CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG READING COMPREHENSION CHO HỌC SINH LỚP 12

CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG READING COMPREHENSION CHO HỌC SINH LỚP 12 có thể giúp các em tiếp cận với các bài đọc trong chương trình tiếng Anh một cách dễ dàng, khoa học và tích cực hơn, đồng thời giúp các em nâng cao kỹ năng đọc hiểu của mình.

MỤC LỤC PHẦN I - MỞ ĐẦU

2 Cơ sở thực tiễn Trang 7

3 Thực trạng của vấn đề Trang 73.1 Thuận lợi Trang 73.2 Khó khăn Trang 7

4 Nội dung cần giải quyết Trang 94.1 Phương pháp tiến hành Trang 94.2 Phân tích kết quả điều tra Trang 9

5 Biện pháp giải quyết Trang 105.1 Hướng học sinh tìm hiểu về kỹ năng đọc hiểu Trang 125.1.1 Đọc to và đọc thầm Trang 125.1.2 Đọc phân tích và đọc tổng hợp Trang 125.1.3 Một số thủ thuật khai thác bài đọc hiểu trong sách giáo khoa

Tiếng Anh 12 để phát triển các kỹ năng Reading Comprehension

cho học sinh Trang 155.2 Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực Trang 195.3 Tiến trình của bài dạy kỹ năng đọc hiểu Trang 205.3.1 Các hoạt động trước khi đọc (Pre-reading) Trang 215.3.2 Các hoạt động trong khi đọc (While-reading) Trang 23

5.3.3 Các hoạt động sau khi đọc (Post-reading) Trang 275.4 Giáo án minh họa Trang 29

6 Kết quả chuyển biến của đối tượng Trang 34

7 Khả năng ứng dụng, triển khai kết quả của sáng kiến

kinh nghiệm Trang 35

PHẦN III - KẾT LUẬN

1 Tóm lược giải pháp Trang 37

2 Phạm vi đối tượng áp dụng Trang 37

3 Những kiến nghị, đề xuất Trang 38

PHỤ LỤC Trang 41

PHẦN I - MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Khi nhắc tới tiếng Anh, người ta nghĩ ngay đó là ngôn ngữ toàn cầu: là ngônngữ chính thức của hơn 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, là ngôn ngữ chính thức của

EU và là ngôn ngữ thứ 3 được nhiều người sử dụng nhất chỉ sau tiếng Trung Quốc

và Tây Ban Nha Trong các sự kiện quốc tế, các tổ chức toàn cầu, cũng mặc địnhcoi tiếng Anh là ngôn ngữ giao tiếp Ngoài ra, tiếng Anh được hơn 400 triệu ngườitrên toàn thế giới dùng làm tiếng mẹ đẻ, hơn 1 tỷ người dùng tiếng Anh là ngôn ngữthứ hai (theo Wikipedia), những quốc gia phát triển có thu nhập đầu người cao nhấttrên thế giới đều sử dụng thành thạo tiếng Anh, hoặc được sử dụng phổ biến, đượcdạy là môn học trong trường Hiểu được điều đó, nên hệ thống giáo dục của ViệtNam đã đưa tiếng Anh là môn học bắt buộc trên ghế nhà trường từ những năm tiểuhọc Vì tầm quan trọng của nó trong cuộc sống của chúng ta nên việc học tiếng Anhtrong nhà trường phổ thông và cho nhu cầu của xã hội là rất quan trọng đối với họcsinh, đặc biệt đối với học sinh trung học phổ thông, là đối tượng sắp bước ra cuộcsống độc lập tự chủ như một công dân trưởng thành Và khi tiếng Anh đã khẳngđịnh vai trò và tầm quan trọng của nó trong các trường học và các cấp học, thì việcnâng cao chất lượng dạy và học là rất quan trọng Vì vậy, làm thế nào để nâng caođược hiệu quả của việc dạy và học là một nhu cầu thiết yếu không chỉ đối với ngườihọc mà đặc biệt là đối với người đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Tiếng Anh

Chúng ta đều biết rằng học Tiếng Anh đơn thuần chỉ là học một ngôn ngữ.Muốn sử dụng thành thạo ngôn ngữ đó thì người học phải rèn luyện bốn kỹ năng cơbản: Nghe, Nói, Đọc và Viết Đặc biệt kỹ năng đọc hiểu (Reading Comprehension)

là một trong nhưng kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoạingữ, nó quyết định xem người học có hiểu nội dung của bài hay không Kỹ năngđọc được xem là một kỹ năng khó, vì vậy để cải thiện từng bước về vấn đề này đòihỏi sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy Trong mộttiết học kỹ năng đọc giáo viên không chỉ đơn thuần giúp học sinh hiểu được ngữliệu trong mỗi đoạn văn mà còn phải biết vận dụng một cách linh hoạt các thủ thuật

sao cho phù hợp với nội dung cụ thể của từng bài để gây hứng thú cho học sinh vàtạo ra những hoạt động luyện tập giúp học sinh thực hành tốt hơn

Qua quá trình quan sát và giảng dạy, tôi nhận thấy rằng các học sinh thích họcTiếng Anh, nhưng vẫn có không ít học sinh không thích học môn này, các em tiếp cậnbài đọc hiểu một cách khó khăn Điều này dẫn đến các em dễ dàng chán nản trongviệc học, kết quả học tập không cao Với vai trò của của một giáo viên giảng dạy bộmôn, tôi cảm thấy mình có trách nhiệm phải suy nghĩ biện pháp để giúp các em thayđổi thái độ học tập, có cái nhìn đúng đắn hơn và hứng thú hơn đối với việc học TiếngAnh nhằm góp phần thiết thực trong việc nâng cao chất lượng dạy học

