HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP KIỂM TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM

Thêm vào đó, việc sử dụng phần mềm kế toán máy xây dựng riêng cho Tổng công ty với đặctrưng cơ bản, trình tự ghi sổ phù hợp với các thao tác thực hiện kế toán trên máy vitính thì việc mở

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP KIỂM TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM 2.1 Đánh giá thực trạng lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam.

2.1.1 Ưu điểm.

2.1.1.1 Về công tác lập báo cáo tài chính.

Hệ thống báo cáo tài chính của Tổng công ty Chè Việt Nam đã cung cấp thôngtin thực sự hữu ích cho các đối tượng quan tâm trong và ngoài doanh nghiệp Cóđược điều đó một phần là nhờ công tác lập báo cáo tài chính tại Tổng công ty đã tuânthủ các quy định hiện hành và được lập bởi những nhân viên kế toán có trình độnghiệp vụ cao

 Về lao động kế toán và phân công công tác kế toán:

Nhân tố đầu tiên quyết định sự chính xác và đầy đủ của các nghiệp vụ kế toánchính là các nhân viên kế toán thực hiện công tác hạch toán kế toán Các nhân viên kếtoán tại Phòng kế toán tài chính Tổng công ty đều có trình độ nghiệp vụ cao và cókinh nghiệm lâu năm trong ngành chè nên nắm rõ những nghiệp vụ kế toán nên khảnăng xảy ra sai sót trong kế toán được giảm thiểu Ngoài ra, kế toán trưởng là người

có trách nhiệm, luôn tiến hành luân chuyển công việc trong nội bộ phòng tránh sựnhàm chán trong công việc và tăng cường mối quan hệ giữa các nhân viên trongphòng làm tăng hiệu quả công việc nhờ vậy cung cấp số liệu chính xác để tổng hợp

và lập báo cáo tài chính doanh nghiệp

 Về việc vận dụng chế độ kế toán:

Trên cơ sở chế độ kế toán doanh nghiệp số 1141-TC/QĐ/CĐKT và hệ thốngchuẩn mực kế toán Việt Nam, Tổng công ty đã vận dụng vào điều kiện hạch toán cụthể ở đơn vị mình

Vận dụng đúng và đầy đủ các quy định của hình thức sổ kế toán áp dụng làhình thức sổ Chứng từ - ghi sổ từ việc ghi sổ chi tiết đến tổng hợp báo cáo tài chính

Hệ thống chứng từ kế toán được sử dụng theo mẫu của Bộ tài chính ban hành,mỗi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều được phản ánh trên các chứng từ, hoá đơn phùhợp cả về số lượng, nguyên tắc ghi chép và yêu cầu của công tác quản lý chứng từ.Việc hoàn thiện khâu hạch toán ban đầu nhằm mục đích kiểm tra tính hợp lý, hợp lệcủa chứng từ, ngăn ngừa kịp thời những hiện tượng vi phạm chính sách, chế độ kếtoán tài chính.

Tổng công ty sử dụng gần như hầu hết các tài khoản kế toán trong hệ thống tàikhoản kế toán Việt Nam Và phù hợp với đặc thù của ngành chè có khách hàng vàsản phẩm đa dạng nên các tài khoản được mở chi tiết cho từng đối tượng cụ thể nhưkhách hàng,chủ nợ, các đơn vị thành viên… để thuận tiện cho việc hạch toán và theodõi, kiểm tra từ đó cung cấp số liệu cụ thể cho việc tổng hợp báo cáo tài chính

Theo hình thức ghi sổ kế toán là hình thức Chứng từ - ghi sổ thì Tổng công ty

sử dụng hầu hết các sổ tổng hợp và chi tiết của hình thức sổ kế toán này Thêm vào

đó, việc sử dụng phần mềm kế toán máy xây dựng riêng cho Tổng công ty với đặctrưng cơ bản, trình tự ghi sổ phù hợp với các thao tác thực hiện kế toán trên máy vitính thì việc mở sổ cũng như việc chuyển số liệu để tổng hợp báo cáo tài chính diễn

ra nhanh chóng, thuận tiện và chính xác hơn Theo đó, việc kiểm tra kế toán nóichung và kiểm tra báo cáo tài chính nói riêng được dễ dàng và kịp thời

 Về việc vận dụng chính sách kế toán:

Như đã trình bày trong phần thực trạng công tác lập báo cáo tài chính ở Tổngcông ty Chè Việt Nam, các chính sách để lập báo cáo tài chính được cụ thể hoá từ cácchính sách kế toán chung, áp dụng cho từng khoản mục trên các báo cáo tài chính.Trên cơ sở đó từng phần hành kế toán thực hiện việc hạch toán các nghiệp vụ kinh tếphát sinh có liên quan

Hệ thống báo cáo tài chính của Tổng công ty được lập theo đúng mẫu của Bộtài chính quy định tạo điều kiện cho các đối tượng sử dụng thông tin kế toán trongviệc đọc và kiểm tra báo cáo tài chính, và được điều chỉnh cho phù hợp với sự ra đờicủa các chuẩn mực kế toán mới có liên quan mà gần đây nhất là theo Thông tư số23/2005/TT-BTC ban hành ngày 30/03/2005 hướng dẫn thực hiện các chuẩn mực kế

toán đợt 3 ban hành theo Quyết định số 234/2003/QĐ-BTC của Bộ tài chính Các chỉtiêu trên các báo cáo tài chính được trình bày chi tiết trên Thuyết minh báo cáo tàichính Ngoài ra, Tổng công ty còn lập các báo cáo quản trị cung cấp thông tin kế toán

cụ thể về các lĩnh vực đặc biệt chú ý, phục vụ cho công tác quản trị nội bộ của doanhnghiệp

