Bài giảng Kiến trúc máy tính - Chương 2: Hệ điều hành và các chương trình tiện ích cung cấp cho người học các kiến thức: Các khái niệm và chức năng chính của hệ điều hành, phân loại hệ điều hành, hệ điều hành Windows, một số phần mềm và tiện ích. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 2Nội dung chính
2.1 Các khái niệm và chức năng chính của hệ điều hành
2.2 Phân loại hệ điều hành
2.3 Hệ điều hành Windows
2.4 Một số phần mềm và tiện ích
Trang 3Các thành phần cơ bản của hệ thống máy tính
Phần cứng (hardware) - Cung cấp những tài nguyên cơ bản
(CPU, memory, I/O devies);
Hệ điều hành(software) - Điều khiển tất cả mọi hoạt động của
máy tính và là đơn vị điều khiển trung gian giữa phần cứng máy tính và tất cả các chương trình ứng dụng;
Các chương trình ứng dụng (application programs) - Là các
chương trình giúp người sử dụng sử dụng máy tính ;
Người sử dụng (user) - Con người, các máy móc khác hoặc
những máy tính khác.
Trang 42.1 Các khái niệm và chức năng chính của hệ điều hành
Hệ điều hành (HĐH) là hệ thống phần mềm chạy trên máy tính, dùng để điều hành, quản lí các thiết bị phần cứng và các tài nguyên hệ, tạo ra môi trường giao tiếp giữa người sử dụng và phần cứng máy tính
Hiện nay có rất nhiều HĐH cho nhiều loại máy khác nhau Nhưng đa số các HĐH đều có những tính năng cơ bản:
Tắt mở máy tính;
Hỗ trợ giao diện người dùng;
Quản lý các chương trình;
Quản lý bộ nhớ;
Điều phối tác vụ;
Cấu hình thiết bị;
Thiết lập các kết nối internet;
…
Trang 52.2 Phân loại hệ điều hành
Tiêu chí Phân loại hệ điều hành
Số lượng
người
dùng
• HĐH đơ̛n người dùng: Chỉ cho phép một người dùng truy xuất
đến tài nguyên máy tính tại một thời điểm;
• HĐH đa người dùng: Tài nguyên của máy tính có thể được
chia sẻ cho nhiều người dùng khác nhau tại cùng một thời điểm.
Loại máy
tính
• HĐH dành cho máy chủ;
• HĐH dành cho máy tính cá nhân;
• HĐH nhúng: Dành cho các thiết bị di động hoặc hệ thống
nhúng.
Tác vụ • HĐH đơn nhiệm: Mỗi lần chỉ thực hiện được một chương trình;
• HĐH đa nhiệm: Có thể thực hiện đồng thời nhiều chương trình.
Trang 6Thống kê các HĐH máy tính (3/2014)
Window 7 47%
Window XP 30%
Windows Vista 3%
Window 8+8.1 11%
Mac OS 8%
Khác 1%
Window 7 Window XP Windows Vista Window 8+8.1 Mac OS Khác
Trang 72.3 Hệ điều hành Windows
Các phiên bản của HĐH windows qua các thời kỳ
Windows là hệ điều
hành độc quyền của hãng
Microsoft với giao diện
đồ họa thông qua hệ
thống thực đơn và các
hộp hội thoại đa dạng
windows được sử dụng
phổ biến nhất hiện nay
trên thị trường máy tính
Trang 82.3.1 Giới thiệu
Khởi động và tắt máy:
Power On
Restart
Sleep
Hibernate
Shut down
Giới thiệu màn hình windows:
Màn hình nền
Các thành phần trên màn hình
Thanh trạng thái taskbar
Thay đổi hình nền và màu sắc
Sử dụng chuột (Mouse);
My Computer và Recycle Bin;
Menu start;
Khởi động và đóng các chương trình;
Giao diện dòng lệnh Command Prompt
Trang 92.3.2 Windows explorer
Trang 10Các thao tác cơ bản
Đánh dấu chọn một Folder hoặc File
Cách 1
Cách 2
Cách 3
• Nhắp chuột vào biểu tượng hoặc tên của biểu tượng
• Gõ ký tự đầu tiên của tên
• Dùng phím điều hướng
Trang 11Các thao tác cơ bản
Đánh dấu chọn một nhóm Folder hoặc File
tượng cuối hoặc giữ Shift và ấn phím mũi tên Ấn giữ tổ hợp phím “ Ctrl + Shift+ Home ” hoặc“ Ctrl+ Shift+ End ” để chọn liên tiếp đến đầu và cuối hoặc giữ kéo chuột để chọn.
hợp phím Ctrl +A ”.
