Tiểu luận Triển khai an ninh trong Thương mại điện tử

Tiểu luận Triển khai an ninh trong Thương mại điện tử trình bày một số biện pháp hoặc phương pháp bảo mật khi triển khai kinh doanh; giúp doanh nghiệp thực hiện các chiến lược thương mại điện tử thành công và hạn chế được các rủi ro. Mời các bạn cùng tham khảo tiểu luận để nắm chi tiết nội dung nghiên cứu.

L I M  Đ U Ờ Ở Ầ

Trong nh ng năm g n đây, Thữ ầ ương M i Đi n T  t i Vi t Nam ch ng ki n s  ạ ệ ử ạ ệ ứ ế ựphát tri n vể ượ ật b c v i các tên tu i l n nh  Tiki, Shopee, Lazada, Sendo, Vntrip,ớ ổ ớ ư  Hotdeal hay Luxstay. Bên c nh ti m năng phát tri n, v n t n t i nh ng thách ạ ề ể ẫ ồ ạ ữ

th c và r i ro kìm hãm s  b t phá c a các doanh nghi p TMĐT nh  : v n đ  ứ ủ ự ứ ủ ệ ư ấ ềlòng tin c a ngủ ười tiêu dùng, v n đ  b o m t đ i v i h  th ng công ngh  thôngấ ề ả ậ ố ớ ệ ố ệ  tin, khó khăn trong vi c b o v  d  li u khách hàng trệ ả ệ ữ ệ ướ ủc r i ro b  tin t c t n ị ặ ấcông đánh c p. ắ

Tuy nhiên, TMĐT cũng t o ra thách th c l n liên quan đ n khung kh  pháp lý ạ ứ ớ ế ổ

ho t đ ng kinh doanh và b o v  ngạ ộ ả ệ ười tiêu dùng. V y, làm sao đ  b o v  ậ ể ả ệ

người tiêu dùng trong TMĐT, đó là v n đ  còn nhi u b t c p. ấ ề ề ấ ậ

Vì v y nhóm chúng em đã th c hi n đ  tài “Tri n khai an ninh trong Thậ ự ệ ề ể ương 

M i Đi n T ” đ  mang đ n nh ng bi n pháp ho c phạ ệ ử ể ế ữ ệ ặ ương pháp b o m t khi ả ậtri n khai kinh doanh m t lĩnh v c nào đó. Trong quá trình h c t p và th c hi n ể ộ ự ọ ậ ự ệ

đ  tài này, nhóm chúng em còn nhi u h n ch  và thi u sót, mong cô hề ề ạ ế ế ướng d n ẫ

và giúp đ  nhóm em hoàn thành t t đ  tài này.ỡ ố ề

Hà N i, tháng 04 năm 2020ộ

M C L C Ụ Ụ

Chương 1. T NG QUAN V  THỔ Ề ƯƠNG M I ĐI N TẠ Ệ Ử

Hình Thương Mại Điện Tử

1. KHÁI NI MỆ

Thương m i đi n t  là hình th c mua bán hàng hóa và d ch v  thông qua m ngạ ệ ử ứ ị ụ ạ  máy tính toàn c u. Thầ ương m i đi n t  đang tr  thành phạ ệ ử ở ương th c kinh doanhứ  mang l i nhi u l i ích cho nhân lo i trên c  s  phát tri n nhanh chóng c a cácạ ề ợ ạ ơ ở ể ủ  ngành công ngh , trệ ước h t là công ngh  thông tin. Thế ệ ương m i đi n t , vì v y,ạ ệ ử ậ  

tr  thành phở ương th c kinh doanh đ i di n cho n n kinh t  trí th c.ứ ạ ệ ề ế ứ

Toàn c u hóa đã t o đi u ki n đ  thầ ạ ề ệ ể ương m i đi n t  phát huy nh ng đi mạ ệ ử ữ ể  

m nh nh  đ y nhanh t c đ  kinh doanh, gi m thi u chi phí, vạ ư ẩ ố ộ ả ể ượt qua các trở 

ng i v  không gian và th i gian,v.v… Hi n t i, không có m t qu c gia nàoạ ề ờ ệ ạ ộ ố  không tham gia vào thương m i đi n t  và m c đ  t p trung các ngu n l c đạ ệ ử ứ ộ ậ ồ ự ể phát tri n thể ương m i đi n t  ngày càng cao.ạ ệ ử

Tuy nhiên, thói quen s  d ng ti n m t trong giao d ch đi n t  v n ph  bi nử ụ ề ặ ị ệ ử ẫ ổ ế  đang là “đi m tr ” l n nh t hi n nay c a ho t đ ng thể ừ ớ ấ ệ ủ ạ ộ ương m i đi n t  Đạ ệ ử ể xóa b  thói quen này, Ngân hàng Nhà nỏ ước và các đ i tác trong h  sinh thái thanhố ệ  toán không dùng ti n m t đang n  l c tri n khai nhi u gi i pháp, d ch v , tăngề ặ ỗ ự ể ề ả ị ụ  

tr i nghi m c a khách hàng…ả ệ ủ

S  li u cũng cho th y, ố ệ ấ ước tính hi n có kho ng 39,9 tri u ngệ ả ệ ười Vi t Nam đãệ  tham gia mua s m tr c tuy n năm 2018, g n g p đôi năm 2016, bình quân giá trắ ự ế ầ ấ ị mua s m tr c tuy n c a m t ngắ ự ế ủ ộ ườ ại đ t kho ng 202 USD. Tuy nhiên t  tr ngả ỷ ọ  doanh thu TMĐT B2C so v i t ng m c bán l  hàng hoá và doanh thu d ch v  tiêuớ ổ ứ ẻ ị ụ  dùng c  nả ước ch  đ t 4,2%, con s  này các năm trỉ ạ ố ước ch    m c trên dỉ ở ứ ưới 3%

