Giới thiệu một số phong cách điêu khắc Châu Âu tiêu biểu

Tài liệu trình bày tổng quan về điêu khắc Châu Âu; điêu khắc Châu Âu thời kỳ Phục Hưng tại Ý; các đặc điểm chính; nguyên liệu và phương pháp chế tác; phong cách Baroque của điêu khắc Châu Âu; một số nhà điêu khắc tiêu biểu... Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu để nắm chi tiết nội dung.

GI I THI U M T S  PHONG CÁCH ĐIÊU KH C CHÂU ÂU TIÊU BI UỚ Ệ Ộ Ố Ắ Ể

Điêu kh c châu Âu ắ  đã xu t hi n t  r t lâu và phát tri n r t nhi u tr ấ ệ ừ ấ ể ấ ề ườ ng phái d c ọ   theo chi u dài l ch s  Nh ng phong cách đó đ n gi  đã tr  thành ti n đ , t  li u cho ề ị ử ữ ế ờ ở ề ề ư ệ   ngh  thu t điêu kh c ngày nay. Hôm nay chúng ta s  cùng tìm hi u nh ng phong cách ệ ậ ắ ẽ ể ữ   điêu kh c châu Âu tiêu bi u nh t ắ ể ấ

T NG QUAN V  ĐIÊU KH C CHÂU ÂUỔ Ề Ắ

N n điêu kh c phề ắ ương Tây được hình thành t  th i Đ  đá và phát tri n đ n th i đi mừ ờ ồ ể ế ờ ể  

hi n t i. T m  nh hệ ạ ầ ả ưởng c a ngh  thu t điêu kh c phủ ệ ậ ắ ương Tây không ch  gói g nỉ ọ   trong các nước châu Âu. Các nước thu c đ a c a phộ ị ủ ương Tây nh  B c M  cũng ch uư ắ ỹ ị  

nh h ng sâu s c không kém. Chính vì th ,

ả ưở ắ ế  điêu kh c châu Âuắ  n i ti ng và lan r ngổ ế ộ  

ra r t nhi u vùng lãnh th ấ ề ổ

T  th i c  đ i đ n nay, điêu kh c phừ ờ ổ ạ ế ắ ương Tây đã tr i qua r t nhi u quá trình đ i m i.ả ấ ề ổ ớ   Nào là trường phái cách đi u hóa cho đ n trệ ế ường phái t  th c. T t c  đ u là do ócả ự ấ ả ề  

th m m , tiêu chu n v  cái đ p thay đ i theo th i gian. Thông thẩ ỹ ẩ ề ẹ ổ ờ ường, th  điêu kh cợ ắ  

s  quan sát hành đ ng c a c  th  ngẽ ộ ủ ơ ể ười. Sau đó s  quy t đ nh góc đ  và t  l  lýẽ ế ị ộ ỷ ệ  

tưởng đ  kh c h a. T  đó, h  m i b t đ u anh hùng hóa, bi k ch hóa… tác ph m. Tuyể ắ ọ ừ ọ ớ ắ ầ ị ẩ   nhiên, nh ng hi u  ng này đữ ệ ứ ược h  ti t ch  đ n m c th p nh t.ọ ế ế ế ứ ấ ấ

Điêu kh c ph ắ ươ ng Tây tr i qua r t nhi u quá trình v i tr ả ấ ề ớ ườ ng phái khác nhau.

Phong cách điêu kh c c a Hy L p và Rome và th i k  Ph c H ng  u tiên miêu tắ ủ ạ ờ ỳ ụ ư ư ả 

th c. Tuy nhiên, sang đ n th  k  XX, trự ế ế ỷ ường phái tr u từ ượng l i lên ngôi và th ngạ ắ  

th  T  đây, hai lo i hình điêu kh c tế ừ ạ ắ ượng m i xu t hi n. Đó là điêu kh c đ ng vàớ ấ ệ ắ ộ   điêu kh c không gian 3 chi u.ắ ề

ĐIÊU KH C CHÂU ÂU TH I K  PH C H NG T I ÝẮ Ờ Ỳ Ụ Ư Ạ

S  th t là m t thi u sót l n n u chúng ta b  qua ngh  thu t th i đ i Ph c H ng. Di nẽ ậ ộ ế ớ ế ỏ ệ ậ ờ ạ ụ ư ễ  

ra vào th  k  XV, th i k  này đánh d u s  khôi ph c l i ngh  thu t c  đi n t i Ý.ế ỷ ờ ỳ ấ ự ụ ạ ệ ậ ổ ể ạ  

M t đi u đáng nói là m c dù điêu kh c theo phong cách c  đi n nh ng các ngh  nhânộ ề ặ ắ ổ ể ư ệ  

th i k  này l i không có m t tác ph m c  đi n nào đ  tham kh o. Đây cũng chính làờ ỳ ạ ộ ẩ ổ ể ể ả  

th i k  s n sinh ra các b c tờ ỳ ả ứ ượng  n tấ ượng cùng nh ng ngh  nhân n i ti ng. Nào làữ ệ ổ ế  

nh ng Michelangelo, Donatello cùng các tác ph m đ  l i cho h u th  nh  tữ ẩ ể ạ ậ ế ư ượ  ng David, Pieta…

CÁC Đ C ĐI M CHÍNHẶ Ể

Ngay t  lúc b t đ u, ngh  thu t th i k  này còn ít b   nh hừ ắ ầ ệ ậ ờ ỳ ị ả ưởng b i các trở ường l p.ớ   Thay vào đó, nh ng tác ph m c a t ng cá nhân riêng l  đ nh hình c  m t trữ ẩ ủ ừ ẻ ị ả ộ ường phái. 

Đ c đi m quan tr ng nh t c a ngh  thu t Ph c H ng chính là s  t  th c. Đi u nàyặ ể ọ ấ ủ ệ ậ ụ ư ự ả ự ề   còn được th  hi n rõ nét h n qua điêu kh c đá. Các v t d ng để ệ ơ ắ ậ ụ ương th i nh  qu n áoờ ư ầ   hay gi i ph u h c đ u đả ẫ ọ ề ược ch  tác bám sát th c t ế ự ế

Đ c đi m quan tr ng nh t c a ngh  thu t Ph c H ng chính là s  t  th c ặ ể ọ ấ ủ ệ ậ ụ ư ự ả ự

K  t  sau khi s  suy tàn c a Rome, điêu kh c Hy L p c  ch a bao gi  b  lãng quên.ể ừ ự ủ ắ ạ ổ ư ờ ị  

Th i k  ph c h ng l i nh ng giá tr  c  đi n đờ ỳ ụ ư ạ ữ ị ổ ể ược b t đ u vào kho ng th i gian c aắ ầ ả ờ ủ   Nicola Pisano. Đó là vào gi a th  k  XIII và kéo dài đ n th  k  XV. Th i gian đ uữ ế ỷ ế ế ỷ ờ ầ  

c a th i k  còn b  chi ph i b i ngh  thu t Gothic. Tuy nhiên, s  ph c h ng hoàn toànủ ờ ỳ ị ố ở ệ ậ ự ụ ư  

di n ra vào năm 1490 – 1530. Đây là th i k  mà ngh  thu t Ph c H ng phát tri n r cễ ờ ỳ ệ ậ ụ ư ể ự  

r  nh t.ỡ ấ

Đi u cu i cùng c n đ  c p đ n chính là ph n l n các s n ph m đ u g n li n v i tônề ố ầ ề ậ ế ầ ớ ả ẩ ề ắ ề ớ   giáo

NGUYÊN LI U VÀ PHỆ ƯƠNG PHÁP CH  TÁCẾ

Điêu kh c Ph c H ng không ch  gói g n trong ch  tác đá mà còn t  nhi u nguyên li uắ ụ ư ỉ ọ ế ừ ề ệ   khác. Đ u tiên chúng ta s  nói v  các lo i đá thầ ẽ ề ạ ường đượ ử ục s  d ng trong th i đ i này.ờ ạ Các m u tẫ ượng theo phong cách này được ch m kh c vô cùng chi ti t và t  m  Vì th ,ạ ắ ế ỉ ỉ ế  

lo i đá s  d ng đòi h i ph i m n và có đ  tinh luy n cao. Chính vì đi u này mà đáạ ử ụ ỏ ả ị ộ ệ ề  

c m th ch r t đẩ ạ ấ ượ ưc  a chu ng trong điêu kh c đá Ph c H ng. Đ c bi t, đá c mộ ắ ụ ư ặ ệ ẩ  

th ch tr ng Carrara đạ ắ ược Michelangelo  a thích s  d ng. Đ  tăng đ  bóng cho tư ử ụ ể ộ ượ  ng thì ta có th  dùng sáp. V i nh ng chi ti t nh  tóc, trang s c thì m  vàng ho c s n màuể ớ ữ ế ư ứ ạ ặ ơ   lên tượng. Ngoài ra, bên c nh đá c m th ch, nh ng lo i đá m n khác nh  đá cát v nạ ẩ ạ ữ ạ ị ư ẫ  

