốiavới pin mặt trời, chínhaphủ cũng đã chỉ ra rằng các mụcatiêu cho công suất lắp đặt vào năm 2020 có thể được tăng từ 1,8GW đến 20GW Ngoàiapin mặt trời, Trungaquốc còn là quốc gia sản xuất bình nướcanóng năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới

Hình 2.4: Số lượng bình nước nóng năng lượng mặt trời trên thế giới

được sản xuất trong năm 2007

Nguồn: Xu Honghua (2012)

Hình trên cho thấy rõ Trung Quốc là nước có thị trường bình nước nóng năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới, chiếm tới 80% trên tổng số lượng sản xuất toàn cầu

Trung quốc 80%

Liên Minh Châu

Âu

9%

Thổ Nhĩ Kì 3%

Khác 2%

Trung quốc Liên Minh Châu Âu Thổ Nhĩ Kì Brazil

Ấn Độ Úc Nhật Mỹ I-rắc Khác

Trang 30

Theo sau với 9,5% là Liên minh Châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ 3,5%, Brazil 1,5%, Ấn Độ 1%, Úc, Nhật và Mỹ với 0,5%, I-rắc 0,3%, còn các nước khác chiếm 2,5% Hơn 10%

hộ gia đình ở Trung Quốc sử dụng thiết bị đun nước nóng mặt trời với hơn 160 triệu m2 diện tích lắp đặt

Sự phátatriển nhanh chóng của ngành công nghiệpasản xuất bình nước nóng năng lượng mặt trời mang lại lợi nhuậnacho cả các nhà sản xuất lẫn các hộ gia đình Nhiều hộagia đình được sử dụng nước nóng, kéoatheo các lợi ích về sức khỏe và vệ sinh Trongachính sách phát triển, việcalắp đặt các hệ thống năng lượng nước nóng mặt trời được ưu tiêu cho các lĩnh vực tiêu dùng, chẳngahạn như bệnh viện, trường học, nhà hàng, hồ bơi…

Đến hếtanăm 2009, lĩnh vựcanăng lượng tái tạo tạo ra sản phẩm trị giá 17 tỷ USD và sử dụng khoảng 1,5 triệu lao động, trong đó 600 nghìn lao động trong ngành nhiệt mặt trời, 266 nghìn trong ngành năng lượng sinh học, 55 nghìn trong ngành điện mặt trời và hơn 22 nghìn trong ngành năng lượng gió Chỉ trong năm 2009, ước tính

có trên 300.000 việc làm mới đã được tạo ra Kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy một ví dụ về tăng trưởng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo có thể tạo ra việc làm và tạo thu nhập trong ngành công nghiệp xanh

Về các chính sách năng lượng, ô nhiễm môi trường do xe cộ và các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch ảnh hưởng nghiêm trọng dến các cư dân của nhiều thành phố của Trung Quốc, và tình hình này ngày càng trở nên tệ hơn Chính phủ Trung Quốc tuyên bố sẽ cấm việc sử dụng than ở Bắc Kinh vào cuối năm 2020 - mặc

dù sử dụng điện than bên ngoài thủ đô được dự kiến sẽ tiếp tục

Trung Quốcađang thực hiện những bước tiến đáng kể để chuyển sang một chiến lược tăng trưởng sạch dựa trên sự phát triển các nguồn năng lượng tái tạo Kếahoạch 5 năm lần thứ 11 cho thấy mộtasự tăng đáng kểađầu tư vào các lĩnh vực Kinh tế Xanh, đặcabiệt là năng lượng tái tạo và hiệu quả năng lượng Kếahoạch cũng

đề xuất tới năm 2010 giảm mức tiêuathụ năng lượng xuống 20% GDP so với năm

2005 Thêm vào đó, chínhaphủ Trung Quốc cam kết, đếnanăm 2012 năng lượng tái tạo sẽachiếm 16% tổng năng lượng tiêu thụ Luật Năngalượng tái tạo của Trung Quốc (thông qua năm 2005) được coi là bộaluật định hướng cho sự phát triển của ngành này