Nhờ những ưu điểm đã đạt được khi vận dụng chế độ và chính sách kế toán

mà công tác lập báo cáo tài chính đã tuân thủ đúng các nguyên tắc cơ bản là nguyêntắc hoạt động liên tục, nguyên tắc cơ sở dồn tích, nguyên tắc nhất quán, nguyên tắctrọng yếu, nguyên tắc bù trừ, nguyên tắc có thể so sánh để đáp ứng được yêu cầu củalập và trình bày báo cáo tài chính một cách trung thực và hợp lý tình hình tài chính,tình hình kết quả kinh doanh và các luồng tiền của Tổng công ty

Việc lập báo cáo tài chính đúng tiến độ đảm bảo việc công khai báo cáo tàichính của Tổng công ty đúng với quy định của nhà nước, đáp ứng yêu cầu cung cấpthông tin kịp thời, chính xác cho các đối tượng quan tâm Điều này là một cố gắnglớn của Tổng công ty đặc biệt là Phòng tài chính kế toán nhất là đối với báo cáo tàichính hợp nhất vì số lượng các công ty con, công ty liên kết và các đơn vị trực thuộcTổng công ty Chè Việt Nam là nhiều và trải dài trên khắp cả nước nên khối lượngcông việc phải hoàn thành là rất lớn

Không những vậy, quy trình lập báo cáo tài chính cũng được đảm bảo chặt chẽ

từ nguồn số liệu để lập báo cáo tài chính: tổ chức chứng từ kế toán hợp pháp, hợp lệ;công tác ghi sổ được phân công rõ ràng và có sự đối chiếu giữa các phần hành kếtoán; cho đến công tác kế toán tổng hợp cuối kỳ, kiểm kê, thực hiện các bút toán kếtchuyển, khoá sổ đúng quy trình Việc lập báo cáo tài chính là trách nhiệm của kế toántổng hợp dựa trên cơ sở số liệu chính xác do các phần hành cung cấp

Việc hạch toán kế toán trên phần mềm kế toán thiết kế riêng cho Tổng công tycùng với việc nối mạng nội bộ không chỉ giúp công tác kế toán diễn ra một cáchnhanh chóng, thuận tiện, chính xác, tiết kiệm lao động kế toán mà còn giúp cho việctổng hợp số liệu để lên báo cáo tài chính được dễ dàng, nhanh hơn nhiều và đảm bảotin cậy hơn trong kiểm tra, đối chiếu số liệu so với khi thực hiện kế toán thủ công

Hơn nữa, xây dựng mạng nội bộ trong toàn Tổng công ty giúp cho việc gửi, kiểm tra

và đối chiếu số liệu giữa các đơn vị thành viên với nhau và với công ty mẹ dễ dàng,cung cấp thông tin phản hồi kịp thời hơn

Có thể nói, Tổng công ty Chè Việt Nam có đủ các điều kiện thuận lợi để thựchiện công tác lập báo cáo tài chính một cách bài bản, đúng quy trình và đúng với cácquy định, chế độ kế toán hiện hành đối với một Tổng công ty nhà nước hoạt độngtheo mô hình công ty mẹ - công ty con

2.1.1.2 Về công tác kiểm tra báo cáo tài chính.

Những ưu điểm trong việc lập báo cáo tài chính là cơ sở để công tác kiểm trabáo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam được thực hiện đầy đủ Việc kiểmtra tài chính và các chế độ báo cáo tài chính nhằm mục đích kiểm soát hoạt động tàichính tuân thủ pháp luật, tuân thủ chế độ kế toán chung

Với đội ngũ cán bộ kế toán có trình độ nghiệp vụ cao, có kinh nghiệm thì việcxảy ra sai sót trong lập báo cáo tài chính được giảm thiểu, nghĩa là việc kiểm tra báocáo tài chính để đảm bảo hệ thống báo cáo tài chính của Tổng công ty cung cấp làphản ánh trung thực và hợp lý thực trạng tình hình tài chính doanh nghiệp

Nếu như hệ thống báo cáo tài chính luôn được lập theo đúng chế độ và chínhsách kế toán áp dụng thì việc kiểm tra xem các báo cáo tài chính đó có đảm bảo sựthống nhất trong việc vận dụng chế độ kế toán chung để các đối tượng quan tâm cóthể đọc và phân tích báo cáo tài chính của Tổng công ty và đảm bảo các số liệu đó là

có thể so sánh được

Phần mềm kế toán áp dụng là hữu ích trong việc đối chiếu, kiểm tra số liệu,góp phần kiểm tra báo cáo tài chính theo đúng quy trình từ kiểm tra khái quát đếnkiểm tra tính cân đối cụ thể trên từng khoản mục trong các báo cáo tài chính đã lập

2.1.1.3 Về công tác phân tích báo cáo tài chính.

Công tác phân tích báo cáo tài chính của Tổng công ty Chè Việt Nam đượctiến hành một cách bài bản và đầy đủ trên tất cả các khía cạnh tài chính

 Về lao động kế toán tiến hành phân tích:

Cũng như việc lập báo cáo tài chính thì công tác phân tích báo cáo tài chínhcũng được thực hiện bởi các nhân viên Phòng tài chính kế toán Tổng công ty và lại

do kế toán trưởng chịu trách nhiệm chính Kế toán trưởng là người có trình độchuyên môn cao, có điều kiện bao quát và nắm vững tình hình thực trạng tài chínhcủa Tổng công ty, thường xuyên báo cáo với các nhà quản trị doanh nghiệp nên đảmbảo tính thời sự của thông tin phân tích Ngoài ra, trưởng phòng tài chính kế toánTổng công ty còn tham gia vào bộ máy quản trị của một đơn vị thành viên nên nắm

rõ hơn thực tế sản xuất kinh doanh ở các đơn vị cơ sở, là một nhân tố để đảm bảotính chính xác và tin cậy của thông tin từ các đơn vị thành viên Do vậy, chất lượngphân tích là tốt, cung cấp đúng và đủ thông tin kế toán cho Ban Tổng giám đốc vàHội đồng quản trị cũng như các đối tượng quan tâm khác