V i s  phát tri n m nh m  c a h  t ng Internet, h  t ng thanh toán đi n tớ ự ể ạ ẽ ủ ạ ầ ạ ầ ệ ử cũng nh  các h  t ng logistics, Vi t Nam hi n đang đư ạ ầ ệ ệ ược đánh giá là m t trongộ  

nh ng th  trữ ị ường mà TMĐT phát tri n nhanh nh t   khu v c Đông Nam Á, v iể ấ ở ự ớ  

t c đ  tăng trố ộ ưởng trung bình hàng năm trên 25%. Vi c TMĐT xuyên biên gi iệ ớ  đang phát tri n m nh m  và tr  thành xu hể ạ ẽ ở ướng t t y u trong thấ ế ương m i toànạ  

c u, nh ng cũng đ t ra r t nhi u thách th c cho các qu c gia trong vi c h p tácầ ư ặ ấ ề ứ ố ệ ợ  phát tri n cũng nh  ki m soát ho t đ ng này.ể ư ể ạ ộ

TMĐT là lĩnh v c kinh doanh m i xu t hi n t i Vi t Nam trong th i gian g nự ớ ấ ệ ạ ệ ờ ầ  đây, nh ng đang có s  phát tri n đ t phá, m nh m  v i t c đ  tăng trư ự ể ộ ạ ẽ ớ ố ộ ưởng trung bình nh ng năm qua là t  25% ­30%/năm. Hi n nay, có kho ng 1/3 dân s  Vi tữ ừ ệ ả ố ệ  Nam tham gia mua s m tr c tuy n. Không th  ph  nh n vai trò c a TMĐT trongắ ự ế ể ủ ậ ủ  

vi c giúp ngệ ười tiêu dùng d  dàng tìm ki m, ti p c n s n ph m, rút ng n th iễ ế ế ậ ả ẩ ắ ờ  gian mua s m, ti t ki m chi phí đi l i, thu n ti n trong giao d ch cũng nh  đắ ế ệ ạ ậ ệ ị ư ượ  c

hưởng nhi u ti n ích khác.ề ệ

V  chính sách và quy đ nh, nh ng h n ch  l n c a Vi t Nam v  lu ng d  li uề ị ữ ạ ế ớ ủ ệ ề ồ ữ ệ  xuyên biên gi i có th  h n ch  các ho t đ ng thớ ể ạ ế ạ ộ ương m i đi n t , trong khi cácạ ệ ử  quy đ nh v  b o m t d  li u và quy đ nh b o v  ngị ề ả ậ ữ ệ ị ả ệ ười tiêu dùng được coi là có tác đ ng tích c c đ n s  phát tri n c a thộ ự ế ự ể ủ ương m i đi n t ạ ệ ử

S  li u th ng kê tình hình thố ệ ố ương m i đi n t    m t s  qu c gia trên th  gi iạ ệ ử ở ộ ố ố ế ớ  2019

 Phát  hi n t  năm  2014 này  đã  đệ ừ ược nhi u c  quan qu n lý  nhà nề ơ ả ước về 

thươ  m i đi n t  và doanh nghi p bi t t i. T  năm 2015 Hi p h i Thng ạ ệ ử ệ ế ớ ừ ệ ộ ươ  ng

m i đi n t  đãạ ệ ử  ch  đ ng đ  xu t m t s  gi i pháp và hành đ ng c  th  nh mủ ộ ề ấ ộ ố ả ộ ụ ể ằ  

t ng bừ ước thu h p sẹ ự chênh l ch này. Các đ  xu t này đã nh n đệ ề ấ ậ ượ ự ủc s   ng hộ 

t  m t s  đ a phừ ộ ố ị ương và h i viên. Hi p h i Thộ ệ ộ ương m i đi n t  s  ti p t c tạ ệ ử ẽ ế ụ ư 

v n, k t n i các c  quan qu nấ ế ố ơ ả  lý nhà nước, các t  ch c ngh  nghi p và doanhổ ứ ề ệ  

nghi p ph i h p hành đ ng đệ ố ợ ộ ể thương m i đi n t  nạ ệ ử ước ta ti p t c phát tri nế ụ ể  nhanh và b n v ng trong giai đo nề ữ ạ  2019 – 2025.

Dưới đây là b ng x p h ng các doanh nghi p thả ế ạ ệ ương m i đi n tạ ệ ử

Hình Bảng xếp hạng

Bên c nh đó, nhi u trạ ề ường h p khi bán hàng lên m ng, ngợ ạ ười bán s  d ng hìnhử ụ  

nh th t, nh ng khi s n ph m khách hàng nh n đ c l i là hàng gi , hàng nhái

Trong khi đó, nhi u ngề ười tiêu dùng khi mua ph i hàng gi , hàng nhái nh ng vìả ả ư  tâm lý e ng i đã không lên ti ng, không ph n ánh đ n c  quan ch c năng. ạ ế ả ế ơ ứ

