Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ HỒN THIỆN KIỂM TỐN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TỐN BCTC DO CƠNG TY PNT THỰC HIỆN 3.1 Nhận xét công nghệ tổ chức Công ty PNT Sự lãnh đạo Ban Giám đốc Cơng ty PNT Uy tín Cơng ty PNT tạo nên từ uy tín Ban giám đốc Cơng ty, người cấp chứng KTV Việt Nam, kiểm tốn viên có kinh nghiệm lĩnh vực kiểm tốn, kế tốn tư vấn tài Là người lãnh đạo Công ty, Ban giám đốc ý thức trách nhiệm khó khăn mình, ln giám sát chặt chẽ q trình cung cấp dịch vụ kiểm tốn, tạo lòng tin nơi khách hàng Nhưng với biến đổi không ngừng thị trường, để phát triển cơng ty cịn cần đến động, nhạy bén cần thiết, ngồi việc thường xun cập nhật thông tin mới, Ban giám đốc Công ty cịn khơng ngừng nâng cao trình độ nghiệp vụ, hiểu biết để đưa sách phát triển hợp lý Về phương pháp cơng tác tổ chức kiểm tốn: Để đảm bảo chất lượng kiểm tốn, PNT ln tn thủ Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, Chuẩn mực kiểm toán quốc tế thừa nhận rộng rãi Quyết đinh, Thông tư văn hướng dẫn Bộ Tài chính… tiến hành kiểm tốn PNT xây dựng chương trình kiểm tốn mẫu chi tiết khoa học phục vụ cho kiểm toán Đối với tất kiểm tốn tiến hành KTV phải dựa chương trình kiểm tốn mẫu Công ty Tuy nhiên khách hàng có đặc trưng riêng nên KTV thực kiểm tốn có đánh giá linh hoạt vận dụng sáng tạo chương trình kiểm tốn để tiến hành kiểm tốn cách có hiệu nhất, vừa đảm bảo chất lượng cho Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán kiểm toán, vừa đảm bảo tiết kiệm chi phí kiểm tốn đặc biệt kiểm tốn thực nhanh chóng tiết kiệm chi phí có hợp tác khách hàng kiểm tốn 3.2 Nhận xét quy trình kiểm tốn TSCĐ kiểm tốn BCTC Cơng ty PNT thực • Trong giai đoạn khảo sát, đánh giá khách hàng PNT ngày mở rộng mối quan hệ với khách hàng Đối với khách hàng cũ Công ty tiến hành gửi thu mời kiểm tốn cịn khách hàng Cơng ty thực Marketing khách hàng Nhờ công tác tiếp cận khách hàng nhanh chóng, hiệu vừa tiết kiệm thời gian chi phí, vừa ngày mở rộng thị phần cho Cơng ty • Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán tổng quát xây dựng chương trình kiểm tốn Sau ký hợp đồng với khách hàng, Công ty tiến hành lập kế hoạch kiểm tốn KTV thu thập thơng tin cần thiết liên quan đến để lập kế hoạch kiểm toán cụ thể phù hợp với khách hàng Các thông tin KTV thu thập bao gồm thông tin đặc điểm ngành nghề, tình hình kinh doanh, tình hình tài chính, HTKSNB khách hàng Với thông tin thu được, KTV tiến hành đánh giá sơ HTKSNB khách hàng, xác định mức độ trọng yếu cho khoản mục TSCĐ, từ xác định mục tiêu kiểm tốn, phạm vi cơng việc kiểm tốn, thời gian thực hiện, địa điểm thực nhân kiểm tốn… Trên sở đó, KTV thiết kế chương trình kiểm tốn cho khoản mục TSCĐ với dự kiến chi tiết công việc KTV cần thực Do đó, KTV tiếp nhận kiểm tốn BCTC có điều kiện thuận lợi q trình thực kiểm tốn nhờ kế hoạch kiểm toán thiết kế đầy đủ kỹ lưỡng • Trong giai đoạn thực kiểm toán Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán Đây giai đoạn mà KTV sử dụng phương pháp kiểm toán phù hợp để thu thập chứng kiểm toán, đưa kết luận chu trình TSCĐ Trong trình thực kiểm tốn TSCĐ, KTV ln tn thủ theo chương trình kiểm toán xây dựng Chuẩn mực kế toán, kiểm toán Việt Nam quốc tế thừa nhận Việt Nam KTV linh hoạt việc áp dụng văn bản, thông tư hướng dẫn vấn đề có liên quan đến chu trình TSCĐ Quyết định 206 chế độ quản lý, sử dụng trích khấu hao TSCĐ,… • Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán Giai đoạn PNT đạo thực soát xét kỹ lưỡng kết kiểm toán TSCĐ KTV, đồng thời đối chiếu với kết kiểm tốn KTV khác có liên quan tới chu trình TSCĐ nhằm đảm bảo kết luận đưa vể chu trình TSCĐ xác hợp lý Để đưa ý kiến cuối phải sốt xét ba cấp: kiểm tốn viên chính, trưởng phịng kiểm tốn Ban Giám đốc 3.3 Kiến nghị giải pháp Sự cần thiết phải hoàn thiện quy trình kiểm tốn tài sản cố định Cơng ty PNT: Do khách hàng Công ty PNT có quy mơ hoạt động vừa nhỏ, nghiệp vụ tài sản cố định khấu hao tài sản cố định không phức tạp Mặt khác, trình độ lực đội ngũ kế tốn khách hàng cịn hạn chế nên Cơng ty PNT thường chọn mẫu 100% kiểm toán nghiệp vụ tăng (giảm) tài sản cố định Phân cơng kiểm tốn tiêu này, Cơng ty giao cho kiểm tốn viên có trình độ tương xứng dày dặn kinh nghiệm Điều giúp cho việc kiểm toán tài sản cố định khấu hao PNT đạt hiệu cao Tuy nhiên, bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế giới, việc phát triển khách hàng mở rộng quy mô hoạt động hướng phát triển tất yếu tất công ty Khi đó, quy mơ doanh nghiệp tăng, nghiệp vụ tài sản cố Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán định khấu hao tài sản cố định ngày phong phú phức tạp Việc chọn mẫu 100% nghiệp tăng (giảm) TSCĐ khó thực chi phí kiểm tốn lớn Hơn nữa, Công ty không đủ số lượng kiểm toán viên dày dặn kinh nghiệm để tham gia kiểm tốn cho khách hàng Khi đó, quy trình kiểm tốn tài sản cố định Cơng ty PNT khơng cịn phù hợp doanh nghiệp có quy mơ lớn số lượng khách hàng tăng lên Vì vậy, thời gian tới, Cơng ty cần hồn thiện quy trình kiểm tốn tài sản cố định khấu hao tài sản cố định để không giúp Công ty nâng cao hiệu hoạt động kiểm tốn mà cịn mở rộng phạm vi khách hàng tương lai Việc đánh giá hệ thống kiểm sốt nội • Những vấn đề cịn tồn Tìm hiểu HTKSNB khách hàng việc quan trọng kiểm tốn Vì đánh giá chất hệ thống kiểm soát nội sở để kiểm toán viên đưa phương pháp kiểm tốn hiệu Thơng thường để mô tả đánh giá hệ thống kiểm soát nội khách hàng, kiểm toán viên sử dụng kết hợp ba phương pháp sau tuỳ theo đặc điểm đơn vị kiểm toán - Bảng câu hỏi: Đây phương pháp phổ biến áp dụng rộng rãi tính hiệu đơn giản Bảng thường thiết kế dạng câu hỏi đóng, có nghĩa câu hỏi trả lời từ phía khách hàng “có” “không” Bảng câu hỏi thiết kế sẵn thường sử dụng chung cho hầu hết khách hàng nên đơi tính linh hoạt bị hạn chế - Bảng tường thuật: Đó mơ tả lời văn HTKSNB khách hàng Bảng tường thuật cung cấp thêm phân tích cấu kiểm soát, giúp kiểm toán viên hiểu biết đầy đủ HTKSNB Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán - Lưu đồ: Đây mơ tả hệ thống kiểm sốt nội biểu đồ ký hiệu Phương pháp thích hợp kiểm tốn khách hàng có quy mô lớn mang lại hiệu cao việc phản ánh nhìn tổng quan hệ thống kiểm sốt nội đơn vị Trong q trình thực kiểm tốn, Cơng ty PNT sử dụng phương pháp lập bảng câu hỏi bảng tường