Bài viết đã trình bày những đặc trưng cơ bản của văn hóa truyền thống, đánh giá thực trạng ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của sinh viên. Từ đó đưa ra năm giải pháp nhằm nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của sinh viên tỉnh Hải Dương trong bối cảnh hiện nay.
Trang 1NÂNG CAO Ý THỨC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY
IMPROVING PRESERVATION AND PROMOTION
OF TRADITIONAL CULTURE VALUE OF STUDENTS OF COLLEGES AND UNIVERSITIES IN HAI DUONG PROVINCE
Trần Thị Ngọc Yến
Email: yenmailinh86@gmail.com
Trường Đại học Sao Đỏ
Ngày nhận bài: 26/4/2017 Ngày nhận bài sửa sau phản biện: 20/9/2017
Ngày chấp nhận đăng: 26/9/2017
Tóm tắt
Lịch sử dân tộc Việt Nam đã để lại nhiều giá trị văn hóa truyền thống vô cùng quý giá, nhờ các giá trị đó
mà dân tộc Việt Nam đã luôn đứng vững và trường tồn trong suốt chiều dài lịch sử Đối với thế hệ trẻ nói chung và sinh viên tỉnh Hải Dương nói riêng, các giá trị văn hóa truyền thống có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nhận thức, hành vi và định hướng nhân cách Bài báo đã trình bày những đặc trưng cơ bản của văn hóa truyền thống, đánh giá thực trạng ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của sinh viên Từ đó đưa ra năm giải pháp nhằm nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của sinh viên tỉnh Hải Dương trong bối cảnh hiện nay
Từ khóa: Giá trị văn hóa; giá trị văn hóa truyền thống; ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa
truyền thống của sinh viên.
Abstract
The history of the Vietnamese people has left a lot of valuable traditional cultural values, thanks to those values that the Vietnamese people have always stood and stayed in the course of history For the younger generation in general and students in Hai Duong province in particular, traditional cultural values play an important role in regulating cognitive, behavioral and personality orientation The article presents the basic characteristics of traditional culture, assessing the state of consciousness preservation and promotion of traditional cultural values of students From there, there are 5 solutions
to raise the awareness of preserving and promoting traditional cultural values of Hai Duong students in the present context
Keywords: Cultural values; traditional cultural values; consciousness to preserve and promote
tradi-tional cultural values of students.
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh công
nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH-HĐH) và hội nhập
quốc tế mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn và phát huy các
giá trị văn hóa truyền thống cần được đặc biệt chú
trọng trong các trường cao đẳng, đại học Tỉnh
Hải Dương có 6 trường đại học và 8 trường cao
đẳng Nhìn chung sinh viên tỉnh Hải Dương trong
sáng về đạo đức, có lý tưởng, hoài bão, giàu ý chí,
nghị lực, có tinh thần vượt khó vươn lên trong học
tập, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, quyết chí lập thân, lập nghiệp, thực sự là lớp người có xu hướng đổi mới, cách mạng; Trong điều kiện hiện nay, sinh viên chủ yếu thực hiện nhiệm vụ chính
là học tập, chưa trải qua thực tiễn lao động sản xuất, chiến đấu,… cho nên ở họ còn thể hiện rõ sự thiếu vốn sống, sự trải nghiệm cuộc đời như bồng bột, chủ quan, tiếp thu thông tin ít chọn lọc, hướng tới các giá trị mới hiện đại nhưng chóng quên quá khứ và truyền thống, non kém về tư tưởng chính trị, một bộ phận sinh viên có tư tưởng sùng bái vật
Trang 2chất, tôn thờ chủ nghĩa cá nhân, vị kỷ, coi thường
hoặc lãng quên các giá trị truyền thống của dân
tộc, không tình nghĩa, không có lý tưởng
Di sản văn hóa dân tộc không chỉ được coi là
nguồn lực to lớn góp phần phát triển kinh tế - xã
hội của đất nước mà còn là tài sản có giá trị giáo
dục truyền thống, giáo dục nhân cách cho thế hệ
trẻ Vì vậy chúng ta cần nâng cao ý thức giữ gìn
và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của
sinh viên ở tỉnh Hải Dương để họ nhận thức được
trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng
đất nước và hoàn thiện nhân cách để trở thành
chủ nhân tương lai của đất nước
2 GIÁ TRỊ VĂN HÓA VÀ GIÁ TRỊ VĂN HÓA
TRUYỀN THỐNG CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
2.1 Giá trị văn hóa
Giá trị trước hết là một phạm trù triết học, chỉ sự
đánh giá những thành quả lao động sáng tạo
vật chất và tinh thần của con người GS.TS Hồ
Sĩ Quý từ lăng kính triết học văn hóa cho rằng
“đời sống con người về thực chất là một thế giới
của các giá trị - các giá trị vật chất và các giá trị
tinh thần, các giá trị truyền thống và các giá trị
phi truyền thống Người ta thật khó hình dung có
hành vi nào hay sự biến nào xảy ra trong đời sống
xã hội mà lại không mang một đơn vị giá trị đối với
