THỰC TRẠNG LẬP KIỂM TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM

THỰC TRẠNG LẬP KIỂM TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM 1.1 Tổng quan về Tổng công ty Chè Việt Nam Giai đoạn 1: Từ năm 1974 đến hết tháng 12/1979.Năm 1974 L

THỰC TRẠNG LẬP KIỂM TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI

CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM

1.1 Tổng quan về Tổng công ty Chè Việt Nam

Giai đoạn 1: Từ năm 1974 đến hết tháng 12/1979.Năm 1974 Liên hiệp các xí

nghiệp chè Việt Nam được thành lập trên cơ sở hợp nhất các nhà máy chế biến chè đen xuất khẩu do Liên Xô giúp đỡ xây dựng và một số xí nghiệp chè hương ở miền Bắc, trực thuộc Bộ lương thực và thực phẩm, được tổ chức theo mô hình sản xuất theo chiều ngang

Giai đoạn 2: Từ tháng 6/1979 đến hết năm 1995 hoạt động theo mô hình sản

xuất theo chiều dọc, kết hợp trồng, chế biến, xuất nhập khẩu và kinh doanh thương mại Mô hình này kết hợp sản xuất từ nguyên liệu chè búp tươi (các nông trường) và chế biến (nhà máy) xuất khẩu ra nước ngoài.Theo Quyết định 75/1979/QĐ-TTg và 224/1979/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ về thống nhất tổ chức ngành chè mỗi đơn vị thành viên của Tổng công ty Chè Việt Nam bao gồm một nhà máy, 1 nông trường hoặc 1 nhà máy chế biến và 2, 3 nông trường tuỳ theo công suất thiết kế nhà máy và khả năng cung cấp nguyên liệu Đồng thời căn cứ vào địa danh, vị trí từng nơi để hợp nhất lại thành xí nghiệp công nông nghiệp hoặc xí nghiệp liên hiệp công nông nghiệp…

Giai đoạn 3: Căn cứ vào văn bản số 5826/ĐMDN ngày 13/10/1995 của Thủ

tướng Chính phủ phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp doanh nghiệp nhà nước thuộc

Bộ nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm (nay là Bộ nông nghiệp và phát triển nông

thôn) và uỷ quyền ký kết quyết định thành lập các tổng công ty theo quyết định số 90/TTg ngày 07/03/1994 của Thủ tướng Chính phủ, ngày 29/12/1995 Bộ trưởng Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn ra quyết định số 394 NN-TCCB/QĐ thành lập Tổng Công ty Chè Việt Nam trên cơ sở sắp xếp lại các doanh nghiệp thuộc Liên hiệp các xí nghiệp nông công nghiệp chè Việt Nam.

Tổng Công ty Chè Việt Nam chính thức đi vào hoạt động từ tháng 6/1996 và đến năm 2006 được chuyển đổi tổ chức và hoạt động theo mô hình công ty mẹ- công

ty con theo quyết định số 1588/QĐ-BNN/ĐMDN ngày 02/06/2006 và quyết định số 2093/QĐ-BNN/ĐMDN ngày 21/07/2006 của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn

Tổng Công ty Chè Việt Nam có tên gọi đầy đủ là Tổng Công ty Chè Việt Nam.Tên giao dịch quốc tế: VIETNAM NATIONAL TEA CORPERATION

Tên viết tắt: VINATEA

Logo biểu tượng thương hiệu của công ty mẹ là nhãn hiệu ghi trên hàng hoá

và dịch vụ của Tổng Công ty Chè Việt Nam được thể hiện như sau:

Năm 1996 khi thành lập Tổng Công ty Chè Việt Nam có 25 đơn vị sản xuất kinh doanh và 06 đơn vị sự nghiệp Trong hơn 10 năm qua Tổng công ty đã tiến hành sắp xếp

và đổi mới, cho đến nay Tổng công ty có các đơn vị thành viên như sau:

25 nhà máy chế biến chè hiện đại gắn với vùng nguyên liệu tập trung, ổn định

2 trung tâm tinh chế và đóng gói chè

2 nhà máy chế tạo thiết bị và phụ tùng cho các nhà máy chế biến chè

1 Viện nghiên cứu chè

1 Trung tâm Phục hồi chức năng và điều trị bệnh nghề nghiệp

2 công ty xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình công nghiệp và dân dụng, giao thông, thuỷ lợi

3 công ty kinh doanh xuất nhập khẩu

1 công ty 100% vốn hoạt động tại CHLB Nga

2 công ty liên doanh quy mô lớn với nước ngoài về trồng - chế biến và xuất khẩu chè

1.1.2 Nhiệm vụ kinh doanh và tổ chức quản lý kinh doanh.

1.1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ và ngành nghề kinh doanh

Cũng như nhiều doanh nghiệp nhà nước khác, mục tiêu kinh doanh của Tổng công ty Chè Việt Nam là kinh doanh có lãi, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước đầu

tư tại công ty mẹ và tại các doanh nghiệp khác, hoàn thành các nhiệm vụ do đại diện chủ sở hữu giao cho trong đó có chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên vốn nhà nước Đồng thời, Tổng công ty cũng nhằm mục tiêu tối đa hoá hiệu quả hoạt động kinh doanh của

tổ hợp công ty mẹ - công ty con

- Tổng Công ty Chè Việt Nam chịu trách nhiệm trước nhà nước về quy hoạch

kế hoạch, các dự án về đầu tư phát triển chè, nhận và cung ứng vốn cho tất cả các đối tượng được đầu tư, là chủ đầu tư nghiên cứu cải tạo giống chè, trồng trọt, chế biến, tiêu thụ, xuất nhập khẩu sản phẩm chè, thiết bị vật tư ngành chè

Xây dựng các mối quan hệ kinh tế, hợp tác đầu tư, khuyến nông, khuyến lâm

và các thành phần kinh tế để phát triển trồng chè, góp phần xoá đói giảm nghèo, phủ xanh đất trống đồi núi trọc

- Tổng công ty làm đầu mối chủ yếu trong việc khảo sát, khai thác và chiếm lĩnh thị trường bao gồm: thị trường xuất khẩu, thị trường nhập khẩu và thị trường vốn Đây là những vấn đề mà hiện nay các đơn vị thành viên không có điều kiện hoặc thực hiện không có hiệu quả

Tổng công ty trực tiếp giao việc ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm và liên doanh liên kết với nước ngoài đảm bảo cho việc thống nhất giá để phát triển sản xuất toàn ngành.