thuật Việc lập bảng câu hỏi tường thuật hoạt động khách hàng chủ yếu kiểm toán viên phụ trách phần hành thực Bảng tường thuật hoạt động khách hàng thể hình thức tờ ghi hệ thống Qua giấy tờ này, kiểm tốn viên nắm bắt nét chung hoạt động khách hàng phần hành cụ thể Tuy nhiên, quy mô hoạt động khách hàng lớn việc sử dụng Bảng câu hỏi Bảng tường thuật khó giúp kiểm tốn viên hiểu rõ hệ thống kiểm sốt nội Điều khiến cho kiểm tốn viên có nhin thiếu xác chu kỳ kinh doanh khách hàng, dẫn tới thiếu sót việc tiếp cận kiểm tốn Khi đó, người kiểm tốn phải tăng cường thực thủ tục phân tích kiểm tra chi tiết, ảnh hưởng tới thời gian kiểm tốn • Giải pháp hồn thiện: Theo lý thuyết, kiểm tốn viên có ba phương pháp để tìm hiểu hệ thống kiểm sốt nội bảng câu hỏi, bảng tường thuật, lưu đồ Bảng câu hỏi bảng tường thuật dễ thực mang lại hiệu không cao phương pháp lưu đồ Bảng câu hỏi thường thiết lập sẵn nên tính linh động bị hạn chế, trường hợp cần thiết, kiểm tốn viên đưa thêm câu hỏi để thu thập thông tin Bảng tường thuật phụ thuộc nhiều vào cách thức ghi chép kiểm toán viên Nếu người kiểm toán khơng có tư logic việc lập bảng tường thuật Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán khó giúp cho kiểm tốn viên khác hiểu HTKSNB phần hành mà người thực Vì vậy, kiểm tốn viên Cơng ty PNT cần tích cực sử dụng phương pháp lưu đồ kết hợp với bảng câu hỏi bảng tường thuật, đặc biệt khách hàng mà Công ty tiến hành kiểm toán nhiều năm liền Điều buộc kiểm tốn viên phải tìm hiểu kỹ HTKSNB khách hàng Từ đó, mặt, người kiểm tốn dễ dàng việc tiếp cận kiểm toán, lựa chọn thủ tục phương pháp cho phù hợp; mặt lưu đồ thuận tiện cho kiểm toán viên khác làm việc năm tiếp sau Việc áp dụng thủ tục phân tích trình kiểm tốn: • Những vấn đề cịn tồn Thủ tục phân tích thủ tục quan trọng thiếu kiểm toán Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, kiểm tốn viên cần thu thập thơng tin cần thiết khách hàng đánh giá chúng Bằng thủ tục phân tích, người kiểm tốn xác định rủi ro mang tính đặc trưng khách hàng định hướng công việc cần tiến hành Trong giai đoạn thực kiểm toán, thủ tục phân tích áp dụng linh hoạt để xác định phạm vi nghiệp vụ xảy rủi ro trọng yếu Mặt khác tiến hành kiểm tra chi tiết, kiểm toán viên thường kết hợp với thủ tục phân tích để xác định số lượng phạm vi mẫu chọn Ở giai đoạn kết thúc kiểm tốn, kiểm tốn viên sử dụng thủ tục phân tích cơng cụ rà sốt lại tồn q trình thực để đưa kết luận xác Thủ tục phân tích Cơng ty PNT áp dụng chủ yếu phân tích ngang Kiểm tốn viên so sánh tình hình kết hoạt động năm tài so với Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán năm trước để xem xét xu hướng biến động, từ phán đoán khả tồn sai phạm tiêu khoản mục Mặt khác, kiểm toán viên so sánh số liệu đơn vị khách hàng với đơn vị khác ngành tiêu chung ngành, tính tốn phân tích hệ thống tỉ suất để từ đánh giá tính hợp lý số liệu mà khách hàng cung cấp Tuy nhiên, thủ tục phân tích PNT sử dụng kiểm tốn hạn chế mặt thơng tin số liệu ngành, trình độ kiểm tốn viên chi phí kiểm tốn • Giải pháp hồn thiện Xuất phát từ thực tế trên, Cơng ty PNT cần hồn thiện thủ tục phân tích Bên cạnh việc