con người Bất cứ cái gì cũng có thể và cần phải
được thẩm định về mặt giá trị…” [1] Bản chất và ý
nghĩa bao quát của giá trị là tính nhân văn Chức
năng cơ bản nhất của giá trị là định hướng, đánh
giá và điều chỉnh các hoạt động của cá nhân và
cộng đồng GS.TS Ngô Đức Thịnh xác nhận “Giá
trị là hệ thống những đánh giá mang tính chủ quan
của con người về bất cứ một hiện tượng tự nhiên,
xã hội và tư duy theo hướng những cái đó là cần,
là tốt, là hay, là đẹp… Một khi những nhận thức
giá trị ấy đã hình thành và định hình thì nó chi phối
cách suy nghĩ, niềm tin, hành vi, tình cảm của con
người” [9] Có thể nói, giá trị văn hóa là cái tạo nên
nét độc đáo, truyền thống, bản sắc dân tộc Căn
cứ vào đó có thể so sánh, nhận định về nền văn
hóa của dân tộc này với dân tộc khác Giá trị văn
hóa là cái có ý nghĩa được cá nhân và cộng đồng
công nhận, duy trì, bảo vệ và phát triển
2.2 Giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc
Việt Nam
Theo nghĩa tổng quát nhất, truyền thống “là những
yếu tố của di tồn văn hóa, xã hội thể hiện trong
chuẩn mực hành vi, tư tưởng, phong tục, tập quán,
thói quen, lối sống và cách ứng xử của một cộng đồng người được hình thành trong lịch sử và đã trở nên ổn định, được truyền từ đời này sang đời khác và được lưu giữ lâu dài… Khi nói đến truyền thống cần phân biệt những truyền thống lạc hậu, lỗi thời phải khắc phục, loại bỏ với những truyền thống tốt đẹp, những truyền thống tạo nên các giá trị và bản sắc riêng cần phải được duy trì, bảo tồn
và phát triển” [1] Điều này có nghĩa chúng ta cần phải phân biệt được truyền thống và giá trị truyền thống Giá trị truyền thống là những truyền thống
đã có sự đánh giá, thẩm định nghiêm ngặt của thời gian, đã có sự chọn lọc, phân định và khẳng định ý nghĩa tích cực của chúng đối với cộng đồng trong những giai đoạn lịch sử nhất định GS Trần Văn Giàu đã nghiên cứu và đưa ra những kiến giải sâu sắc, có hệ thống về nguồn gốc cũng như nội dung các giá trị truyền thống đặc thù của dân tộc Việt Nam là “yêu nước, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc quan, thương người, vì nghĩa”; trong đó yêu nước là giá trị đầu tiên và quan trọng nhất, là thước đo chuẩn trong cuộc sống của con người [5] GS.TS Ngô Đức Thịnh đã lựa chọn ra năm giá trị hàng đầu và tiêu biểu của dân tộc Việt Nam trong tổng số 19 giá trị văn hóa đã đưa ra để khảo sát, đó là: chủ nghĩa yêu nước; tính cộng đồng (làng xóm, vùng miền, dân tộc); cần cù, chịu khó; hiếu học, khát vọng học; gắn bó huyết thống (gia đình) và làng bản [10] Những giá trị văn hóa truyền thống cũng được đề cập đến trong một số văn kiện của Đảng, Nhà nước và trước tác của Chủ tịch Hồ Chí Minh Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII)
về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã khẳng định:
“Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần
cù, sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng
xử, tính giản dị trong lối sống ” [4]
Từ các quan điểm trên, có thể khẳng định giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam là: truyền thống yêu nước; lòng nhân ái, khoan dung; truyền thống đoàn kết, ý thức cộng đồng; truyền thống lao động cần cù, tiết kiệm; truyền thống hiếu học - tôn sư trọng đạo; đức tính khiêm tốn, giản
Trang 3dị, trung thực, thủy chung, lạc quan trong đó,
truyền thống yêu nước và các truyền thống về đạo
đức chiếm vị trí nổi bật, được khẳng định là giá trị
cốt lõi
3 THỰC TRẠNG GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY CÁC
GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA SINH
VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở
TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY
3.1 Mặt tích cực trong việc giữ gìn và phát huy
các giá trị văn hóa truyền thống của sinh viên
tỉnh Hải Dương
Thứ nhất, hầu hết sinh viên có nhận thức đúng
về vai trò, tầm quan trọng của các giá trị văn hóa
truyền thống
Khảo sát 400 phiếu tại bốn trường là Đại học Sao
Đỏ, Đại học Hải Dương, Đại học Kỹ thuật Y tế Hải
Dương, Cao đẳng Du lịch và Thương mại, 93%
trả lời quan tâm đến các giá trị văn hóa truyền
thống và sự cần thiết phải giữ gìn và phát huy các
giá trị văn hóa truyền thống
Hình 1 Mức độ quan tâm đến việc giữ gìn
và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội
sinh viên các trường đã quan tâm đến công tác
xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh như:
xây dựng nhà trường xanh - sạch - đẹp, “Trường
học thân thiện, sinh viên tích cực”, ký túc xá văn
minh, giảng đường văn hóa Ngoài ra, sinh viên
còn tham gia nhiều phong trào khác như: phong
trào văn nghệ thể thao, tham gia các câu lạc bộ
Nhờ tham gia vào những hoạt động lành mạnh đó
đã góp phần ngăn chặn được sự xâm nhập của
những tệ nạn xã hội, trau dồi đạo đức, phẩm chất