Với những lí do trên, tôi đã nghiên cứu đề tài "CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO

KỸ NĂNG READING COMPREHENSION CHO HỌC SINH LỚP 12" để có thể

giúp các em tiếp cận với các bài đọc trong chương trình tiếng Anh một cách dễ dàng,khoa học và tích cực hơn, đồng thời giúp các em nâng cao kỹ năng đọc hiểu của mình

- Thông qua các kỹ năng đọc các em có thể phát triển toàn diện cả bốn kỹ năng,nhằm nâng cao chất lượng trong việc học ngoại ngữ Từ đó, giúp nâng cao chấtlượng dạy và học trong nhà trường

- Khắc sâu trí nhớ học sinh thông qua các bài tập thực hành và liên hệ thực tế

3 Lịch sử vấn đề

Từ trước đến nay, các tiết dạy đọc hiểu thường khá nặng nề và nhàm chán đối với

cả giáo viên và học sinh, dẫn đến lớp học thường khá “trầm” Học sinh thụ động tiếpcận bài và chủ yếu là nghe giáo viên giải thích đáp án Kết quả là sau tiết học, học

sinh hiểu bài “lơ mơ”, kiến thức và năng lực ngôn ngữ không được cải thiện nhiều Vìthế, vấn đề dạy kỹ năng Reading Comprehension đã được một số giáo viên ở cáctrường trung học cơ sở, phổ thông tìm hiểu và áp dụng ở một khía cạnh nào đó Sauđây là một số đề tài về vấn đề dạy kỹ năng đọc hiểu:

- Sáng kiến kinh nghiệm “Designing some kinds of extensive reading texts to help grade 10 students at Nguyen Binh Khiem High School for the Gifted improve their reading skills” của Lê Viết Hà đã nêu được bản chất của việc đọc và tầm quan

trọng của kỹ năng đọc Tiếng Anh

- Đề tài “Phương pháp đọc hiệu quả môn Tiếng Anh” được thực hiện bởi giáo

viên trường THCS Thị trấn Cẩm Xuyên đã hướng học sinh phân biệt được những

kỹ năng đọc cơ bản được sử dụng trong việc dạy - học ngoại ngữ: đọc to và đọcthầm, đọc phân tích và đọc tổng hợp

- Sáng kiến kinh nghiệm “Phương pháp giảng dạy Reading đạt hiệu quả” được

áp dụng cho việc giảng dạy bài đọc hiểu lớp 12 đã nêu lên một số hoạt động đểluyện tập phát triển kỹ năng đọc hiểu được tiến hành theo ba giai đoạn đối vớichương trình Tiếng Anh cấp trung học phổ thông

- Trong Báo cáo nghiên cứu khoa học “Nghiên cứu về khó khăn của học sinh trung học phổ thông khi học đọc hiểu theo đường hướng giao tiếp với sách tiếng anh 12 thực trạng và giải pháp” đã đề cập đến khái niệm về đọc hiểu

Mặc dù các đề tài này chỉ nêu lên một vài khía cạnh của việc dạy kỹ năng đọcnhưng đây là cơ sở lý thuyết quan trọng để từ đó tôi tiến hành nghiên cứu và ápdụng cho học sinh lớp 12 nơi tôi công tác

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Tìm hiểu thực tế giảng dạy bộ môn, tình hình học tập của học sinh, tính tíchcực của học sinh khi được học theo phương pháp này

- Các bài đọc trong chương trình Tiếng Anh lớp 12

- Vì tính giới hạn của đề tài, nên tôi chỉ đề cập các biện pháp nhằm nâng cao

kỹ năng Reading Comprehension cho học sinh lớp 12

PHẦN II - NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Theo quan điểm của một số chuyên gia như Colvin & Root (1981), Havernson

& Haynes (1982), Mc Gee (1977), Thornis (1980)… Người giáo viên dạy TiếngAnh cần chú ý đến các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc dạy đọc và đọchiểu đó là những khả năng như: khả năng tập trung của học sinh, khả năng đọc hiểulời hướng dẫn, khả năng đọc một mình và đọc với người khác, khả năng quan hệvới những người bạn cùng học, khả năng nhận ra ý tưởng do tranh thể hiện,… Cáckhả năng này có thể đạt được trong quá trình rèn luyện trong các hoạt động đọc

1.1 Thế nào là đọc hiểu?

Theo Williams (trích trong McDonough and Shaw [8:102]) đọc hiểu là quá trình

tìm kiếm những thông tin tổng quát từ một văn bản; tìm kiếm những thông tin cụ

thể từ một văn bản; hay đọc để tìm kiếm sự lý thú Trong khi đó, Nunan [10:68] lại

cho rằng đọc hiểu là một quá trình mà người đọc kết hợp thông tin từ một văn bảnvới kiến thức nền của mình để hiểu được vấn đề Như vậy, có thể nói rằng đọc hiểu

là quá trình người đọc dùng kiến thức nền của mình để giải mã những thông tin từmột văn bản nhằm hiểu được vấn đề có trong văn bản đó

1.2 Bản chất của việc dạy kỹ năng đọc hiểu

Yêu cầu của việc dạy và học trong trường phổ thông hiện nay đối với ngôn ngữnày không chỉ dừng lại ở một kỹ năng đơn lẻ nào mà là song song đồng thời pháttriển bốn kỹ năng: Nghe - Nói - Đọc - Viết Có rất nhiều phương pháp dạy và họccác kỹ năng tiếng Anh trong nhà trường đã được áp dụng, tuy nhiên, đọc hiểu vẫnluôn là một kỹ năng khó truyền đạt đến học sinh một cách hiệu quả bởi rất khó duytrì được sự hứng thú của học sinh trong suốt một tiết học dài, đặc biệt là khi các emluôn có thói quen dừng lại ở việc hiểu nghĩa của từ hơn là đi sâu hơn để hiểu thôngđiệp hoặc kiến thức được truyền tải qua mỗi nội dung bài đọc

