bài báo cáo chiết xuất tế bào gốc từ răng

bài báo cáo chiết xuất tế bào gốc từ răng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA NÔNG NGHIỆP & TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

BÀI BÁO CÁO

CHIẾT XUẤT TẾ BÀO GỐC TỪ

RẰNG

Thành viên nhóm

Đỗ Đức Thịnh

Nguyễn Phú Hơn Nguyễn Hoàng An

Nguyễn Hữu Thiện Nguyễn Phạm Toại Nguyện Nguyễn Thanh Đảm

GVDH: Ths HỒ THI THU BA

An Giang

2012

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA NÔNG NGHIỆP & TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

BÀI BÁO CÁO

CHIẾT XUẤT TẾ BÀO GỐC TỪ

RẰNG

GVDH: Ths HỒ THỊ THU BA

An Giang

2012

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU

CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 3: DỰ KIẾN VÀ KẾT QUẢ

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU

Tế bào gốc là một trong những lĩnh vực sinh học lôi cuốn nhất hiện nay Nghiên cứu tế bào bào gốc đã đƯỢc ca ngợi về tiềm năng cách mạng hóa trong tƯƠng lai của thuốc đối với khả năng tái tạo cơ thể bị hư hỏng hay bị bệnh Tế bào gốc là

tế bào có khả năng biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác để thay thế cho các tẾ bào đã bị mất đi do già và chết tự nhiên hay do chấn thương vì nhiều nguyên nhân

khác nhau

Công nghệ tế bào gốc là công nghệ nghiên cứu tìm kiếm, duy trì và khai thác các ứng dụng của tế bào gốc Công nghệ tế bào gốc gồm 3 nhóm công việc chính là:

> Tao nguồn tế bào gốc: tìm kiếm các nguồn cung cấp tế bào gốc, tách chiết

và duy trì các tế bào gỐc trong các ngân hàng hoặc phòng thí nghiệm để có nguồn tế bào gốc thường trực sử dụng cho nghiên cứu và Ứng dụng tế bào gốc

> Biệt hóa tế bào gốc: các tế bào gốc là các tẾ bào còn non trẻ chưa có cấu trúc và chức năng chuyên biệt như các tế bào đã biệt hóa Biệt háo tế bào gốc chính là biến đổi các tế bào từu chỗ chưa có cấu trúc và chức năng chuyên biệt thành tế bào có cấu trúc và chức năng chuyên biệt như tế bào

xương, tế bào da, tế bào cơ, tế bào gan, tế bào thần kinh,

> Ứng dụng tế bào gốc: là công việc sử dụng tế bào gỐc vào các mục đích khác nhau nhƯ nghiên cứu cơ chế sinh sinh lý và bệnh lý cơ thể, nghiên cứu phát triển thuốc và các biện pháp điều trị mới

Tạo nguồn tế bào gốc là vấn đề tìm hiểu trong bài seminar này

Trong nhỮng năm gần đây, tế bào gốc có nguồn gốc tỪ răng và mầm răng và tiềm năng tái tạo mô của các tế bào này là mỘt trong nhỮng lĩnh vỰc ngày càng thu hút đƯỢc sự quan tâm ngày của các nhà khoa học ở nhiều nước trên thế giới Các tế bào gốc đã được phân lập tỪ răng người, trong đó tế bào gốc tỦy răng (DPSC)

được các nhà khoa học đặc biỆt quan tâm

Không giống như tế bào gốc phôi thai vài ngày tuổi, tạo ra tế bào gốc tỪ tủy răng

sẽ không gây nhiều tranh cãi

Vì vậy, kỹ thuật đột phá biến tỦy răng thành tế bào gốc, mà không cần dùng phôi

thai đã ra đời

Đưa nha khoa Việt Nam phát triển theo hướng mới Đây cũng chính là lý do nhóm

em chọn chuyên đỀ seminar này.