chính trị của sinh viên 100% sinh viên ký cam kết
nói không với ma túy Bên cạnh đó, các cấp bộ
Đoàn và Hội cũng đẩy mạnh hoạt động giáo dục
ý thức chấp hành pháp luật cho sinh viên thông
qua các cuộc thi tìm hiểu Luật Giao thông đường
bộ, Luật Phòng chống ma túy; duy trì các buổi
phát thanh, hướng dẫn và giới thiệu các website
phù hợp với việc học tập của sinh viên Chính từ
các hoạt động đó mà niềm tin của sinh viên vào
1%5% 1%
93%
Mức độ quan tâm
Rất quan tâm (1%) Bình thường (5%) Không quan tâm (1%) Quan tâm (93%)
Đảng, vào Đoàn ngày càng được củng cố, thái độ phủ nhận quá khứ được khắc phục, tinh thần tự hào dân tộc, ý chí phấn đấu được nâng cao Đồng thời, tình hình chính trị, tư tưởng của sinh viên từng bước ổn định và phát triển theo xu hướng tích cực Nhìn chung sinh viên đã có những tri thức và sự hiểu biết nhất định về các giá trị văn hóa truyền thống, ngoài những kiến thức đã có
từ môn lịch sử ở chương trình phổ thông, sinh viên đã được tiếp cận các môn khoa học Mác - Lênin như môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam… là những môn tích hợp một phần kiến thức về giá trị văn hóa truyền thống
Thứ hai, hầu hết sinh viên có ý thức rèn luyện
phẩm chất đạo đức, lối sống theo các giá trị văn hóa truyền thống
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “Nhân dân ta
từ lâu đã sống với nhau có tình có nghĩa như thế
Từ khi có Đảng ta lãnh đạo và giáo dục, tình nghĩa
ấy càng cao đẹp hơn…” [7] Để hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa ở sinh viên không thể một sớm một chiều mà phải thông qua quá trình giáo dục toàn diện trong suốt thời gian sinh viên ngồi trên ghế nhà trường và suốt cuộc đời Mỗi môn khoa học được giảng dạy trong nhà trường đều có vai trò của mình trong việc giáo dục và phát triển nhân cách cho sinh viên; trong
đó, giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống đóng vai trò quan trọng Qua khảo sát, có 95% sinh viên nhận thức đúng và bày tỏ thái độ tôn trọng những giá trị văn hóa truyền thống, kính trọng, biết ơn các thế hệ đi trước, nhớ đến cội nguồn dân tộc; hầu hết sinh viên đã thể hiện phẩm chất này bằng hành động cụ thể như tham gia các phong trào
“Đền ơn đáp nghĩa”, “Thắp nến tri ân”… hay như tích cực tham gia chương trình “Giọt hồng nhân ái”, đây là hoạt động thiện nguyện có ý nghĩa sâu sắc, phát huy tinh thần tương thân tương ái, chia
sẻ với người bệnh thông qua hoạt động hiến máu thiết thực; thể hiện truyền thống “Thương người như thể thương thân” của dân tộc Việt Nam và tấm lòng nhân ái đối với cộng đồng của thế hệ trẻ Đây là một khuynh hướng phát triển tốt về phẩm chất đạo đức, lối sống sinh viên hôm nay
Yêu nước, có hoài bão cống hiến, có lý tưởng cách mạng, kính thầy, yêu bạn, hiếu thảo với bố
mẹ đều là những tiêu chí có tỉ lệ phiếu rất cao Trung thực, thẳng thắn, tôn trọng lẽ phải là một phẩm chất cần thiết của sinh viên, có 71% số sinh viên được hỏi đồng ý với tiêu chí này Và 84% sinh
Trang 4viên quan niệm cần phải giữ cho được chữ tín của
mình trong quan hệ xã hội
Hình 2 Những biểu hiện chủ yếu của sinh viên
có nhân cách, phẩm chất tốt
Như vậy, những giá trị đạo đức truyền thống, cốt
lõi trong giá trị văn hóa truyền thống vẫn được
đa số sinh viên coi trọng, xây dựng và phát triển
trong thời đại hiện nay Điều này vừa khẳng định
giá trị của truyền thống, vừa là sự kết hợp hài hòa
định hướng xã hội chủ nghĩa trong việc hình thành
những phẩm chất đạo đức mới của sinh viên đáp
ứng yêu cầu thời đại
Thứ ba, hầu hết sinh viên có thái độ, hành vi ứng
xử trong các hoạt động chính trị - xã hội theo các
giá trị văn hóa truyền thống
Dân tộc Việt Nam có lịch sử hơn hai nghìn năm
văn hiến với truyền thống hào hùng đấu tranh
dựng nước và giữ nước Các nhân vật lịch sử từ
bà Trưng, bà Triệu, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng
Đạo, Nguyễn Trãi cho đến Hồ Chí Minh, Võ
Nguyên Giáp như những huyền thoại lắng lại
trong tâm thức các em Các em luôn ý thức được
trách nhiệm của thế hệ trẻ sinh viên hôm nay là
phải giữ gìn, phát huy các giá trị đó
Tiếp nối truyền thống đó của dân tộc, Tỉnh đoàn
Hải Dương đã xây dựng đề án “Tô thắm màu cờ
Tổ quốc” được triển khai trong giai đoạn
2013-2017 nhằm tăng cường giáo dục cho thế hệ trẻ
về truyền thống, tinh thần tự hào dân tộc, lòng
yêu quê hương, đất nước, đặc biệt giáo dục về
truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước,
gắn với các địa danh lịch sử truyền thống của đất
nước như: quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa, mũi
Cà Mau, Cột cờ Lũng Cú… tới các địa danh trong
tỉnh như: Côn Sơn, Kiếp Bạc, Đền thờ nhà giáo
Chu Văn An, văn miếu Mao Điền Đồng thời, đổi
mới mạnh mẽ nội dung, phương thức sinh hoạt và
nâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn,
khai thác và phát huy sức trẻ của thanh niên trong
việc thực hiện các hoạt động nhằm gây hiệu ứng
0
10
30
50
70
90
100
Có
hoài
bão,
mục
đích
sống
Yêu nước,
có lý tưởng
CM
Trung thực, thẳng thắn
Kính thầy, yêu bạn, hiếu thảo
Nghị lực, học tập tốt
Giữ chữ tín
và lời hứa
tích cực tới toàn xã hội và thanh thiếu nhi trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ các địa danh lịch sử, các danh lam thắng cảnh của quê hương, đất nước Sinh viên Hải Dương đã tích cực hưởng ứng tham gia bằng những hành động thiết thực như ủng hộ kinh phí, mua cờ Tổ quốc tặng Cột cờ Lũng Cú, cột cờ Đất mũi Cà Mau, quần đảo Trường Sa, nhà giàn DK1, tặng quà, quần áo, sách vở cho trẻ em nghèo tỉnh Hà Giang, con em ngư dân tỉnh Cà Mau và các tỉnh ven biển miền Trung
Năm 2016, công tác giáo dục truyền thống cho thanh niên, sinh viên được triển khai sâu rộng: 100% các cơ sở Hội cấp huyện tổ chức ngày hội “Tôi yêu Tổ quốc tôi” hoặc diễn đàn “Tôi yêu
Tổ quốc tôi” để hội viên thanh niên trao đổi, thảo luận, bày tỏ ý kiến, quan điểm, tình cảm của mình
về những vấn đề của quê hương, đất nước, qua
đó các cấp bộ Hội định hướng nhận thức và hành động cho thanh niên, sinh viên Ngày 19-20/3/2016, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh đã tổ chức màn đồng diễn dân vũ với 850 đoàn viên thanh niên mặc áo cờ
đỏ, sao vàng tham gia với chủ đề “Tôi yêu Tổ quốc tôi” xếp hình bản đồ Việt Nam Cùng với đó là Hội trại thanh niên, giao lưu lửa trại với chủ đề “Tự hào thanh niên Việt Nam” với sự tham gia của
36 trại đến từ các huyện, thị, thành đoàn và đoàn trực thuộc, khối trường đại học, cao đẳng trực thuộc tỉnh đoàn; dựng 5 gian hàng với 15 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tham gia tư vấn, hướng nghiệp, tuyển dụng việc làm; tổ chức các trò chơi dân gian: kéo co, nhảy bao lấy bóng thu hút hơn 1.000 đoàn viên, thanh niên tham gia Từ ngày 22/10 - 31/10/2016, các cấp bộ Hội trong toàn tỉnh
đã tổ chức thăm hỏi, động viên và tặng quà cho người dân chịu ảnh hưởng thiên tai, lũ lụt các tỉnh Quảng Bình, Hà Tĩnh; cụ thể: 2.333 suất trị giá
750 triệu đồng; 2,625 tấn gạo; 570 thùng mì tôm
và 400 bộ quần áo 12/12 huyện, thị, thành phố đã phối hợp với Ban Chỉ huy quân sự làm tốt công tác “3 gặp - 4 biết”, vận động 3.000 thanh niên lên đường nhập ngũ, tổ chức các hoạt động “Ngày hội tòng quân”, “Giao lưu và tặng quà cho tân binh lên đường nhập ngũ” [6]
Thứ tư, hầu hết sinh viên tích cực hội nhập, tiếp
thu tinh hoa văn hóa nhân loại trên nền giá trị văn hóa truyền thống dân tộc
Hiện nay, đất nước ta đang trong giai đoạn đẩy mạnh quá trình hội nhập quốc tế, quá trình đó đã
và đang đưa lại cho đất nước ta nói chung và cho
Trang 5sinh viên nói riêng những cơ hội xen lẫn thách
thức Sinh viên Hải Dương đã phát huy được
những ưu điểm và truyền thống tốt đẹp của dân
tộc nói chung, các thế hệ sinh viên đi trước nói
riêng, thi đua học tập, rèn luyện, tiếp thu tiến bộ
khoa học, công nghệ, chủ động tiếp nhận tinh hoa
văn hóa nhân loại góp phần xây dựng, hoàn thiện
nền văn hóa mới tiên tiến đậm đà bản sắc dân
tộc Sinh viên Hải Dương “Xung kích lao động
sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ” Năm
2016, các cấp bộ Đoàn đã định hướng, đẩy mạnh
phong trào “Sáng tạo trẻ”, tổ chức cuộc thi “Sáng
tạo xanh” và các hoạt động sáng tạo trong từng
đối tượng, lĩnh vực; cổ vũ thanh niên, sinh viên
nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, cải tiến
kỹ thuật, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ
vào sản xuất và đời sống, nâng cao chất lượng
sản phẩm, dịch vụ Trong năm, các cấp bộ Đoàn
toàn tỉnh đã tổ chức được 133 diễn đàn trao đổi
về phương pháp học tập, nghiên cứu khoa học
thu hút 7.300 đoàn viên thanh niên tham gia Các
đơn vị tiêu biểu: Đại học Sao Đỏ, Đại học Kỹ thuật
Y tế Hải Dương, Cao đẳng Hải Dương, Đại học
Hải Dương [2]
Khi được hỏi về điều kiện hội nhập, 89% ý kiến
cho rằng với sinh viên thì nâng cao trình độ ngoại
ngữ và am hiểu luật pháp là chìa khóa của sự
thành công Để đủ tự tin, sinh viên cần hiểu sâu
về trình độ chuyên môn và hiểu rộng về kiến thức
văn hóa dân tộc, cần có kiến thức nền tảng, am
hiểu sâu sắc về bản sắc văn hóa của dân tộc mình
để hội nhập mà không hòa tan Sinh viên cũng
cần phải rèn luyện để có một sức khỏe tốt và một
tâm hồn đẹp (62%) Bản thân mỗi sinh viên cần
thường xuyên trau dồi, cập nhật thông tin quốc tế
để không bị lạc lõng trong vòng hội nhập (59%)”
Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, đa số sinh viên
thấy cần đẩy mạnh kết nối đưa văn hóa Việt Nam
tới bạn bè quốc tế Trong những năm qua, các
trường, tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh, Hội Sinh viên đã tăng cường các hoạt
động dẫn dắt, định hướng và giáo dục tư tưởng