D  đoán r ng năm 2020 thự ằ ương m i đi n t  s  tăng lên 10 t  USD.ạ ệ ử ẽ ỉ

3. XU HƯỚNG THƯƠNG M I ĐI N T  NĂM 2020Ạ Ệ Ử

T i Vi t Nam, xu hạ ệ ướng này cũng b t đ u di n ra ngay trong năm 2019 v i vi cắ ầ ễ ớ ệ  hai công ty thương m i đi n t  l n công b  đóng c a sàn thạ ệ ử ớ ố ử ương m i tr cạ ự  tuy n c a h  đ  t p trung nhi u h n vào các lĩnh v c kinh doanh có l i nhu n.ế ủ ọ ể ậ ề ơ ự ợ ậ  Trong đó, Lotte.vn đóng c a ngay gi a lúc h  có k  ho ch thay đ i chi n lử ữ ọ ế ạ ổ ế ượ  cbán l  M t trang web thẻ ộ ương m i đi n t  khác đã b   nh hạ ệ ử ị ả ưởng là Adayroi c aủ  

t p đoàn Vingroup ­ nó b  đóng c a khá đ t ng t vào cu i năm 2019 và đậ ị ử ộ ộ ố ược cho 

là đang chuy n sang mô hình bán l  m i.ể ẻ ớ

Nhìn vào nh ng trang thữ ương m i đi n t  l n còn l i trong nạ ệ ử ớ ạ ước, d  dàng nh nễ ậ  

th y h u h t trong s  đó đ u ph  thu c vào túi ti n c a các nhà đ u t  Shopeeấ ầ ế ố ề ụ ộ ề ủ ầ ư  Vietnam, Lazada Vietnam, Tiki.vn và Sendo ­ b n trang thố ương m i đi n t  tr cạ ệ ử ự  tuy n đế ược truy c p nhi u nh t t i Vi t Nam ­ đ u báo cáo các kho n l  l nậ ề ấ ạ ệ ề ả ỗ ớ  trong năm 2018 và sau đó ti p t c huy đ ng thêm ngu n ti n t  các nhà đ u tế ụ ộ ồ ề ừ ầ ư 

nước ngoài trong năm 2019

Hình Xu hướng mới

Đáng chú ý nh t trong s  đó là Tiki Now ­ m t chính sách v n chuy n h a t cấ ố ộ ậ ể ỏ ố  

c a Tiki h a h n s  giao s n ph m t n tay ngủ ứ ẹ ẽ ả ẩ ậ ười mua trong vòng hai ti ngế  

đ ng h  Đ  th c hi n chi n lồ ồ ể ự ệ ế ược này, startup thương m i đi n t  c a Vi tạ ệ ử ủ ệ  

Nam đã yêu c u ngầ ười bán gi  t t c  các m t hàng c a h  t i kho c a mìnhữ ấ ả ặ ủ ọ ạ ủ  (dướ ại d ng ký g i). Đ  đ m b o h n, h  cũng đang đ u t  ti n vào kho bãiử ể ả ả ơ ọ ầ ư ề  

b ng vi c ký h p đ ng v i Unidepot , m t nhà cung c p d ch v  h u c n đangằ ệ ợ ồ ớ ộ ấ ị ụ ậ ầ  

s  h u có 35.000 mét vuông không gian l u kho trong nở ữ ư ước. 

4. ƯU VÀ NHƯỢC ĐI M C A THỂ Ủ ƯƠNG M I ĐI N TẠ Ệ Ử

a. Ưu đi m ể

Chi phí tài chính th p : M t trong nh ng  u đi m l n nh t c a TMĐTấ ộ ữ ư ể ớ ấ ủ  chính là chi phí đ u t  ban đ u th p. Các c a hàng bán l  truy n th ngầ ư ầ ấ ử ẻ ề ố  

ph i chi tr  hàng nghìn đô la cho chi phí thuê m t b ng. Ngoài ra, h  cònả ả ặ ằ ọ  

ph i tr  trả ả ước các chi phí nh  b ng hi u, thi t k , hàng t n kho, thi t bư ả ệ ế ế ồ ế ị 

ph c v  bán hàng và h n th  n a. Ngoài ra, các c a hàng này còn ph i trụ ụ ơ ế ữ ử ả ả chi phí nhân viên đ  làm vi c và đi u hành cho t ng đ a đi m. Thuê nhânể ệ ề ừ ị ể  viên b o v  n u nh  hàng hóa trong c a hàng có giá tr  cao.ả ệ ế ư ử ị

Thu nh p ti m năng 24/7 : M t trong nh ng l i th  khác c a TMĐT chínhậ ề ộ ữ ợ ế ủ  

là vi c các c a hàng luôn ho t đ ng 24/24. V i qu ng cáo Facebook, b nệ ử ạ ộ ớ ả ạ  

có th  thu hút khách hàng lúc 11 gi  đêm ho c 4 gi  sáng. Trong khi đaể ờ ặ ờ  

ph n các c a hàng truy n th ng ch  m  c a t  9 gi  sáng đ n 9 gi  t i.ầ ử ề ố ỉ ở ử ừ ờ ế ờ ố  

V i vi c ho t đ ng m i lúc này, b n có th  thu hút khách hàng ch n muaớ ệ ạ ộ ọ ạ ể ọ  

s n ph m vào b t k  lúc nào trong ngày. B n cũng có th  thu hút nh ngả ẩ ấ ỳ ạ ể ữ  

đ i tố ượng có l ch làm vi c khác thị ệ ường ho c nh ng ngặ ữ ười không có th iờ  gian mua s m bên ngoài. Khi có khách mua hàng lúc n a đêm, b n khôngắ ử ạ  

c n ph i có nhân viêc tr c ca đêm gi i quy t các đ n hàng này. Và b nầ ả ự ả ế ơ ạ  cũng không bao gi  ph i thuê nhân viên b o v ờ ả ả ệ