Trang 31

Bộ Luật nàyacung cấp một loạt cácaưu đãi tài chính, chẳngahạn như một quỹ quốc gia để thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, cho vay, ưu đãi về thuế cho các dự

án năng lượng tái tạo; yêu cầu các nhà khai thác lưới điện mua các nguyên liệu từ các nhà sản xuất năng lượng tái tạo đã đăng ký Sự kết hợp giữa đầu tư và các chính sách

ưu đãi tạo điều kiện cho những bước tiến lớn trong việc phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời của Trung Quốc

- Italy

Về hệ thống cơ sở hạ tầng, năng lượng mặt trời ở Ý đã gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây và lọt vàoatop các nước là nhà sản xuất lớn nhất thế giới của điện từ năng lượngamặt trời Côngasuất lắp đặt quang điện trênanhãn đã tăng gần

15 lần 2009-2013 và côngasuất năm 2013 của cuối năm của 17.928 MW đứng thứ ba trên thế giới Năng lượngamặt trời chiếm 7% lượngađiện được tạo ra ở Ý vào năm

2013 (xếp hạng 1 trong thế giới), một phầnađó là dự kiến sẽ tăngagấp đôi vào năm

2030 Tínhađến tháng 12 năm 2013, côngasuất lắp đặt được gần 18 GW, vớiamột sản rất quan trọng mà nhiều nhà máy điệnatuabin khí đang hoạt động ở một nửa tiềm năng của họ trong ngày Lĩnh vực này cung cấp việc làm cho khoảng 100.000 người, đặc biệt trong thiết kế và lắp đặt

Trạm Montalto di Castro quang điện Power là nhà máy điện quang điện lớn nhất ở Ý, ở Montalto di Castro ở tỉnhaViterbo Dự ánađược xây dựng trong nhiều giai đoạn Giaiađoạn đầu tiên với tổngacông suất 24 MW đã đượcakết nối vào cuối năm

2009 Giai đoạn thứ hai (8 MW) đã được đưaavào hoạt động năm 2010 và giai đoạn thứ ba và thứ tư, với tổng cộng 44 MW, đượcahoàn thành vào tháng 12 năm 2010, nâng tổng số lên 85 MW

Về hệ thống chính sách, năng lượngamặt trời ở Ý từ lâu đã là một đề nghị hấp dẫn choacác nhà đầu tư nước ngoài và các công ty cổ phần tư nhân thu hút bởi chính sách trợ hào phóng Tr ong năm 20 10, các kho ản trợ cấp năng lượ ng mặt trời chỉ đạt 750.000.000 € ($ 843,000,000), như ng tăng đến 3,8 tỷ € năm 2011 và 6,7 tỷ € năm 2013 Như m ột môi tr ường đầu tư năng lượ ng mặt trời thân thiện kéo trong hơn 50 tỷ € tro ng đầu tư năng lượ ng mặt trời trong vòng năm năm qua, mang lại khoảng 17 GW công suất PV thêm tro ng giai đoạn đó

- Ấn Độ:

Trang 32

Chí nh phủ Ấn Độ có tha m vọ ng sử dụ ng năng lượ ng mặt trời để hiện đại hoá lưới điệnaquốc gia và giảm sự phụ th uộc vào các nhà máy nh iệt điện chạy than

Đồ ng thời, quân đội Ấn sẽ ứng dụ ng cô ng ngh ệ năng lượ ng mặt trời nhằm bảo đảm các hoạt độ ng quân sự tại khu vực sô ng bă ng Siachen – bãi chiến trường cao nhất thế giới