đượ ử ục s  d ng

Ngoài các m u tẫ ượng đá c m th chẩ ạ  còn có nh ng b c tữ ứ ượng được điêu kh c t  kimắ ừ  

lo i. Nh ng kim lo i quý hi m nh  vàng và b c đạ ữ ạ ế ư ạ ược s  d ng ít h n phong cáchử ụ ơ   Gothic. Thay vào đó, đ ng đồ ượ ử ục s  d ng ph  bi n h n c  Hai nguyên li u khác đổ ế ơ ả ệ ượ  c dùng ph  bi n chính là g  và đ t nung. Đây là hai l a ch n kinh t  h n so v i đá c mổ ế ỗ ấ ự ọ ế ơ ớ ẩ  

th ch.ạ

Dù được làm t  v t li u gì, k  thu t ch  tác từ ậ ệ ỹ ậ ế ượng cũng nh  các công c  là nh  nhau.ư ụ ư   Tuy nhiên, trường phái Ph c H ng t p trung r t nhi u vào chi ti t. Vì th , công đo nụ ư ậ ấ ề ế ế ạ   phác th o r t c n thi t. Ngoài ra, bả ấ ầ ế ước mô hình b ng đ t sét cũng quan tr ng khôngằ ấ ọ   kém. Vì v y, có th  nói, điêu kh c phong cách Ph c H ng quan tr ng nh t chính làậ ể ắ ụ ư ọ ấ   khâu t o hình.ạ

PHONG CÁCH BAROQUE C A ĐIÊU KH C CHÂU ÂUỦ Ắ

Không ít các ngh  nhân ch  tác theo trệ ế ường phái Baroque nh ng n i ti ng nh t thì chư ổ ế ấ ỉ 

có Bernini. Bên c nh ki n trúc Baroque, chính điêu kh c Baroque m i đạ ế ắ ớ ược bi t đ nế ế  

r ng rãi. Ngoài ra, điêu kh c Baroque còn  nh hộ ắ ả ưởng đ n h u h t các s n ph m thế ầ ế ả ẩ ủ  công th i đó. Có th  nói, đ c đi m d  nh n th y   phong cách này chính là đ  phờ ể ặ ể ễ ậ ấ ở ộ ủ  sóng r ng rãi.ộ

Ngh  thu t t o hình th i k  này đệ ậ ạ ờ ỳ ược chia thành hai th  lo i chính v i m c đích khácể ạ ớ ụ   nhau. M t là dùng đ  trang trí cho các công trình ki n trúc. Và hai là đ  điêu kh cộ ể ế ể ắ  

tượng đá

KI N TRÚC BAROQUEẾ

Điêu kh c ph c v  cho ki n trúc đắ ụ ụ ế ược ch  tác theo 3 m c đích khác nhau. Đ u tiênế ụ ầ  

ph i k  đ n vi c tô đi m mái các công trình b ng tả ể ế ệ ể ằ ượng đá. Tuy nhiên, chúng ta c nầ  

bi t r ng m c đích này không ph i ch  m i xu t hi n trong th i k  này. Ch  có trongế ằ ụ ả ỉ ớ ấ ệ ờ ỳ ỉ  

l i ki n trúc Baroque thì đây m i tr  thành quy chu n, đ c đi m chung. Tố ế ớ ở ẩ ặ ể ượng đá sẽ 

đượ ắc s p x p theo hàng ngang trên mái các tòa nhà t o hi u  ng đế ạ ệ ứ ường chân tr i. Cácờ   công trình tiêu bi u cho trể ường phái này có th  k  đ n thánh để ể ế ường St. Peter, cung 

đi n Versailles…ệ

Ngoài ra, các tượng đá còn đượ ử ục s  d ng đ  thay th  c t đá trong công trình. Khi này,ể ế ộ  

c t tộ ượng ngườ ẽi s  mang hình dáng ph  n  ho c đàn ông. Xu th  này r t th nh hànhụ ữ ặ ế ấ ị   trong ki n trúc Baroque   Úc và Đ c.ế ở ứ

M c đích cu i cùng và ph  bi n nh t chính là s  k t h p gi a điêu kh c và ki n trúc.ụ ố ổ ế ấ ự ế ợ ữ ắ ế   Lúc này, điêu kh c s  trang trí xuyên su t t  tắ ẽ ố ừ ường lên mái vòm. Mái vòm c a thánhủ  

