Một số vấn đề lý luận về hoạt động thanh toán trong kinh doanh

Phương thức ghi sổ: Là phương thức thanh toán mà trong đó người bán khi giao hàng hoá, cung ứng dịch vụ thì ghi nợ cho người mua, theo dõi vào một cuốn sổ riêng và việc thanh toán các k

Một số vấn đề lý luận về hoạt động thanh toán trong kinh doanh

tại doanh nghiệp

I Hoạt động thanh toán trong kinh doanh :

1 Thanh toán là gì ?

Hiểu theo nghĩa chung nhất thì thanh toán là dùng tiền để giải quyết các mối quan hệ về kinh tế tài chính giữa các bên phải trả và nhận tiền

2 Các hình thức thanh toán:

Trong kinh doanh có nhiều hình thức thanh toán khác nhau như là

2.1 Thanh toán nội bộ và thanh toán với bên ngoài :

Thanh toán nội bộ phát sinh trong đơn vị kinh doanh có sự phân cấp kinh doanh, quản lý và công tác kế toán

Thanh toán với bên ngoài là việc thanh toán với các đối tượng thuộc bên ngoài doanh nghiệp như: Khách hàng mua, nhà cung cấp, nhà nước, ngân hàng.

2.2 Thanh toán bằng tiền mặt và thanh toán không bằng tiền mặt :

Thanh toán bằng tiền mặt :Khi tiến hành giao dịch kinh doanh hai bên (bên phải trả và bên nhận tiền ) thực hiện thanh toán cho nhau bằng tiền mặt Hình thức này trong giao dịch kinh doanh ngày càng ít được sử dụng vì nó tỏ

ra là không tiện lợi

Thanh toán không bằng tiền mặt :Là việc thanh toán cho nhau không sử dụng tiền mặt mà sử dụng các phương tiện khác như là séc ,hối phiếu ,thư tín dụng,…

2.3 Thanh toán trong nước và thanh toán quốc tế :

Thanh toán trong nước là việc thực hiện thanh toán giữa những người cùng ở trong một nước với nhau

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện thanh toán giữa những người không

ở cùng trong một nước

3 Phương thức thanh toán :

3.1 Khái niệm :

Là toàn bộ quá trình, cách thức nhận trả tiền hàng trong giao dịch mua bán, vay mượn giữa hai hay nhiều bên

3.2 Một số phương thức thanh toán hiện hành :

3.2.1 Thanh toán giao hàng trả tiền ngay :

Khi bên bán giao hàng hoá dịch vụ cho bên mua thì đồng thời bên mua cũng thanh toán trực tiếp cho bên bán.

3.2.2 Phương thức chuyển tiền :

Là phương thức thanh toán trong đó người mua (người trả tiền) yêu cầu ngân hàng phục vụ mình chuyển một số tiền nhất định cho người bán(người hưởng lợi) theo một địa điểm và thời gian nhất định

3.2.3 Phương thức ghi sổ:

Là phương thức thanh toán mà trong đó người bán khi giao hàng hoá, cung ứng dịch vụ thì ghi nợ cho người mua, theo dõi vào một cuốn sổ riêng và việc thanh toán các khoản nợ này sẽ được thực hiện một thời kỳ nhất định

3.2.4 Phương thức thanh toán nhờ thu:

Là phương thức thanh toán mà trong đó người bán sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng thì tiến hành uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền hàng.

Trong thanh toán quốc tế thì người bán uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền hàng trên cơ sở hối phiếu do người xuất khẩu lập Ở đây có các hình thức nhờ thu là nhờ thu trơn và nhờ thu kèm chứng từ.

3.2.6 Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ:

Là một thoả thuận trong đó một ngân hàng (Ngân hàng phát hành thư tín dụng) đáp ứng những yêu cầu của khách hàng cam kết hay cho phép một ngân hàng khác (Ngân hàng phục vụ người bán) chi trả hoặc chấp thuận những yêu cầu của nhà xuất khẩu theo đúng những điều kiện và chứng từ thanh toán phù hợp với thư tín dụng.

Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ hiện nay là phương thức thanh toán khá phổ biến trong thương mại quốc tế.

Ở Việt Nam hiện nay, thanh toán trong nước thường sử dụng thanh toán giao hàng trả tiền ngay và thanh toán qua ngân hàng gồm : Phương thức chuyển tiền và thanh toán bù trừ (thanh toán bù trừ là đơn vị thanh toán phục

vụ khách hàng trả tiền và đơn vị thanh toán phục vụ khách hàng thụ hưởng thanh toán khác hệ thống, cùng địa phương hoặc khác địa phương mà có cách

4.2 Một số phương tiện thanh toán:

Tiền mặt là phương tiện thanh toán nhưng trong thanh toán quốc tế nó chỉ là phương tiện thứ yếu Ngoài tiền mặt còn có các phương tiện khác như hối phiếu, séc, thẻ tín dụng… Mỗi công cụ thanh toán đều có công dụng riêng của nó, thích hợp cho từng đối tượng và loại hình giao dịch thanh toán của các chủ thể kinh tế.

Cá nhân hoặc doanh nghiệp khởi thảo ra hối phiếu được gọi là người lập hối phiếu hoặc người ký phát hối phiếu Thường thì đó là nhà xuất khẩu-người bán và chuyển hàng hoá Người mà hối phiếu yêu cầu thanh toán được gọi là người phải thanh toán.

Trong các giao dịch thương mại, người phải thanh toán hối phiếu hoặc chính là người mua hàng hoá, khi đó hối phiếu được gọi là hối phiếu thương mại, hoặc là ngân hàng của người mua, khi đó gọi là hối phiếu ngân hàng Hối phiếu ngân hàng thường yêu cầu thanh toán dựa trên các điều kiện của thư tín dụng Hối phiếu có thể được rút tiền như là một công cụ của người nắm giữ hoặc nó có thể uỷ thác cho một người mà khoản thanh toán sẽ chuyển cho

người đó Người này được biết đến như là người được thanh toán, có thể chính là người được thanh toán hoặc có thể là một bên khác chẳng hạn như ngân hàng của người được thanh toán.

Có một số loại hối phiếu như: Hối phiếu có hiệu lực ngay khi nhìn thấy và hối phiếu có hiệu lực theo thời gian, hối phiếu trơn và hối phiếu kèm chứng từ, hối phiếu đích danh và hối phiếu theo lệnh.

4.2.2 Séc:

Séc là một lệnh chi tiền của người phát hành séc được lập trên mẫu in sẵn đặc biệt của ngân hàng, ra lệnh cho ngân hàng trích tài khoản tiền gửi của mình để trả cho người được hưởng tờ séc đó.

Một số loại séc: Séc chuyển khoản, séc bảo chi, séc định mức, séc chuyển tiền, séc cá nhân

4.2.3 Chuyển khoản và uỷ nhiệm chi:

Chuyển khoản và uỷ nhiệm chi là các công cụ thanh toán, có nghĩa là một cách thức cho phép người mắc nợ chuyển cho chủ nợ toàn bộ hay một phần tài sản tiền tệ dưới dạng tiền gửi.

Uỷ nhiệm chi là lệnh chi tiền của chủ tài khoản được lập trên mẫu in sẵn thống nhất của ngân hàng, yêu cầu ngân hàng phục vụ mình trích tài khoản tiền gửi của mình trả cho đơn vị được thụ hưởng Uỷ nhiệm chi được sử dụng với điều kiện là người bán và người mua phải có tài khoản tiền gửi tại ngân hàng, bên bán và bên mua hoàn toàn tín nhiệm nhau về phương diện thanh toán Hình thức này được sử dụng rất phổ biến.

