BỆNH U HẠT MẠN TÍNH Ở TRẺ EM –BỆNH LÝ SUY GIẢM MIỄN DỊCH TIÊN PHÁT DỄ BỎ SÓT

• Tiền căn gia đình: có 1 người anh ruột và cậuchết, trong đó i người anh ruột chết lúc 6 tuổi vì áp xe gan, phổi, viêm và dò hạch nách trái tương tự kèmtheo sưng to hạch ở cổ, bẹn; ii n

Hội nghị khoa học Nhi khoa Toàn quốc

30/11 - 01/12/2018

NỘI DUNG

1 Ca lâm sàng

2 Bệnh CGD

3 Biểu hiện đường tiêu hóa và gan

4 Biểu hiện ở phổi

5 Biểu hiện ở da và khớp

6 Biểu hiện MAS/HLH

7 Chẩn đoán

8 Điều trị

Bé trai 2,5 tuổi

• Dò chỗ hạch nách trái sau chích ngừa lao và tạothành khối u hạt

• Hạch bẹn, trước tai và dưới cằm kéo dài

• Thường nhiễm trùng hô hấp, viêm da mủ

• TPTTBM bình thường

• Xét nghiệm HIV (-), giang mai

• XQ phổi bình thường, IDR (-)

• Tiền căn gia đình: có 1 người anh ruột và cậu

chết, trong đó

(i) người anh ruột chết lúc 6 tuổi vì áp xe gan, phổi, viêm và dò hạch nách trái tương tự kèmtheo sưng to hạch ở cổ, bẹn;

(ii) người cậu ruột chết lúc 5 tuổi vì viêm phổi

và áp xe phổi kéo dài do nấm Aspergilus spp,

viêm xương tủy, áp xe da và mô mềm

Ca lâm sàng 1

• IgG, IgM, IgA và số lượng

lympho T, B, tế bào NK đều bình

thường

• Sinh thiết hạch: hình ảnh hoại tử

và nhiều histiocyte nhưng không

thấy hiện diện nấm, vi trùng lao

hoặc Mycobacterium không điển

Ca lâm sàng 2

• Bé trai, 9 tuổi

• Tiêu chảy, phân thỉnh thoảng

có máu, đau bụng, sụt cân kéo dài 3 năm nay

• Nội soi: viêm loét đại tràng sigma và trực tràng

• Chẩn đoán: IBD

• Điều trị: steroids,

sulfasalazine → cải thiện →ngưng steroids

Ca lâm sàng 2

Diễn tiến

– Vẫn tiêu chảy kéo dài lẫn máu tái phát,

sụt cân

– Viêm da quanh hậu môn, vết loét lâu lành

– Abscess gan đa ổ, sốt, phản ứng viêm

ESR 120 mm, CRP 120 mg/l

– Cấy máu: Serratia marcescens

– Huyết thanh CĐ KST âm

Chẩn đoán sau cùng: Bệnh CGD di truyền lặn liên

quan đến nhiễm sắc thể giới tính X + IBD

Điều trị: Vanco+Clinda+Meropenem → không cải thiện

→phối hợp steroids→đáp ứng tốt→duy trì steroids,

ngưng KS

CGD là một bệnh di truyền trong đó các thực bào

(bạch cầu đa nhân trung tính, bạch cầu đơn nhân,

thực bào) bắt giữ những vi trùng nhưng không có khả năng tiêu diệt chúng, dẫn đến hình thành các u hạt và nhiễm trùng tái diễn

Bệnh nhân dễ bị nhiễm trùng nặng và nhiễm nấm do tích tụ các thực bào chứa các vi sinh vật

Reciprocal effects of autophagy on inflammasome activity

British Medical Bulletin , 2016, 118: 50-63

Cơ chế bệnh sinh

Cơ chế bệnh sinh

Granuloma formation

CGD

LÂM SÀNG

• Nhiễm trùng tái diễn

• Tình trạng tăng phản ứng viêm và bệnh tự miễn

Viêm phổi, áp xe gan, nhiễm trùng da/áp xe da mô mềm, viêm hạch, viêm xương tủy

Nhiễm nấm xảy ra ở 20% trường hợp CGD, vị trí

thường gặp là ở phổi do Aspergillus spp

Đặc biệt, nhiễm nấm Aspergillus spp ở bệnh nhân

CGD thường âm thầm

NHIỄM TRÙNG

Tình trạng tăng phản ứng viêm và

bệnh tự miễn

• U hạt ở đường tiêu hóa: khó nuốt, buồn nôn, nôn ói,

đau bụng

• Viêm đại tràng, viêm ruột: đau bụng, tiêu chảy, phân có

máu (Viêm ruột mạn (IBD))

• U hạt ở đường tiết niệu sinh dục: tiểu khó, tiểu không

kiểm soát, đầy bụng, ứ đọng nước tiểu

• Viêm khớp không do nhiễm trùng: viêm đa khớp dạng

thấp

• Bệnh tự miễn: lupus, viêm da cơ, xuất huyết giảm tiểu

cầu miễn dịch, viêm gan tự miễn

J Allergy Clin Immunol 2014 Sep;134(3):655-662

Am J Gastroenterol. 2009 Jan;104(1):117-24

Granuloma formation was present in 46%

of colon biopsies in 87 CGD patients

Am J Surg Pathol 2013 Sep;37(9):1365-72

Anal/rectal lesions in CGD

Clin Gastroenterol Hepatol 2016 Mar;14(3):395-402

Figure 3A: Anal Ulcers

Figure 3B: Gluteal cleft fissure

Figure 3C: Ano-rectum with ulcers on retroflexionFigure 3D: Rectal ulcer extending in to anal canal

Am J Surg Pathol 2013 Sep;37(9):1365-72

Clin Infect Dis 2012 Mar 1; 54(5): 694–700.

Liver MSSA abscess in CGD treated with antibiotics

and steroids

Clin Infect Dis 2007 Sep 15;45(6):673-81

J Clin Immunol 2014 Nov;34(8):933-40

Clin Infect Dis 2007 Sep 15;45(6):673-81

Clinical characteristics of 9 patients with mulch

pneumonitis

Pediatr Infect Dis J 2011 Sep; 30(9): 806–808

Clin Rev Allergy Immunol 2017 Apr;52(2):287-303

Clin Infect Dis 2012 Mar 1; 54(5): 694–700.

SLE in a boy with CGD

Arch Pediatr 2014 Dec;21(12):1364-6

J Clin Invest 1998 Dec 15;102(12):2146-55

J Clin Immunol 2012 Apr;32(2):207-11

CHẨN ĐOÁN

• Lâm sàng

• NBT test (nitroblue tetrazolium test)

• Chẩn đoán có thể CGD: Lâm sàng điển

hình và loại trừ tất cả những nguyên nhân khác khi không thể làm xét nghiệm NBT test

Xét nghiệm Nitroblue tetrazolium (NBT) cho thấy bạch cầu đa nhân trung tính không có khả năng oxy hóa NBT thành xanh

CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý LẮNG NGHE!