đường St. Peter qua bàn tay c a Bernini, điêu kh c nh  đã tr  thành m t ph n khôngủ ắ ư ở ộ ầ  

th  tách r i c a ki n trúc công trình.ể ờ ủ ế

ĐIÊU KH C C  ĐI NẮ Ổ Ể

Ti p n i các s n ph m truy n th ng, điêu kh c Baroque cũng ch  tác trên h m m ,ế ố ả ẩ ề ố ắ ế ầ ộ   đài tưởng ni m… V i lo i hình s n ph m này, y u t  v  ph i c nh r t đệ ớ ạ ả ẩ ế ố ề ố ả ấ ược quan  tâm

Điêu kh c Baroque truy n th ng s  h u hai nét đ c tr ng n i b t. Đ u tiên ph i kắ ề ố ở ữ ặ ư ổ ậ ầ ả ể 

đ n chính là k  thu t ch  tác đ t trình đ  hoàn h o. Tay ngh  c a ngh  nhân Baroqueế ỹ ậ ế ạ ộ ả ề ủ ệ  

có th  nói là b c th y, vô cùng điêu luy n. Th m chí, làn da c a đàn ông hay ph  n a,ể ậ ầ ệ ậ ủ ụ ữ   già hay tr  đ u đẻ ề ược kh c h a rõ nét. Nh ng đắ ọ ữ ường cong, n p g p hay ch t li u v iế ấ ấ ệ ả   khác nhau đ u đề ược mô ph ng chính xác. Trỏ ường phái Baroque phóng túng h n, dángơ  

tượng người m nh kh nh h n th i k  Ph c H ng.ả ả ơ ờ ỳ ụ ư

Nh ng đ ữ ườ ng cong, n p g p hay ch t li u v i khác nhau đ u đ ế ấ ấ ệ ả ề ượ c mô ph ng chính ỏ  

xác trong phong cách Baroque.

Đ c đi m th  hai và quan tr ng nh t trong phong cách này chính là s  chuy n đ ng.ặ ể ứ ọ ấ ự ể ộ  

Đ i tố ượng được kh c h a không bao gi    tr ng thái tĩnh hay trong t  th  ngh  ng i.ắ ọ ờ ở ạ ư ế ỉ ơ   Khi chiêm ngưỡng b c tứ ượng, ta luôn c m nh n đả ậ ượ ực s  chuy n đ ng c a nhân v t.ể ộ ủ ậ  

Có th  là ch a chuy n đ ng nh ng s  là tr ng thái chu n b  cho cao trào c a chuy nể ư ể ộ ư ẽ ạ ẩ ị ủ ể  

đ ng. Đôi khi, ngh  nhân l i quá chú tâm vào vi c th  hi n k  thu t cá nhân mà quênộ ệ ạ ệ ể ệ ỹ ậ  

m t s  hài hòa v  m t t ng th  Đi u đó ph n tác d ng gây c m giác b i r i, khóấ ự ề ặ ổ ể ề ả ụ ả ố ố  

hi u   ngể ở ười xem

T u chung, các tác ph m Baroque là m t ph c h p c a nhi u chi ti t mang giá trự ẩ ộ ứ ợ ủ ề ế ị  ngh  thu t cao.ệ ậ

TRƯỜNG PHÁI TÂN C  ĐI N TRONG ĐIÊU KH C CHÂU ÂUỔ Ể Ắ

N a cu i th  k  XVIII – đ u th  k  XIX, trử ố ế ỷ ầ ế ỷ ường phái tân c  đi n lan r ng kh p châuổ ể ộ ắ  

Âu. Ki n trúc, h i h a và k  c  điêu kh c đ u ch u  nh hế ộ ọ ể ả ắ ề ị ả ưởng c a phong cách này.ủ  

Trường phái này b t đ u   Rome và lan r ng đ n Pháp, Anh, Đ c, Th y Đi n, Nga vàắ ầ ở ộ ế ứ ụ ể  

M ỹ

S  LƠ ƯỢC V  TÂN C  ĐI NỀ Ổ Ể

Ti p n i ngh  thu t Baroque và Rococo, trế ố ệ ậ ường phái Tân c  đi n ra đ i. Phong cáchổ ể ờ   Tân c  đi n có ph n gi ng điêu kh c Hy L p và Roman c  h n th i Ph c H ng.ổ ể ầ ố ắ ạ ổ ơ ờ ụ ư

S  khai qu t thành ph  m t tích Pompeii đã g i lên ni m c m h ng v  ngh  thu t cự ậ ố ấ ợ ề ả ứ ề ệ ậ ổ 

đi n. Phong cách Rococo chuyên ch  tác các b c tể ế ứ ượng nh , b t đ i x ng. Ch  đỏ ấ ố ứ ủ ề 