Tuy nă ng lượ ng mặt trời là cô ng nghệ sạch, như ng tại miền Tây Bắc Ấn Độ,

nó cũ ng có thể nh uốm bụi Cứ m ỗi năm ng ày, ng ười ta ph ải lau bụi bám vào 36.000 tấm nă ng lượng m ặt trời tro ng kh uôn viên nhà máy điện Azure rộng 25,7ha Azure chỉ cần sử dụng 10MW để cung cấp đủ nă ng lượ ng cho một thị trấn 50.000

ng ười

HiệnaẤn Độ có hà ng chục cơ sởaphát triển nă ng lượng mặt trời như Azure,

do chínhasách trợ giá của chí nh phủ trong lúc giá thànhatấm năng lượng mặt trời giảm mạnh trên phạm vi toàn cầu Tạiamiền Tây Bắc Ấn, ngườiata thấy ngày càng nhiều ngôi làngalấp lánh tấm thu năng lượng mặt trời

Cácanhà sản xuất Trung Quốc nhưacông ty SuntechaPower vàanăng lượng xanh Yingli tăng cường sản xuấtacác tấm năng lượng mặt trời và cắt giảm giá từ 30 – 40% Cácanhà cung cấp thiếtabị năng lượng mặt trời ở Mỹ, Đài Loanavà châu Âu cũng dành nhiều ưu đãi để công nghệ này mau chóng trở thành xu hướng tại Ấn

Trongathập kỷ qua, Chínhaphủ Ấn Độ đã khích lệ vàatrợ giúp các doa nh nghiệp tư nhân tham gia ngành cô ng nghiệp năng lượ ng Ch ính phủ chỉ nắm quyền

ph ân ph ối và cân đ ối tỷ lệ phân bổ các cơ sở trên toàn qu ốc Các nh à kh ai thác năng lượ ng mặt trời b uộc phải cạnh tranh nh iều hơn về giá

Thá ng 12/2011, Ch ính phủ Ấn đã tổ ch ức bán đấu giá lần thứ hai để ấn định mức giá cô ng ty th ương mại nhà n ước NTPC Vidyut Vyapar Nigam mua đ iện mặt trời cho lưới điện qu ốc gi a Giá trú ng thầu bì nh quân là 16,5 cent Mỹ cho 1kWh/giờ

M ức này tuy gấp đ ôi giá đ iện được tạo ra từ th an, như ng đã th ấp hơn 27% so với giá đấu th ầu năm ng oái Để so sá nh, Đức – quốc gia sử dụ ng điện m ặt trời lớn nhất, trả 23 cent Mỹ cho 1kWh/giờ

Trang 33

Tuyađang đứngasau các n ước châu Âu tro ng việc sử dụ ng nă ng lượ ng mặt trời, như ng Ấn Độ có lợi thế tự nh iên nhờ có hơn 300 ng ày nắng ấm mỗi năm Do giáathiết bị giả m mạnh, chiaphí th iết lập các trang trại nă ng lượ ng mặt trời tại Ấn cũng thấp hơnacác nước đi tiên pho ng tro ng công nghệ sạch và xanh Ngoài chính phủ liên ba ng, một số ba ng của Ấn Độ nh ư Gujarat cũ ng được mua điện với giá trợ cấp từ các nh à máy điệ n như Azure

Việcatriển khai nă ng lượ ng mặt trời tại Ấn Độ cũnganảy sinh m ột số vấn đề: các nhàacung ứng pháagiá hoặc bán lại gói thầu cho bên thứ ba Mặc dù vậy, ông Wadhwa nhận định rằng thị trường sẽ dần ổn định với sự phát triển của những doanh nghiệp cam kết dài hạn trong ngành công nghệ này