Bán hàng trên toàn th  gi i : Ti p theo trong danh sách nh ng  u th  c aế ớ ế ữ ư ế ủ  kinh doanh TMĐT chính là vi c m t thệ ộ ương hi u m i cũng th  th  bánệ ớ ể ể  hàng trên toàn th  gi i m t cách d  dàng. B n có kh  năng ti p c n kháchế ớ ộ ễ ạ ả ế ậ  hàng cho dù h    Anh, Nam M  hay các qu c gia láng gi ng khác. N uọ ở ỹ ố ề ế  

b n ch n kinh doanh Dropshipping t  AliExpress, có r t nhi u s n ph mạ ọ ừ ấ ề ả ẩ  

được h  tr  gói d ch v  v n chuy n ePacket ho c th m chí là mi n phíỗ ợ ị ụ ậ ể ặ ậ ễ  

v n chuy n hoàn toàn. Đi u này cho phép b n đ nh giá và chi phí v nậ ể ề ạ ị ậ  chuy n hàng hóa   m c giá c nh tranh cho khách hàng trên toàn th  gi i.ể ở ứ ạ ế ớ

D  dàng gi i thi u các s n ph m bán ch y : Vi c tr ng bày gi i thi u cácễ ớ ệ ả ẩ ạ ệ ư ớ ệ  

s n ph m bán ch y trên c a hàng TMĐT giúp vi c hi n th  s n ph m t iả ẩ ạ ử ệ ể ị ả ẩ ớ  khách hàng m t cách d  dàng. M c dù b n có th  xây d ng m t c a hàngộ ễ ặ ạ ể ự ộ ử  

th c s  đ  thu hút khách mua hàng, nh ng khách hàng có th  tìm th y s nự ự ể ư ể ấ ả  

ph m bán ch y nh t d  dàng h n trên c a hàng tr c tuy n. Lý do b nẩ ạ ấ ễ ơ ử ự ế ạ  

mu n khách ch n mua các s n ph m best­seller này là vì chúng đã đố ọ ả ẩ ượ  c

ch ng minh r ng nh ng ngứ ằ ữ ười khác đã mua và th t s  hài lòng, yêu thíchậ ự  món hàng đó. N u b n mu n gi i thi u s n ph m m i, b n có th  đ aế ạ ố ớ ệ ả ẩ ớ ạ ể ư  chúng vào m c Upsell, email marketing ho c ch y qu ng cáo đ i tụ ặ ạ ả ố ượ  ng

m c tiêu.ụ

Cá nhân hóa tr i nghi m mua hàng tr c tuy n : Website chú tr ng tr iả ệ ự ế ọ ả  nghi m cá nhân – m t trong nh ng  u th  c a kinh doanh tr c tuy n, giúpệ ộ ữ ư ế ủ ự ế  nâng cao tr i nghi m mua s m online cho khách hàng. B ng cách phânả ệ ắ ằ  

lo i danh sách email t  đ n hàng đã mua, đ a đi m sinh s ng ho c s  ti nạ ừ ơ ị ể ố ặ ố ề  

h  đã chi tiêu. B n cũng có th  ch y qu ng cáo nh m vào nh ng kháchọ ạ ể ạ ả ắ ữ  hàng đã thêm s n ph m vào gi  hàng, nh ng l i không ti p t c thanh toán.ả ẩ ỏ ư ạ ế ụ  

N u trang web c a b n có tính năng ngế ủ ạ ười dùng đăng nh p, b n có thậ ạ ể cho hi n lên thông báo chào m ng h  nh  “Welcome back (name)”. S nệ ừ ọ ư ả  

ph m bán chung m t gói giúp khách hàng mua đẩ ộ ược cùng lúc nhi u mónề  

v i giá t t h n. B n cũng có th  cá nhân hóa vi c gia tăng bán hàngớ ố ơ ạ ể ệ  (upsell) d a trên nh ng món mà khách đã xem ho c nh ng món b n nghĩự ữ ặ ữ ạ  khách s  thích d a trên hành vi mua hàng c a h ẽ ự ủ ọ

b. Nhược đi m ể

Khách không th  mua hàng n u web b  l i : B t ti n l n nh t c aể ế ị ỗ ấ ệ ớ ấ ủ  TMĐT chính là vi c website đ t nhiên g p v n đ , d n đ n kháchệ ộ ặ ấ ề ẫ ế  không th  ti p t c mua hàng. Đây là lý do t i sao b n c n đ m b oể ế ụ ạ ạ ầ ả ả  website c a b n đủ ạ ượ ưc l u tr  d  li u trên n n t ng phù h p. Ví d ,ữ ữ ệ ề ả ợ ụ  

n u b n s  d ng m t hosting ch t lế ạ ử ụ ộ ấ ượng th p, khi b n có m t lấ ạ ộ ượ  ngtruy c p l n nh  vào qu ng cáo ho c t  m t chậ ớ ờ ả ặ ừ ộ ương trình tivi như 