 Về nguồn số liệu dùng để phân tích báo cáo tài chính:

Với những ưu điểm đã đạt được trong việc lập báo cáo tài chính tại Tổng công

ty Chè Việt Nam đảm bảo cho các báo cáo tài chính là đáng tin cậy để phân tích.Ngoài ra, các báo cáo tài chính hàng năm dùng để phân tích đều được kiểm toán bởicác công ty kiểm toán độc lập đảm bảo chúng phản ánh tình hình tài chính của Tổngcông ty là trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu và các thông tin đó có thể

so sánh được

Một hệ thống các báo cáo quản trị cũng được lập ra để minh hoạ rõ ràng vàdẫn chứng số liệu cụ thể, bổ sung cho các báo cáo tài chính, góp phần chi tiết hoá sốliệu, tránh sự trùng lặp và phức tạp trong đối chiếu số liệu giữa các báo cáo Điều này

có lợi cho công tác phân tích báo cáo tài chính, giúp cho công tác này tiến hành thuậntiện và nhanh chóng hơn

 Về quy trình phân tích báo cáo tài chính:

Quy trình phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty được thực hiện đúng,đầy đủ và bài bản và được xem như là hai giai đoạn: Lập kế hoạch phân tích và Thựchiện phân tích

Giai đoạn lập kế hoạch phân tích thường do kế toán trưởng xác định mục tiêuphân tích báo cáo tài chính, nội dung cần phân tích, phạm vi và các thông tin cần thuthập cũng như thời gian tiến hành phân tích Trong quá trình thực hiện phân tích, kếtoán trưởng cùng các nhân viên trong phòng tài chính kế toán xử lý số liệu, tính toán

các chỉ tiêu, xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến các chỉtiêu phân tích từ đó tổng hợp và rút ra nhận xét về từng nội dung phân tích.

 Về việc áp dụng phần mềm kế toán máy:

Cũng như công tác hạch toán kế toán nói chung, việc phân tích báo cáo tàichính được sự hỗ trợ của phần mềm kế toán nên việc tính toán các chỉ tiêu được thựchiện tự động bởi chương trình Nhờ vậy,công việc được tiến hành nhanh hơn và khốilượng công việc phải thực hiện giảm đi rất nhiều mà chủ yếu chỉ là việc đánh giá,phân tích các chỉ tiêu đã được tính sẵn Phòng tài chính kế toán chỉ thực hiện tínhtoán lại để đảm bảo sự chính xác hơn của số liệu phân tích

 Về nội dung phân tích:

Tổng công ty Chè Việt Nam tiến hành phân tích báo cáo tài chính trên tất cảcác khía cạnh tài chính của Tổng công ty từ đánh giá khái quát tình hình tài chính,đánh giá cấu trúc tài chính cho đến phân tích khả năng thanh toán và phân tích hiệuquả kinh doanh Các phân tích này đều được thực hiện một cách tỉ mỉ, chi tiết để thấy

sự biến động và nguyên nhân biến động của từng chỉ tiêu cụ thể và mối tương quantừng khoản mục với các chỉ tiêu tổng quát

 Về kết quả phân tích:

Một ưu điểm nên duy trì và phát huy trong công tác phân tích báo cáo tàichính tại Tổng công ty Chè Việt Nam là kết quả của phân tích báo cáo tài chínhkhông dừng ở việc đưa ra các kết luận về thực trạng tình hình tài chính của Tổngcông ty phản ánh qua hệ thống báo cáo tài chính mà còn nêu ra các phương hướng vàgiải pháp có tính chất khả thi để phát huy mặt mạnh, khắc phục điểm yếu trong hoạtđộng kinh doanh và nâng cao năng lực tài chính của doanh nghiệp mình

2.1.2 Hạn chế và nguyên nhân chủ yếu.

Bên cạnh những ưu điểm đạt được, công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáotài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam vẫn còn những tồn tại cần khắc phục đểcông tác này thực sự phát huy được hiệu quả hơn

2.1.2.1 Về công tác lập báo cáo tài chính.

Những hạn chế trong công tác lập báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè ViệtNam chủ yếu là do những bất đồng trong xử lý kế toán

Không giống với quy định trong chính sách kế toán áp dụng của Tổng công tyChè Việt Nam thì các khoản góp vốn liên kết được trình bày trong Bảng cân đối kếtoán hợp nhất, số dư các khoản đầu tư vào công ty liên kết của Tổng công ty tại ngàykết thúc niên độ kế toán trên Bảng cân đối kế toán hợp nhất được trình bày theo giágốc thay vì phương pháp vốn chủ sở hữu theo như quy định tại chuẩn mực kế toánViệt Nam số 07 "Kế toán các khoản đầu tư vào công ty liên kết" và chuẩn mực số 08

"Thông tin tài chính về các khoản góp vốn liên doanh" Chưa có bất kỳ một điềuchỉnh nào trên báo cáo tài chính hợp nhất liên quan đến những thay đổi nếu có củaphần vốn góp của Tổng công ty trong phần tài sản thuần của các công ty liên kết củaTổng công ty Tổng công ty cũng chưa phân loại và hợp nhất báo cáo tài chính đốivới các công ty cổ phần mà Tổng công ty chiếm trên 50% quyền biểu quyết là Công

ty cổ phần chè Trần Phú, Công ty cổ phần chè Nghĩa Lộ, Công ty cổ phần chè LiênSơn