- Tổng công ty làm đầu mối nhập khẩu máy móc, thiết bị vật tư chuyên dùng

và các hàng tiêu dùng khác cho các đơn vị thành viên với giá nhập khẩu có lợi nhất Thiết bị công nghệ hiện đại từng bước đưa công nghệ chế biến chè Việt Nam theo kịp trình độ thế giới

- Tổ chức và ứng dụng tiền bộ kỹ thuật vào sản xuất làm đầu mối cho việc chuyển nhượng kỹ thuật sản xuất và chế biến chè thế giới vào Việt Nam Nghiên cứu giống chè, quy trình canh tác, thu hái, quy trình công nghệ chế biến và bảo quản sản phẩm nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm chè Đồng thời, nghiên cứu tạo sản phẩm mới, đa dạng hoá sản phẩm, có bao bì mẫu mã tem nhãn đáp ứng thị hiếu trong và ngoài nước

- Tham gia xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển vùng sản xuất chè chuyên canh và thâm canh có năng suất và chất lượng cao

* Ngành nghề kinh doanh chủ yếu:

- Trồng trọt, sản xuất chè, chăn nuôi gia súc và các nông lâm sản khác

- Công nghiệp chế biến thực phẩm: Các sản phẩm chè, sản xuất các loại đồ uống , nước giải khát

- Kinh doanh vật liệu xây dựng

- Sản xuất phân bón các loại phục vụ vùng nguyên liệu

- Sản xuất bao bì các loại

- Kinh doanh phụ tùng, thiết bị chế biến chè và lắp đặt, chế tạo các sản phẩm

cơ khí, phụ tùng, thiết bị, máy móc phục vụ chuyên ngành chè và đồ gia dụng

- Dịch vụ kỹ thuật đầu tư phát triển vùng nguyên liệu và công nghiệp chế biến chè

- Xây dựng cơ bản và tư vấn đầu tư, xây lắp phát triển ngành chè, xây dựng dân dụng, xây dựng các công trình công nghiệp, nông nghiệp, đường giao thông

- Kinh doanh khách sạn, du lịch, nhà ở và bất động sản

- Bán buôn, bán lẻ, bán các đại lý các sản phẩm của ngành nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm; vật tư, nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, hàng hoá phục vụ sản xuất và đời sống.

- Kinh doanh và dịch vụ các ngành nghề khác theo pháp luật Nhà nước

- Xuất khẩu các sản phẩm chè (chè xanh, chè đen ) và các mặt hàng nông lâm sản, thủ công mỹ nghệ

- Nhập khẩu: nguyên vật liệu, vật tư, máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải và hàng tiêu dùng

- Thực hiện nghiên cứu khoa học và công nghệ về những vấn đề có liên quan đến công nghiệp hoá và hiện đại hoá phát triển ngành chè đạt tiêu chuẩn quốc tế Tìm

và nhân các loại giống chè tốt phù hợp với thị trường để phục vụ cho sản xuất

- Tham gia đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý, cán bộ và công nhân kỹ thuật cho ngành chè

- Liên doanh, liên kết với các đơn vị kinh tế trong và ngoài nước để phát triển sản xuất và kinh doanh sản phẩm chè

* Lĩnh vực hoạt động và các sản phẩm chủ yếu:

Tổng công ty chè Việt Nam chuyên

+ Xuất khẩu: Hàng năm lượng chè xuất khẩu của Tổng công ty đạt trên 30.000 tấn với các loại bao gồm:

- Chè đen Orthodox: OP, FBOP, P, PS, BPS, F, D, BOP, BOP1 và OPA long leaves

- Chè đen CTC: PF1, PD, BP1 và Dust

- Chè xanh: gồm các loại chè xanh hương tự nhiên, các loại chè ướp hương hoa tươi như hoa nhài, hoa sen, các loại chè túi lọc, chè xanh Việt Nam truyền thống, chè xanh kiểu Nhật Bản, chè xanh Gunpowder, chè xanh Pouchong

- Chè oolong

- Các loại chè túi lọc, chè dược thảo, chè ướp hương hoa quả, chè hoà tan.+ Nhập khẩu:

- Các loại vật tư, máy móc, thiết bị phục vụ cho sản xuất, chế biến chè theo thiết kế của Ấn Độ, Đài Loan, Nga, Italia

- Các hoạt động khác như xây lắp, cơ khí chế tạo các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp, cầu cống, các công trình thuỷ lợi, đường giao thông

* Các thị trường chủ yếu:

- Thị trường Iraq: là thị trường tiêu thụ có dung lựơng lớn, là một trong những nước nhập khẩu chè hàng đầu thế giới Đối với Tổng công ty chè Việt Nam thường là xuất chè sang để trả nợ Thị trường này tiêu thụ loại chè đen cánh nhỏ, chè hương

- Thị trường Nga: Là thị trường truyền thống của ngành chè Việt Nam Trước đây Liên Xô, Đông Âu đã có những ưu tiên giúp đỡ về công nghệ và thiết bị sản xuất, chế biến chè xuất khẩu

- Thị trường Nhật: Nghệ thuật trà đạo vốn là nghệ thuật văn hoá của người Nhật Chính vì vậy đây là thị trường mục tiêu cần được quan tâm khai thác Người Nhật thích uống chè xanh dẹt, chè sản xuất theo công nghệ Nhật Bản

- Thị trường Mỹ: Trong bối cảnh bình thường hoá quan hệ Việt - Mỹ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc thâm nhập vào thị trường này có nhiều tiềm năng và thuận lợi

- Các thị trường khác như Đài Loan, Siri… Có quan hệ hợp tác kinh doanh với Tổng công ty

1.1.1.2 Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm

Quy trình công nghệ chủ yếu của Tổng công ty là sản xuất các loại sản phẩm chè như chè xanh các loại, chè oolong, chè đen,

Dây chuyền sản xuất chủ yếu của Tổng công ty được nhập khẩu từ Bỉ, Đài Loan, Nhật Bản, Ấn Độ, Nga, Italia

Quy trình công nghệ sản xuất các loại sản phẩm chủ yếu được khái quát qua các sơ đồ sau:

Chè nguyên liệu tươi

Diệt menLàm nguộiSàng phân loại sản phẩm

Sấy khôVò

Sơ đồ 1.1:Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất chè xanh

Làm héo và lên men kết hợpChè nguyên liệuSao và vò kết hợp sấy khôBán thành phẩmSàng phân loại sản phẩm

Sơ đồ 1.2: Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất chè oolong

Chè nguyên liệu và hoa tươi

Ướp hươngThông hoaChè hoa tươi thành phẩm

Sấy khôSàng khô

Sơ đồ 1.3:Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất chè ướp hương hoa

Chè nguyên liệu tươiLàm héoVòSàng phân loạiSấy khôLên men

Sơ đồ 1.4:Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất chè đen theo công nghệ OTD

1.1.2.3 Đặc điểm tổ chức quản lý hoạt động kinh doanh

Tổng công ty Chè Việt Nam là doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo Luật doanh nghiệp Tổng công ty chịu sự quản lý Nhà nước của các bộ, các cơ quan ngang

bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ, uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố nơi có các đơn vị thành viên Đồng thời, Tổng công ty cũng chịu sự quản lý của các cơ quan này với tư

cách là cơ quan thực hiện quyền của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp Nhà nước theo Luật doanh nghiệp và các quy định khác của pháp luật.