Shark Tank, web c a b n có  th  b  s p. May m n thay, shopify |ủ ạ ể ị ậ ắ  Platfox h  tr  hosting mi n phí đã bao g m trong phí hàng tháng c aỗ ợ ễ ồ ủ  

h , cho phép website c a b n đọ ủ ạ ược ch y trên m t trong nh ng máyạ ộ ữ  

ch  l n nh t trên th  trủ ớ ấ ị ường. Trong nh ng năm g n đây ch  ghi l i m tữ ầ ỉ ạ ộ  

l n duy nh t h  th ng này g p v n đ  Tuy nhiên, không ch  riêng cácầ ấ ệ ố ặ ấ ề ỉ  

c a hàng TMĐT b   nh hử ị ả ưởng. K  c  Twitter, Spotify, Soundclod vàể ả  nhi u site khác cũng ch u  nh hề ị ả ưởng trong l n đó. V n đ  ngay sau đóầ ấ ề  

đã được gi i quy t trong ngày. Vi c này r t hi m khi x y ra nên sả ế ệ ấ ế ả ẽ không  nh hả ưởng đ n công vi c kinh doanh c a b n đâu.ế ệ ủ ạ

Khách hàng không th  th  s n ph m trể ử ả ẩ ước khi mua : Tuy đây là v nấ  

đ  r t nhi u nhà bán l  g p ph i, nh ng nó s  không ph i là v n đề ấ ề ẻ ặ ả ư ẽ ả ấ ề lâu dài. Trên th c t , nhi u c a hàng đã b t đ u  ng d ng công nghự ế ề ử ắ ầ ứ ụ ệ 

th c t   o AR (augmented reality) cho phép khách hàng th  và tr iự ế ả ử ả  nghi m s n ph m trệ ả ẩ ước khi mua. Các công ty phát tri n công ngh  ARể ệ  cho TMĐT nh  Holition and Augment, cung c p các gi i ph i kinhư ấ ả ả  doanh đ  t o ra các tr i nghi m tể ạ ả ệ ương tác cho khách hàng. N u b n sế ạ ở 

h u m t c a hàng m  ph m, b n có th  xem qua  ng d ng Virtualữ ộ ử ỹ ẩ ạ ể ứ ụ  Artist c a Sephora, đây là m t ví d  v  tr i nghi m công ngh  th c tủ ộ ụ ề ả ệ ệ ự ế 

o trong làm đ p

M c đ  c nh tranh cao : Tìm ra đứ ộ ạ ược niche s n ph m phù h p cũng làả ẩ ợ  

m t trong nh ng b t l i c a TMĐT. Trên th c t , nh ng ngành hàngộ ữ ấ ợ ủ ự ế ữ  hóa t t nh t cũng chính là nh ng ngành có m c đ  c nh tranh cao nh t.ố ấ ữ ứ ộ ạ ấ  

M c đ  c nh tranh càng cao, chi phí qu ng cáo cho niche đó càng tăng.ứ ộ ạ ả  

Có m t s  cách đ  kh c ph c đi u này. Đ u tiên, b n có th  ch n đ iộ ố ể ắ ụ ề ầ ạ ể ọ ố  

tượng khách hàng khác v i các đ i th  c nh tranh. N u các đ i thớ ố ủ ạ ế ố ủ đang marketing thông qua Facebook ads, b n có th  tăng th  h ng tìmạ ể ứ ạ  

ki m t  khóa b ng cách t i  u hóa SEO. N u h  s  d ng Pinterest,ế ừ ằ ố ư ế ọ ử ụ  

b n có th  ti p c n khách hàng qua Instagram. Th  hai, n u chi phíạ ể ế ậ ứ ế  

ch y qu ng cáo c a b n cao, b n có th  tăng l u lạ ả ủ ạ ạ ể ư ượng truy c p vàoậ  các trang blog, sau đó retargeting các đ i tố ượng này đ  gi m chi phíể ả  

qu ng cáo.ả

Khách hàng thường thi u kiên nh n :   các c a hàng truy n th ng,ế ẫ Ở ử ề ố  

n u khách hàng có b t k  th c m c nào, nhân viên bán hàng s  s nế ấ ỳ ắ ắ ẽ ẵ  sàng tr  l i h  Tuy nhiên, đ i v i c a hàng tr c tuy n, các câu h iả ờ ọ ố ớ ử ự ế ỏ  

c a khách hàng thủ ường được tr  l i ch m h n. Th c t  là h u h tả ờ ậ ơ ự ế ầ ế  khách hàng mong s  nh n đẽ ậ ược ph n h i t  c a hàng trong vòng 1ả ồ ừ ử  

ti ng. N u b n trì hoãn vi c tr  l i tin nh n, h  s  c m th y khó ch u,ế ế ạ ệ ả ờ ắ ọ ẽ ả ấ ị  

t c gi n và quy t đ nh mua s m   m t c a hàng khác. Vì v y b n c nứ ậ ế ị ắ ở ộ ử ậ ạ ầ  

ph i tr c tuy n 24/7. B n có th  thuê nhân viên chăm sóc khách hàngả ự ế ạ ể  

được đào t o đ  làm hài lòng khách hàng thông qua trang tuy n d ngạ ể ể ụ  Upwork

Chương 2. V N Đ  V  AN NINH TRONG THẤ Ề Ề ƯƠNG M I ĐI N TẠ Ệ Ử

1 CÁC VẤN ĐỀ AN NINH CÓ THỂ ẢNH HƯỚNG ĐẾN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Quy n đề ược phép : quá trình đ m b o cho ngả ả ười có quy n này đề ược truy 

c p vào m t s  tài nguyên c a m ngậ ộ ố ủ ạ

Xác th c : quá trình xác th c m t th c th  xem h  khai báo v i c  quan ự ự ộ ự ể ọ ớ ơxác th c h  là aiự ọ