cho sinh viên về hội nhập; đưa môn học Kỹ năng
mềm vào chương trình giảng dạy chính khóa trong
đó có kỹ năng giao tiếp như cách bắt tay, chào hỏi,
trao đổi danh thiếp, kiến thức hội nhập và xung đột
văn hóa giúp sinh viên hiểu biết sự tương đồng,
khác biệt giữa các nền văn hóa, tôn giáo Đa số
sinh viên đang rất chủ động, đúng hướng và thể
hiện tính tích cực hội nhập, tiếp thu tinh hoa văn
hóa nhân loại để phát triển
3.2 Mặt hạn chế trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của sinh viên tỉnh Hải Dương hiện nay
Từ khi Việt Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế, việc giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống cũng như việc xây dựng hệ giá trị đạo đức mới ở nước ta đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải được giải quyết
3.2.1 Một số sinh viên bị ảnh hưởng trước những tiêu cực của xã hội
Sinh viên tỉnh Hải Dương trước hết mang đầy đủ những đặc điểm chung của con người, mà theo chủ nghĩa Mác - Lênin thì bản chất con người là
“tổng hòa các quan hệ xã hội”, chịu sự chi phối của xã hội và ảnh hưởng bởi môi trường xã hội Hiện nay các thế lực thù địch tấn công bằng chiến lược diễn biến hòa bình thực hiện chủ yếu trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa, trong đó chúng đặc biệt chú trọng đến tầng lớp sinh viên Đánh vào sinh viên chính là làm chuyển hóa tư tưởng và phương hướng phát triển giáo dục đào tạo trong các nhà trường, dẫn tới quá trình tự diễn biến theo cách nói của chúng Cùng với chiến lược “Diễn biến hòa bình” là sự khủng hoảng chủ nghĩa xã hội (CNXH) trên thế giới đã phần nào ảnh hưởng đến niềm tin vào CNXH và lý tưởng cộng sản chủ nghĩa của sinh viên Những tác động trên đã làm cho không ít sinh viên tỉnh Hải Dương băn khoăn, nghi ngờ về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, về con đường phát triển theo định hướng XHCN của nước ta
Trong quá trình đẩy mạnh CNH-HĐH, phát triển kinh tế thị trường, tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Hải Dương có chiều hướng tăng trưởng và phát triển mạnh: năm 2016 tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh tăng 7,9% so với năm 2015; sản xuất công nghiệp với tổng giá trị sản xuất ước đạt 136.800 tỷ đồng, tăng 12,3% so với năm 2015; năm 2016, tỉnh đã thu hút 299,1 triệu USD vốn FDI, tỉnh cũng đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 46 dự án mới và điều chỉnh tăng vốn cho 24 dự án đầu tư trong nước [3] Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực và thuận lợi của kinh tế thị trường còn
có những mặt trái, những yếu tố tiêu cực Mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động tiêu cực đến một bộ phận sinh viên, làm cho họ ảo tưởng trong cuộc sống, lao vào lối sống thực dụng, hưởng thụ vật chất, sống phai nhạt lý tưởng, không có mục đích, không có ý chí phấn đấu, rèn luyện, tôn thờ chủ nghĩa cá nhân, không có tinh thần đoàn kết tập thể Bên cạnh đó, nạn tham nhũng và sự tha hóa của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên
Trang 6có chức quyền làm lũng đoạn xã hội, làm xói mòn
lòng tin của dân chúng… đã làm cho sinh viên
giảm sút niềm tin vào đội ngũ đảng viên, vào năng
lực lãnh đạo của Đảng, làm giảm nhiệt tình, hứng
thú trong học tập, giảm lòng yêu nước và tự hào
dân tộc
3.2.2 Một số sinh viên chưa có phương pháp
học tập phù hợp
Đa số sinh viên biết phát huy các giá trị văn hóa
truyền thống như lòng yêu nước, tinh thần tự hào
dân tộc, cố gắng học tập, rèn luyện vì ngày mai
lập thân, lập nghiệp, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn
còn một bộ phận sinh viên có biểu hiện ngại khó,
ngại khổ, lười lao động, lười học tập, sống thực
dụng, ích kỷ, buông thả, sa vào các tệ nạn xã hội
như nghiện game, cờ bạc, lô đề Không ít sinh
viên còn thiếu sự nỗ lực vươn lên trong học tập,
chưa theo kịp với yêu cầu đổi mới toàn diện giáo
dục đào tạo, nhất là về đổi mới phương pháp học
tập Qua khảo sát 400 phiếu tại bốn trường là Đại
học Sao Đỏ, Đại học Hải Dương, Đại học Kỹ thuật
Y tế Hải Dương, Cao đẳng Du lịch và Thương mại
cho thấy có 58% sinh viên chưa tìm được phương
pháp học tập phù hợp với đặc điểm nhận thức cá
nhân, 36% sinh viên bộc lộ phong cách thụ động,
ngại nêu lên thắc mắc mà chỉ thụ động nghe giảng
Qua điều tra chỉ có 10% sinh viên có sưu tầm đọc
thêm các tài liệu và các văn kiện của Đảng để hiểu
sâu và rộng hơn kiến thức bài giảng và giáo trình,
đôi khi là 63,5% và chưa bao giờ là 26,5%
Bảng 1 Bảng kết quả xử lý số liệu trưng cầu ý
kiến sinh viên về phương pháp học tập các môn
học trên tổng số 400 sinh viên của bốn trường
(ĐH Sao Đỏ, ĐH Hải Dương, ĐH Kỹ thuật Y tế Hải
Dương, Cao đẳng Du lịch và Thương mại)
Tỷ
lệ (%)
Theo bạn đa số sinh viên
hiện nay học tập các môn
học thế nào?