4.2.4 Lệnh thanh toán:

Thông thường được gọi là "chuyển giao" trong trường hợp một người cư trú trả tiền cho người không cư trú và được gọi là "thu hồi" trong trường hợp ngược lại Lệnh thanh toán là phương tiện thanh toán rất tốt trong lĩnh vực quốc tế

Lệnh thanh toán quốc tế có những thuận lợi và bất lợi về mặt kỹ thuật chuyển khoản: đơn giản, dễ dàng, nhưng thiếu bảo đảm; vì thế lệnh thanh toán rất phù hợp với những thanh toán giữa các bạn hàng có tín nhiệm

4.2.5 Thẻ thanh toán:

Là một phương tiện thanh toán hiện đại mà người chủ thẻ có thể sử dụng để rút tiền mặt tại máy rút tiền tự động hoặc thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ tại các cơ sở chấp nhận thanh toán thẻ.

Các loại thẻ: Thẻ không phải ký quỹ, thẻ phải ký quỹ, thẻ tín dụng.

Hiện nay ở Việt Nam hình thức thẻ thanh toán chưa được sử dụng rộng rãi vì:

Thứ nhất, các ngân hàng chưa chú trọng đến hoạt động phát hành thẻ mà chủ yếu chỉ chú trọng đến hoạt động tổ chức chấp nhận thẻ.

Thứ hai, hệ thống cơ sở hạ tầng có liên quan phục vụ cho hoạt động phát hành thẻ chưa phát triển tương xứng: Trên toàn lãnh thổ Việt Nam hiện nay chỉ có 6.500 điểm bán hàng có chấp nhận thanh toán thẻ và có chưa đến 10 máy ATM để rút tiền mặt do các ngân hàng lắp đặt.

Thứ ba, rủi ro đối với hoạt động kinh doanh thẻ là tương đối cao, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh thẻ của các ngân hàng: Rủi ro đối với hoạt động kinh doanh thẻ thông thường là do hậu quả của việc sử dụng thẻ gian lận, giả mạo gây ra Trong đó kinh nghiệm về quản lý và kiểm soát rủi ro đối với các trường hợp sử dụng thẻ giả mạo, gian lận của các ngân hàng thương mại Việt Nam còn rất hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh thẻ của các ngân hàng nói chung.

Thứ tư, thông tin về thẻ ngân hàng còn hạn chế.

Thứ năm, người dân vẫn còn tâm lý thích dùng tiền mặt.

4.2.6 Uỷ nhiệm thu:

Là lệnh đòi tiền được lập trên mẫu in sẵn thống nhất của ngân hàng, yêu cầu ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền hàng hoá, dịch vụ đã cung cấp cho người mua.

II Hoạt động thanh toán trong kinh doanh Tại

doanh nghiệp :

1 Vai trò của hoạt động thanh toán trong kinh doanh đối với doanh nghiệp:

Khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh thì sẽ nảy sinh các mối quan

hệ giữa doanh nghiệp với các đối tượng khác như với người cung cấp để mua nguyên vật liệu, với người mua để tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ hay với ngân hàng trong vay mượn… Và do vậy luôn phát sinh hoạt động thanh toán.

1.1 Giúp doanh nghiệp có nguyên vật liệu đầu vào:

Để có thể có NVL đầu vào thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh thì doanh nghiệp tất yếu là phải đi mua Muốn mua thì phải có tiền để thanh toán

dù đó là thanh toán ngay hay chậm Doanh nghiệp có khả năng thanh toán thì mới có thể mua được.

1.2 Tạo thu nhập cho doanh nghiệp:

Khi doanh nghiệp đã sản xuất ra hàng hoá, dịch vụ thì phải đem bán cho người mua Người mua thanh toán tiền hàng cho doanh nghiệp và do đó doanh nghiệp có doanh thu, có lợi nhuận và khi đó mới có khả năng thanh toán các khoản còn nợ và thực hiện nghĩa vụ với nhà nước.

1.3 Thể hiện tình trạng tài chính của doanh nghiệp :

Thông qua hoạt động thanh toán của doanh nghiệp có thể thấy doanh nghiệp đó là đang hoạt động tốt hay không? Nếu doanh nghiệp mà dây dưa nợ đọng nhiều, khả năng thanh toán kém, bấp bênh chứng tỏ là doanh nghiệp đó hoạt động không hiệu quả.