Trong một tiết dạy đọc hiểu, giáo viên không chỉ đơn thuần giúp học sinh hiểuđược ngữ liệu trong mỗi đoạn văn mà còn phải biết vận dụng một cách linh hoạt cácthủ thuật sao cho phù hợp với nội dung cụ thể của từng bài đọc để gây hứng thú chohọc sinh và tạo ra những hoạt động luyện tập giúp học sinh thực hành tốt hơn

Vậy để việc dạy đọc một bài khóa Tiếng Anh có hiệu quả, giáo viên cần phảichú ý đến nhiều đối tượng học sinh để từ đó đưa ra những biện pháp giúp đỡ họcsinh yếu kém, kích thích được sự sáng tạo, năng động ở học sinh khá giỏi làm saocho tiết học đọc trở nên sống động, lôi cuốn Giáo viên cần biết kết hợp các kỹ năngnói, viết một các hợp lý trong tiết dạy đọc để học sinh có thể phát biểu những ýkiến, quan điểm, nhận xét của mình về đoạn văn đọc hiểu.

1.3 Mục đích của việc dạy kỹ năng đọc hiểu

Đọc hiểu giúp học sinh củng cố và khắc sâu kiến thức đã học, bên cạnh đó cũnggiúp các em hiểu biết thêm về những kiến thức xã hội, về văn hóa, thể thao, củacác nước trên thế giới Đọc hiểu còn rèn luyện cho học sinh các năng lực hoạt độngtrí tuệ để có cơ sở tiếp thu dễ dàng các môn học khác ở trường phổ thông Mở rộngkhả năng ứng dụng kiến thức vào thực tế, giúp các em có ý thức tự giác cao và tưduy tốt mọi vấn đề một cách chủ động trong nhiều tình huống khác nhau

Mục đích của việc dạy đọc là giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc hiểu, có khảnăng đọc hiểu sách, báo, tài liệu bằng tiếng Anh với những nội dung phù hợp vớitrình độ và lứa tuổi của học sinh, giúp học sinh có điều kiện thu nhận thông tin,nâng cao trình độ tiếng Anh nhằm mục đích biến tiếng Anh thành ngôn ngữ củachính bản thân mình trong giao tiếp, sử dụng nó như một chiếc chìa khoá vàng mở

ra kho tàng tri thức quí báu vô tận của nhân loại

Nhưng trên thực tế, để thực hiện một bài đọc hiểu theo đúng nghĩa của nó thìcòn có những khó khăn nhất định Vậy mỗi người giáo viên chúng ta phải tổ chứcmột tiết dạy đọc hiểu như thế nào để các em không cảm thấy nhàm chán, mà tíchcực, chủ động, sáng tạo tiếp nhận kiến thức, thực hành luyện tập ngay với thầy cô,bạn bè, tạo môi trường tiếng Anh ngày càng tốt để các em tự tin, hứng thú học vàtiết dạy đạt hiệu quả cao

2 Cơ sở thực tiễn

Mặc dù tiếng Anh đã trở thành môn học chính thức ở trong trường học, nhưngviệc phát huy lợi ích của nó vẫn chưa được quan tâm nhiều, chưa thu hút được sựđam mê học tập của học sinh, điều này càng được thể hiện rõ trong các giờ dạy kỹnăng đọc môn Tiếng Anh Học sinh luôn tìm cách lẩn tránh việc phải đọc các bài

văn dài với những dòng chữ dày đặc từ mới Mặt khác, học sinh chỉ quan tâm đếnnghĩa của từ mà không đi sâu tìm hiểu nội dung của bài đọc, kết quả các em khôngthể trả lời hoàn chỉnh các câu hỏi về bài đọc Trong các bài kiểm tra và bài thi, họcsinh thường bỏ qua hoặc làm sai phần đoạn văn đọc hiểu Chất lượng dạy học vì thếgiảm xuống, không đáp ứng được yêu cầu mà mình đã đặt ra Chính vì vậy, giáoviên đóng vai trò chủ đạo dạy như thế nào để vừa đáp ứng được yêu cầu thực tế,vừa nâng cao chất lượng học tập của các em.

3 Thực trạng của vấn đề

3.1 Thuận lợi

- Hiện nay chương trình sách giáo khoa và phương pháp giảng dạy được đổi mớiphù hợp với lứa tuổi và yêu cầu giáo dục trong thời kỳ đổi mới Bên cạnh đó, gia đìnhcác em luôn tạo điều kiện thuận lợi để cho việc học tập của học sinh được tốt

- Nội dung dạy học môn Tiếng Anh được lựa chọn và trình bày theo hệ thốngchủ điểm, vừa đảm bảo tính giao tiếp cao, vừa đảm bảo tính cơ bản, hiện đại củangôn ngữ Kiến thức ngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp được giới thiệuthông qua các chủ đề của các bài đọc hiểu Giáo viên có cập nhật kiến thức, phươngpháp giảng dạy phù hợp với yêu cầu hiện nay

- Xã hội đã có cách nhìn nhận khách quan và tích cực đối với môn học này Hơnnữa, trong những năm gần đây, môn Tiếng Anh đã trở thành môn thi tốt nghiệp cũngnhư thi vào các trường cao đẳng, đại học Vì vậy, động lực và điều kiện học tậpđược chú trọng hơn