Báo cáo tài chính hợp nhất của Tổng công ty tại ngày 31/12/2006 bao gồmkhoản nợ phải thu dài hạn về tiền đầu tư cho các nhà máy chè trong cả nước từ nguồnvốn hợp tác Liên Xô, Ba Lan và Việt Nam và nguồn vốn vay ODA của chính phủ Ấn

Độ với số tiền 79.404 triệu đồng Các khoản nợ này đã tồn đọng trên 2 năm mà chưathu hồi được Báo cáo tài chính hợp nhất của Tổng công ty chưa phản ánh khoản Dựphòng nợ phải thu khó đòi cho số nợ tồn đọng này Điều này không đảm bảo nguyêntắc thận trọng của kế toán

Các giao dịch nội bộ về mua hàng hoá và cung cấp dịch vụ giữa các đơn vịhạch toán tập trung của Tổng công ty, phần lãi nội bộ nằm trong hàng tồn kho khôngxác định được và chưa có bất kỳ sự điều chỉnh nào lên báo cáo tài chính hợp nhất đểloại trừ số dư và các giao dịch nội bộ này theo quy định tại chuẩn mực kế toán ViệtNam số 25 " Báo cáo tài chính hợp nhất và kế toán các khoản đầu tư vào công tycon"

Việc chuyển đổi báo cáo tài chính của cơ sở kinh doanh ở nước ngoài là Công

ty chè Ba Đình tại Cộng hoà liên bang Nga để lập báo cáo tài chính hợp nhất, theochuẩn mực kế toán Việt Nam số 10 "Ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá hối đoái",

các chỉ tiêu trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty này cần đượcchuyển đổi ra đồng Việt Nam để lập báo cáo tài chính hợp nhất theo tỷ giá của ngàyphát sinh nghiệp vụ hoặc tỷ giá trung bình Tuy nhiên, Tổng công ty đã chuyển đổitoàn bộ các báo cáo tài chính của Công ty chè Ba Đình được lập bằng đồng đôla Mỹ

ra đồng Việt Nam theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng tại ngày kết thúc năm tàichính

2.1.2.2 Về công tác kiểm tra báo cáo tài chính.

Kiểm tra báo cáo tài chính là để phát hiện những sai sót trên các báo cáo tàichính để từ đó có những điều chỉnh cần thiết Tuy nhiên, do giới hạn về nội dung,quy mô và thời gian kiểm tra nên phương pháp kiểm tra chọn mẫu là phù hợp nhưngphương pháp này cũng tiềm tàng rủi ro do không thực hiện kiểm tra trên tất cả cáckhoản mục trên các báo cáo tài chính điều đó là do mẫu chọn không điển hình chotổng thể hệ thống báo cáo tài chính cần kiểm tra Do đó có thể đưa ra những kết luậnsai lầm, có thể có sai lệch giữa kết quả thực tế và kết quả chọn mẫu Việc tăng kích

cỡ chọn mẫu có thể làm giảm rủi ro song lại đồng nghĩa với chi phí và thời gian tănglên

2.1.2.3 Về công tác phân tích báo cáo tài chính.

Mặc dù công tác phân tích báo cáo tài chính của Tổng công ty Chè Việt Nam

đã có nhiều ưu điểm từ quy trình đến chất lượng phân tích nhưng cũng không tránhkhỏi những hạn chế nhất định

 Về lao động kế toán thực hiện phân tích:

Kế toán trưởng chịu trách nhiệm phân tích báo cáo tài chính làm cho khốilượng công việc của kế toán trưởng phải thực hiện sẽ rất nhiều và các đánh giá có thểmang tính chủ quan Công viẹc này chỉ do một người đảm nhiệm nên các thông tin vàđánh giá, phân tích sẽ chịu ảnh hưởng quan điểm riêng của người phân tích, mangtính phiến diện không đầy đủ, tính khách quan có thể bị vi phạm Đặc biệt là vào thờiđiểm kết thúc năm tài chính ngoài việc thực hiện công việc hàng ngày, kế toán trưởngcòn phải kiểm soát quá trình lập và kiểm tra báo cáo tài chính đồng thời thực hiệnthêm công việc phân tích khiến cho chất lượng phân tích có thể bị ảnh hưởng

Nguyên nhân là do các phần việc phân tích đã được giao cho từng phần hành, từngnhân viên trong Phòng kế toán tài chính, phần việc đưa ra các đánh giá nhận xét làcủa kế toán trưởng.

 Về phạm vi phân tích:

Công tác phân tích báo cáo tài chính hoàn toàn chỉ được thực hiện trong nội

bộ Tổng công ty, chỉ bằng số liệu tài chính của Tổng công ty mà chưa có sự so sánhvới số liệu tương ứng của các doanh nghiệp khác hay số liệu trung bình ngành Giớihạn phạm vi phân tích khiến cho những nhận xét về các chỉ tiêu sẽ không thật đầy đủ

và chưa so sánh được tương quan vị trí của Tổng công ty trong toàn ngành, có thực

sự đúng với tiềm năng và quy mô của doanh nghiệp hay chưa Song điều này không

dễ dàng khắc phục được, phải khắc quan nhìn nhận rằng hiện nay do điều kiện cạnhtranh trong kinh doanh nên các doanh nghiệp có xu hướng không tiết lộ thông tin vềtinh hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình Vì vậy việc đánh giá tình hìnhcông ty trong mối tương quan với các doanh nghiệp khác và toàn ngành là không khảthi trong giai đoạn hiện nay