tăng cường phân tích ngang tình hình hoạt động, kết kinh doanh khách hàng, PNT thuê thiết kế phần mềm giúp phân tích hệ thống tỉ suất Điều giúp giảm thời gian tính tốn, nâng cao hiệu thủ tục phân tích q trình kiểm tốn Khi đó, thay tốn thời gian kiểm tra chi tiết cho tất khoản mục, kiểm tốn viên thu gọn quy mô mẫu khoản mục mà kết phân tích cho thấy biến động hợp lý, tập trung kiểm toán khoản mục mà kết phân tích cho thấy bất thường, tiềm ẩn khả sai phạm Việc thực kiểm tra chi tiết giai đoạn thực kiểm tốn: • Những vấn đề tồn tại: Trong giai đoạn thực kiểm tốn, khoản mục TSCĐ đánh giá trọng yếu nên việc thực kiểm tra chi tiết thực 100% chứng từ, sổ sách nghiệp vụ tăng, giảm TSCĐ Việc lựa chọn 100% chứng từ, sổ sách Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán để kiểm tra cung cấp cho KTV số lượng chứng kiểm toán đầy đủ Tuy nhiên, khách hàng mà Công ty PNT thực kiểm tốn thường có quy mơ nhỏ, việc kiểm tra 100% chứng từ, sổ sách thực dễ dàng đem lại hiệu cao Còn với khách hàng quy mô lớn, nghiệp vụ liên quan đến khoản mục TSCĐ nhiều,việc kiểm tra 100% chứng từ, sổ sách khó thực hiên đơi mang lại hiệu khơng cao • Giải pháp hồn thiện: Với khách hàng có quy mơ lớn, KTV khơng thể kiểm tra tồn chứng từ, sổ sách có liên quan tới chu trình TSCĐ, KTV cần sử dụng phương pháp chọn mẫu để chọn mẫu đại diện cho tổng thể đối tượng nghiên cứu Để có mẫu đại diện, Cơng ty cần áp dụng phương pháp chọn mẫu khoa học hợp lý Sau số phương pháp chọn mẫu áp dụng Cơng ty kiểm tốn lớn, dựa vào đặc điểm quy mô khách hàng, Công ty PNT lựa chọn phương pháp phù hợp để tiến hành chọn mẫu kiểm toán: Chọn mẫu phát hiện: Phương pháp chọn mẫu phát phương pháp thường sử dụng để đảm bảo sai sót trọng yếu khơng tồn Các kỹ thuật sử dụng để chọn mẫu phát bao gồm: - Kỹ thuật CMA (Cumulative Monetary Amount) - Kỹ thuật phân tầng (Two strata-TS) - Kỹ thuật chọn số lớn (Cell Sampling) Kỹ thuật CMA: Kỹ thuật áp dụng để kiểm tra tài khoản có nghiệp vụ phản ánh giá trị tiền tệ Theo phương pháp này, tất nghiệp vụ số dư tài khoản có khả chọn Số mẫu kiểm tra xác định theo cơng thức: J = MP/R Trong đó: J Nguyễn Tiến Phong N = Pop./J : Bước chọn mẫu (Jump Interval) Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành MP Khoa kế toán : Mức trọng yếu chi tiết (Monetary Precision) (bằng 80 – 90% mức độ trọng yếu) R : Chỉ số độ tin cậy (Rellability Factor) Pop : Số dư TK cần kiểm tra (Population) N : Số mẫu cần kiểm tra (Number of samples) Kỹ thuật phân tầng: Kỹ thuật chọn mẫu phân tầng kỹ thuật phân bổ mẫu chọn theo phần tổng số nghiệp vụ phát sinh, dựa số lượng mẫu chọn Khi sử dụng kỹ thuật này, số dư chọn mẫu tổng thể xác định tổng nhóm nghiệp vụ phân tầng (tách khỏi số dư chung toàn bộ) Tổng số mẫu tầng nghiệp vụ tổng số mẫu chọn số dư tài khoản đó, xác định theo cơng thức N = Pop./J Phương pháp phân tầng thông dụng áp dụng kỹ thuật chọn toàn nghiệp vụ có giá trị lớn bước chọn mẫu (J) Nếu số mẫu chọn số mẫu cần phải chọn số nghiệp vụ lại phân làm hai tầng Mỗi tầng chọn ½ số mẫu cịn lại chưa chọn Kỹ thuật chọn số lớn: Kỹ thuật sử dụng để kiểm tra tài khoản có số dư nợ có nhiều nghiệp vụ phát