3.2 Khó khăn

- Các em thường đọc và cố gắng dịch từng từ một, chú ý quá nhiều đến nhữngchi tiết nhỏ dẫn đến các em thường bị mất các ý chính Khối lượng tích lũy từ vựngcực kỳ ít ỏi nên các em luôn gặp khó khăn trong việc nắm bắt ý chính của bài

- Đa số các em còn chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học TiếngAnh trong thời kỳ hội nhập, do đó các em không chủ động, tích cực trong học tập

Ý thức tự học, tự bồi dưỡng, rèn luyện còn thấp

- Trình độ của các em học sinh trong lớp khá chênh lệch nhau, chỉ có một vàihọc sinh hoạt động tích cực, có nhiều em tỏ ra rất căng thẳng và không có hứng thú

học tập, chỉ một vài em khá giỏi hoặc một vài em đã tham khảo sách hướng dẫn họctốt ở nhà là tham gia xây dựng bài

- Tài liệu tham khảo, nâng cao phục vụ cho tiết dạy còn ít, đây là một điều kiệnthiệt thòi cho học sinh và giáo viên

- Bên cạnh đó, còn có những gia đình chưa quan tâm sâu sắc đến quá trình họctập của các em Nhận thức của học sinh vì thế cũng chưa cao

4 Nội dung cần giải quyết

4.1 Phương pháp tiến hành

Để nghiên cứu và thực hiện đề tài này tôi đã tiến hành các phương pháp như sau:

- Nghiên cứu từ các tài liệu giảng dạy, các tài liệu sưu tầm

- Học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp và kinh nghiệm của bản thân trongquá trình giảng dạy

- Quan sát sự tiếp thu kiến thức của học sinh trong quá trình giảng dạy

- Lấy ý kiến phản hồi từ học sinh (phát phiếu điều tra khảo sát)

- Dựa vào kết quả đạt được, rút kinh nghiệm

- Nghiên cứu, phân tích kết quả bài kiểm tra của học sinh khối lớp mình dạy (kể

cả kiểm tra thường xuyên, định kỳ)

4.2 Phân tích kết quả điều tra

Để tìm hiểu về các biện pháp nâng cao kỹ năng Reading Comprehension (đọchiểu) cho học sinh lớp 12, trước khi áp dụng đề tài, tôi đã tiến hành phát phiếu khảosát đối với học sinh các lớp 12A1 (41 học sinh) và 12A2 (42 học sinh) nơi tôi giảngdạy như sau:

Kết quả thu được như sau:

1 Em có thích học kỹ năng Reading

Comprehension (đọc hiểu) hay không? (37,3%)31/83 (56,6%)47/83

- Bình thường

- Không thích cũng không ghét

2 Em có biết cách để trả lời các dạng

câu hỏi trong bài Reading

Comprehension không?

34/83(40,96%)

49/83(59,04%)

- Tùy dạng câu hỏi, câu dễthì làm được

- Có, trừ câu khó + main idea

3 Em nhận thấy các bài tập Reading

Comprehension trong sách giáo khoa

có phù hợp với năng lực của các em

hay không?

63/83(75,9%)

20/83(24,1%)

- Tùy bài khó hay dễ

- Một số câu dễ, một số câu khá khó

- Quá dài

4 Em có hoàn thành các bài tập đọc

theo đúng thời gian ấn định của giáo

viên hay không?

45/83(54,2%)

38/83(45,8%)

- Một số bài khó thì khôngkịp

- Lúc đúng thời gian, lúc không

5 Những khó khăn của em khi làm bài tập Reading Comprehension là gì?

- Quên từ vựng, không dịch được, không hiểu câu hỏi, không biết trả lời câu hỏi

- Từ vựng nghèo nàn, không thể hiểu bài đọc, không biết chủ đề đoạn văn

- Bài đọc khó, không biết dịch bài và câu hỏi; câu hỏi khó

- Không trả lời được câu hỏi ý chính của đoạn văn

- Chưa nắm rõ nội dung bài đọc; không dịch được đoạn văn,

Từ kết quả khảo sát, tôi nhận thấy được rằng, phần lớn các em học sinh khôngthích học kỹ năng Reading Comprehension (56,6%), cũng có một số trường hợp chưathật sự thích học kỹ năng này “không thích cũng không ghét” Đa số học sinh khôngbiết cách để trả lời các dạng câu hỏi trong bài đọc hiểu, một số em thì biết cách trả lời,nhưng “tùy dạng câu hỏi” Bên cạnh đó, cũng không ít học sinh nhận thấy các bài tậpđọc hiểu trong sách giáo khoa có một số câu thì “khá khó”, một số bài tập đọc hiểu thì

“quá dài” Đồng thời, một số học sinh thì cho rằng đối với những bài tập đọc hiểu khóthì các em không thể nào hoàn thành đúng theo thời gian ấn định của giáo viên Nhiềuhọc sinh gặp phải những khó khăn khi làm bài tập đọc hiểu đó là không biết dịch bài vàcâu hỏi, không hiểu câu hỏi, không hiểu chủ đề đoạn văn, từ vựng nghèo nàn,

Xuất phát từ những nguyên nhân trên, đây chính là động lực giúp tôi thực hiện

đề tài sáng kiến kinh nghiệm này

5 Biện pháp giải quyết

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm này nhằm đưa ra giải pháp giảng dạy hiệu quả,tích cực phù hợp với từng bài, từng đối tượng học sinh kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng

Anh trung học phổ thông nói riêng kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh nói chung: dạy

kỹ năng đọc hiểu với khung ba giai đoạn Mỗi giai đoạn dạy đọc có mục đích khácnhau nên giáo viên cần sử dụng các loại thủ thuật khác nhau và phù hợp với họcsinh của mình nhằm đạt được hiệu quả giảng dạy cao nhất