Do đặc điểm riêng của Tổng công ty là hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra dàn trải trên phạm vi rộng, không tập trung và hoạt động diễn ra trên nhiều lĩnh vực khác nhau nên cơ cấu tổ chức của Tổng công ty được xây dựng theo mô hình quản lý trực tuyến chức năng Tổng giám đốc là người có quyền điều hành cao nhất Hội đồng quản trị có 5 thành viên là cơ quan đại diện trực tiếp chủ sở hữu nhà nước tại công ty mẹ, có quyền nhân danh công ty mẹ để quyết định mọi vấn đề liên quan đến việc xác định và thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ và quyền lợi của công ty mẹ, trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của chủ sở hữu phân cấp cho các cơ quan, tổ chức khác là đại diện chủ sở hữu thực hiện Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm trước người quyết định thành lập công ty mẹ, người bổ nhiệm và trước pháp luật về mọi hoạt động của công ty mẹ

Ban Kiểm soát công ty mẹ có 3 thành viên do Hội đồng quản trị thành lập để giúp Hội đồng quản trị kiểm tra, giám sát tính hợp pháp, chính xác và trung thực trong quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh, ghi chép sổ sách kế toán, báo cáo tài chính và việc chấp hành Điều lệ công ty mẹ, nghị quyết, quyết định của Hội đồng quản trị, quyết định của Chủ tịch Hội đồng quản trị

Ban kiểm soát chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị về kết quả kiểm tra, giám sát của mình, không được tiết lộ kết quả kiểm tra, giám sát khi chưa được Hội đồng quản trị cho phép, phải chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị và trước pháp luật nếu cố ý bỏ qua hoặc bao che cho những hành vi vi phạm pháp luật trong công ty mẹ

Tổng giám đốc là người đại diện theo pháp luật, điều hành hoạt động hàng ngày của công ty mẹ theo mục tiêu, kế hoạch và các nghị quyết, quyết định của Hội đồng quản trị, phù hợp với Điều lệ công ty mẹ; chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị và trước pháp luật về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ được giao

Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc luôn có mối quan hệ chặt chẽ và phối hợp với nhau trong quản lý, điều hành công ty mẹ Khi tổ chức thực hiện các nghị quyết,

quyết định của Hội đồng quản trị, nếu phát hiện vấn đề không có lợi cho công ty mẹ thì Tổng giám đốc báo cáo với Hội đồng quản trị để xem xét, điều chỉnh lại nghị quyết, quyết định Hội đồng quản trị phải xem xét đề nghị của Tổng giám đốc Trường hợp Hội đồng quản trị không điều chỉnh lại nghị quyết, quyết định thì Tổng giám đốc vẫn phải thực hiện nhưng có quyền bảo lưu ý kiến và kiến nghị lên Đại diện chủ sở hữu, trong trường hợp này Tổng giám đốc được miễn trách nhiệm trước những tổn thất và rủi ro xảy ra.

Công ty mẹ có 2 Phó tổng giám đốc và 1 kế toán trưởng Các Phó tổng giám đốc giúp Tổng giám đốc điều hành công ty mẹ theo phân công và uỷ quyền của Tổng giám đốc; chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc và trước pháp luật về nhiệm vụ được phân công hoặc uỷ quyền.Việc uỷ quyền có liên quan đến việc ký hợp đồng kinh tế hoặc liên quan đến việc sử dụng con dấu của công ty mẹ đều phải được thực hiện bằng văn bản

Kế toán trưởng có nhiệm vụ tổ chức công tác tài chính kế toán của công ty mẹ theo quy định của Luật kế toán; giúp Tổng giám đốc giám sát tài chính tại công ty mẹ theo pháp luật về tài chính kế toán; chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc và trước pháp luật về nhiệm vụ được phân công hoặc uỷ quyền

Các phòng ban chuyên môn nghiệp vụ có chức năng tham mưu, giúp việc Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc trong quản lý điều hành công việc, bao gồm:

hình tổ chức và hoạt động của Tổng công ty chè Việt Nam trong giai đoạn mới, Ban điều hành Tổng công ty xây dựng phương án sắp xếp và quy định chức năng nhiệm

vụ của các phòng ban tại cơ quan văn phòng Tổng công ty theo từng lĩnh vực hoạt động của từng phòng ban

Tuỳ theo đặc điểm từng đơn vị mà có các phòng ban tương ứng và phù hợp Các phòng ban này chịu sự quản lý trực tiếp của lãnh đạo các đơn vị và chịu sự lãnh đạo chuyên môn của các phòng ban trực thuộc Tổng công ty theo ngành dọc

Mô hình tổ chức của Tổng công ty chè Việt Nam có thể khái quát qua sơ đồ

Phòng KCSPhòng Tài chính kế toánPhòng Kinh doanh XNKPhòng Tổ chức pháp chếVăn phòngCác đơn vị trực thuộc

Các công ty con

Các công ty liên kết

Sơ đồ 1.5:Sơ đồ bộ máy quản lý Tổng công ty Chè Việt Nam

1.1.3 Những thành tựu, thuận lợi và khó khăn

1.1.3.1 Những thành tựu đạt được

Qua nửa thế kỷ phát triển (từ năm 1956 đến nay), Tổng công ty Chè Việt Nam

đã đạt được nhiều thành tựu trong sản xuất kinh doanh, thể hiện trong từng lĩnh vực sản xuất kinh doanh của mình

Về nông nghiệp:

Tổng công ty Chè Việt Nam với đội ngũ các nhà nghiên cứu thực nghiệm hàng đầu Việt Nam, kết hợp với nhiều viện nghiên cứu cây trồng nổi tiếng thế giới, đã xây dựng được tập đoàn quỹ Gen với hơn 100 giống chè các loại, tuyển chọn và lai tạo được 8 giống chè tốt phù hợp với công nghệ chế biến và đáp ứng được những đòi hỏi khắt khe của thị trường trong và ngoài nước

Vinatea đã hoàn toàn chủ động về giống và nguyên liệu chè búp tươi để sản xuất riêng rẽ các mặt hàng chè đen, chè xanh Pouchung, Oolong, chè xanh kiểu Nhật Bản, chè xanh Gunpowder…

Vinatea với hàng ngàn hécta chè được áp dụng các quy trình canh tác hiện đại, từng bước được cơ giới hoá, việc chăm sóc các vườn chè luôn luôn được chú trọng đến an toàn thực phẩm Các vườn chè tập trung của Vinatea đến nay đã có năng suất bình quân đạt gần 15 tấn chè búp tươi/hecta

Tổng công ty Chè Việt Nam đã tổ chức khai thác các nguồn nguyên liệu tự nhiên để sản xuất phân bón hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh chuyên dùng cho cây chè, phù hợp với từng điều kiện thổ nhưỡng, nông hoá và bảo về nguồn lợi lâu dài của đất đai

Về chế biến:

Trong gần một thập kỷ qua Tổng công ty Chè Việt Nam đã đầu tư mạnh mẽ vào việc áp dụng và sử dụng các công nghệ và thiết bị chế biến và tinh chế chè Cho đến nay Vinatea đã có hàng chục nhà máy chế biến và tinh chế sản phẩm chè với thiết bị và công nghệ hiện đại, tiên tiến nhập khẩu từ Nhật Bản, Đài Loan, Ấn Độ, Italia,…

Vinatea luôn coi trọng và đặt mục tiêu hàng đầu của công tác chế biến chè là

an toàn thực phẩm và vệ sinh công nghiệp gắn với chất lượng sản phẩm cao, chất lượng sản phẩm mà khách hàng ưa thích

Sản phẩm chè của Vinatea đa dạng về chủng loại như chè đen OTD, CTC, chè xanh Pouchung, Ooolong, Gunpowder, kiểu truyền thống Việt Nam, kiểu xanh dẹt Nhật Bản

Chất lượng sản phẩm chè của Vinatea luôn đạt tiêu chuẩn của nhà nước Việt Nam (TCVN) và quốc tế về hàm lượng tan, tạp chất sắc hay độ thủy phân của chè