Thu th p thông tin : quá trình thu th p thông tin  v  các ý đ  mu n truy ậ ậ ề ồ ố

c p  vào tài nguyên nào đó trong m ng b ng cách s  d ng quy n  u tiên ậ ạ ằ ử ụ ề ư

và các hành đ ng khác.ộ

S  riêng t  : là b o v  thông tin mua bán c a ngự ư ả ệ ủ ười tiêu dùng

Tính toàn v n : Kh  năng b o v  d  li u không b  thay đ iẹ ả ả ệ ữ ệ ị ổ

Không thoái thác : kh  năng không th  t  ch i các giao d ch đã th c hi nả ể ừ ố ị ự ệ

 Làm sao bi t đế ược người dùng không có ý đ nh phá ho i ho c làm thay ị ạ ặ

đ i n i dung c a trang web hay website ?ổ ộ ủ

 Làm sao bi t đế ược h  có làm gián đo n ho t đ ng c a server hay không ?ọ ạ ạ ộ ủ

T  c  hai phía : ừ ả

 B ng cách nào h  có th  bi t đằ ọ ể ế ường truy n s  không b  theo dõi ?ề ẽ ị

 B ng cách nào h  có th  ch c ch n r ng các thông tin đằ ọ ể ắ ắ ằ ượ ưc l u chuy n ể

gi a 2 bên s  không b  thay đ i ?ữ ẽ ị ổ

2. CÁC KHÍA C NH C A AN NINH THẠ Ủ ƯƠNG M I ĐI N TẠ Ệ Ử

a. Tính toàn v nẹ

­ Đ  c p đ n kh  năng đ m b o cho an ninh thông tin đề ậ ế ả ả ả ược hi n th  trên ể ị

m t  website ho c chuy n nh n thông tin t  internet.ộ ặ ể ậ ừ

­ Các thông tin này không b  thay đ i n i dung b ng b t c  cách nào b i ị ổ ộ ằ ấ ứ ở

người không được phép

b. Ch ng ph  đ nhố ủ ị

­ Liên quan đ n kh  năng đ m b o các bên tham gia trong thế ả ả ả ương m i đi nạ ệ  

t  không ph  đ nh các hành đ ng tr c tuy n mà h  đã th c hi n.ử ủ ị ộ ự ế ọ ự ệ

c. Tính xác th c ự

­ Liên quan đ n các kh  năng nh n bi t các đ i tác tham gia giao d ch tr c ế ả ậ ế ố ị ựtuy n trên internet ế

­ Làm th  nào đ  nh n bi t đế ể ậ ế ược người bán hàng tr c tuy n là ngự ế ười có 

th  khi u n i để ế ạ ược hay nh ng gì khách hàng nói là đúng s  th tữ ự ậ

d. Tính tin c yậ

­ Liên quan đ n kh  năng đ m b o ngoài nh ng ngế ả ả ả ữ ười có quy n, không ai ề

có th   x m các thông đi p và truy c p nh ng d  li u có giá trể ẻ ệ ậ ữ ữ ệ ị

­ C n b o v  thông tin , tránh s  d ng vào nh ng vi c không chính đángầ ả ệ ử ụ ữ ệ

f. Tính ích l iợ

­ Liên quan đ n kh  năng đ m b o các ch c năng c a website đế ả ả ả ứ ủ ược th c ự

hi n đúng nh  mong đ iệ ư ợ

3. CÁC LO I T I PH M TRÊN INTERNETẠ Ộ Ạ

a.i. Gian L n Thanh Toánậ

Gian l n thanh toán là v n đ  nan gi i, đã xu t hi n ngay t  khi TMĐT ra đ i.ậ ấ ề ả ấ ệ ừ ờ  Đây là hình th c mà k  gian ho c hacker l i d ng l i c a h  th ng thanh toánứ ẻ ặ ợ ụ ỗ ủ ệ ố  

đ  th c hi n nh ng giao d ch  o d n t i th t thoát l n cho doanh nghi pể ự ệ ữ ị ả ẫ ớ ấ ớ ệ  TMĐT

Ví d : Ví đi n t  X ra m t chụ ệ ử ắ ương trình t ng ti n vào tài kho n cho ngặ ề ả ười dùng 

m i đăng ký. N u  ng d ng X còn t n t i l  h ng trong vi c ki m duy t và xácớ ế ứ ụ ồ ạ ỗ ổ ệ ể ệ  minh tài kho n đăng ký m i, r t có th  k  gian s  t o đả ớ ấ ể ẻ ẽ ạ ược nhi u tài kho n đề ả ể 

nh n đậ ược nhi u ti n.ề ề

Gian l n thanh toán còn là hành vi d i trá, mánh khóe, l a l c trong lĩnh v cậ ố ừ ọ ự  

thương m i thông qua ho t đ ng mua, bán, kinh doanh, xu t nh p kh u hàngạ ạ ộ ấ ậ ẩ  hoá, d ch v  nh m m c đích thu l i b t chính. M c đích c a hành vi gian l nị ụ ằ ụ ợ ấ ụ ủ ậ  

thương m i là nh m thu l i b t chính do th c hi n trót l t hành vi l a đ o, d iạ ằ ợ ấ ự ệ ọ ừ ả ố  trá. Ch  th  tham gia hành vi gian l n thủ ể ậ ương m i bao g m: ngạ ồ ười mua, ngườ  ibán, ho c c  ngặ ả ười mua và người bán thông qua đ i tố ượng là hàng hóa