 Về phương pháp sử dụng phân tích:

Sử dụng phương pháp so sánh để phân tích báo cáo tài chính giúp cho Tổngcông ty có được cái nhìn tổng quan về xu hướng phát triển của doanh nghiệp mìnhtheo thời gian Song nếu sử dụng đồng thời với phương pháp đồ thị để cung cấp cho

cả người thực hiện lẫn các đối tượng quan tâm một cách nhìn nhận trực quan, rõ ràng

về sự biến động của các chỉ tiêu phân tích Bởi lẽ các tính toán các chỉ tiêu tài chính

cơ bản được thể hiện bằng các bảng biểu sơ đồ là phù hợp với các nhà phân tíchchuyên nghiệp và những người hoạt động trong lĩnh vực tài chính nhưng không phảibất kỳ ai quan tâm đến thông tin trên các báo cáo tài chính của Tổng công ty cũng đủtrình độ chuyên môn về tài chính kế toán để đọc được các phân tích này do vậy sẽgặp một số trở ngại nhất định trong việc đánh giá xu hướng biến động của các chỉtiêu quan tâm Mặt khác, với sự trợ giúp của phần mềm kế toán hay chỉ đơn giản trênbảng tính Excel cũng dễ dàng đưa ra các đồ thị này mà không cần phải tốn thật nhiềuthời gian và lao động kế toán

 Về nội dung phân tích:

Phải nói rằng việc phân tích báo cáo tài chính của Tổng công ty Chè Việt Nam

đã tương đối đầy đủ trên tất cả các khía cạnh tài chính của doanh nghiệp nhưng vẫncòn một số nội dung phân tích mà nếu được đưa vào phân tích sẽ hoàn thiện hơn nộidung phân tích của Tổng công ty

Trong nội dung phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán, Tổngcông ty chưa tiến hành phân tích tuổi nợ phải thu cũng như phải trả và cũng chưaphân tích tính cân đối giữa nhu cầu và khả năng thanh toán để đánh giá được hiệuquả quản lý nọ phải thu, phải trả và trích lập dự phòng các khoản nợ phải thu khó đòi,biết khả năng huy động tài sản để thanh toán (các khoản có thể dùng để thanh toánsắp xếp theo khả năng thanh khoản giảm dần) với nhu cầu thanh toán (các khoản phảithanh toán sắp xếp theo tính cần thiết từ quá hạn, đến hạn…) mà như ta đã biết tìnhhình thu hồi nợ phải thu là chưa tốt cũng như tỷ lệ nợ quá hạn của toàn Tổng công ty

là nhiều và doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc thanh toán các khoản nợ vàvay quá hạn này do tình hình kinh doanh gần đây không tốt Tổng công ty cũng chưaphân tích cụ thể về khả năng thanh toán nợ dài hạn mới chỉ dừng lại ở việc phân tích

hệ số nợ để xem xét khả năng tự chủ về tài chính mà chưa phân tích hệ số sinh lờicủa lãi vay để xem xét hiệu quả lãi vay và khả năng bù đắp chi phí lãi vay vì trong cơcấu nguồn vốn của các đơn vị thành viên và Tổng công ty thì nguồn vốn vay chiếm tỷtrọng lớn

Trong nội dung phân tích hiệu quả kinh doanh, Tổng công ty nên sử dụng lợinhuận trước thuế sẽ cung cấp thông tin khách quan hơn do thực tế Tổng công ty kinhdoanh thua lỗ, thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ là tạm nộp chứ không phải là theomức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp như nhà nước quy định (tham khảo ở

Bảng 1.6), nghĩa là sẽ không có sự tương quan về tỷ lệ giữa lợi nhuận trước thuế và

sau thuế như thông thường.Cũng do không theo thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệpquy định và thống nhất cho các năm nên khi phân tích hiệu quả kinh doanh thì Tổngcông ty cũng không tiến hành phân tích tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu ROI (Rate

of Investment)

Một nội dung quan trọng khác mà Tổng công ty đã không phân tích đó là dựbáo tài chính, dự báo các chỉ tiêu trên các báo cáo tài chính và xác định nhu cầu vốncần bổ sung cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong năm tới trên cơ sở các

số liệu trên các báo cáo tài chính trong một số năm gần năm cần dự báo, các phântích thị trường và tốc độ tăng trưởng của các chỉ tiêu đó

Các phân tích báo cáo tài chính mới chỉ chủ yếu dừng lại ở phân tích các chỉtiêu trên Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và so sánhvới Thuyết minh báo cáo tài chính mà chưa sử dụng nhiều đến các chỉ tiêu trên Báocáo lưu chuyển tiền tệ Nên chăng, Tổng công ty tính cả hệ số lưu chuyển tiền thuần

từ hoạt động kinh doanh so với nợ phải trả để đánh giá rõ thêm về khả năng thanhtoán dài hạn? Thêm vào đó khi phân tích,cần tính và so sánh tỷ trọng tiền tạo ra từcác họat động so với tổng lượng tiền lưu chuyển trong kỳ để biết được hoạt động tạo

ra dòng tiền chủ yếu cho doanh nghiệp Việc so sánh thực hiện với cả số tuyệt đối và

số tương đối giữa kỳ gốc và kỳ phân tích trên cả 3 hoạt động kinh doanh, hoạt độngđầu tư và hoạt động tài chính để biết mức độ ảnh hưởng của lưu chuyển tiền trêntừng hoạt động đến lưu chuyển tiền thuần cả kỳ

 Về quy trình phân tích:

Mặc dù có giai đoạn lập kế hoạch phân tích, thực hiện phân tích song giaiđoạn kết thúc phân tích lại không rõ ràng, không hình thành một hồ sơ phân tích màchỉ như một báo cáo trình lên Hội đồng quản trị và Ban Tổng giám đốc gây khó khăncho các đối tượng quan tâm mà không có chuyên môn sâu về đánh giá tài chínhdoanh nghiệp Hạn chế này phải đề cập đến trách nhiệm của cơ quan tài chính nhànước và cả các đối tượng quan tâm vì hiện nay chưa có một quy định cụ thể và bắtbuộc các doanh nghiệp phải giải trình báo cáo tài chính cũng như thực trạng hoạtđộng tài chính bằng văn bản cụ thể, doanh nghiệp không có lý do phải thực hiện côngkhai kết quả phân tích tài chính của mình

 Về kết quả phân tích:

Một hồ sơ cụ thể về quy trình phân tích báo cáo tài chính chưa được đặt ra hạnchế phần nào các phương hướng biện pháp được đặt ra, làm giảm tính khả thi củachúng, khiến cho công tác phân tích báo cáo tài chính vẫn còn mang tính hình thức

Đánh giá thực trạng tài chính Tổng công ty Chè Việt Nam qua phân tích hệthống báo cáo tài chính của Tổng công ty cho thấy thực trạng kinh doanh cũng nhưnăng lực tài chính là chưa tốt Mặc dù khả năng thanh toán các khoản nợ phải trảngắn hạn là cao nhưng khả năng thanh toán nợ dài hạn lại thấp, hiệu quả kinh doanhcũng không cao, không đúng với tiềm lực của một đơn vị đứng đầu ngành chè trong

cả nước Bộ chủ quản, Hội đồng quản trị cũng như Ban Tổng giám đốc Tổng công tycần sớm đưa ra và thực hiện các biện pháp cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp,phát huy hiệu quả của công tác phân tích báo cáo tài chính nói riêng và công tác phântích tài chính doanh nghiệp nói chung

2.2 Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè Việt Nam.

Xuất phát từ yêu cầu khách quan ngày càng cao của sự phát triển của nền kinh

tế đòi hỏi thông tin ngày càng chính xác và đa dạng đặc biệt là thông tin kế toán Làsản phẩm cuối cùng và quan trọng nhất của hạch toán kế toán, hệ thống báo cáo tàichính có vai trò cung cấp thông tin chất lượng, đầy đủ và toàn diện nhất về thực trạngtình hình tài chính doanh nghiệp

Khi các hoạt động kinh tế ngày càng mở rộng, tính cạnh tranh ngày càng caothì việc có đủ thông tin để ra các quyết định chính xác và kịp thời là điều đặc biệt quantrọng và thông tin trên các báo cáo tài chính là cần thiết cho quá trình ra quyết định đó.Kết quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty không chỉ là mối quan tâm của Hộiđồng quản trị hay Ban Tổng giám đốc mà còn là của Bộ chủ quản, các nhà đầu tư, các

tổ chức tín dụng, những người làm tài chính nhà nước,… Khi mà nhu cầu thông tin kếtoán trong quản lý là lớn trong bối cảnh các hoạt động kinh tế ngày càng đa dạng thìcác báo cáo tài chính theo đó cũng phải hoàn thiện để phản ánh đầy đủ và chính xáccác hoạt động đó, đáp ứng yêu cầu khách quan của sự phát triển kinh tế

Với bản thân Tổng công ty Chè Việt Nam, đứng trước tình hình thị trường cảtrong nước và thế giới có nhiều biến động như hiện nay, với quy mô hoạt động dàntrải trên khắp cả nước và doanh nghiệp đang trong giai đoạn tiến hành cổ phần hoábắt đầu từ các đơn vị thành viên theo chủ trương cổ phần hoá các doanh nghiệp nhà

nước thì sẽ có rất nhiều đối tượng quan tâm đến thông tin tài chính của Tổng công ty,việc hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính là cần thiết.

Cùng với thực trạng lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công

ty vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định đặt ra yêu cầu khắc phục các hạn chế vànâng cao chất lượng thông tin trên các báo cáo tài chính này Đặc biệt, cần nhận thức

rõ sự cách biệt giữa thực trạng hoạt động tài chính (thông tin tài chính phát ra) với sựphản ánh của nó trong kế toán (thông tin tài chính thu được qua kế toán) Đây làkhoảng cách tất yếu giữa kỳ vọng của nhiều người quan tâm đến hoạt động tài chínhvới những giới hạn cho phép về nghề nghiệp trong các chính sách kế toán; giữa tính

đa dạng thường xuyên của thông tin phát ra từ hoạt động tài chính với sự giới hạnkhông tránh khỏi về phương tiện thu thập thông tin Để rút ngắn khoảng cách này thìcông tác hạch toán kế toán nói chung và công tác lập, phân tích báo cáo tài chính phảiđược đặt trong một quy trình kiểm tra nghiêm túc trên cả chu trình kế toán cũng nhưtrên từng nghiệp vụ, từng bước của chu trình

Tóm lại, hoàn thiện việc lập, kiểm tra báo cáo tài chính và hoàn thiện nội dungcùng quy trình phân tích báo cáo tài chính là cần thiết không chỉ với riêng Tổng công

ty Chè Việt Nam mà còn với các doanh nghiệp khác để từ đó hệ thống báo cáo tàichính doanh nghiệp cung cấp thông tin ngày càng chính xác hơn, góp phần tích cựcvào quá trình ra quyết định quản trị Việc hoàn thiện công tác lập báo cáo tài chínhcong là để đáp ứng những thay đổi trong chính sách chế độ kế toán mới do Bộ tàichính quy định Thêm vào đó, việc hoàn thiện hơn nữa công tác này để thông tin kếtoán trở nên dễ hiểu, có thể so sánh được và đầy đủ cho những đối tượng quan tâmđọc và phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty.