Trang 12Các thao tác cơ bản
Tạo Folder (Thư mục) mới
Nhắp chuột phải trên vùng nội dung rồi chọn New =>
Folder => Gõ vào tên thư mục cần tạo => Enter hoặc nhấp
chuột ra vùng nội dung
Dùng tổ hợp phím “Shift+Ctrl+N”
Dùng Menu Home => chọn New Folder
Trang 13Các thao tác cơ bản
Đổi tên thư mục hoặc tập tin( file)
Nhắp nút phải vào biểu tượng Folder ( hoặc File) chọn lệnh
Rename, xoá tên cũ, gõ vào tên mới và nhấn Enter hoặc nhấp
chuột ra vùng nội dung để hoàn thành
Chọn thư mục hoặc tập tin cần đổi tên và gõ F2, xóa tên cũ
và đặt tên mới
Dùng menu Home
Trang 14Di chuyển, sao chép, xóa.
Di Chuyển
Sao Chép
Xóa : DELETE
Trang 15Di chuyển, sao chép, xóa.
Cách thực hiện: Đầu tiên đánh dấu đối tượng cần thao tác:
Thao tác với chuột trái:
• Cut: kéo thả tới đích ;
• Copy: giữ phím Ctrl và kéo thả tới đích
Thao tác với chuột phải: Click hoặc kéo thả ;
Sử dụng Phím tắt: Copy ( Ctrl+C ), di chuyển Cut ( Ctrl+X ),
chuyển vào vị trí Paste ( Ctrl+V ), trở lại lệnh trước đó Undo
( Ctrl+Z ), Xóa Delete ( Ctrl+D ).
Menu Home:
Trang 162.3.3 Control Panel
Control Panel có thể được xem là trung tâm chỉ huy đầu não của hệ điều hành Windows để người dùng thay đổi các thiết lập trên máy tính
Trang 172.3.3 Control Panel
Date and Time
Device Manager
Folder Options
Network and Sharing Center
Programs and Features
Recovery
User Accounts
Language
Display
Personalization
Devices and Printer
Trang 182.4 Một số phần mềm và tiện ích
Bộ phần mềm văn phòng Microsoft Office
Paint – Trình vẽ của HĐH Windows
Photoshop – Xử lý ảnh chuyên nghiệp
Microsoft Visual Studio – Bộ công cụ hỗ trợ lập trình
MultiDictionary Huy Biên – Từ điển đa ngôn ngữ
Unikey - Bộ gõ tiếng việt
Winrar – Trình nén dữ liệu
Bộ antivirus Norton, Kaspersky, BKAV, Panda,…
Trình dọn dẹp Ccleaner, TuneUp,…
Phần mềm hỗ trợ download Internet download manager,
Utorrent,…
K-Lite Codec Pack - Bộ mã hỗ trợ chơi hầu hết các file audio
và video
Adobe reader – Đọc file pdf
Trang 19Bài tập
Bài 1: Nêu khái niệm hệ điều hành ? Có bao nhiêu loại HĐH ?
Hãy kể tên một số hệ điều hành được dùng phổ biến hiện nay ?
Bài 2: Chức năng chính của hệ điều hành là gì ?
Bài 3: Phân biệt các chế độ tắt máy tính ?
Bài 4: Hãy cho biết cách thức tìm kiếm một tập tin bất kì được
lưu trên ổ cứng của máy tính ?
Bài 5: Tạo một folder với tên là “Bai5”:
1. Trong folder “Bai5” tạo 2 folder là “Muc1” và “Muc2”
2. Sao chép folder “Muc1” vào “Muc2” và đổi tên thành
“Muc3” Trở ra folder “Bai5” xóa thư mục “Muc1”
3. Vào “Muc2” di chuyển “Muc3” ra folder “Bai5”