- Tunisia

Để giảmathiểu sự phụathuộc vào gas và dầu, Tunisiaađã và đang áp dụnga nhiều biện pháp để khuyến khích sựaphát triển và sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo Mộtađiều luật về quản lí năng lượng năm 2005 được theo sau bởi sự ra đời của

cơ chế tài trợ và nguồn tài trợ quốcagia cho quản lí năng lượng, qua đó ủng hộ việc

sử dụng nhiềuahơn nguồn năng lượng tái tạo và tăng năng suất Nguồn tài trợ này đượcalấy ra từ tiền đăng ký lần đầu của xe cá nhân, xeachạy bằng xăng, dầuavà thuế nhập khẩuahoặc thuế sản xuất trong nước của các thiế t bị điều hòa (trừ nhữ ng thiết

bị sản xuất phục vụ xuất kh ẩu)

Từ 2005ađến 2008, Tunisiaađã tiết kiệm được 1,1 tỷ USD nhờ vào các nhà máy năng lượng sạch khiađầu tư chỉ 200 triệu USD Năngalượng sạch này ước tính chiếm 20% tổ ng năng lượ ng tiêu thụ trong năm 2011 Thá ng 12/2009, ch ính phủ

đã cho ra đời nhà máy nă ng lượn g mặt tr ời đầu tiên cù ng với nh iều nhà máy khác phục vụ cho m ục đích tăng năngalượng sạch từ 1% lên 4,3% trong năm 2014 Kế hoạchanày bao gồm việc sửadụng hệathống qua ng điện m ặt trời, bìnhanước nóng mặt tr ời và máy ph át điện năng lượ ng mặt trời Tổ ng chiaphí của kế hoạch này được ước tí nh là 2,5 tỷ USD, baoagồm 175 triệuatừ ng uồn tài trợ chí nh phủ, 530 triệu từ nh ân dân, 1.660 triệu từ các tổ chức - cá nh ân, 24 triệu từ các tổ ch ức quốc

tế và sẽ được chi đến năm 2016 cho 40 dự án Năng lượ ng tiết kiệm có thể lên tới 22% tronganăm 2016 với lượng CO2 giảm 1,3 tr iệu tấn mỗi năm (UNEP, 2011)

Trang 34

Chương trìnhaNăng lượng mặt trời Tunisia cungacấp một ví dụ về sự phát triển của thị trường năng lượng nhiệt Sựaủng hộ về tài chính bảo đảm việc cắt giảm thuế giá trị gia tăng, cắt giảm thuế và lãi suất thấp Chínhaphủ cung cấp 20% vốn hoặc là 75 USD/m2 và kháchahàng phải trả 10% giá thành bình nước nóng năng lượng mặt trời Hơna50.000 hộ gia đình ở Tunisia đangadùng bình nước nóng năng lượng mặt trời với chính sách khuyến khích được áp dụng Khiamà diện tích của chương trìnhađã tăng lên đến 400.000 m2, chính phủađưa ra mục tiêu mới là 750.000m2 tronganăm 2010 - 2014

Tronganăm 2008, Tunisiaacắt giảm 214.000 tấn CO2 Chươngatrình này ở Tunisia đã mở ra nhiều công việc mớiacho người dân và đã khuyến khích việc phát triển năng lượng tái tạo cũng như giảm sự phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu (UNEP, 2011)

2.1.2 Tình hình cạnh tranh trên thị trường năng lượng mặt trời

Đứcavốn tự hào là mộtatrong những quốc gia tiênaphong và dành nhiều ưu đãi, trợ cấp để phát triển cô ng nghiệp năng lượngamặt trời Nhưngasau đó, người Trung Quốc đã vào cuộc và bắt đầu làm cho những tấm pin mặt trời rẻ đi nhiều Hiện nay, sauakhi sản xuất đãadư thừa, các côngaty năngalượng mặt trời ở 2 nước lại đang lao vào một cuộcachiến cạnh tranh mang tính sống còn

Nếu nhưatrước kia người Đức đã tiênaphong tạo ra thị trường pin năng lượng mặt trời thì ngày nay người Trung Quốcađang chiếm lĩnh và tìm cách loại bỏ người Đức ra khỏi thịatrường mà họ tạo ra