V i  u th  thu n ti n và nhanh chóng, thanh toán tr c tuy n ngày càng ph  bi nớ ư ế ậ ệ ự ế ổ ế  

và tr  thành m t trong nh ng phở ộ ữ ương th c đứ ượ ưc  a chu ng nh t hi n nay. Tuyộ ấ ệ  nhiên, các trường h p gian l n liên quan t i lo i hình thanh toán này đợ ậ ớ ạ ược ghi 

nh n g n đây di n bi n ngày càng ph c t p đã đậ ầ ễ ế ứ ạ ược ghi nh n. G n đây, t iậ ầ ộ  

ph m trong giao d ch thanh toán th  tr c tuy n ho t đ ng ngày càng tinh vi, cóạ ị ẻ ự ế ạ ộ  

th  k  đ n nh : Gi  danh cán b  ngân hàng thông báo v i khách hàng v  cácể ể ế ư ả ộ ớ ề  kho n ti n chuy n đ n tài kho n khách hàng và yêu c u khách hàng cung c pả ề ể ế ả ầ ấ  thông tin s  th , cùng mã m t kh u xác th c m t l n (One Time Password –ố ẻ ậ ẩ ự ộ ầ  OTP) đ  tác nghi p ghi có vào tài kho n khách hàng. Sau đó, đ i tể ệ ả ố ượng s  l iẽ ợ  

d ng các thông tin đụ ược cung c p, đ  mua s m hàng hóa, d ch v  qua m ngấ ể ắ ị ụ ạ  Internet, d  dàng chuy n đ i thành ti n m t nh  th  games tr c tuy n, th  trễ ể ổ ề ặ ư ẻ ự ế ẻ ả 

trước Internet, th  đi n tho i (t i Vi t Nam) ho c d ch v  du l ch, v t ph m caoẻ ệ ạ ạ ệ ặ ị ụ ị ậ ẩ  

c p (t i nấ ạ ước ngoài)

ph  bi n và c  c a các h p th  đi n t  còn gi i h n thì đã có r t nhi u ngổ ế ỡ ủ ộ ư ệ ử ớ ạ ấ ề ườ  idùng email ph i nh n c  trăm spam trong m t ngày mà ch  có đúng vài n i dungả ậ ả ộ ỉ ộ  khác nhau. T i sao các spam l i l p đi l p l i m t cái th  qu ng cáo c  ch cạ ạ ặ ặ ạ ộ ư ả ả ụ  

l n cho m t h p th ? M t lý do là các hãng qu ng cáo mu n dùng hi u  ng tâmầ ộ ộ ư ộ ả ố ệ ứ  

lý. Khi hình  nh s n ph m nào đó c  đ p vào m t ngả ả ẩ ứ ậ ắ ườ ọi đ c mãi thì đ n lúcế  

c n mua m t th  có ch c năng tầ ộ ứ ứ ương t  (hay cùng lo i) thì chính hình  nhự ạ ả  

thương hi u c a cái spam mail s  hi n đ n trong óc ngệ ủ ẽ ệ ế ười đó trước tiên. Lý do khác là kích thích s  tò mò c a ngự ủ ười dùng email mu n đ c th  m t spam xemố ọ ử ộ  

có n i dung gì bên trong.ộ

Nh ng ngữ ườ ửi g i spam thường ng y t o nh ng thông tin gi  nh  là tên, đ a ch ,ụ ạ ữ ả ư ị ỉ  

s  đi n tho i  đ  đánh l a các ISP. H  cũng thố ệ ạ ể ừ ọ ường dùng s  gi  hay s  ăn c pố ả ố ắ  

c a các th  tín d ng đ  chi tr  cho các tài kho n. Vi c này cho phép h  diủ ẻ ụ ể ả ả ệ ọ  chuy n th t nhanh t  m t tài kho n này sang tài kho n khác m i l n b  phátể ậ ừ ộ ả ả ỗ ầ ị  

hi n và b  đóng tài kho n b i các ch  ISP.ệ ị ả ở ủ

Ph  bi n là vi c dùng các đ a ch  đổ ế ệ ị ỉ ược đăng b i nh ng ngở ữ ười ch  đ  dùng trongủ ể  các m c tiêu khác nhau. Thí d  nh  đ a ch  c a các nhóm Google thụ ụ ư ị ỉ ủ ường là m cụ  tiêu c a nh ng ngủ ữ ười làm spam. Ho c ngặ ười làm spam có tên đăng ký trong các danh sách bàn th o qua th  đi n t  (discussion mailing lists). Nhi u chả ư ệ ử ề ương trình 

ti n ích có th  dùng đ  tìm ra các đ a ch  trên các trang web.ệ ể ể ị ỉ

Hình Spam - tin rác

a.iii. Phishing

Hình Phishing

T n công m ng theo hình th c l a đ o Phishing luôn n m top nh ng r i ro b o ấ ạ ứ ừ ả ằ ữ ủ ả

m t ph  bi n c a TMĐT. V i hình th c này, Hacker thậ ổ ế ủ ớ ứ ường gi  m o thành ả ạdoanh nghi p ho c đ n v  có uy tín đ  l a ngệ ặ ơ ị ể ừ ười tiêu dùng cung c p thông tin ấ

nh y c m nh  s  th  tín d ng, tài kho n – m t kh u trang TMĐT. Đ  đ t đạ ả ư ố ẻ ụ ả ậ ẩ ể ạ ượ  c

m c đích này, chúng t o ra m t website gi  trông g n gi ng nh  b n g c khi n ụ ạ ộ ả ầ ố ư ả ố ế