Việc nghiên cứu, tiếp thu kỹ thuật, công nghệ và thiết bị chế biến chè luôn là việc làm thường xuyên và liên tục của Vinatea

Tổng công ty Chè Việt Nam là doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh chè duy nhất

ở Việt Nam có phòng Kiểm nghiệm chất lượng chè độc lập thuộc hệ thống đo lường chất lượng của nhà nước Việt Nam Hàng năm, Phòng đã kiểm tra chất lượng và cấp giấy chứng nhận cho hàng chục ngàn mẫu chè của các khách hàng ngoài Vinatea

Tổng công ty đang dần dần từng bước thiết lập hệ thống quản lý an toàn thực phẩm HACCP từ khâu trồng trọt, chăm sóc cây chè đến tận đóng gói và phân phối tới khách hàng Đồng thời, Tổng công ty luôn quan tâm và chú trọng đến sức khỏe và người tiêu dùng chè, coi đó là tiêu chuẩn nghề nghiệp của thành viên Vinatea

Về bao bì, đóng gói và vận chuyển:

Tổng công ty Chè Việt Nam là doạnh nghiệp sản xuất-kinh doanh chè duy nhất tại Việt Nam có các trung tâm tinh chế chè với thiết bị hiện đại, có hệ thống hàng chục ngàn m2 kho hiện đại bảo quản chè khô, đảm bảo tiêu chuẩn thực phẩm và thuận tiện cho việc giao nhận chè bằng container các loại

Vinatea là doanh nghiệp đầu tiên ở Việt Nam trang bị máy đóng chè túi nhúng (tea bag) với dây chuyền thiết bị đồng bộ được nhập khẩu từ Italia.

Trong những năm gần đây, Vinatea đã tập trung nghiên cứu và thiết kế phong phú về mẫu mã bao gói phù hợp với từng đối tượng khách hàng, với thiết kế chuyên nghiệp Sản phẩm chè bao gói dạng thành phẩm ngoài việc cung cấp cho thị trường trong nước cũng như xuất khẩu ra các nước với sản lượng hàng ngàn tấn/năm

Qua hơn 50 năm phấn đấu và trưởng thành, Tổng công ty đã thực sự trở thành cầu nối giữa người trồng, chế biến chè với người tiêu thụ chè trong nước và trên thế giới Với gần 3000 ha và 15 nhà máy chế biến chè với công suất 5000 tấn/năm, nhiều biện pháp nâng cao chất lượng sản phẩm được triển khai như trang bị máy tách cẫng, máy hút tạp chất sắt, máy cắt chè, lưới quét, máy sấy Các nhà máy của Tổng công ty

đã được hoàn thiện theo tiêu chuẩn HACCP (hệ thống quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm) Vinatea luôn quan tâm đến chính sách khách hàng, cho đến nay Tổng công ty

đã có quan hệ thương mại với trên 120 công ty và tổ chức thương mại trên 50 quốc gia và vùng lãnh thổ Về chè nội tiêu, Tổng công ty là nhà cung cấp chính về nguyên liệu, sản phẩm cho gần 200 công ty và nhà máy sản xuất chế biến chè trên toàn quốc

Có thể nói, Tổng công ty chè Việt Nam đã trở thành đơn vị sản xuất và xuất khẩu chè lớn nhất cả nước

Với mục tiêu chung là đảm bảo kế hoạch sản xuất kinh doanh trong các thời

kỳ, thực hiện tốt các nghĩa vụ với ngân sách nhà nước đồng thời không ngừng phát triển quy mô toàn doanh nghiệp, cũng như nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên chức trong Tổng công ty Tôn chỉ trong mọi hoạt động của Tổng công ty Chè Việt Nam là “TÍN NHIỆM - CHẤT LƯỢNG - LÂU DÀI - BỀN VỮNG”

1.1.3.2 Những thuận lợi.

- Tổng công ty Chè Việt Nam được sự quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ kịp thời của

cơ quan chủ quản là Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, có được những chính sách phù hợp và đúng đắn đối với sự phát triển của Tổng công ty

- Từ nhiều năm nay Tổng công ty gần như là đầu mối duy nhất làm công tác xuất khẩu chè nên có nhiều kinh nghiệm về tổ chức đàm phán, ký kết và thanh toán

với các đối tác nước ngoài và có phòng thị trường chuyên trách về nghiên cứu thị trường nên có nhiều thuận lợi, có khả năng và am hiểu về thị trường cũng như am hiểu về khách hàng

- Tiềm năng thị trường cả trong và ngoài nước đều rất lớn, nhu cầu về chè uống đang tăng lên Sản lượng chè Việt Nam cũng ngày càng tăng lên, công nghệ chế biến từng bước được đổi mới, một số giống chè chất lượng cao đang được thử nghiệm và đã cho kết quả tốt Như vậy, cả thị trường đầu vào và thị trường đầu ra của Tổng công ty đều có tiềm năng lớn Vấn đề còn lại là Tổng công ty cần đưa ra các chủ trương hợp lý để khai thác và tận dụng các nguồn lực đó

1.1.3.3 Những khó khăn

- Ngoài nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, Tổng công ty còn có nhiệm vụ đối với

sự phát triển chung của toàn ngành chè do vậy đã ít nhiều gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh

- Chất lượng chè nhìn chung còn chưa cao do đặc thù của sản phẩm chè là khó bảo quản và sản xuất chè mang tính thời vụ nên khó cạnh tranh với sản phẩm cùng loại của các nước khác

- Thị trường chè chưa ổn định, giá chè trên thị trường quốc tế đang có xu hướng giảm, đặc biệt là theo thống kê vào cuối tháng 12 năm 2006 giá chè của Việt Nam thấp hơn giá chè các nước khác khoảng 20% đã ảnh hưởng đến công tác xuất khẩu

- Nguồn nguyên liệu đầu vào còn thiếu, chủ yếu dựa vào nguồn trong dân nên không ổn định, các đơn vị của Tổng công ty còn chưa quản lý tốt khâu thu hái theo tiêu chuẩn quy định Những năm trước do chè không tiêu thụ được nên giá chè búp mua vào thấp khiến người trồng chè không có khả năng đầu tư trở lại cho cây chè, hậu quả là chè phát triển kém cho búp ít Do vậy, chưa huy động hết công suất máy móc thiết bị

- Các doanh nghiệp tư nhân tại các địa phương phát triển tràn lan, các đơn vị này không cần đầu tư vùng nguyên liệu, thu mua nguyên liệu cạnh tranh với các đơn

vị trực thuộc Tổng công ty, làm cho các nhà máy thiếu nguyên liệu sản xuất không đủ công suất dẫn đến chi phí trên đầu tấn sản phẩm cao làm giảm hiệu quả kinh doanh

- Trình độ của người lao động còn chưa cao và đồng đều gây ra tình trạng sản

xuất còn chưa đúng quy trình công nghệ chế biến, đã ảnh hưởng lớn đến chất lượng

sản phẩm ở một vài đơn vị thuộc Tổng công ty

Để thấy rõ hơn về hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Chè Việt Nam trong những năm gần đây ta xem xét bảng kết quả sản xuất kinh doanh

sau:

004

2006/2005

39.17410.1163.294499

41.45112.6703.854503

38.40510.4203.872586

105,81125,24117,00100,80

92,6582,24100,46116,50

7 Thu nhập bình quân

( Nguồn: Báo cáo quyết toán tài chính năm 2004(Toàn Tổng công ty)

Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2005, 2006 Phòng Kinh doanh xuất nhập khẩu và Phòng Tổ chức pháp chế)

Bảng 1.1:Kết quả hoạt động của Tổng công ty Chè Việt Nam từ 2004 - 2006

Nhìn vào kết quả sản xuất kinh doanh các năm 2004, 2005, 2006 ta có thể thấy

nhìn chung các chỉ tiêu năm 2004 đều cao hơn các năm về sau, các chỉ tiêu về hiệu

qủa sản xuất kinh doanh của Tổng công ty đều có xu hướng sụt giảm đi thậm chí lợi

nhuận kế toán sau thuế còn âm Điều này cho thấy hiệu quả sản xuất kinh doanh của

doanh nghiệp là chưa tốt Kết quả nay là do sản lượng xuất khẩu bị sụt giảm, các đơn

vị thành viên gặp khó khăn khi thị trường thế giới biến động đặc biệt là thị trường Iraq đóng cửa do chiến tranh và mới mở cửa lại song chưa khôi phục được như trước đây Mặt khác, nguyên nhân là do tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu do nguồn cung cấp không đảm bảo, đồng thời chi phí đầu tư vào than, dầu, điện, gas năm 2005 tăng lên nhiều làm tăng giá thành sản phẩm, giảm hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

Do hiệu quả sản xuất kinh doanh là chưa cao nên đời sống và thu nhập của người lao động chưa được cải thiện nhiều Có thể nhận thấy một điều là thu nhập bình quân người lao động năm 2006 tăng lên 21,43% so với năm 2005 một phần là

do chính sách tăng lương cơ bản của nhà nước

Báo cáo tài chính hợp nhất của Tổng công ty Chè Việt Nam được lập với giả định rằng Tổng công ty hoạt động liên tục, mặc dù thực tế, kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất của Tổng công ty đã lỗ khoảng hơn 4 tỷ đồng, lỗ luỹ kế tại thời điểm 31/12/2006 là hơn 13 tỷ đồng, nợ phải thu tồn đọng hơn 79 tỷ đồng, vay dài hạn và

nợ dài hạn quá hạn thanh toán hơn 100 tỷ đồng Khả năng tiếp tục hoạt động của Tổng công ty phụ thuộc vào việc hỗ trợ của nhà nước trong việc cơ cấu lại và xử lý các khoản vay và nợ dài hạn trong các năm tới

1.1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và công tác kế toán tại Tổng công

ty Chè Việt Nam.

1.1.4.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán

Do Tổng công ty có quy mô lớn và có các hoạt động sản xuất kinh doanh đa dạng như nhận vốn nhà nước giao, cấp phát vốn, góp vốn đầu tư liên doanh lỉên kết, sản xuất mua bán vật tư hàng hoá, xuất nhập khẩu trực tiếp, uỷ thác nên số lượng nghiệp vụ kinh tế phát sinh lớn vì thế công tác hạch toán kế toán ở Tổng công ty khá phức tạp và vất vả

* Nhiệm vụ của Phòng tài chính kế toán:

Phòng tài chính kế toán có nhiệm vụ giúp việc cho Tổng giám đốc về lĩnh vực tài chính kế toán trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn Tổng công ty

Thực hiện nhiệm vụ hạch toán kế toán toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư, hợp tác, liên doanh, liên kết trong toàn Tổng công ty Khai thác, quản

lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn, đáp ứng kịp thời cho các phương án sản xuất kinh doanh, hợp tác đầu tư Nắm bắt các nguồn thông tin về tài chính tiền tệ để tham mưu cho Tổng giám đốc phục vụ điều hành sản xuất kinh doanh và đầu tư xây dựng cơ bản đạt hiệu quả kinh tế cao đảm bảo việc bảo toàn và phát triển vốn của Tổng công ty trực tiếp quản lý các đơn vị trực thuộc Tổng công ty

Ghi chép, tổng hợp, xử lý và lưu giữ các tài liệu số liệu về kế toán tài chính theo đúng pháp lệnh kế toán thống kê Phản ánh kịp thời tình hình tài chính của Tổng công ty, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh, kế hoạch thu chi tài chính, kỹ thuật, thanh toán, giao nộp, tình hình quản lý sử dụng các loại vật tư, tiền vốn để phản ánh kịp thời cho Tổng giám đốc Tổng hợp và lập báo cáo tài chính hợp nhất hàng năm của Tổng công ty theo đúng chế độ kế toán hiện hành

Chỉ đạo các đơn vị thành viên trong Tổng công ty vể mặt nghiệp vụ kế toán tài chính Chủ trì tiến hành phân tích hoạt động kinh doanh hàng năm của Tổng công ty

và thực hiện các hoạt động kinh tế tại các đơn vị thành viên

* Phòng Tài chính kế toán của Tổng công ty gồm có 09 người (khái quát qua

Sơ đồ 1.6) Căn cứ vào Điều lệ tổ chức và hoạt động của Tổng công ty, căn cứ vào

nhiệm vụ của phòng Tài chính kế toán do Tổng giám đốc giao, căn cứ vào các quy định về hạch toán kế toán và quản lý tài chính của nhà nước và của ngành thống nhất quy định về chức năng nhiệm vụ từng người trong phòng như sau:

1- Kế toán trưởng có nhiệm vụ điều phối mọi hoạt động trong phòng kế toán

và chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc về mọi hoạt động của phòng

2- Phó phòng phụ trách sản xuất, đầu tư, hợp tác liên doanh liên kết kiêm kế toán tài sản cố định và kế toán tổng hợp, chịu trách nhiệm trực tiếp về nghiệp vụ, tổng hợp ghi sổ cái, lập báo cáo tài chính theo đúng chế độ kế toán hiện hành

3- Phó phòng phụ trách kinh doanh và vốn kinh doanh xuất nhập khẩu tại Tổng công ty

4- Kế toán hành chính sự nghiệp chịu trách nhiệm về các nghiệp vụ liên quan đến lương và các khoản trích theo lương.

5- Kế toán thanh toán ngân quỹ và ngân hàng: kiểm tra chứng từ gốc và viết phiếu thu chi, hạch toán thanh toán, theo dõi số dư tiền mặt và số dư tiền gửi ngân hàng

6- Kế toán kho hàng, bao bì và các mặt hàng khác: chuyên hạch toán việc mua bán chè xuất khẩu; theo dõi kho, bao bì chè, mua vào bán ra, thu tiền về và tính được kết quả lỗ lãi của từng hợp đồng

7- Kế toán tổng hợp kinh doanh nhập khẩu, hàng hợp tác, ODA: theo dõi tài sản, thuế tại văn phòng, tổng hợp lên sổ cái, lên bảng cân đối kế toán và làm báo cáo quyết toán hàng năm hàng quý Mở sổ sách theo dõi tài sản hàng tháng lập bảng kê

để nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế doanh thu, thuế sử dụng vốn ngân sách nhà nước, kịp thời Theo dõi nguồn vốn ODA, nhận vốn đầu tư, giao xuống các đơn vị thành viên, theo dõi đôn đốc các đơn vị trả nợ gốc và lãi đúng kỳ hạn