1.4 Hoạt động thanh toán của doanh nghiệp cũng là một trong những yếu

tố để ngân hàng quyết định có cho doanh nghiệp vay hay không.

2 Các hoạt động thanh toán trong kinh doanh tại doanh nghiệp :

2.1 Thanh toán nội bộ:

Như ở phần trên đã nói, thanh toán nội bộ phát sinh trong đơn vị kinh doanh có sự phân cấp kinh doanh, quản lý và công tác kế toán Một đơn vị pháp nhân kinh tế được cấu thành bởi nhiều đơn vị trực thuộc thành viên không có tư cách pháp nhân đầy đủ ở các mức độ phân cấp khác nhau sẽ tạo nên các mối quan hệ thanh toán nội bộ:

- Cấp trên cấp vốn hoạt động cho các đơn vị thành viên như vốn phát triển kinh doanh, đầu tư xây dựng cơ bản… có thể cấp bằng tiền mặt hoặc chuyển

bằng tài sản tạo nguồn vốn cho các đơn vị trực thuộc Hoặc quyết định điều chuyển vốn giữa các đơn vị thành viên với nhau trong sản xuất kinh doanh.

- Các khoản thu hộ, chi hộ giữa cấp trên và cấp dưới trực thuộc: Cấp trên

và cấp dưới hoặc giữa các đơn vị thành viên cùng trực thuộc có thể phát sinh các nghiệp vụ chi hộ, thu hộ Chẳng hạn chi hộ nộp thuế, chi hộ trả người bán hay thu hộ khoản khách hàng trả, thu hộ các khoản chiết khấu giảm giá được hưởng…

- Các khoản thanh toán khác giữa cấp trên và cấp dưới Chẳng hạn như trong kỳ cấp dưới có nghĩa vụ nộp cấp trên về các quỹ: Quỹ quản lý, quỹ khen thưởng, phúc lợi, lãi chưa phân phối.

2.2 Thanh toán với người cung cấp:

Khi phát sinh quan hệ mua vật tư hàng hoá giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp, cả hai bên cần tiến hành việc thoả thuận thương lượng về những vấn đề quan tâm chung để đi tới một thoả thuận mà hai bên cùng có lợi Những quan tâm đó thường bao gồm như:

+ Phương thức thanh toán.

+ Thời hạn thanh toán

+ Giá cả

+ Thời gian, địa điểm giao hàng

+ Số lượng, chất lượng, chủng loại vật tư hàng hoá.

Ngoài ra, nếu người cung cấp ở nước ngoài thì họ có thể yêu cầu là doanh nghiệp phải có ngân hàng đứng ra bảo lãnh, xác định rõ giá vận chuyển, ai là người chịu cước phí vận chuyển…

2.2.1 Thời hạn thanh toán:

Thông thường thời hạn thanh toán được ghi trong hợp đồng ký kết giữa doanh nghiệp và người cung cấp, bao gồm các hình thức sau:

- Thanh toán trả tiền trước: Theo hình thức này khách hàng ứng trước tiền mặt hay hiện vật cho người cung cấp Trả trước còn có nghĩa là khách hàng đặt cọc cam kết thực hiện hợp đồng.

- Thanh toán trả tiền ngay: Đây là việc thanh toán mà đồng thời với việc khách hàng nhận được hàng thì người cung cấp cũng nhận được tiền về bán hàng (trường hợp này gọi là mua đứt bán đoạn).

-Thanh toán chậm trả: Là việc thanh toán được thực hiện sau khi giao hàng một khoảng thời gian nhất định.

Đối với hình thức đầu và cuối sẽ phát sinh công nợ và đây là đối tượng quan tâm chính trong thanh toán.

Việc xác định thời hạn thanh toán có ý nghĩa rất quan trọng đối với doanh nghiệp Tuỳ thuộc vào tình hình tài chính của doanh nghiệp mà họ có thể thoả thuận với người cung cấp về thời hạn thanh toán để phục vụ tốt cho quá trình sản xuất kinh doanh.