người dùng nh m l n và nh p thông tin quan tr ng. Cũng có khi chúng g i m t ầ ẫ ậ ọ ử ộemail, tin nh n SMS m o danh nhân viên công ty ho c th c hi n m t cu c g i ắ ạ ặ ự ệ ộ ộ ọ

m o danh c  quan ch c năng đ  chi m đạ ơ ứ ể ế ược lòng tin c a n n nhân. ủ ạ

Thông thường, tin t c s  gi  m o thành ngân hàng, trang web giao d ch tr c ặ ẽ ả ạ ị ựtuy n, ví đi n t , các công ty th  tín d ng đ  l a ngế ệ ử ẻ ụ ể ừ ười dùng chia s  các thông ẻtin nh y c m nh : tài kho n & m t kh u đăng nh p, m t kh u giao d ch, th  tínạ ả ư ả ậ ẩ ậ ậ ẩ ị ẻ  

d ng và các thông tin quý giá khác.ụ

Phương th c t n công này thứ ấ ường được tin t c th c hi n thông qua email và tin ặ ự ệ

nh n. Ngắ ười dùng khi m  email và click vào đở ường link gi  m o s  đả ạ ẽ ược yêu 

c u đăng nh p. N u “m c câu”, tin t c s  có đầ ậ ế ắ ặ ẽ ược thông tin ngay t c kh c.ứ ắ

a.iv. Bots

K  gian có th  vi t ra m t chẻ ể ế ộ ương trình (bot) có kh  năng thu th p d  li u quanả ậ ữ ệ  

tr ng trong website Thọ ương m i đi n t  c a b n, t  đó t o ra l i th  c nh tranhạ ệ ử ủ ạ ừ ạ ợ ế ạ  riêng cho h  Nh ng thông tin d  b  thu th p là các m t hàng đang “hot”, sọ ữ ễ ị ậ ặ ố 

lượng hàng t n kho, hay s  lồ ố ượng hàng đã bán. Nh ng thông tin này tuy khôngữ  

nh h ng tr c ti p, nh ng  nh h ng gián ti p t i doanh thu c a sàn TMĐT

n u nh  k  x u bi t t n d ng đúng cách.ế ư ẻ ấ ế ậ ụ

a.v. DdoSDDoS (t n công t  ch i d ch v ) luôn là n i ác m ng c a các website thấ ừ ố ị ụ ỗ ộ ủ ươ  ng

m i đi n t  Đ  đ m b o tr i nghi m khách hàng, các trang web TMĐT đạ ệ ử ể ả ả ả ệ ượ  c

k  v ng s  liên t c online và có th  ch u đỳ ọ ẽ ụ ể ị ược m t lộ ượng traffic đ  l n ph c vủ ớ ụ ụ nhu c u mua s m c a khách hàng (tùy t ng giai đo n phát tri n). Tuy nhiên, chầ ắ ủ ừ ạ ể ỉ 

c n m t cu c t n công DDoS khi n website b  s p, doanh nghi p s  ph i ch uầ ộ ộ ấ ế ị ậ ệ ẽ ả ị  thi t h i c  v  doanh thu tr c ti p l n gián ti p (m t uy tín).ệ ạ ả ề ự ế ẫ ế ấ

M t phộ ương th c t n công ph  bi n kéo theo s  bão hoà máy m c tiêu v i cácứ ấ ổ ế ự ụ ớ  yêu c u liên l c bên ngoài, đ n m c nó không th  đáp  ng giao thông h p pháp,ầ ạ ế ứ ể ứ ợ  

ho c đáp  ng quá ch m. Trong đi u ki n chung, các cu c t n công DoS đặ ứ ậ ề ệ ộ ấ ượ  c

b  sung b i ép máy m c tiêu kh i đ ng l i ho c tiêu th  h t tài nguyên c a nóổ ở ụ ở ộ ạ ặ ụ ế ủ  

đ n m c nó không cung c p d ch v , ho c làm t c ngh n liên l c gi a ngế ứ ấ ị ụ ặ ắ ẽ ạ ữ ườ ử i s

d ng và n n nhân.ụ ạ

Không ph i t t các d ch v  đ u ng ng ch y, th m chí đó là k t qu  c a m tả ấ ị ụ ề ừ ạ ậ ế ả ủ ộ  

ho t đ ng nguy h i, t t y u c a t n công DoS. T n công t  ch i d ch cũng cóạ ộ ạ ấ ế ủ ấ ấ ừ ố ị  

th  d n t i v n đ  v  nhánh m ng c a máy đang b  t n công. Ví d  băng thôngể ẫ ớ ấ ề ề ạ ủ ị ấ ụ  

c a router gi a Internet và LAN có th  b  tiêu th  b i t n công, làm t n h iủ ữ ể ị ụ ở ấ ổ ạ  không ch  máy tính ý đ nh t n công mà còn là toàn th  m ng.ỉ ị ấ ể ạ

a.vi. Brute­force Attack

T n công brute­force là ki u t n công nh m vào tài kho n admin c a qu n trấ ể ấ ắ ả ủ ả ị viên trang web TMĐT. B ng cách s  d ng công c  chuyên d ng và test th  t tằ ử ụ ụ ụ ử ấ  

c  các c m t  ph  bi n, k  t n công có th  dò ra m t kh u và chi m quy nả ụ ừ ổ ế ẻ ấ ể ậ ẩ ế ề  

qu n tr  website. Chính vì v y, b n có th  t  b o v  mình kh i brute­forceả ị ậ ạ ể ự ả ệ ỏ