- Về phía giáo viên:

+ Xác định mục tiêu tiết dạy; lựa chọn phương pháp, thủ thuật thích hợp áp dụngvào tiết dạy; giáo án, đồ dùng dạy học cần thiết Phân bổ thời gian hợp lý cho tiết dạy,điều này hết sức quan trọng vì nếu phân bố thời gian không hợp lý sẽ "cháy giáo án"nên không nhấn mạnh được vào trọng tâm của bài Trước khi dạy bài đọc hiểu, nênnhắc học sinh về chủ đề bài đọc sẽ học và yêu cầu các em tìm hiểu những thông tin

về chủ đề đó Điều này sẽ giúp học sinh có sự chuẩn bị về nội dung chủ đề bài học.+ Về phần từ mới, không bắt buộc các em phải tra từ điển ở nhà mà chỉ yêu cầuđọc trước bài để nắm được chủ đề chính của bài là gì Điều đó sẽ giúp các em tiếpthu bài đọc tốt hơn và bài dạy của giáo viên sẽ bớt "nặng" hơn vì có sự chủ động,hợp tác tích cực của học sinh

+ Tìm tòi, học hỏi, thiết kế ra nhiều dạng hoạt động phong phú trong suốt tiếthọc, trong đó có các phương pháp giới thiệu từ vựng nhằm giúp học sinh tìm thấyniềm hứng thú trong học tập mà không cảm thấy nhàm chán, mệt mỏi

+ Đưa ra một số câu hỏi gợi mở hoặc các câu đoán trước khi đọc

+ Đưa ra các dạng bài tập phù hợp với các bước (while-reading / post-reading).+ Khắc sâu trí nhớ học sinh thông qua các bài tập thực hành và liên hệ thực tế.+ Tích cực áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy để gây hứng thú cho họcsinh

- Về phía học sinh:

+ Luôn luyện tập, thực hành các kỹ năng, chuẩn bị kĩ bài trước khi đến lớp.+ Tìm kiếm các thông tin liên quan đến chủ đề bài học theo yêu cầu của giáo viên.+ Tích cực tham gia vào quá trình học, chủ động chiếm lĩnh tri thức

+ Tích cực tìm tòi đọc thêm các tài liệu bằng tiếng Anh

5.1 Hướng học sinh tìm hiểu về kỹ năng đọc hiểu

Để giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc có hiệu quả, trước hết giáo viên cầngiúp học sinh phân biệt được những kỹ năng đọc cơ bản được sử dụng trong việcdạy - học ngoại ngữ

5.1.1 Đọc to và đọc thầm

- Đọc to/ đọc thành tiếng (Reading aloud/ Oral reading): Đôi khi trong lớp học,

giáo viên có thể yêu cầu học sinh đọc to một đoạn văn trong bài đọc hiểu với mụcđích truyền đạt lại thông tin người khác đã viết ra Trong dạy - học ngoại ngữ, kỹnăng này thường chỉ giúp học sinh rèn luyện cách phát âm và được sử dụng như làmột cách để giúp học sinh tập trung hơn vào một trích đoạn nhất định trong bài đọc.Tuy nhiên, đây không phải là hoạt động chính để luyện tập kỹ năng đọc hiểu và nếuđược sử dụng quá nhiều dễ gây ra tình trạng mất tập trung cho các học sinh kháctrong khi một học sinh được yêu cầu đọc to

- Đọc thầm (Silent reading): Với mục đích đọc để hiểu, đọc để nắm bắt và nhận

biết thông tin Tôi nghĩ rằng cách đọc mang lại hiệu quả mà hầu hết chúng tathường áp dụng là đọc thầm Khi đọc, mỗi người sẽ đọc theo tốc độ riêng của mình,nếu gặp chỗ nào chưa hiểu có thể đọc đi, đọc lại

Theo Brown (2001), đọc thầm có thể chia thành hai loại là “đọc sâu” (intensivereading) và “đọc rộng” (extensive reading)

“Đọc sâu” (intensive reading) là hoạt động thường được sử dụng trong môi trường

lớp học, nhằm giúp học sinh chú trọng hơn đến các chi tiết liên quan ngôn ngữ học(linguistic) và ngữ nghĩa học (sementic) nhằm tìm hiểu nội dung (content) bài đọc

“Đọc rộng” (extensive reading) thường giúp học sinh “giải quyết” các bài đọc dài

hơn Các hoạt động đọc hiểu bên ngoài lớp học mà sinh viên có thể sử dụng kỹ năngđọc lướt để lấy ý chính (skimming), đọc để lấy thông tin cần thiết (scanning) hoặc

để tìm ra ý nghĩa chung nhất (global meaning) từ các bài đọc dài đều có thể xem làhình thức “đọc rộng”

5.1.2 Đọc phân tích và đọc tổng hợp

Theo Hammer (2007) kỹ năng đọc hiểu được chia thành ba loại:

* Đọc để lấy ý chính (Skimming) Khi sử dụng kỹ năng này, học sinh chỉ cần

đọc lướt qua toàn bộ bài đọc để nắm được ý chính và nội dung bao quát của bài đọc

Khi nào cần dùng kỹ năng Skimming? Skimming giúp các em đọc được nộidung chính cũng như quan điểm mà tác giả muốn nếu lên trong từng đoạn, xem tácgiả đang phản đối, đồng tình hay trung lập, nắm bắt được những thông tin quantrọng qua đó quyết định được bạn nên đi sâu vào đọc đoạn đó hay không

Các bước để thực hiện Skimming?

