KHÓA LUẬN QHQT HOẠT ĐỘNG đối NGOẠI NHÂN dân của LIÊN HIỆP các tổ CHỨC hữu NGHỊ VIỆT NAM

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hoạt động đối ngoại nhân dân hiện nay đóng vai trò hết sức quan trọng trong công tác thông tin đối ngoại quốc gia, là một trong ba kênh ngoại giao trụ cột bên cạnh đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước. Trong thời chiến, nhà nước thực hiện công tác đối ngoại nhân dân nhằm tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ yêu chuộng hòa bình ở tất cả các nước trên thế giới. Hiện tại, đối ngoại nhân dân lại nhằm giúp các nước đoàn kết, gắp bó và tin tưởng lẫn nhau hơn thông qua trao đổi thông tin văn hóa, chuyển giao khoa học kỹ thuật, cùng hợp tác toàn diện vì sự tiến bộ và phát triển của đất nước. Với vai trò là tổ chức chính trị xã hội chuyên trách về công tác vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân thế giới đoàn kết, hữu nghị với nhân dân Việt Nam. Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam được thành lập vào tháng 11 năm 1950. Đây là tổ chức đối ngoại nhân dân đa phương đầu tiên được Đảng ta thành lập để hoạt động chuyên trách trong lĩnh vực hòa bình, góp phần gắn liền cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân ta với sự nghiệp bảo vệ hòa bình của nhân dân toàn thế giới. Trong quá trình hoạt động, Liên hiệp cùng các tổ chức nhân dân khác vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân đấu tranh cho hòa bình và phát triển, mở rộng quan hệ đoàn kết, hữu nghị, thúc đẩy hợp tác giữ nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước và với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài. Nhiều hoạt động thiết thực được tổ chức với các đoàn ra, đoàn vào, các buổi tiếp xúc, gặp gỡ là cơ hội để bạn bè quốc tế có điệu kiện hiểu hơn về Việt Nam, qua đó tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước làng giềng, các nước trong khu vực, các nước có quan hệ truyền thống truyền thống. Thông qua các hoạt động đó, Liên hiệp còn góp phần vào giải quyết những vấn đề trọng tâm liên quan tới biên giới, biển đảo và quan hệ hợp tác với các nước. Trải qua 65 năm thực hiện công tác đối ngoại nhân dân, tổ chức và lực lượng của Liên hiệp đã không ngừng được củng cố và phát triển; hoạt động của Liên hiệp và các tổ chức thành viên được triển khai hiệu quả và đổi mới, đạt nhiều thành quả quan trọng; vai trò của Liên hiệp ngày càng được nâng cao. Việc đẩy mạnh và mở rộng hoạt động của các tổ chức thành viên ở Trung ương và địa phương, bao gồm: Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM) và các Hội Hữu nghị với các nước ở từng khu vực Á – Phi, khu vực châu Mỹ, khu vực châu Âu… đã và đang khẳng định vai trò quan trọng của Liên hiệp trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay. Do tính chất quan trọng trên, việc nghiên cứu một cách sâu sắc và toàn diện về hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam có ý nghĩa cấp thiết cả về lí luận và thực tiễn đối với nước ta. Những kết luận khoa học rút ra từ quá trình nghiên cứu sẽ góp phần thiết thực vào việc hoạch định đường lối, chính sách đối ngoại nhân dân của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ mới.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hoạt động đối ngoại nhân dân hiện nay đóng vai trò hết sức quan trọngtrong công tác thông tin đối ngoại quốc gia, là một trong ba kênh ngoại giaotrụ cột bên cạnh đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước Trong thời chiến,nhà nước thực hiện công tác đối ngoại nhân dân nhằm tranh thủ sự ủng hộ củanhân dân tiến bộ yêu chuộng hòa bình ở tất cả các nước trên thế giới Hiện tại,đối ngoại nhân dân lại nhằm giúp các nước đoàn kết, gắp bó và tin tưởng lẫnnhau hơn thông qua trao đổi thông tin văn hóa, chuyển giao khoa học kỹthuật, cùng hợp tác toàn diện vì sự tiến bộ và phát triển của đất nước

Với vai trò là tổ chức chính trị - xã hội chuyên trách về công tác vậnđộng, tập hợp các tầng lớp nhân dân thế giới đoàn kết, hữu nghị với nhân dânViệt Nam Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam được thành lập vào tháng

11 năm 1950 Đây là tổ chức đối ngoại nhân dân đa phương đầu tiên đượcĐảng ta thành lập để hoạt động chuyên trách trong lĩnh vực hòa bình, gópphần gắn liền cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân ta với sự nghiệp bảo vệhòa bình của nhân dân toàn thế giới

Trong quá trình hoạt động, Liên hiệp cùng các tổ chức nhân dân khácvận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân đấu tranh cho hòa bình và phát triển,

mở rộng quan hệ đoàn kết, hữu nghị, thúc đẩy hợp tác giữ nhân dân Việt Namvới nhân dân các nước và với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài Nhiềuhoạt động thiết thực được tổ chức với các đoàn ra, đoàn vào, các buổi tiếpxúc, gặp gỡ là cơ hội để bạn bè quốc tế có điệu kiện hiểu hơn về Việt Nam,qua đó tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước làng giềng, các nướctrong khu vực, các nước có quan hệ truyền thống truyền thống Thông quacác hoạt động đó, Liên hiệp còn góp phần vào giải quyết những vấn đề trọngtâm liên quan tới biên giới, biển đảo và quan hệ hợp tác với các nước