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu tế bào gốc là tạo

ra kỹ thuật để thay thế các tế bào bệnh và

tái tạo cƠ quan, cơ thể đặc biệt là răng

2.2 Nội dung nghiên cứu

wv

Nghiên cứu các tế bào gốc chiết xuất tỪ răng Răng

sữa hay răng khôn “điều chỉnh” để hình thành

bất kỳ hình thức tế bào gen nào

2.2.1 Một số mốc quan trọng trong nghiên cứu tế bào gốc tly rang

Năm 2003: Mỹ và Úc khám phá trong tủy răng sỮa của trẻ em từỪ 7 - 8 tháng và kết luận đó là kho dự trữ lý tưởng tế bào gốc để sửa chữa cấu trúc răng bị tổn hại

Năm 2006: Mỹ tái tạo thành công răng heo trong phòng thí nghiệm từ tế bào gốc của những chiếc răng khôn Ở người

Năm 2007: Nhật Bản biệt hóa được tế bào gốc

lấy tỪ răng cùng của người (LƯƠNG DUY

CƯỜNG)

Từ 2000 nhiều nhà khoa học đã quan tâm đến tế

bào gốc tủy răng Đây là công trình đầu tiên của

Việt Nam liên quan đến vấn đề này

Chi khi phan lap được tế bào gốc tủy răng, mới

hy vọng Việt Nam không trông chờ vào việc mua

tế bào gốc tỪ nƯỚc ngoài (TS Trần Lê Bảo Hà )

2.2.2 Sơ lược về tế bào gốc tủy răng

TS Trần Lê Bảo Hà

Tế bào gốc là các tế bào tồn tại Ở phôi, thai, phần

phụ của thai hay cơ thể trưởng thành, có khả năng tăng sinh và biệt hóa thành các

tế bào khác

Sau gần 10 năm nghiên cứu, các nhà khoa học Việt Nam đã chính thức công bố phân lập và nuôi cấy tăng sinh tế bào gốc từ tủy răng

Tủy răng là mô giàu tế bào gốc, có khả năng biệt hóa thành các tế bào hình thành

mô cứng, tế bào thần kinh, tế bào mỠ sau khi tổn thương (TS Trần Lê Bảo Hà )

Trong quá trình hình thành răng, tương tác giỮa các tế bào biểu mô và nhú răng thúc đẩy quá trình phát sinh hình thái của răng bằng cách kích thích

Các tế bào trung mô biệt hóa thành nguyên bao tao nga va tao nga bào TỦy răng

chứa các tế bào có tính tạo dòng (clonogenic), tốc đỘ phân chia cao, có khả năng tái tạo mô, đây là các đặc tính của tẾ bào gốc.TỦy răng có một số đặc tính tương đồng với mô cơ và thần kinh TẾ bào gốc tủy răng được định danh và phân lập thể

hiện tốc đỘ phân chia cao hơn so với các tẾ bào tạo xương (osteogenic cells),

chúng có khả năng biệt hóa thành các tẾ bào dạng nguyên bào tạo ngà

(odontoblast-like cells) biểu hiện qua các marker của nguyên bào ngà non (dentine

sialophosphoprotein), và có thể tạo ra phức hợp ngà - tỦy trong thử nghiệm cấy

chuyền in vitro DPSC có khả năng tạo các tế bào gốc mới hoặc biệt hóa thành nhiều dòng tế bào nhƯ nguyên bào ngà, tế bào mỡ, tế bào dạng tế bào thần kinh Nguồn gốc và vị trí chính xác cỦa DPSC trong tủy răng chưa đƯợc xác định rõ Quần thể tế bào gốc trong tủy răng rất ít; xấp xỈ 1% tổng số tế bào và quá trình tích tuổi làm giảm dần khả năng tham gia tạo mô và làm lành thương của tế bào