8- Kế toán thanh toán ngân hàng: Hoàn thiện bộ chứng từ hàng xuất khẩu gửi

về cho ngân hàng thanh toán tiền hàng, hạch toán doanh thu bán hàng,, các nghiệp vụ phát sinh liên quan, thu chi ngoại tệ, phân tích và thanh toán tiền hàng xuất nhập khẩu

uỷ thác của các đơn vị uỷ thác

9- Thủ quỹ: phụ trách thu chi tiền mặt, theo dõi tồn quỹ hàng ngày và đối chiếu với kế toán thanh toán, báo tồn quỹ hàng ngày và nộp vào ngân hàng

Kế toán trưởngPhó phòng phụ trách sản xuất kiêm kế toán TSCĐ

Phó phòng phụ trách kinh doanh

Kế toán tổng hợp sản xuất

Kế toán hành chính sự nghiệp

Kế toán thanh toán ngân hàng

Kế toán nhập khẩu, hàng hợp tác, ODA

Kế toán kho, bao bì và các mặt hàng khác

Thủ quỹ

Sơ đồ 1.6:Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của Tổng công ty Chè Việt Nam

Tương ứng với bộ máy quản lý của Tổng công ty, bộ máy kế toán cũng được

tổ chức khoa học, mang tính chuyên môn hoá cao và được tổ chức theo hình thức tập trung nửa phân tán, các đơn vị thành viên hạch toán độc lập thì có phòng kế toán riêng, được tự chủ về mặt tài chính cũng như về các hoạt động sản xuất kinh doanh Còn các chi nhánh và các đơn vị hạch toán phụ thuộc thì không đặt phòng kế toán mà mọi nghiệp vụ kế toán được giao cho một nhân viên chuyên trách chịu sự chỉ đạo trực tiếp của phòng Tài chính kế toán ở công ty mẹ

Phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh Tổng công ty chọn hình thức tổ chức bộ máy kế toán tập trung nửa phân tán, tạo điều kiện cho kế toán có thể nắm bắt thông tin về hoạt động kinh tế của doanh nghiệp một cách nhanh chóng, từ đó thực hiện chức năng tham mưu và kiểm tra kịp thời

Bộ máy kế toán có cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, có sự phối hợp chặt chẽ và đồng

bộ giữa các phần hành và giữa công ty mẹ với các đơn vị thành viên với nhau, đảm bảo sự thống nhất về phương pháp tính toán và ghi chép Nhờ vậy hoạt động của các cán bộ trong phòng kế toán trở nên gắn bó, công tác kiểm tra đối chiếu đơn giản hơn,

dễ phát hiện sai sót để sửa chữa kịp thời, đảm bảo cung cấp thông tin trung thực giúp ban quản trị đánh giá được đúng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

Đa phần đội ngũ cán bộ kế toán của Tổng công ty có trình độ nghiệp vụ cao,

am hiểu về các định chế tài chính và thanh toán, có kinh nghiệm thực tế lâu năm trong nghề nên có hiểu biết sâu về lĩnh vực kế toán cũng như đặc thù của ngành chè, lại sử dụng Tiếng Anh và các phương tiện phần mềm hỗ trợ kế toán máy tương đối thành thạo nên hiệu quả công tác kế toán là cao

Đặc biệt là kế toán trưởng là người luôn sắp xếp phân công công việc hợp lý, đúng người đúng việc Trong nội bộ phòng kế toán lại thường xuyên tiến hành điều chuyển công tác nên trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ kế toán ngày càng được phát huy và nâng cao

Các phần việc kế toán được phân công tương đối rõ ràng và phù hợp với khả năng chuyên môn của từng cán bộ kế toán trong phòng, có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các phần hành

hành theo quyết định số 100/2005/QĐ-BTC ngày 28/12/2005 của Bộ trưởng Bộ tài chính.

Hình thức sổ kế toán áp dụng

Tổng công ty Chè Việt Nam áp dụng hình thức sổ kế toán Chứng từ - ghi sổ Toàn bộ công tác kế toán từ ghi sổ chi tiết đến tổng hợp báo cáo và kiểm tra kế toán đều được đặt dưới sự lãnh đạo của Tổng giám đốc Tổng công ty và có nhiệm vụ tổ chức thực hiện công tác kế toán trong Tổng công ty giúp Tổng giám đốc tổ chức công tác thông tin kinh tế Đồng thời sử dụng phần mềm kế toán riêng thống nhất kết nối mạng nội bộ đảm bảo thông tin kế toán kịp thời, nhanh chóng

Tuy nhiên, do đặc thù của các đơn vị thành viên là các đơn vi sản xuất Từ một loại nguyên liệu chè có thể tạo ra nhiều sản phẩm chè do vậy các đơn vị này thường

áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký - chứng từ, tạo sự không đồng nhất trong hình thức ghi sổ trong toàn Tổng công ty

Đặc điểm vận dụng hệ thống chứng từ và luân chuyển chứng từ kế toán.

Tổng công ty Chè Việt Nam sử dụng các loại chứng từ theo mẫu của Bộ tài chính ban hành Mỗi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều được phản ánh trên các chứng

từ, hoá đơn phù hợp cả về số lượng, nguyên tắc ghi chép cũng như yêu cầu của công tác quản lý chứng từ

Trong khâu tổ chức chứng từ ban đầu được lập ra phù hợp với yêu cầu kinh tế pháp lý của nghiệp vụ Các chứng từ được lập theo đúng mẫu của Bộ Tài chính ban hành và có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan Chứng từ là tài liệu ban đầu để thực hiện công tác hạch toán kế toán, do đó trước khi đưa vào chi sổ các chứng từ được phân loại và hệ thống hoá theo từng nghiệp vụ kinh tế và được đóng thành tập theo từng tháng của niên độ kế toán, lưu trữ cẩn thận để thuận tiện cho việc kiểm tra đối chiếu và sử dụng lại chứng từ Do đặc điểm của hoạt động xuất khẩu thực chất là thực hiện theo từng hợp đồng nên Tổng công ty phải quản lý theo từng hợp đồng, từng khoản mục, từng khách hàng tạo điều kiện cho việc tìm kiếm, kiểm tra khi cần thiết

Bên cạnh việc thường xuyên tổ chức kiểm tra chứng từ và hoàn thiện khâu hạch toán ban đầu nhằm mục đích kiểm tra tính hợp lý hợp lệ của chứng từ, ngăn

ngừa các hiện tượng vi phạm chính sách chế độ kế toán làm ảnh hưởng đến kết quả của công tác hạch toán kế toán nói chung, kế toán không ngừng hợp lý hoá các thủ tục lập và xử lý chứng từ như giảm thủ tục xét duyệt chứng từ đồng thời thực hiên quy trình luân chuyển chứng từ theo đúng quy định và phù hợp với yêu cầu của nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

Đặc điểm vận dụng hệ thống tài khoản kế toán.