Công tyaNăng lượng Sun tech, một côngaty năng lượ ng mặt trờiacủa Trung Quốc, hànganăm sản xuất ra tới 10 triệu tấm pin m ặt trời, và là công ty năng lượ ng mặt trời có sản lượ ng sản xuất nh iều nh ất trên thế giới Đức lại là nước có số đơn đặt hàng pin m ặt trời nhi ều nhất thế gi ới, trongađó gần 1/3 module nă ng lượ ng mặt trời của Sun tech được bán cho Đức Tro ng khi đó, Đứcacũng quyết tâm sẽ bán pin mặt trời với giá rẻ hơnaTrung Quốc Đây làamột cuộc chiến diễn ra giữa hai châu lục và hai hệ thống kinh tế ỞaTrung Quốc, Chínhaphủ kiểm soát nền kinh tế, định hướngavà hỗ trợ cho các công ty tư nhân Cò n các nhà sản xuất pin mặt tr ời của Đức nghi ngờ rằng các công ty lớn của Trung Quốc như Sun tech chỉ có thể phát triển

Trang 35

mạnh mẽanhư vậy với sự hỗ trợ to lớn từ Chính phủ và Trung Quốc đang cung cấp cho các công ty năng lượng mặt trời của mình các khoản vay giá rẻ

Th eo một khía cạnh kh ác, đâyalà cuộc chiến giữa chủ ngh ĩa tư bản nhà nước của Trung Quốc với chủ ngh ĩa tư bản thị trườ ng của Đức Như ng đó không phải thị trường thật sự cho nhữngatấm module mặt trời của Đức Thayavào đó, thị tr ường được tạo ra bởi các ch ính trị gia từ năm 2000 với Đạo luật năng lượng tái tạo (EEG) với lời hứaatạo ra hàng chục nghìn “công việc xanh” và bây giờ hướ ng đến dà nh đến một nửa trong số 14 tỉ euro (17,6 tỉ USD) của quỹ tài trợ hàng năm cho công nghiệp nă ng lượ ng mặt trời Ng ười dân Đức khô ng mua tất cả nhữ ng tấm pin mặt trời bởi vì mặt tr ời chiếu sáng th ường xuyên trên đất nước của họ Họ mua ch úng bởi vì họ nhận được các kh oản trợ cấp đượcagọi là giá cả ưu đãi khi muaađiện trong

20 năm Nhà n ước đã đảm bảo cho tất cả các nhà sản xuất điện mặt trời có thể bán điện với giá cao hơn giá điện thị trường 50cent/kWh

Những ưuađãi đó đã tạo điều k iện cho các nhà máy sản xuất pin mặt trời ở Đức phát tr iển ồ ạt và với sự phát triển của kh oa học công nghệ, việc sản xuất module năng lượ ng mặt trời khô ng còn khó kh ăn Ngày càng có nh iều cô ng ty tham gia vào lĩnh vực này, khô ng chỉ ở Đức, Tru ng Quốc mà còn ở Nhật Bản và Hàn Quốc Tuy nhiên,aở Đức, trợ cấp cho đ iện đượcasản xuất bởi các tấm pin mặtatrời do Đức sản xuất cũng như xuất xứ của các tấm pin mặt trời tại Đức đã không được giới hạn hay chỉ định Ngượcalại, ở Italia, lắpađặt các tấm năng lượng mặt trời do các hãng châu Âu sản xuất, khách hàng sẽ nhận được tiền thưởng Kết quả là các chương trình trợ cấp của Đức đã có một ảnh hưởng trên toàn thế giới, chủ yếu là ở châu Á

Điều nàyađã dẫn đến hiện tượng bong bóng trên thị trường công nghệ năng lượng mặt trời Các nhàasản xuất pin mặt trời trên toàn thế giới đã nhanh chóng sản xuất các module mặt trời nhiều hơn nhu cầu của khách hàng và bắt đầu đua nhau hạ giá để cạnh tranh Năm 2011, giáa pin mặt trời trên thế giới đã giảm tới 50%