Hình thức đầu và hai thường dùng khi doanh nghiệp là khách hàng mua hàng lần đầu, chưa quen biết Người cung cấp chưa có nhiều thông tin về doanh nghiệp và chưa có sự tin tưởng vào doanh nghiệp

Khi thanh toán chậm trả có nghĩa là doanh nghiệp đã nợ người cung cấp một khoản tín dụng hay khi đó doanh nghiệp được cấp một khoản tín dụng bởi nhà cung cấp.

2.2.2 Thanh toán chậm trả:

Khi mua hàng hoá vật tư để sản xuất kinh doanh thì các doanh nghiệp hầu như đều cố gắng để được thanh toán chậm trả hay mua chịu chưa phải trả tiền ngay.

a Quyết định mua chịu:

Khi quyết định có nên thực hiện việc mua chịu để phải trả tiền thêm hay không thì về lý thuyết người ta so sánh với một loại hình tín dụng khác:

Ta lấy ví dụ như sau:

Doanh nghiệp X mua nguyên vật liệu để sản xuất hàng hoá Người cung cấp đưa ra mức giá như sau: Giá 1000đ/1đv cộng với điều khoản 2/10, toàn bộ

30 Tức là Doanh nghiệp X có thể lựa chọn giữa việc trả 1000x(1- 0.02)=980 trong 10 ngày hoặc trả toàn bộ 1000 trong 30 ngày.

% 0408

% 24 37 2

Như vậy lãi suất này là rất cao

Còn nếu doanh nghiệp đi vay ngân hàng số tiền 980 trong thời hạn 20 ngày để trả tiền ngay cho người cung cấp, thì sau thời hạn 20 ngày doanh nghiệp chỉ phải trả số tiền nhỏ hơn 1000 bởi lẽ lãi suất ngân hàng thấp hơn nhiều so với lãi suất ta tính được ở trên Như vậy việc mua chịu là khá đắt Nhưng trên thực tế các doanh nghiệp vẫn muốn được mua chịu hơn vì thường khoảng thời gian mua chịu là không dài, số tiền tăng lên không đáng

kể và họ cho rằng như vậy vẫn là rẻ Và việc mua chịu này cũng giúp họ không phải trả ngay một khoản tiền lớn, mà có thể họ chưa có đủ Hơn nữa trong thực tế khi đã mua bán quen với nhau rồi thì thường người bán ít tính tăng tiền nếu mua chịu

b Việc doanh nghiệp có được mua chịu hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

Uy tín của doanh nghiệp : Uy tín của doanh nghiệp không có hình thái vật chất cụ thể, nó được coi như một tài sản cố định vô hình Một doanh nghiệp uy tín là doanh nghiệp luôn để lại ấn tượng tốt trong bạn kinh doanh Điều này có

ý nghĩa rất lớn trong sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp có uy tín càng cao thì đồng nghĩa với nó là dễ dàng và thuận tiện trong việc mua bán vật tư, sản phẩm, hàng hoá và càng dễ dàng hơn trong việc giải quyết các mối quan hệ thanh toán Tuy nhiên uy tín của doanh nghiệp không phải là bất biến, nó sẽ tăng lên nếu như doanh nghiệp phục vụ khách hàng tận tình chu đáo cũng như việc thanh toán đầy đủ đúng hạn cho chủ nợ của mình; ngược lại uy tín sẽ

giảm sút hoặc mất hẳn nếu doanh nghiệp trì hoãn, nợ nần, dây dưa không đúng hạn.

Là khách hàng quen hay không: Nếu là mua lần đầu thì doanh nghiệp khó

mà được mua chịu, nếu là khách hàng quen, lâu ngày thì việc mua chịu là dễ dàng hơn.

Kết quả kinh doanh gần đây của doanh nghiệp :Nếu tình hình kết quả kinh doanh tốt thì không sao còn nếu như không được tốt thì để mua chịu cũng không dễ.