Tích cực,
Tích cực nhưng chưa chủ động 58 Không tích cực, thiếu chủ động 36 Bạn có sưu tầm các tài liệu,
văn kiện của Đảng để hiểu
sâu rộng hơn những kiến
thức trong bài giảng và
trong giáo trình không?
Thường xuyên 10
Chưa bao giờ 26,5
Đại bộ phận sinh viên vẫn quen với cách học ở phổ thông, thiếu động não suy nghĩ để nắm bắt bản chất, nội dung kiến thức và suy nghĩ vận dụng, liên hệ giữa lý luận và thực tiễn Khi đọc tài liệu, sinh viên chưa quen tóm tắt nội dung chính của tài liệu, chưa biết tập trung nghiên cứu để làm sáng
tỏ những ý tưởng của giáo trình Trong khi tự học sinh viên chưa có thói quen so sánh, khái quát,
hệ thống hóa kiến thức, nên nắm kiến thức không sâu và không chắc Khi học thì học từ đầu đến cuối, không biết tìm ra trọng tâm, không phân biệt được kiến thức nào giúp ta hiểu biết, kiến thức nào cần phải nắm vững chắc Do vậy, sinh viên chưa đủ khả năng làm chủ kiến thức của mình Trong quá trình học để thi học trình, học phần, sinh viên thường học theo lối học thuộc lòng mà
ít chú ý đến trao đổi, tranh luận, truy bài với nhau
3.2.3 Một số sinh viên nhận thức yếu kém về định hướng giá trị cuộc sống
Hiện nay, một số sinh viên có lối sống tự do, phóng túng Họ quá đề cao cá nhân và tự do, họ mang tâm lý của những người mới bắt đầu học cách làm chủ cuộc sống, nhưng khi không xác định được mục tiêu họ lại dễ sa đà vào những cuộc chơi bời khó kiểm soát Những năm gần đây, tại nhiều tỉnh trên cả nước, trong đó có Hải Dương đã có không
ít những lời cảnh báo về việc sinh viên chơi bời, dùng thuốc lắc, nghiện ma túy, rượu chè, lô đề, cờ bạc khiến cho xã hội lo ngại về thực trạng đạo đức của sinh viên và những nhận thức của sinh viên về những giá trị cuộc sống, giá trị đạo đức Trong quan hệ nam, nữ đã xuất hiện lối sống tự do yêu đương, tự do chung sống, tự do quan hệ tình dục trước và ngoài hôn nhân Nếu tình trạng này không được ngăn chặn sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường cho xã hội
Từ thực trạng trên cho thấy, việc nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống cho sinh viên Hải Dương hiện nay là một vấn đề vô cùng cần thiết Vì vậy, việc xây dựng,
đề xuất các giải pháp nhằm phát huy mặt tích cực
và khắc phục những mặt hạn chế của sinh viên Hải Dương trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, giúp họ được trang bị kiến thức đầy đủ, tạo điều kiện cho sinh viên tôi rèn được bản lĩnh chính trị, lập trường vững vàng, lối sống lành mạnh với những giá trị mới phù hợp với công cuộc đổi mới của đất nước và giữ gìn được những giá trị truyền thống đạo lý của dân
Trang 7tộc là góp phần xây dựng thế hệ trẻ vừa “hồng”
vừa “chuyên” đáp ứng yêu cầu của đất nước trong
thời kỳ đổi mới
4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC
GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA
TRUYỀN THỐNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG
CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở TỈNH HẢI DƯƠNG
4.1 Đối với nhà trường, xã hội và các tổ chức
Đoàn, Hội
4.1.1 Trang bị cho sinh viên thế giới quan khoa
học và phương pháp luận đúng đắn
Giáo dục lý luận Mác - Lênin góp phần hình thành
thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cộng
sản chủ nghĩa cho sinh viên; từ đó sinh viên xây
dựng niềm tin khoa học, củng cố định hướng
chính trị, tăng cường lập trường giai cấp vững
vàng, giúp họ sống, lao động và học tập vì mục
tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công
bằng, văn minh; kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc
gắn liền với CNXH Giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin
không thể tách rời việc giáo dục tư tưởng Hồ Chí
Minh và đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản
Việt Nam Trong bối cảnh hiện nay, giáo dục đạo
đức, xây dựng lối sống tốt đẹp theo tư tưởng, tấm
gương và phong cách Hồ Chí Minh vừa là yêu cầu
nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên của cách mạng,
vừa là yêu cầu nhiệm vụ cấp bách hiện nay
Đấu tranh phê phán thái độ thờ ơ chính trị, coi
thường lý luận, mơ hồ về niềm tin, lý tưởng trong
một bộ phận sinh viên trong nhà trường Khắc
phục thái độ coi trọng chuyên môn, nghiệp vụ đơn
thuần, coi nhẹ giáo dục ý thức chính trị và rèn
luyện tư tưởng đạo đức, lối sống Đẩy mạnh công
cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng, thực hiện tự
phê bình, phê bình làm cho mỗi cán bộ, đảng viên
thực sự là tấm gương về mọi mặt cho sinh viên
và quần chúng noi theo; kiên quyết phê phán, bác
bỏ các quan điểm sai trái, thù địch có hại đến độc
lập chủ quyền và định hướng XHCN của nước ta
Tạo môi trường thuận lợi cho sinh viên học tập,
rèn luyện Đảng bộ và Ban Giám hiệu các nhà
trường cần tiếp tục quan tâm, thường xuyên nắm
bắt tình hình diễn biến tư tưởng, xây dựng môi
trường văn hóa phục vụ công tác tư tưởng, chính