Trong cuộcađua giá thành đó, đã có nhữngacông ty bị tụt lại và gần 50 các công ty tại Đức, kể từ tháng 12/2011, phải nộp đơn xin phá sản, trong đó có Sovello – công ty lớn thứ 2 ở Bitterfeld – nơi được coi là thung lũng năng lượng mặt trời của Đức

Trang 36

Chiến lượcacủa người Trung Quốc trong cuộcacạnh tranh giá cả là “tích cực cắt giảm chi phí” Các cônganhân sẽ phải làm việc nhanh hơn, năng suất hơn Ví dụ nhưaviệc dán các tế bào giữa các tấm phim vốn mất 18-20 phút, thì nay, chỉ còn 15 phút Họ cũng có thể giảm số lượng vật liệu sử dụng, như làm các khung nhôm của mỗi module mỏng hơn Ngoàiara, họ còn làm một giấy chứng nhận chất lượng sản phẩm được cấp bởi một công ty chuyênagiám định các sản phẩm quang điện và công

ty đó lại có trụ sở tại Bonn, Đức Và gần đây, các module năng lượng mặt trời do công ty Trung Quốc (ví dụ như Suntech) sản xuất đã mang thêm một biểu tượng mà nhìn vào đó người ta đủ biết là chất lượng sản phẩm đã được giám định bởi một công

ty Đức uy tín, đi kèm với một dòng chữ “Top brand”- thương hiệu hàng đầu

Tham vọngaTrung Quốc không chỉ giới hạn ở thị trường Đức, mà còn ở mọi quốc gia trên thế giới, kể cả những nơi có ít hoặc không có trợ cấp cho năng lượng mặt trời Đứcasẽ sớm không còn là thị trường quan trọng nhất cho những tấm pin mặt trời của Suntech Tronga8 năm qua, thị phần của Đức trong ngành công nghiệp quang điện toàn cầu đã giảm từ gần 70% xuống dưới 20% Nhưnganếu người Đức quyết định tiếp tục hỗ trợ doanh sốabán hàng trong nước của họ trong một thời gian nữa, thì nhữngamodule giá rẻ cộng với trợ cấp chính phủ sẽ đem đến cho các khách hàng Đức những giao dịch tuyệt vời

Cho đếnanay, người Đứcađã bỏ ra 100 tỉ euro để tài trợ cho pin mặt trời Khoản tiền này được đóng góp bởi tất cả các khách hàng mua điện, những người phải miễn cưỡng trả thêm 4 cent/kWh trên các hóa đơn tiền điện của họ để hỗ trợ năng lượng mặt trời Tuyanhiên, chính phủ đang muốn giảm trợ cấp cho năng lượng mặt trời, vốn

đã giảm từ năm 2009, thêm 20-30% nữa Kể từ khi các tấm pin mặt trời trở nên rẻ hơn nhiều, thì người mua không cònabị các khoản trợ cấp hấp dẫn nhiều nữa Trong khi đó, các công ty năng lượngamặt trời lại hy vọng việc tài trợ của Chính phủ Đức

có thể sẽ cứu được vài công ty trong số các công ty đang ngấp nghé phá sản Thượng viện Đức mới đâyađã bỏ phiếu chống lại việc cắt giảm trợ cấp Mùaahè này, các chính trị gia sẽ tiếp tục tranh luận về vấn đề này Họacó thể mở rộng tài trợ nhưng điều đó

sẽ có ích lợi với tất cả các công ty bán tấm pin mặt trời, đặc biệt là các công ty như Suntech của Trung Quốc Tuyanhiên, các công ty như Sovello cũng sẽ được hưởng

Định dạng
Số trang	72
Dung lượng	1,81 MB