Nếu doanh nghiệp mua hàng của nước ngoài (trong trường hợp doanh nghiệp là người nhập khẩu) thì chắc chắn là doanh nghiệp phải có ngân hàng nào đó đứng ra bảo lãnh thì mới đảm bảo cho bên xuất khẩu thấy an toàn và

có thể ký hợp đồng giao hàng.

Tình hình thanh toán trong quá khứ của doanh nghiệp: Nếu mà không có

sự dây dưa nợ đọng thì doanh nghiệp sẽ dễ dàng trong việc mua chịu.

Nhiều khi để được mua chịu thì doanh nghiệp cần phải đáp ứng tốt các điều kiện trên chứ không phải chỉ riêng lẻ điều kiện nào Có trường hợp nếu doanh nghiệp mua lần đầu mà muốn mua chịu hay người bán chưa tin tưởng nhiều ở doanh nghiệp thì doanh nghiệp cần phải có tài sản thế chấp hay như trong thanh toán quốc tế là phải có ngân hàng đứng ra bảo lãnh.

c Ưu điểm và nhược điểm của việc mua chịu:

* Ưu điểm:

Thông thường một doanh nghiệp thường mua chịu nguyên liệu hay vật liệu của doanh nghiệp khác và ghi nhận món nợ ở các tài khoản phải trả trên bảng tổng kết tài sản Các khoản phải trả hay mua chịu như thường gọi là một loại tín dụng ngắn hạn quan trọng nhất vì nó thường chiếm tới 40% tài sản lưu động đối với các doanh nghiệp không có các hoạt động về nghiệp vụ tài chính và tín dụng Tỷ lệ này càng lớn hơn đối với một doanh nghiệp có quy mô nhỏ vì doanh nghiệp nhỏ thường khó tìm nguồn tài trợ ở nơi khác nên dựa nhiều vào việc mua chịu

Mua chịu cũng là một nguồn tài trợ tín dụng đương nhiên phát sinh do các hoạt động kinh doanh Ta có thể xét ví dụ sau:

Giả sử một doanh nghiệp mua trung bình 2tr đ/1 ngày với thời hạn mua chịu là 30 ngày Như vậy trung bình doanh nghiệp sẽ nợ 30 lần 2tr đ tức

là 60 tr đối với nhà cung cấp Nếu doanh thu gia tăng gấp đôi, hàng mua cũng tăng như vậy và các khoản phải trả cũng tăng lên 120tr đ , doanh nghiệp sẽ thấy đương nhiên được tài trợ thêm 60tr đ.

Tương tự như trên nếu thời hạn mua chịu nới rộng từ 30 ngày lên 40 ngày, các khoản phải trả đương nhiên tăng từ 60tr đ lên 80tr đ Như vậy nếu kéo dài thời hạn mua chịu hoặc gia tăng khối lượng mua hay bán hàng đều làm phát sinh thêm một nhu cầu tài chính phụ trội.

Cho phép việc mua bán được thực hiện ngay không chờ đến khi có tiền mới mua được, giải quyết tình trạng thiếu nguyên vật liệu ngay nhất là khi doanh nghiệp chưa có đủ tiền để thanh toán ngay.

Tạo điều kiện cho các nhà sản xuất phải thực hiện nguyên tắc đảm bảo chất lượng hàng hoá, đảm bảo thời gian giao hàng và nó cũng tạo điều kiện cho nhà sản xuất và nhà thương nghiệp gắn bó với nhau hơn, tin cậy nhau hơn.

* Tuy nhiên việc mua chịu cũng có những hạn chế nhất định:

Về thời hạn : Do đặc điểm chu kỳ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp có thể không phù hợp nhau nên nếu thời hạn mà người cho vay muốn cung cấp không phù hợp yêu cầu của người đi vay thì tín dụng khó có thể xảy ra.

Về qui mô: Việc cho mua chịu này chỉ có thể cho phép trong một giới hạn khối lượng hàng hoá nhất định Song khi một doanh nghiệp mua chịu hàng hoá ở nhiều doanh nghiệp khác nhau sẽ phân tán rủi ro cho nhiều người cho vay.