2.3.1 Hoàn thiện công tác lập báo cáo tài chính.

Có thể nhận thấy công tác lập báo cáo tài chính tại Tổng công ty Chè ViệtNam là đúng với các quy định kế toán hiện hành, nhưng bên cạnh đó vẫn còn một sốhạn chế nhất định cần hoàn thiện hơn nữa để hệ thống báo cáo tài chính của Tổng

công ty đáp ứng tốt hơn yêu cầu của chế độ kế toán cũng như của các đối tượng sửdụng thông tin báo cáo tài chính.

 Về lao động kế toán:

Với chất lượng đội ngũ lao động kế toán của Tổng công ty như hiện nay làmột ưu thế cần duy trì và phát huy Công tác hạch toán kế toán được phân công, phânnhiệm rõ ràng và hợp lý nên không có tình trạng chồng chéo và nhầm lẫn trong côngviệc Các nhân viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao và đồng đều, đáp ứng yêucầu của công việc đặc biệt là việc luân chuyển công việc trong phòng tạo điều kiện đểcác nhân viên nâng cao trình độ trên tất cả các phần hành của kế toán cũng như pháthiện ra thế mạnh của mình để có hiệu quả công việc là cao nhất

Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt, các thông tin kế toán tài chínhngày càng trở nên quan trọng hơn đồng thời doanh nghiệp cũng nên chú trọng đến kếtoán quản trị trong quản lý kế toán tài chính để tạo thế mạnh so với các đối thủ cạnhtranh Và vấn đề nữa đặt ra là đào tạo cán bộ kế toán quản trị Công tác kế toán quảntrị có thể giúp cho doanh nghịêp nắm bắt được những cơ hội lớn để phát triển, tìm rađược những nguy cơ tiềm ẩn trong kinh doanh từ đó đề ra những chính sách phù hợpphát triển doanh nghiệp

 Về chính sách kế toán áp dụng:

Tổng công ty cần thống nhất lại chính sách kế toán áp dụng cho tất cả các đơn

vị thành viên để khắc phục các bất đồng trong xử lý kế toán khi lập báo cáo tài chính

Cụ thể là Tổng công ty cần có những điều chỉnh trên các báo cáo tài chính nhữngnăm tiếp theo nhằm loại trừ các số dư và các giao dịch nội bộ về mua bán hàng hoá

và cung cấp dịch vụ giữa các đơn vị hạch toán tập trung của Tổng công ty và xácđịnh rõ phần lãi nội bộ nằm trong hàng tồn kho cuối kỳ Tổng công ty cần điều chỉnhcác khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết tại ngày kết thúc niên độ kế toántheo phương pháp vốn chủ sở hữu như quy định tại Chuẩn mực kế toán số 07 "Kếtoán các khoản đầu tư vào công ty liên kết" và Chuẩn mực kế toán số 08 "Thông tintài chính về các khoản góp vốn liên doanh" đồng thời phân loại và hợp nhất báo cáotài chính của các công ty cổ phần mà Tổng công ty chiếm hơn 50% quyền biểu quyết

như đã chỉ ra ở mục 2.1.2.1 Đồng thời, khi hợp nhất báo cáo tài chính của cơ sở kinhdoanh ở nước ngoài Tổng công ty cần chuyển đổi các chủ tiêu trên báo cáo tài chínhcủa cơ sở này theo tỷ giá tại ngày phát sinh nghiệp vụ hoặc tỷ giá trung bình thay vì

tỷ giá bình quân liên ngân hàng tại ngày kết thúc năm tài chính như hiện nay để đảmbảo tính chính xác của số liệu Thêm vào đó, Tổng công ty tiến hành đánh giá khảnăng thu hồi và lập dự phòng các khoản phải thu khó đòi liên quan đến khoản nợ tồnđọng lâu ngày chưa thu hồi được trên báo cáo tài chính hợp nhất, đảm bảo nguyên tắcthận trọng của kế toán và tính chính xác của thông tin kế toán trên các báo cáo tàichính của mình

 Về chế độ kế toán áp dụng:

Vẫn biết do quy mô của Tổng công ty là lớn và dàn trải nên việc cập nhật chế

độ kế toán mới trong phạm vi toàn Tổng công ty gặp khó khăn song trong những nămtới Tổng công ty cần cập nhật những thay đổi của chế độ, chuẩn mực kế toán và cácquyết định mới của Bộ tài chính liên quan đến công tác hạch toán kế toán nói chung

và công tác lập báo cáo tài chính nói riêng và yêu cầu các đơn vị thành viên thực hiệnthống nhất các chế độ kế toán mới này; tổ chức hướng dẫn và áp dụng các thay đổi

đó cho các kế toán viên và các bộ phận kế toán của các đơn vị thành viên Đặc biệt làtrong thời gian tới Tổng công ty cần thực hiện kế toán theo chế độ kế toán doanhnghiệp mới được ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ tài chínhban hành ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính

 Về phần mềm kế toán áp dụng:

Với ưu điểm được thiết kế riêng cho Tổng công ty, phần mềm kế toán mà Tổngcông ty đang áp dụng phát huy được lợi thế của mình giúp cho công tác hạch toán kế toánthuận tiện và hiệu quả hơn Trong quá trình sử dụng Tổng công ty nên yêu cầu phía cungcấp phần mềm kế toán tiến hành cập nhật chế độ kế toán mới để đảm bảo tính quy chuẩncủa công tác hạch toán kế toán và của hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp

2.3.2 Hoàn thiện công tác kiểm tra báo cáo tài chính.

Mặc dù bản thân kế toán với đặc trưng cơ bản là gắn chặt hai chức năng thôngtin và kiểm tra không chỉ trên cả chu trình kế toán mà ngay cả trên từng yếu tố, từng

bước của chu trình đó Nhưng điều đó không đảm bảo rằng kế toán mà cụ thể là hệthống báo cáo tài chính doanh nghiệp phản ánh chính xác hoàn toàn thực trạng hoạtđộng tài chính Chính vì vậy, công tác kiểm tra báo cáo tài chính tại Tổng công tyChè Việt Nam được thực hiện một cách nghiêm túc ở tất cả các cấp của bộ máy kếtoán song nếu được hoàn thiện hơn nữa sẽ cung cấp thông tin một cách trung thực vàkhách quan hơn.

Nếu như phương pháp kiểm tra chọn mẫu không đáp ứng được tính chính xáccho toàn bộ các nội dung chỉ tiêu phản ánh trên các báo cáo tài chính thì Tổng công

ty có thể áp dụng kết hợp với một phương pháp kiểm tra khác đó là phương phápphối hợp kiểm tra từ nhiều phía Phương pháp này được thực hiện bằng cách so sánh,đối chiếu các nghiệp vụ, các đối tượng, các bút toán khác nhau nhưng có quan hệchặt chẽ với nhau Chẳng hạn như đối chiếu với người bán, người mua, với ngânsách, với ngân hàng về các nghiệp vụ thanh toán; đối chiếu số vật tư mua vào, số xuấtdùng cho sản xuất, số tồn kho với lượng thành phẩm hoàn thành, xuất bán và cònlại… Phương pháp này không quá tốn thời gian cũng như chi phí để thực hiện màcũng không quá khó vì về bản chất nó sử dụng tính cân đối và lôgic của các nghiệp

vụ kinh tế và các bút toán kế toán nên dễ dàng tiến hành đối với các nhân viên kếtoán và các nhà quản lý nắm được những nguyên tắc cơ bản của kế toán

2.3.3 Hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính.

Có thể nhận xét rằng việc phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty ChèViệt Nam được thực hiện khá bài bản và đầy đủ so với các nội dung phân tích báocáo tài chính nói chung và so với thực tế ở các doanh nghiệp khác hiện nay Những

ưu điểm đó nên tiếp tục phát huy đồng thời khắc phục một số hạn chế trong phân tíchbáo cáo tài chính để hoàn thiện hơn nữa công tác này

Về lao động kế toán thực hiện công việc phân tích:

Phòng tài chính kế toán nên bổ sung thêm nhân viên thực hiện phụ giúp kếtoán trưởng trong việc phân tích báo cáo tài chính để giảm bớt khối lượng công việccủa kế toán trưởng đồng thời có cái nhìn đa chiều hơn về những nhìn nhận, đánh giátình hình tài chính của Tổng công ty Hoặc có thể những kế toán viên thực hiện các

phần hành kế toán sẽ có những đánh giá sơ bộ về mảng hoạt động đó của Tổng công

ty trong năm và kế toán trưởng là người hoàn thiện những đánh giá đó và đánh gíatổng quan tình hình tài chính Như thế có thể những đánh giá, nhận xét và các giảipháp đưa ra sẽ đầy đủ, chính xác và khả thi hơn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của côngviệc và yêu cầu của Hội đồng quản trị, Ban Tổng giám đốc và cả của các đối tượngquan tâm khác

 Về phạm vi phân tích:

Tổng công ty nên từng bước tìm hiểu, phân tích và so sánh các chỉ tiêu, nộidung phân tích báo cáo tài chính với các số liệu, chỉ tiêu tương ứng của các doanhnghiệp khác trong ngành và chỉ tiêu trung bình ngành bằng những nguồn thông tin cóđược và đáng tin cậy, để đánh giá đầy đủ hơn về quy mô, tốc độ và hiệu quả sản xuấtkinh doanh của Tổng công ty trong điều kiện kinh doanh chung của toàn ngành, biếtđược lợi thế so sánh của doanh nghiệp mình so với các doanh nghiệp khác cũng nhưnhững biện pháp hiệu quả mà các doanh nghiệp đang áp dụng để nâng cao hiệu quảkinh doanh của mình

 Về phương pháp sử dụng để phân tích:

Tổng công ty nghiên cứu và áp dụng phương pháp đồ thị vào thực tế công việcphân tích báo cáo tài chính để phát huy các lợi thế của phương pháp này, nâng caokhả năng cung cấp thông tin về xu hướng và lượng hoá sự tăng trưởng và phát triểncủa các chỉ tiêu phân tích, góp phần vào việc dự báo tài chính, kết quả sản xuất kinhdoanh và nhu cầu vốn bổ sung cho các năm tiếp theo

 Về nội dung phân tích:

Trong nội dung phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty nên bổ sung thêmcác nội dung, các chỉ tiêu như đã đề cập ở mục 2.1.2.3 Hạn chế của công tác phântích báo cáo tài chính cụ thể là: trong phân tích tình hình công nợ và khả năng thanhtoán phân tích thêm tuổi nợ phải thu, phải trả và lập Bảng cân đối nhu cầu và khảnăng thanh toán (tham khảo mẫu bảng tại Phụ lục 2.1) để đánh giá hiệu quả công tácquản lý nợ và trích lập dự phòng các khoản nợ phải thu khó đòi cũng như đánh giákhả năng thanh toán chung cho các khoản nợ theo mức độ ưu tiên; trong phân tích