trị trong nhà trường Các nghị quyết, các chương
trình hành động và công tác của các đoàn thể
quần chúng phải chú ý đến nhiệm vụ giáo dục
chính trị tư tưởng cho đoàn viên, sinh viên Tiếp tục đưa cuộc vận động “kỷ cương, tình thương và trách nhiệm” do Công đoàn phát động đi vào chiều sâu để góp phần củng cố và nâng cao trách nhiệm của cán bộ, giảng viên đối với sự nghiệp giáo dục
và đào tạo
4.1.2 Tăng cường giáo dục truyền thống lịch
sử và truyền thống cách mạng cho sinh viên
Giáo dục truyền thống là một phần không thể thiếu
để hình thành và phát triển đạo đức, nhân cách cho sinh viên Trong quá trình xây dựng và bảo
vệ quê hương, đất nước, quân và dân Hải Dương
đã luôn luôn giương cao truyền thống kiên cường, bất khuất của “Tiếng sấm đường 5”, “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”; nêu cao phẩm chất với khí phách “bàn tay ta làm nên tất cả”, cần cù, chịu khó, bền bỉ, dẻo dai… Điều đáng quý hơn là trong cuộc sống khó khăn ấy, người dân Hải Dương vẫn giữ được tấm lòng nhân ái cao cả “tắt lửa tối đèn
có nhau”, “lá lành đùm lá rách” để cùng nhau vượt qua mọi gian nan, vất vả Để thực hiện tốt công tác giáo dục truyền thống lịch sử và truyền thống cách mạng cho sinh viên tỉnh Hải Dương hiện nay cần phải làm tốt các nhiệm vụ sau:
- Một là, nâng cao trình độ mọi mặt cho sinh viên
đặc biệt là trình độ học vấn, giúp họ am hiểu và nắm vững truyền thống đạo đức và văn hóa của quê hương, từ đó hình thành niềm tin khoa học và lòng tự hào về lịch sử hào hùng của quê hương,
tự tin bước vào hội nhập mà không bị “hòa tan” trước văn hóa ngoại lai
- Hai là, chú trọng và tăng cường có hiệu quả công
tác giáo dục thể chất, không ngừng nâng cao thể lực cho sinh viên Đối với mỗi sinh viên, cũng như toàn xã hội, sức khỏe là vốn quý nhất, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc
- Ba là, trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập
quốc tế như hiện nay, nhà trường - gia đình - xã hội cần định hướng giá trị (trong đó có định hướng giá trị văn hóa truyền thống) cho sinh viên giữ một vai trò hết sức quan trọng Điều này sẽ giúp cho sinh viên biết kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong hoàn cảnh lịch sử mới, đồng thời biết tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú thêm giá trị truyền thống dân tộc
Trang 84.1.3 Tổ chức có hiệu quả các hoạt động xã
hội, văn hóa, thể thao
Tổ chức Đoàn và Hội cần tạo nhiều hơn nữa các
sân chơi lành mạnh để đáp ứng nhu cầu học tập,
vui chơi và giải trí của hội viên, sinh viên Khuyến
khích và tạo mọi điều kiện để sinh viên đăng ký
và tham gia nghiên cứu, thực hiện các đề tài khoa
học, trong đó chú trọng các đề tài liên quan bảo
vệ, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền
thống của dân tộc Những cán bộ nòng cốt của
Đoàn, Hội phải là những người tiên phong đi đầu,
làm gương trong công tác này, chủ động xây dựng
tác phong, lối sống đẹp, sống có ích và động
viên, khuyến khích các bạn trẻ hưởng ứng
Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể
thao nhằm phát hiện và phát huy thế mạnh của
sinh viên trên lĩnh vực này Các hình thức hoạt
động này rất đa dạng, phong phú như: tổ chức các
giải bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, đá cầu; tổ
chức hội thi thuyết trình, tiếng hát sinh viên, “sinh
viên thanh lịch”, khiêu vũ, duy trì sinh hoạt các câu
lạc bộ Qua các hoạt động trên đẩy mạnh phong
trào thi đua rèn luyện và học tập trong sinh viên
4.2 Đối với sinh viên
4.2.1 Tích cực rèn luyện đạo đức, lối sống văn
hóa, truyền thống cách mạng
Sự rèn luyện ý thức đạo đức cách mạng được thể
hiện ở khả năng chiến thắng mọi sự cám dỗ trước
mặt trái của kinh tế thị trường Hồ Chí Minh đã
từng xem đạo đức cách mạng là gốc của người
cán bộ: “Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó
khăn, gian khổ, thất bại cũng không sợ sệt, rụt rè,
lùi bước Có đạo đức cách mạng thì khi gặp thuận
lợi và thành công vẫn giữ vững tinh thần gian khổ,
chất phác, khiêm tốn” [8] Để làm được như vậy
đòi hỏi sinh viên tỉnh Hải Dương phải:
- Luôn trung thành với lý tưởng cộng sản chủ
nghĩa: Sinh viên cần ý thức đầy đủ, sâu sắc về
lý tưởng cộng sản chủ nghĩa: đó là xã hội không
còn người bóc lột người, không còn phân chia giai
cấp, có nền kinh tế phát triển cao, lao động tự
giác, sáng tạo, có kỹ thuật hiện đại ; là đạo đức
về chủ nghĩa tập thể, chủ nghĩa quốc tế, ý thức
cao cả về nghĩa vụ xã hội ; là quan niệm về vẻ
đẹp mang tính nhân văn, vẻ đẹp về nhân cách, vẻ
đẹp về quan hệ giữa con người với thiên nhiên
Ngoài ra, sinh viên tỉnh Hải Dương còn cần ý thức
sâu sắc về trách nhiệm chính trị của tuổi trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, Tổ quốc; từ đó có động cơ, mục đích phấn đấu vươn lên; nâng cao ý thức làm chủ, tự lực, tự cường, tinh thần chủ động, sáng tạo; yêu nghề nghiệp,
có mơ ước, hoài bão, có chí tiến thủ, rèn luyện