Có thể xảy ra rủi ro như: Khi mua chịu hàng hoá thì người ta thường dùng thương phiếu làm vật bảo đảm do đó có thể dẫn tới một số rủi ro như

Phát hành thương phiếu khống: Không có gì mua bán vẫn phát hành thương phiếu.

Mua bán giả: Hai bên thực hiện một hành vi mua bán giả (có hàng hoá, nhưng không mua thực) để phát hành thương phiếu nhằm vay được tiền của ngân hàng.

Người phát hành mất khả năng chi trả …

Ở nước ta hiện nay việc phát hành thương phiếu là còn nhiều hạn chế vì vậy những rủi ro trên cũng khó xảy ra.

d Một số điểm cần cân nhắc khi sử dụng phương thức mua chịu:

1/Thời hạn mua chịu:

Có bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến thời hạn mua chịu:

Tính chất kinh tế của sản phẩm : Một sản phẩm có thời gian luân chuyển cao được bán ra với thời hạn mua chịu ngắn, người mua sẽ bán lại sản phẩm một cách nhanh chóng, thu được tiền mặt giúp họ có tiền trả nợ cho người cung cấp.

Tình trạng tài chính của người bán: Nếu người bán không có lượng tài chính dồi dào sẽ đòi hỏi người mua phải trả tiền ngay hoặc chỉ chấp nhận thời hạn mua chịu rất ngắn.

Tình trạng của người mua: Thông thường các nhà bán lẻ có tài chính khá mạnh và muốn mua chịu của các nhà cung cấp với thời hạn lâu hơn Vài loại hình bán lẻ trong các lĩnh vực được xem như nhiều rủi ro (như quần áo) thường được chấp thuận một thời hạn mua chịu rất lâu, nhưng họ được khuyến khích trả nhanh bằng các khoản giảm giá hàng lớn.

Giảm giá hàng: Giảm giá hàng được thực hiện, nếu người mua thanh toán trong một thời hạn nào đó Phí tổn không nhận giảm giá thường cao hơn lãi suất mà người mua đi vay nợ Do đó, doanh nghiệp phải rất cẩn thận trong việc sử dụng mua chịu như là nguồn tài trợ, vì phí tổn tài chính rất cao Nếu doanh nghiệp vay tiền để nhận giảm giá mua hàng, thời gian mà các khoản phải trả còn ghi ở sổ sách sẽ giảm đi Như thế thì thời hạn mua chịu bị ảnh hưởng bởi tầm quan trọng của việc giảm giá.

2/Sử dụng việc mua bán chịu:

Việc mua chịu là con dao hai lưỡi đối với doanh nghiệp Nó là một nguồn tín dụng để tài trợ việc mua hàng và là một phương thức cung ứng nhu cầu vốn để tài trợ việc bán chịu cho khách hàng Điều quan trọng là doanh nghiệp phải tận dụng việc mua chịu như là nguồn tài trợ tín dụng, nhưng đồng thời cũng phải giảm đến mức tối thiểu việc vốn của mình bị chiếm dụng trong các khoản phải thu.

3/Điểm lợi của việc mua chịu như là nguồn tài trợ:

Mua chịu rất tiện lợi và là việc thông thường của hoạt động kinh doanh Một doanh nghiệp thiếu điều kiện được vay của cơ quan tín dụng ngân hàng có thể vẫn mua chịu được Nhờ mối quan hệ trong kinh doanh, người bán ở vị trí thuận lợi để xét đoán khả năng thanh toán của khách hàng để đo lường mức

độ rủi ro trong việc bán chịu.

2.3 Thanh toán với người mua:

Đối với các doanh nghiệp khi đã hoạt động sản xuất kinh doanh và cung cấp hàng hoá, dịch vụ ra thị trường thì khách hàng của họ đều rất đa dạng, tuỳ loại hình sản xuất kinh doanh mà đó có thể là cá nhân người tiêu dùng, các doanh nghiệp khác, các tổ chức xã hội, họ có thể ở trong nước hay ở nước ngoài.