Tổng công ty Chè Việt Nam là một doanh nghiệp nhà nước lớn, kinh doanh trên nhiều ngành nghề, lĩnh vực nên sử dụng gần như hầu hết các tài khoản của hệ thống tài khoản kế toán của Việt Nam do Bộ tài chính ban hành

Do Tổng công ty sử dụng phương pháp hạch toán hàng tồn kho là phương pháp kiểm kê định kỳ và không trực tiếp tham gia sản xuất nên Tổng công ty không

sử dụng các tài khoản: TK 621, TK 631

Tuy nhiên do đặc thù của ngành chè có sản phẩm cũng như khách hàng đa dạng, đồng thời để phát huy tối đa khả năng mã hoá của phần mềm kế toán máy, hệ thống tài khoản kế toán đã được mở chi tiết tới cấp 6 và cho từng đối tượng khách hàng, chủ nợ, các đơn vị thành viên, các bên giao uỷ thác để thuận tiện cho việc theo dõi và hạch toán tránh được sự nhầm lẫn và chồng chéo trong ghi chép, phản ánh nghiệp vụ kinh tế phát sinh

Đặc điểm vận dụng hệ thống sổ sách kế toán.

Tổng công ty Chè Việt Nam áp dụng hình thức ghi sổ kế toán là Chứng từ - ghi sổ nên Tổng công ty sử dụng tất cả các loại sổ của hình thức Chứng từ - ghi sổ và theo mẫu của Bộ tài chính ban hành gồm có:

- Chứng từ ghi sổ

- Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ

- Sổ cái tài khoản

- Sổ chi tiết tài khoản

- Sổ tổng hợp tài khoản

- Sổ chi tiết bán chè

- Sổ theo dõi mua chè xuất khẩu

- Sổ theo dõi bán chè

- Sổ phụ ngân hàng

Các sổ kế toán của Tổng công ty được mở theo đúng mẫu, đúng chế độ của

Bộ Tài chính ban hành Do đặc điểm áp dụng phần mềm kế toán Fast được xây dựng riêng cho Tổng công ty giúp cho công việc nhanh và chính xác vì vậy có thể

mở sổ cho các tài khoản chi tiết cấp 6 Theo quyết định số 15 của Bộ tài chính, hình thức ghi sổ của Tổng công ty còn được xem là “Hình thức kế toán trên máy vi tính” với đặc trưng cơ bản, trình tự ghi sổ phù hợp với đa số các thao tác thực hiện kế toán trên máy tính Trong tổ chức công tác kế toán, theo đó các sổ sách kế toán cũng được in trực tiếp trên máy tính trên cơ sở số liệu các chứng từ gốc và các số liệu liên quan trong máy Khi cần thông tin kế toán sẽ được đáp ứng ngay, giảm được khối lượng công việc tính toán cho các kế toán viên và còn giúp cho việc đối chiếu, kiểm tra, theo dõi cũng dễ dàng hơn

Có thể nhận thấy một điều là do quy mô của Tổng công ty Chè Việt Nam là lớn với nhiều đơn vị thành viên và hoạt động dàn trải nên việc vận dụng và thực hiện ngay theo chế độ kế toán doanh nghiệp mới do Bộ Tài chính ban hành trong Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngay trong năm 2006 là khó khăn Tuy nhiên, doanh nghiệp cần thực hiện chế độ kế toán này trong những năm tới cũng như yêu cầu các đơn vị thành viên thực hiện theo chế độ này và tiến hành cập nhật vào phần mềm kế toán mà doanh nghiệp đang áp dụng

Đặc điểm vận dụng hệ thống báo cáo kế toán.

Theo quy định hiện hành, cuối mỗi quý, giữa niên độ và cuối năm tài chính, Tổng công ty thực hiện lập các báo cáo tài chính và báo cáo tài chính hợp nhất như sau:

- Bảng cân đối kế toán, mẫu số B01-DN

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, mẫu số B02-DN

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, mẫu số B03-DN Báo cáo này được bắt đầu lập

từ năm 2006

- Thuyết minh báo cáo tài chính, mẫu số B09-DN

Các báo cáo tài chính năm của các đơn vị thành viên hạch toán độc lập và báo cáo tài chính hợp nhất của toàn Tổng công ty do công ty kiểm toán độc lập tiến hành kiểm toán.

Ngoài ra, để phục vụ cho việc quản lý và cung cấp thông tin một cách kịp thời cho quản trị nội bộ, Tổng công ty còn lập thêm một số báo cáo quản trị như sau:

- Bảng tổng hợp tình hình tăng, giảm tài sản cố định

- Bảng tổng hợp các khoản phải thu và nợ phải trả

- Bảng tổng hợp chi phí bán hàng

- Bảng tổng hợp chi phí quản lý doanh nghiệp

- Báo cáo thanh toán hàng xuất khẩu

- Bảng lãi lỗ mặt hàng xuất khẩu

- Bảng lãi, lỗ mặt hàng nhập khẩu

- Bảng kê nộp thuế

Là một doanh nghiệp nhà nước nên tại Tổng công ty chè Việt Nam, báo cáo tài chính được lập theo đúng mẫu quy định của Bộ Tài chính trong chế độ kế toán doanh nghiệp mới và công khai báo cáo tài chính cho các cơ quan chức năng và các đối tượng quan tâm bên ngoài đúng thời gian quy định sau ngày kết thúc niên độ kế toán

Tuy nhiên, hệ thống báo cáo tài chính của Tổng công ty không tránh khỏi những hạn chế cố hữu của hệ thống báo cáo tài chính Việt Nam nói chung Các báo cáo tài chính của Tổng công ty được lập theo mẫu của Bộ Tài chính phức tạp theo hàng ngang cột dọc nên con số khó nhìn

Về thực trạng hợp nhất báo cáo tài chính của công ty mẹ và công ty con đòi hỏi phải có sự thống nhất về phương pháp hạch toán trong từng giao dịch Trong thực

tế các công ty thành viên chưa thể thống nhất hoàn toàn với công ty mẹ trong từng giao dịch Điều này do việc lập báo cáo kế toán được các đơn vị thành viên thực hiện bởi các phần mềm kế toán khác nhau hay do áp dụng hình thức kế toán khác nhau chẳng hạn như: do đặc thù sản xuất của Công ty cổ phần chè Kim Anh một loại nguyên liệu tạo ra tới 11 loại sản phẩm nên công ty này áp dụng hình thức sổ kế toán

là Nhật ký - chứng từ Rõ ràng là việc hợp nhất trong điều kiện không thống nhất về

chính sách kế toán khiến cho số liệu không phản ánh chính xác và trung thực thực trạng tài chính của doanh nghiệp Có thể nói, kỹ thuật hợp nhất chưa thật hoàn thiện

vì vậy báo cáo tài chính không thực sự phản ánh đầy đủ, trung thực tình hình tài chính, khả năng cạnh tranh của Tổng công ty

Theo quy định các báo cáo tài chính chỉ nộp theo quý và năm, nhưng với lợi thế của kế toán máy việc lập báo cáo được xử lý trực tiếp từ cơ sở số liệu của chứng

từ gốc với thời gian ngắn Nhờ đó để phục vụ tốt hơn yêu cầu quản lý của Tổng công

ty có thể lập báo cáo theo tháng, kỳ

Đối với việc gửi báo cáo lên cơ quan cấp trên và các đối tượng sử dụng thông tin bên ngoài, ngoài việc gửi bằng giấy theo quy định còn có thể truyền qua hệ thống truyền dữ liệu cho các cơ quan khác bằng dữ liệu máy tính, tạo thuận lợi cho việc tập hợp xử lý số liệu trên báo cáo

1.1.4.3 Quy trình hạch toán bằng phần mềm kế toán

Quy trình hạch toán bằng phần mềm kế toán tương tự như các phần mềm kế toán khác

Dữ liệu đầu vào: Nhập chứng từ gốc theo nghiệp vụ kinh tế phát sinh.Khai báo yêu cầu thông tin đầu ra cho máy vi tính.Sau đó chương trình tự động thực hiện các bước hạch toán như kế toán thủ công

Quy trình trên có thể khái quát theo sơ đồ sau:

Tệp dữ liệu chi tiếtChương trình tự động

NV kinh tế phát sinhChứng từ

Sổ, Báo cáo tài chínhTệp sổ cái

Kế toán viên

Kế toán viênTổng hợp dữ liệu

Chương trình tự động

Lập báo cáo, sổ

Lập chứng từ

Nhập chứng từ

Sơ đồ: Quy trình hạch toán bằng phần mềm kế toán

1.1.5 Ảnh hưởng của đặc điểm kinh doanh, quản lý đến công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam.