để lập thân, lập nghiệp, chiếm lĩnh đỉnh cao khoa học, công nghệ, vững vàng tiếp bước các thế
hệ đi trước, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; hướng những suy nghĩ và hành động của mình vào mục đích
“dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”
- Luôn có sự thống nhất giữa chuẩn mực đạo đức
và nguyên tắc chính trị: Trước tiên, sinh viên phải
xác lập được kỷ cương, nếp sống trong sạch của bản thân và gia đình; thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; đấu tranh chống các tệ nạn
xã hội Luôn thể hiện ý chí kiên trì tu dưỡng mình
về mọi mặt để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển đất nước Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã chỉ rõ: “Đạo đức cách mạng không phải ở trên trời rơi xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố Cũng giống như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [8]
- Luôn giữ gìn hệ thống giá trị nhân văn: Dù trong
hoàn cảnh nào thì sinh viên cũng phải luôn giữ được tình cảm trong sáng, nồng thắm, son sắt, gắn bó thiết tha với gia đình, người thân, bạn bè, với quê hương, đất nước và đồng bào; kế thừa
và phát huy những giá trị nhân văn truyền thống của quê hương, dân tộc như “thương người như thể thương thân”, “uống nước nhớ nguồn”; luôn
có lòng vị tha, khoan dung và độ lượng với mỗi người, hướng mọi người đến với cái hay, cái đẹp
4.2.2 Đổi mới phương pháp học tập
Phương pháp học tập tích cực là tăng cường khả năng tự học, tự nghiên cứu, tự tư duy, như vậy thì sinh viên mới có thể tìm hiểu tri thức một cách sâu sắc, hiểu rõ bản chất của chân lý, rèn luyện thói quen độc lập suy nghĩ, độc lập giải quyết vấn
đề khó khăn trong nghề nghiệp, trong cuộc sống, thích ứng với mọi biến cố của sự phát triển kinh
tế - xã hội
Để học tốt các môn học sinh viên cần phải:
Trang 9- Có phương pháp học tập chủ động, tích cực, phù
hợp, phát huy được năng lực trí tuệ của bản thân
- Hình thành thói quen quan tâm đến những vấn
đề liên quan môn học như: nghe chương trình thời
sự, đọc sách, báo cập nhật thông tin trong nước,
địa phương và thế giới giúp mở mang kiến thức,
tạo hứng thú học tập bộ môn
- Phải rèn luyện khả năng phân tích, tổng hợp,
khái quát kiến thức trong khi nghiên cứu tài liệu,
cập nhật thông tin
- Tăng cường trao đổi, thảo luận về những vấn đề
lý luận và thực tiễn Phương pháp này giúp sinh
viên biến mình thành cá nhân tích cực, giúp sinh
viên nhớ lâu, nhớ sâu những vấn đề đã trao đổi,
thảo luận, đồng thời rèn luyện được kỹ năng nói
thuộc yêu cầu của nghiệp vụ sư phạm
5 KẾT LUẬN
Nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn
hóa truyền thống cho sinh viên tỉnh Hải Dương
hiện nay là một trong những nội dung quan trọng
trong chiến lược giáo dục và đào tạo của các
trường cao đẳng, đại học tỉnh Hải Dương để đào
tạo những chủ nhân tương lai của đất nước vừa
“hồng” vừa “chuyên” Thế hệ trẻ nói chung và sinh
viên tỉnh Hải Dương nói riêng hiện nay đang là lực
lượng xã hội to lớn, tiêu biểu cho sức sống năng
động, sáng tạo, hăng hái nhiệt tình, nhưng còn
thiếu kinh nghiệm và đang trong quá trình định
hình nhân cách thì các giá trị văn hóa truyền thống
càng trở nên cần thiết trong việc điều chỉnh nhận
thức, hành vi và định hướng cho họ Vì vậy, nâng
cao ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa
truyền thống của sinh viên các trường cao đẳng,
đại học ở tỉnh Hải Dương hiện nay là một nhiệm
vụ rất quan trọng và cũng là yêu cầu của thực tiễn cuộc sống đang đặt ra đòi hỏi phải đáp ứng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Huyên (2002)
Giá trị truyền thống trước những thách thức của toàn cầu hóa NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội,
tr.9-10, tr.54-55.
[2] Ban Chấp hành Đoàn tỉnh Hải Dương (2016) Báo
cáo kết quả công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2016 Tài liệu lưu hành nội bộ, Hải
Dương, tr.8.
[3] Bộ Kế hoạch và Đầu tư Báo Kinh tế và dự báo
(ngày 12/1/2017).
[4] Đảng Cộng sản Việt Nam (1998) Văn kiện Hội
nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội,
tr.56.
[5] Trần Văn Giàu (1980) Giá trị tinh thần truyền
thống của dân tộc Việt Nam NXB Khoa học xã
hội, Hà Nội, tr.94.
[6] Hội Liên Hiệp thanh niên Việt Nam, Ủy ban Hội
tỉnh Hải Dương (2016) Báo cáo kết quả công tác
Hội và phong trào thanh niên năm 2016 Tài liệu
lưu hành nội bộ, Hải Dương, tr.2-6.
[7] Hồ Chí Minh (1995) Toàn tập, tập 2 NXB Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.554.
[8] Hồ Chí Minh (1995) Toàn tập, tập 9, NXB Chính
trị quốc gia, Hà Nội, tr.284, tr.293.
[9] Ngô Đức Thịnh (2010) Bảo tồn, làm giàu và phát
huy các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam trong đổi mới và hội nhập NXB Khoa học xã hội,
Hà Nội, tr.22.
[10] Ngô Đức Thịnh (2010) Những giá trị văn hóa truyền
thống Việt Nam NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.