sinh lớn Sử dụng kỹ thuật này, tất nghiệp vụ có giá trị lớn lần bước chọn mẫu (J) chọn để kiểm tra Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành Khoa kế toán 10 KẾT LUẬN Tăng cường hoạt động nâng cao chất lượng cơng tác kế tốn – kiểm tốn ln nước giới coi trọng tầm quan trọng cần thiết kế toán – kiểm toán Năm 2006, Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 tổ chức Thương mại Quốc tế, vai trị kế tốn kiểm tốn trở nên quan trọng Kiểm tốn khơng quan trọng người sử dụng BCTC, doanh nghiệp mà việc nâng cao hiệu quản lý kinh tế tài quan chức nói riêng Nhà nước nói riêng Với chức nhiệm vụ mình, kiểm tốn chiếm vị trí quan trọng việc tạo niềm tin cho người quan tâm, làm lành mạnh hố thơng tin tài chính, góp phân hướng dẫn nghiệp vụ củng cố nếp hoạt động tài từ nâng cao hiệu lực quản lý TSCĐ khoản mục quan trọng BCTC doanh nghiệp Do đó, việc thực kiểm toán khoản mục cách hợp lý góp phần làm tăng thêm giá trị Báo cáo kiểm tốn giảm thiểu rủi ro tranh chấp xảy Đồng thời, cung cấp thông tin cần thiết cho người sử dụng để họ đưa định kinh doanh đắn, hiệu mối quan hệ kinh tế doanh nghiệp Trong thời gian học tập trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân thời gian thực tập Công ty Kiểm tốn Quốc tế PNT, em có cách nhìn tồn diện kiểm tốn BCTC nói chung kiểm tốn TSCĐ nói riêng Từ đó, em rút học kinh nghiệm đề xuất số giải pháp nhằm hồn thiện quy trình kiểm tốn TSCĐ kiểm tốn BCTC tai Cơng ty PNT Một lần nữa, em xin chân thành cảm ơn cô giáo Tạ Thu Trang hướng dẫn, bảo tận tình cho em hồn thành chun đề thực tập chuyên ngành Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban lãnh đạo lãnh đạo anh, chị Cơng ty Kiểm tốn Tư vấn Tài PNT giúp đỡ, tạo điều kiện cho em thực tập tích luỹ kinh nghiệm Công ty Em xin chân thành cảm ơn! Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B Chuyên đề thực tập chuyên ngành 11 Khoa kế toán TÀI LIỆU THAM KHẢO Giáo trình Kiểm tốn tài – GS.TS Nguyễn Quang Quynh – NXB Tài chính, 2006 Giáo trình Lý thuyết kiểm toán – GS.TS Nguyễn Quang Quynh – NXB Tài chính, 2006 Hệ thống Chuẩn mực kiểm tốn Việt Nam – Bộ Tài – NXB Tài Hệ thống Chuẩn mực kế tốn Việt Nam – Bộ Tài – NXB Tài Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC ngày 12 tháng 12 năm 2003 việc Ban lãnh đạo hành Chế độ quản lý, sử dụng trích khấu hao tài sản cố định Quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 03 năm 2006 việc Ban lãnh đạo hành Chế độ kế toán doanh nghiệp Các tài liệu nội Công ty kiểm toán Quốc tế PNT Nguyễn Tiến Phong Lớp Kiểm toán 46B ... kế toán kiểm tốn, vừa đảm bảo tiết kiệm chi phí kiểm toán đặc biệt kiểm toán thực nhanh chóng tiết kiệm chi phí có hợp tác khách hàng kiểm toán 3.2 Nhận xét quy trình kiểm tốn TSCĐ kiểm tốn BCTC. .. ý kiến cuối phải sốt xét ba cấp: kiểm tốn viên chính, trưởng phịng kiểm tốn Ban Giám đốc 3.3 Kiến nghị giải pháp Sự cần thiết phải hồn thiện quy trình kiểm tốn tài sản cố định Công ty PNT: Do. .. tài sản cố định khấu hao tài sản cố định không phức tạp Mặt khác, trình độ lực đội ngũ kế tốn khách hàng cịn hạn chế nên Công ty PNT thường chọn mẫu 100% kiểm toán nghiệp vụ tăng (giảm) tài sản