+ Đầu tiên hãy đọc chủ chủ đề (title) của bài Đây là phần tóm gọn ngắn nhất

nội dung của bài

+ Đọc đoạn giới thiệu hoặc khái quát

+ Đọc trọn đoạn đầu của bài khóa

+ Đọc các câu phụ đề (nếu có) và tìm mối tương quan giũa chúng

+ Đọc câu đầu tiên của các đoạn còn lại Ý chính của mỗi đoạn thường nằm ởcâu đầu tiên Nếu như tác giả bắt đầu bằng một câu hỏi, một lời dẫn, thì ý chính cóthể sẽ nằm ở cuối câu

+ Đọc sâu hơn vào bài khóa, chú ý những từ đầu mối trả lời các câu hỏi who, what, which, where, when, why; những từ quan trọng trong đoạn văn các em nên

nắm bắt thường được ẩn nấp dưới dạng danh từ, số từ, các từ được in đậm hay viết

hoa; tính từ số lượng (best, most, worst, ) Người đọc cần nắm được logic trình bày của bài bằng cách dựa vào các marking words (từ dấu hiệu) như: because, firstly, secondly, finally, but, then, includes và những từ chỉ thời gian khác Những từ này

sẽ giúp cho người đọc nhanh chóng nhận ra đoạn văn được trình bày theo cáchnào: listing (liệt kê), comparison - contrast (so sánh - đối lập), time-order (theo thứ

tự thời gian), và cause - effect (nguyên nhân - kết quả)

+ Đọc từ trên xuống dưới và từ trái qua phải với một tốc độ nhanh Đây là đọc lấy ý nên các em không nên bỏ qua bất cứ đoạn nào của bài để “lướt” cho nhanh vì

như vậy sẽ rất dễ bị mất ý

+ Đọc toàn bộ đoạn cuối

* Đọc để lấy thông tin cần thiết (Scanning) Với kỹ năng này, học sinh không

cần đọc từng chữ hay từng dòng mà chỉ cần “quét” (scan) qua bài đọc một cách

nhanh chóng để tìm thông tin cần thiết phục vụ cho mục đích của mình Scanningđược áp dụng cho các dạng bài như True - False - Not given, Multiple choices,Complete the summary,

Khi nào cần dùng kỹ năng Scanning? Scanning thường được sử dụng khi tìm

kiếm các dữ liệu như tên riêng, ngày, thông số, hoặc các từ khóa mà không cần đọc

và hiểu được các phần khác của bài đọc

Các bước trong Scanning là gì?

+ Phân tích cách tổ chức bài khóa trước khi bắt đầu scanning

+ Luôn luôn phải định hình trong đầu xem bản thân đang tìm kiếm thông tin gì + Dự đoán xem các thông tin trong bài khóa ở dạng nào (số, tên riêng, ngàytháng, ) và có thể nằm ở đoạn nào Càng định hình được dữ liệu cụ thể, học sinhcàng đỡ mất thời gian

+ Cần xác định xem thông tin đó có trong đoạn nào của bài đọc theo trí nhớ cóđược sau phần skimming và “quét” một lượt để định vị chính xác vị trí của thông tincần tìm Thông tin có thể được sắp xếp theo vần hay theo thứ tự thời gian vì vậy các

em có thể căn cứ vào điều này để xác định dễ dàng hơn

+ Dừng lại trước thông tin cần tìm và đọc những câu có liên quan đến thông tin

đó để bắt gặp được điều mà tác giả đang muốn hỏi người đọc và trả lời câu hỏi Họcsinh cần thực sự chú ý vào các cấu trúc câu phức được dùng trong bài viết vì nó rất

dễ khiến các em bối rối và nhầm lẫn

+ Các em có thể đọc từ trên xuống dưới, hoặc theo đường chéo

* Đọc phân tích để hiểu nội dung chi tiết hoặc để nghiên cứu (reading for detailed comprehension) Khác với hai kỹ năng nói trên, kỹ năng này giúp học sinh

tập trung hơn vào từng chi tiết nhỏ của bài văn mà các em đang đọc

Tóm lại, mỗi khi đọc một bài văn tiếng Anh, những câu hỏi hữu ích mà sinhviên cần đặt ra dưới sự hướng dẫn của giáo viên là: Đọc để làm gì? (Why do youread?); Đọc như thế nào? (How to read?); Mục đích đạt được sau khi đọc là gì?(What aim after reading?)

Xét về mục đích của việc đọc thì đọc phân tích có những mục đích sau:

+ Đọc giải trí (Reading for pleasure)

+ Đọc lấy thông tin (Scanning for specific information).

+ Đọc lấy ý chính (Skimming for main idea)

+ Đọc phân tích để hiểu nội dung chi tiết hoặc để nghiên cứu

+ Đọc phân tích để học ngôn ngữ

5.1.3 Một số thủ thuật khai thác bài đọc hiểu trong sách giáo khoa Tiếng Anh 12

để phát triển các kỹ năng Reading Comprehension cho học sinh.

Nhìn chung, cuốn sách Tiếng Anh 12 hiện hành được biên soạn theo đườnghướng giao tiếp dựa trên việc giải quyết các nhiệm vụ học tập của người học (Task-Based Approach) Phần lớn các bài đọc (reading passage) có độ dài khoảng hơn 300

từ Một số bài đọc có chủ đề hấp dẫn thu hút, thúc đẩy tư duy và sự tò mò của họcsinh Các bài tập đọc hiểu (reading tasks) trong Tiếng Anh 12 đã được thiết kế với

nhiều dạng khác nhau như: trả lời câu hỏi, trắc nghiệm khách quan, đoán nghĩa của từ theo ngữ cảnh, cung cấp nghĩa tiếng Việt tương đương, điền từ, xác định câu đúng-sai, nối từ và nghĩa hoặc định nghĩa, tóm tắt ý chính, thảo luận Một số phần