Là một doanh nghiệp có quy mô hoạt động lớn, lại được tổ chức trên những địa bàn khác nhau, khoảng cách giữa các địa bàn là khá xa nên Tổng công ty sử dụng

mô hình tổ chức tập trung nửa phân tán là phù hợp với đặc điểm kinh doanh và đặc điểm tổ chức quản lý của mình, nhờ đó quản lý chuyên môn chặt chẽ, các phản hồi từ các đơn vị trực tiếp sản xuất lên bộ máy quản trị nhanh và tương đối chính xác Hình thức này khuyến khích việc hạch toán nội bộ nói chung và công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính nói riêng đảm bảo cung cấp thông tin kịp thời phục vụ cho quản lý ở từng đơn vị cơ sở.

Công tác hạch toán kế toán ở Tổng công ty nhìn chung được tổ chức khá quy

củ, có kế hoạch và được sắp xếp chỉ đạo từ trên xuống nên đảm bảo cung cấp số liệu đầy đủ, chính xác đáp ứng yêu cầu thông tin và dữ liệu để lập và phân tích báo cáo tài chính và từ đó các nhà quản trị theo sát được việc kiểm tra báo cáo tài chính Các đơn

vị hạch toán độc lập tổ chức phòng kế toán riêng và tiến hành hạch toán độc lập, các đơn vị hạch toán phụ thuộc thì không đặt phòng kế toán riêng mà công tác hạch toán kế toán do nhân viên phòng tài chính kế toán công ty mẹ thực hiện

Theo cơ cấu tổ chức quản trị này, Tổng công ty có điều kiện thực hiện các hoạt động quản trị theo hướng chuyên môn hoá (bộ phận, cá nhân), đảm bảo thực hiện đầy đủ sức mạnh và uy tín của các hoạt động cơ bản, tạo điều kiện thực hiện chặt chẽ hoạt động kiểm tra Theo đó, công tác hạch toán kế toán nói chung và công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam cũng được phân cấp theo bộ máy quản trị Ở công ty mẹ, Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, Ban kiểm soát và Phòng Tài chính kế toán chịu trách nhiệm lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính Ở các đơn vị hạch toán độc lập thì công tác này do phòng

kế toán và bộ máy quản trị ở các đơn vị này thực hiện sau đó gửi lên công ty mẹ Đối với các đơn vị hạch toán phụ thuộc thì công tác kế toán do một nhân viên kế toán ở công ty mẹ đảm nhiệm do vậy việc lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính của các đơn vị này do Phòng tài chính kế toán Tổng công ty thực hiện

1.2 Thực trạng công tác lập báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam.

1.2.1 Quy trình chung để lập báo cáo tài chính.

Phần mềm kế toán mà Tổng công ty áp dụng tự động thực hiện quy trình hạch toán theo hình thức kế toán mà doanh nghiệp lựa chọn Như đã phân tích ở trên, kế toán tổng hợp chịu trách nhiệm lập các báo cáo tài chính cũng như các báo cáo nội

bộ, quy trình này được tự động thực hiện trên chương trình kế toán máy sau khi tổng hợp số liệu từ các phần hành thông qua mạng nội bộ Từ bộ số liệu thu được, chương trình tự động thực hiện các bút toán cuối kỳ (phân bổ, kết chuyển, điều chỉnh) và tiến hành lập các báo cáo theo yêu cầu

Căn cứ để lập báo cáo tài chính là hệ thống sổ cái, sổ chi tiết, các bảng biểu được tâp hợp, tổng hợp số liệu từ các phần hành cùng hệ thống báo cáo tài chính niên

Trích yếu Số hiệu TK Số tiền Ghi

SỔ CÁI TÀI KHOẢN

01/12 UNC Cty TNHH vận tải và thương mại Sao Biển Trả cước vận chuyển XK Pakistan 11215C 51.513.600

Cuối kỳ, tổng số phát sinh của tài khỏan 641 được chuyển lên dòng Chi phí bán hàng của Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Tổng công ty.

* Cơ sở lập báo cáo tài chính hợp nhất:

Báo cáo tài chính hợp nhất được trình bày bằng Đồng Việt Nam (VND), theo nguyên tắc giá gốc và phù hợp với các chuẩn mực kế toán Việt Nam, Hệ thống kế toán Việt Nam và các quy định khác về kế toán tại Việt Nam

Báo cáo tài chính hợp nhất của Tổng công ty cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12 hàng năm được lập trên cơ sở hợp cộng các báo cáo tài chính của khối hạch toán tập trung trực thuộc văn phòng Tổng công ty và các doanh nghiệp hạch toán độc lập thuộc Tổng công ty

1.2.2 Bảng cân đối kế toán.

Bảng cân đối kế toán của Tổng công ty Chè Việt Nam được lập dựa trên những chính sách kế toán mà Tổng công ty áp dụng cũng như những nguyên tắc được quy định tại các chuẩn mực kế toán có liên quan Các chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán của Tổng công ty luôn được thay đổi, bổ sung theo sự điều chỉnh từ các chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán do Bộ tài chính ban hành

Căn cứ vào Bảng cân đối kế toán năm trước với số liệu ở cột “Số cuối năm”

để chuyển sang số liệu cột “Số đầu năm” của Bảng cân đối kế toán năm nay Đồng thời, kế toán tổng hợp dựa vào số dư từng tài khoản loại 1, 2, 3, 4 và loại 0 để lên số liệu phản ánh vào các chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán năm nay Tuy nhiên, đây chỉ

là những căn cứ mà kế toán tổng hợp dùng để kiểm tra, so sánh, đối chiếu số liệu với Bảng cân đối kế toán do chương trình kế toán thực hiện

Quy trình cụ thể được áp dụng để lập Bảng cân đối kế toán tại Tổng công ty Chè Việt Nam như sau:

Trên cơ sở Sổ cái tài khoản, Bảng tổng hợp tài khoản, các kế toán viên tại phòng tài chính kế toán Tổng công ty tiến hành kiểm tra, đối chiếu số liệu của các tài khoản chi tiết có liên quan Kế toán tổng hợp sẽ tập hợp để lên Bảng cân đối kế toán toàn Tổng công ty Kế toán tổng hợp thực hiện kiểm tra tính chính xác của số liệu bằng cách đối chiếu giữa Bảng cân đối kế toán, từ đó đối chiếu ngược lại Sổ cái, Sổ chi tiết và các bảng tổng hợp nếu cần thiết