Khi mà bán hàng thì các doanh nghiệp và người mua cũng thường thoả thuận trước với nhau vể các điểm đã nêu ra ở phần trước đó là: Phương thức thanh toán, thời hạn thanh toán, giá cả… Nhưng nó cũng có sự khác biệt giữa những đối tượng khách hàng.

Đối với những khách hàng mua với số lượng ít hay là mua lẻ thì thường là

họ phải thanh toán trực tiếp ngay khi giao hàng vì giá trị của số hàng đó không lớn Và họ cũng thường sử dụng tiền mặt để thanh toán ngay.

Nhưng đối với những khách hàng mua với số lượng lớn hay là mua buôn thì lại có sự khác biệt Để mua được hàng thì họ và doanh nghiệp phải cùng nhau lập và ký kết hợp đồng, thoả thuận trước với nhau về những điều kiện cần thiết để mua bán hàng hoá Đối với họ các doanh nghiệp cũng đưa ra những điều kiện bán hàng ưu đãi như: Trả sớm có chiết khấu, trả muộn sẽ phải chịu giá cao hơn hay thậm chí có thể bị phạt Việc thoả thuận những điều khoản trong hợp đồng như vậy sẽ bảo đảm cả hai bên cùng có lợi và thuận tiện cho cả hai bên Sau đó hai bên tiến hành giao hàng và thanh toán theo hợp đồng.

Trên thực tế, doanh nghiệp bán sản phẩm của mình cho các doanh nghiệp khác thường không thu được tiền ngay Các hoá đơn chưa trả tiền được gọi là tín dụng thương mại, các khoản tín dụng thương mại này tạo thành các khoản phải thu của doanh nghiệp.

Để quyết định đưa ra các thời hạn thanh toán hay cho khách hàng mua chịu thì doanh nghiệp cũng phải cân nhắc nhiều vấn đề.

2.3.1 Chính sách bán chịu của doanh nghiệp :

Chính sách bán chịu có vai trò quan trọng trong việc tăng trưởng của doanh nghiệp Chính sách được thể hiện như là mục tiêu tăng tiêu thụ trong khuôn khổ việc mở rộng tiêu thụ này làm nẩy sinh lợi nhuận bổ sung Định chính sách bán chịu là việc làm tế nhị và phải quan tâm tới nhiều yếu tố.

a Mục tiêu của chính sách bán chịu:

Chính sách bán chịu sẽ quyết định mức độ cao thấp của số dư các tài khoản khách hàng và các tài khoản có liên quan Các tài khoản này tạo thành một khoản đầu tư mà độ lớn của nó tuỳ thuộc vào khả năng sinh lời.

Mỗi thay đổi chính sách bán chịu là nhằm:

- Tăng thêm lượng hàng bán ra và tăng lợi nhuận của doanh nghiệp, có tính đến một số các rủi ro.

- Để sắp xếp thứ tự theo các điều kiện cạnh tranh.

Mục tiêu của chính sách bán chịu là nhằm xem xét:

* Chi phí do việc phát sinh nợ phải thu của khách hàng:

Chi phí này có thể chia làm bốn nhóm là:

- Chi phí tài trợ: Doanh nghiệp phải tăng tài trợ cho khoản phải thu này bằng vốn tự có và vốn đi vay.

- Chi phí quản lý

- Chi phí cho việc thu hồi tiền bán chịu

- Chi phí về các lỗi trong thanh toán.

Để có chính sách bán chịu mềm dẻo cần tính toán các chi phí tăng thêm do việc tăng số nợ phải thu của khách hàng.

* Lợi nhuận thu được của đầu tư tăng thêm trong tài khoản khách hàng: Món lợi tăng thêm tuỳ thuộc vào việc mở rộng bán hàng và việc tăng các chi phí biến động.

b Các bộ phận hợp thành chính sách bán chịu:

Các điều khoản bán hàng: Một trong những mẫu về điều khoản bán hàng phổ biến ghi là 2/10 và toàn bộ 60, điều này có nghĩa là người mua có thể lựa