đọc trong sách được thiết kế chưa phù hợp với nội dung, kiểu bài Tuy nhiên, cómột số bài đọc trong sách Tiếng Anh 12 hơi dài và nhiều từ ngữ khó nên đã cản trởviệc nắm bắt thông tin trong bài của học sinh Một số câu hỏi ở phần After you readyêu cầu rất cao so với vốn kiến thức và khả năng của phần lớn học sinh phổ thông

Từ những vấn đề trên, giáo viên cần điều chỉnh các bài tập đọc và thậm chí là cảcác bài đọc nhằm làm cho các bài tập đọc phù hợp hơn với khả năng và sở thích của

người học vì theo Lamie [7:4]: “Dù một sách có hay đến mức nào đi nữa thì nó sẽ không bao giờ hoàn hảo đối với mọi hoàn cảnh dạy và học Xét về một số mặt thì nó luôn luôn cần phải điều chỉnh, sửa đổi hoặc bổ sung ” McDonough và Shaw [8: 88- 97] cũng cho rằng: “giáo viên có thể sử dụng một số kỹ thuật như bổ sung, cắt bớt, thay thế, sửa đổi, đơn giản hóa hoặc thay đổi trật tự các bài tập nhằm tạo ra sự phù hợp giữa quá trình giảng dạy của người thầy với khả năng và cách học của học sinh”.

* Một số thủ thuật khai thác bài đọc hiểu trong sách giáo khoa Tiếng Anh 12

để rèn luyện và phát triển kỹ năng Reading Comprehension của học sinh.

+ Điều chỉnh giáo cụ trực quan, lời hướng dẫn, giải thích, bài tập, hoạt động,nhiệm vụ,…

+ Điều chỉnh bằng cách bỏ bớt (những nội dung quá xa rời thực tế địa phương),sắp xếp lại, thay thế, kết hợp, hoặc thêm vào,…

+ Kiểm tra kiến thức và rút kinh nghiệm: Đây là giai đoạn cũng rất quan trọngtrong quá trình mà chúng ta rèn luyện kỹ năng đọc cho các em, bởi lẽ nếu ta chỉ dạy

mà không kiểm tra thì ta sẽ không thể biết được sự tiếp thu kiến thức của học sinhđạt đến mức độ nào Việc rút kinh nghiệm sau mỗi bài kiểm tra thật sự rất cần thiết,

từ những lần rút kinh nghiệm học sinh có thể nhận ra mình còn yếu ở phần nào để

Task 1 Work in groups Read the passage carefully then decide who do the

following activities by writing corresponding letter to complete the table below

A Attempt to win a place at university

B Rush to the market

C Join hands to give a nice house and a happy home

D Discuss and find the solutions

E Wash the dishes and take out the garbage

F Clean the house

G Work as a nurse

H Share feelings

I Help mother with the household chores

J Run the household

K Be a biologist

L Join in mending things

M Cook some special dishes

Task 2 Answer the questions

1 How busy are the parents in the passage?

2 How caring is the mother?

3 What is the daughter attempting to do after secondary school?

4 Why do the children feel they are safe and secure in their family?

3 She attempts to win a place in a university

4 Because they are a close-knit and supportive of one another, they often sharetheir feelings and whenever problems come up, they discuss them frankly andquickly find solutions

Task 3 Find the main idea to each paragraph in the reading passage.

Paragraph 1 A Parents’ responsibilities

Paragraph 2 B Feelings about family

Paragraph 3 C The family’s members

Paragraph 4 D Children’s duties

Answer: Paragraph 1 - C ; Paragraph 2 - A ; Paragraph 3 - D; Paragraph 4 - BUnit 3: WAYS OF SOCIALISING - A Reading

3 It is considered impolite to whistle or clap our hands to get the waiter’sattention in the restaurant.

4 It is unacceptable for the teacher to point at her/his students

5 To get your friend’s attention, you shouldn’t point at the person or thing youwant her/ him to look at

Suggested answers:

1 F (Paragraph 1, line 5 and 6 ) 2 T (Paragraph 3, line 5 and 6)

3 T (Paragraph 3, line 6 and 7) 4 F (Paragraph 5, line 6 and 7)

5 T (Paragraph 5, line 1 and 2)

Task 2 Read the passage carefully and choose the best answer A, B, C, or D to

each question

1 is considered the most common way of getting someone’s attention

A raising one’s hand B pointing

2 You can jump up and down and wave as hard as you can to attract yourbrother’s attention

A at the airport B in a restaurant C at a noisy party D in the schoolyard

3 We can use either verbal or _ communication to attract someone’s attention

A signal B non-verbal C appropriate D simply

4 Which of the following is NOT true?

A We can raise our hand slightly to attract the waiter’s attention

B A small friendly wave to attract the teacher’s attention in the schoolyard is acceptable

C The teacher can point at a student in class to get his/her attention

D Pointing at someone is usually considered polite

5 The best title for the passage is

A Some Social Situations in Attracting Attention

B Attracting Attention: Non-verbal Cues

C The Best Ways of Attracting Attention

D Attracting Attention by Waving

Answer: 1C 2A 3B 4D 5B

5.2 Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực

- Dạy và học không qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.

Trong phương pháp dạy học tích cực, người học - đối tượng của hoạt động "dạy",đồng thời là chủ thể của hoạt động "học" - được cuốn hút vào các hoạt động học tập

do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa

rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt Đượcđặt vào những tình huống của đời sống thực tế, người học trực tiếp quan sát, thảoluận, giải quyết vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó nắm được kiến thức

kỹ năng mới, vừa nắm được phương pháp "làm ra" kiến thức, kỹ năng đó, không rậptheo những khuôn mẫu sẵn có, được bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo

- Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.

Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rèn luyện chongười học có được phương pháp, kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo cho họlòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người, kết quả học tập sẽ đượcnhân lên gấp bội Vì vậy, ngày nay người ta nhấn mạnh mặt hoạt động học trong quátrình dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động,đặt vấn đề phát triển tự học ngay trong trường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà saubài lên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.

Trong nhà trường, phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp nhóm, tổ,lớp hoặc trường Được sử dụng phổ biến trong dạy học là hoạt động hợp tác trongnhóm nhỏ 4 đến 6 người Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúcphải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuát hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữacác cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung Trong hoạt động theo nhóm nhỏ sẽkhông thể có hiện tượng ỷ lại; tính cách năng lực của mỗi thành viên được bộc lộ,uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thần tương trợ

5.3 Tiến trình của bài dạy kỹ năng đọc hiểu

Trong tiết đọc hiểu, vai trò của giáo viên chỉ là người đưa ra các hướng dẫn cònhọc sinh là người chủ động nắm bắt nội dung Tiết học đọc hiểu được tiến hành theo

ba giai đoạn:

5.3.1 Các hoạt động trước khi đọc (Pre-reading)

Để có được giờ dạy thành công, ngay ở bước hoạt động đầu tiên của tiết dạy làbước mở bài, giáo viên cần tạo ra được một không khí học tập thuận lợi về cả mặttâm lí lần nội dung cho hoạt động dạy học tiếp theo đó Những hoạt động gây khôngkhí học tập này thường rất ngắn (khoảng 5 phút) nhưng vô cùng quan trọng Vậy

mở bài nên làm những gì và làm thế nào để có thể thực hiện được các mục đích đó.Mục đích các hoạt động trước khi đọc mà giáo viên cần quan tâm là:

+ Lôi cuốn sự hứng thú của học sinh

+ Thiết lập ngữ cảnh

+ Tạo nhu cầu, lý do, mục đích của việc đọc

+ Dạy trước cấu trúc, từ mới cần thiết cho đọc hiểu

+ Giới thiệu nội dung tóm tắt của bài đọc

+ Gợi ý, hướng sự chú ý vào những điểm chính của bài đọc

+ Khuyến khích học sinh suy nghĩ về chủ đề mà các em sẽ học

+ Nêu những điều muốn biết về bài đọc

Chính vì những mục đích thiết thực đó nên giáo viên cần phải sử dụng các hoạtđộng khác nhau để tránh sự trùng lặp nhàm chán Các hoạt động trong giai đoạn nàyphải luôn có sự thay đổi tùy theo nội dung của từng bài Giáo viên phải có sự chuẩn

bị chu đáo cho từng tiết học với hình thức phong phú nhằm đem đến cho học sinh

sự say mê cũng như cảm giác thoải mái, tự tin

Hoạt động được thực hiện đầu tiên là giới thiệu chủ đề của bài đọc Để giớithiệu chủ đề của bài, giáo viên có thể sử dụng một trong các thủ thuật sau:

+ Tổ chức một số trò chơi liên quan đến chủ đề bài đọc….

Sau khi giới thiệu chủ đề bài học, tôi hướng đặt ra một số câu hỏi gợi ý, dẫn nhậpvào bài khóa để học sinh thảo luận theo cặp, hoặc nhóm đoán câu trả lời Điều mà tôithực hiện đem lại hiệu quả tốt nhất là khi học sinh đoán câu trả lời kết quả luôn đượcbảo lưu đến phần While-reading lấy kết quả đúng đối chiếu với dự đoán trước đó Tiếp sau là giới thiệu từ vựng, và ngữ pháp mới (nếu có) Điều này sẽ làm chohọc sinh thấy dễ dàng tiếp cận bài đọc hiểu hơn Giáo viên không cần thiết phảigiảng tất cả từ mới trong bài đọc Giáo viên nên lựa chọn và xác định những từ tích

cực (Active words) để dạy, còn một số từ khác học sinh có thể đoán nghĩa của từ

dựa vào ngữ cảnh, vừa để đảm bảo thời gian, vừa mang lại hiệu quả cao Điều nàykhuyến khích được học sinh tập trung vào bài đọc nhiều hơn Nếu trong bài đọc cónhững điểm ngữ pháp mới thì giáo viên có thể giới thiệu nhanh giúp học sinh đọchiểu được dễ dàng hơn

Khi giới thiệu từ mới, giáo viên nên dùng nhiều thủ thuật khác nhau để gợi mở

từ và dạy từ nhằm gây sự chú ý của học sinh như: tranh ảnh, dụng cụ trực quan, vậtthật, hình vẽ phác họa, cử chỉ điệu bộ, … hay dùng ngôn ngữ đã học để dịch nghĩa,miêu tả Thỉnh thoảng, giáo viên dùng từ đồng âm, từ trái nghĩa để giải thích từ Đốivới từ khó có thể dịch sang tiếng mẹ đẻ Giáo viên nên lưu ý rằng các hoạt độngtrong bước này cần đơn giản, dễ hiểu, dễ trả lời để học sinh cảm thấy tự tin và thựchiện các hoạt động sắp tới tốt hơn

* Một số ví dụ minh họa của các hoạt động Pre-reading:

Ví dụ 1: Unit 3: WAYS OF SOCIALISING - A Reading

* Warm-up activitiy

Use your body language anything to do the following actions

clapping hands, nodding your head, jumping up and down, waving your hand, pointing at someone, raising your hand, shaking your head.

- Teacher prepares the handouts containing the above actions at home

- Teacher calls on some students to do the above actions one by one in front of the class by using his/ her body language

- Teacher asks the rest of the class to say aloud the actions