Mô tủy của răng khôn được sử dụng nhiều nhất trong các thử nghiệm khảo sát DPSC, ngoài ra cũng có thể lấy từ các răng dư, mầm răng vĩnh viễn Các nghiên cứu cho thấy khi phân lập tỪ răng đang trong thời kỳ tạo thân răng, DPSC có kha năng phân chia cao hơn so với các giai đoạn muỘn

surtace Pit and rang: Cony fissure Cavity

Mô răng bao gồm mô cửng và mô mÊm: Men XD

răng, ngà răng, tỦy răng: | ngồ rang

~ x 7A ex ying

mau va than kinh

Cảm giác cỦa răng qua hệ thống tủy là rất

đặc biỆt vì :

- Không đặc hiệu về vị trí

- Không đặc hiệu về nguyên nhân gây ra cảm giác

- TÚy răng vừa dÊ bị viêm vừa dÊ bị hoại Cấu trúc sinh học của mô răng

- Khi viêm gây đau nhức dỮ dội

2.3 Ly trích tế bào gốc từ răng

RANG >» TUY RANG >» MARKER PHAN TU >» BAO QUAN

RANG: TỦYRĂNG: MARKER BẢO

-ThunhanO _ Mộ giàu tế PHÂNTỬ: QUẢN

các cƠsỚnha bạo gốc - Dựa trên phản - Đảm bảo

khoa - Lấy tỦyrăng Ung kháng trong điều

_ sàn lỌCfHH theo yêu cẩu: nguyên - kháng kiện thích

chiếc rang cua rang va - Phương pháp phòng thí

sanhdomỌC đembảoquẩn phát hiện và thu nghiệm đủ

lệch hoặc do lạnh ở phòng nhận nhanh các các thành

phat hiện từ trường nuôi

gốc

Sử dụng bằng maker

Phát hiện tế bào gốc bằng các maker phân tử : bao gồm các maker DNA cũng như maker protein kháng thể nhằm phát hiện ra sản phẩm đặc trưng của tế bào gốc Các tế bào gốc được đặc trưng bởi sự hoạt hóa của một

sO gên và tạo ra các sản phẩm của chúng, trong đó có các protein kháng

nguyên bề mặt của tế bào gốc TỪ đó bằng các kĩ thuật lai, Ta có thể phát hiện ra các tế bào gốc cũng như tách chúng ra khỏi hỗn hợp tế bào

Nhận diện bằng các marker bề mặt:

Đây là phương pháp phát hiện và thu nhận nhanh các tế bào gốc

đã xác định từ trước.

Nguyên lí: Dựa trên phản Ứng kháng nguyên- kháng thể như các kĩ thuật

flowcytometry, hóa mô miễn dịch

Yêu cầu: tế bào gốc đó thuộc loại nào để xác định được marker bề mặt của tế bào gốc nào đó là gì

Hạn chế:

Không thể xác định được một dòng tế bào gốc mới Ví dụ, nếu giả định CD34+ là marker té bào gốc tạo máu thì chắc chắn phải biết

tế bào có biểu hiện CD34+ là tế bào gốc tạo máu

Đến nay, người ta chưa biết hết danh sách các protein bề mặt của tất cả các tế bào gốc, nhiều trường hợp xảy ra là khi vừa phát hiện người

ta đã cho rằng nó là marker chuyên biỆt

Phương pháp này được sử dụng nhiều vì ít tốn kém, ít tốn thời gian và công sức, có thể dễ dàng tách và thu nhận tế bào nếu dòng tế bào đó

được xác địnhvới các marker thật chuyên biỆt

Do có khả năng tăng sinh cao, có thể

được biệt hóa thành nhỮng tế bào 4

tế bào thần kinh, xương hay mỡ,

®

“ “ ~ w 7

MỘt số Ứng dung: ChỮa chan % ˆ

thương tủy sống, làm đẹp, thay thế

1

z Z 1 A ` Na efor Op

y SA, TA Le 6© D ees Stem Cel luc:

A > w 1D Speed Code

Viện Hanson thuộc Bệnh viện mam oot

Hoang gia Adelaide - Uc)

CHƯƠNG 3: DỰ KIẾN KẾT QUẢ

Chiết xuất được tế bào chất lượng, mang nhiều ưu điểm từ tủy răng, có khả năng trở về “điều chỉnh” đa năng