được nh n m nh là tình yêu và s  tấ ạ ự ươi sáng. Trong khi đó, Tân c  đi n l i kh c h aổ ể ạ ắ ọ   đúng kích thước người th t v i ch  đ  v  anh hùng, lòng yêu nậ ớ ủ ề ề ước… Ngh  nhânệ  

trường phái này có th  lý tể ưởng hóa nhân v t ho c ch n cách t  th c.ậ ặ ọ ả ự

M T S  NHÀ ĐIÊU KH C TIÊU BI UỘ Ố Ắ Ể

Khi nói v  phong cách Tân c  đi n, ta không th  bó qua Antonio Canova. Ông là ngề ổ ể ể ườ  i

d n đ u và tiêu bi u nh t cho trẫ ầ ể ấ ường phái này   Rome. Các tác ph m c a ông t pở ẩ ủ ậ   trung th  hi n s  m m m i và v  đ p c  th  ngể ệ ự ề ạ ẻ ẹ ơ ể ười. M t s  tác ph m n i b t c aộ ố ẩ ổ ậ ủ   ông nh  tư ượng Cupid và Psyche, Perseus và đ u c a Medusa…ầ ủ

T ượ ng Cupid và Psyche là tác ph m tiêu bi u cho phong cách Tân c  đi n ẩ ể ổ ể

Đ i di n cho phong cách này   Pháp là Jean­Baptiste Pigalle và h c trò c a ông Jean­ạ ệ ở ọ ủ Antoine Houdon. B c tứ ượng t o nên danh ti ng cho Houdon chính là tạ ế ượng bán thân  Voltaire được ch  tác t  đá c m th ch.ế ừ ẩ ạ

Đ  nói v  trể ề ường phái điêu kh c Tân c  đi n   Đ c, chúng ta không th  b  quaắ ổ ể ở ứ ể ỏ   Johann Gottfired. K t h p v i phong cách Rococo, các tác ph m c a ông mang nétế ợ ớ ẩ ủ   riêng bi t và đ c đáo. Tác ph m n i ti ng nh t c a ông là tệ ộ ẩ ổ ế ấ ủ ượng chân dung đ ng c aứ ủ   hai ch  em, tị ượng Princesses Louise and Frederike of Prussia. Hi n t i, b c tệ ạ ứ ượng c mẩ  

th ch này đạ ược đ t trong cung đi n Berlin.ặ ệ

M t trong nh ng ngộ ữ ườ ầi đ u tiên điêu kh c theo trắ ường phái này chính là Thomas Bank 

v i tớ ượng The death of Germanicus

Trên đây bài vi t ch  li t kê m t vài ngh  nhân t  các qu c gia khác nhau. Dù cùng m tế ỉ ệ ộ ệ ừ ố ộ   phong cách, các tác ph m c a h  v n mang nét đ p riêng không hòa l n vào nhau.ẩ ủ ọ ẫ ẹ ẫ

T M K TẠ Ế

Phong cách điêu kh c châu Âuắ  đa d ng và thay đ i theo t ng th i k  l ch s  M iạ ổ ừ ờ ỳ ị ử ỗ   phong cách mang nét đ p đ c tr ng riêng. Đây đ u là nh ng t  li u quý giá cho h uẹ ặ ư ề ữ ư ệ ậ  

th  đ i sau chiêm ngế ờ ưỡng và h c h i. Không nh ng th , ngh  thu t còn là ch ng nhânọ ỏ ữ ế ệ ậ ứ  

l ch s , th  hi n rõ nét suy nghĩ th i b y gi ị ử ể ệ ờ ấ ờ

Nhi u khách s n l n tr ng bày t ề ạ ớ ư ượ ng theo điêu kh c châu Âu đ  tăng s  b  th  cho ắ ể ự ề ế  

công trình.

S  h u m t b cở ữ ộ ứ  tượng đá trang trí theo phong cách châu Âu s  tăng v  sang tr ng vàẽ ẻ ọ  

th  hi n đ ng c p c a b n. Nhi u nhà hàng, khách s n l n tr ng bày tể ệ ẳ ấ ủ ạ ề ạ ớ ư ượng đ  tăngể  

s  b  th  cho công trình.ự ề ế

N u b n đang có nhu c u tìm mua nh ng m u tế ạ ầ ữ ẫ ượng đ c đáo, hãy liên h  ngay v i cộ ệ ớ ơ 

s  Huy Hùng chúng tôi.ở

Xem   thêm:  https://damynghehuyhungnt.com/tin­tuc/gioi­thieu­mot­so­phong­cach­dieu­ khac­chau­au­tieu­bieu.html