Trải qua 65 năm thực hiện công tác đối ngoại nhân dân, tổ chức và lựclượng của Liên hiệp đã không ngừng được củng cố và phát triển; hoạt động

của Liên hiệp và các tổ chức thành viên được triển khai hiệu quả và đổi mới,đạt nhiều thành quả quan trọng; vai trò của Liên hiệp ngày càng được nângcao Việc đẩy mạnh và mở rộng hoạt động của các tổ chức thành viên ở Trungương và địa phương, bao gồm: Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, Ủy banCông tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, Ban Điều phối viện trợnhân dân (PACCOM) và các Hội Hữu nghị với các nước ở từng khu vực Á –Phi, khu vực châu Mỹ, khu vực châu Âu… đã và đang khẳng định vai tròquan trọng của Liên hiệp trong công tác đối ngoại nhân dân hiện nay.

Do tính chất quan trọng trên, việc nghiên cứu một cách sâu sắc và toàndiện về hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị ViệtNam có ý nghĩa cấp thiết cả về lí luận và thực tiễn đối với nước ta Những kếtluận khoa học rút ra từ quá trình nghiên cứu sẽ góp phần thiết thực vào việchoạch định đường lối, chính sách đối ngoại nhân dân của Đảng và Nhà nướctrong thời kỳ mới

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hoạt động đối ngoại nhân dân và hoạt động của Liên hiệp các tổ chứchữu nghị Việt Nam là đề tài đang được quan tâm nghiên cứu Nhiều bài viết,bài nghiên cứu về đề tài này được đăng tải trên các tạp chí, sách báo khácnhau như Thông tấn xã Việt Nam, Báo điện tử Đài tiếng nói Việt Nam, Tạpchí Thông tin đối ngoại…; cùng với đó, các phóng sự, phim tài liệu về hoạtđộng đối ngoại nhân dân của Liên hiệp được xây dựng và phát sóng trên một

số kênh của Đài truyền hình Việt Nam và lưu trữ làm tư liệu Các công trình,bài viết về chủ đề hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chứchữu nghị Việt Nam đã tập trung nghiên cứu sâu rộng và chi tiết về công tácđối ngoại nhân dân của Liên hiệp nói chung và các tổ chức, các Hội hữu nghịTrung ương và địa phương nói riêng Tuy nhiên, về tổng quan, vẫn còn thiếunhững đề tài nghiên cứu vừa mang tính chuyên sâu lại toàn diện, tiến hànhkhảo sát những hoạt động cụ thể của Liên hiệp hiện nay để có những đánh giáchính xác và khách quan nhất Mặt khác, số chuyên gia, nhà nghiên cứu thamgia vào công tác này còn hạn chế, chủ yếu là cán bộ là đối ngoại nhân dân và

cán bộ của Liên hiệp Do vậy, công tác đối ngoại nhân dân và hoạt động đốingoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam là một lĩnh vựcmới, chưa được khai thác triệt để

Chính vì vậy, việc nghiên cứu cụ thể hoạt động đối ngoại của Liên hiệp

là cần thiết để thấy rõ những thành tựu và hạn chế, từ đó đưa ra những giảipháp thiết thực cho công tác đối ngoại nhân dân của Liên hiệp và các tổ chứcnhân dân khác Tuy vậy, tài liệu tham khảo về đề tài này chủ yếu là các bàinghiên cứu, các thống kê từ các cơ quan liên quan do vậy nó còn rất hạn chếđối với đọc giả Thông tin từ nguồn chính thức chưa thể đáp ứng đầy đủ nhucầu nghiên cứu và tìm hiểu của những cá nhân, tổ chức có liên quan

Năm 2003, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam từng xuất bản

cuốn sách “Hoạt động đối ngoại nhân dân Việt Nam” nói về công tác đối

ngoại nhân dân của Việt Nam lúc đó nói chung và Liên hiệp nói riêng Vớinhững phân tích chi tiết và ví dụ sự kiện sinh động, đây được coi là cuốn sáchviết về ngoại giao nhân dân của Việt Nam chi tiết nhất

Năm 2008, cuốn sách nghiên cứu về hoạt động đối ngoại nhân dân của

Liên hiệp có tên“Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam – quá trình hình

thành và phát triển” được biên tập và in do Vũ Xuân Hồng làm chủ biên.

Cuốn sách là sự tổng hợp đầy đủ hoạt động của Liên hiệp từ khi thành lập đếnnay, cung cấp cho người đọc thông tin về quá trình phát triển của Liên hiệp,các thông tin về một số cơ quan trực thuộc như Quỹ Hòa bình và Phát triển,Ban điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM)

Cũng năm 2008, cuốn: “Đối ngoại Việt Nam – Truyền thống và hiện

đại” Nhà xuất bản Lý luận – Chính trị, Hà Nội do Nguyễn Mạnh Hùng và

Phạm Minh Sơn chủ biên đã xác định rõ vai trò, vị trí và những đóng góp củangoại giao nhân dân trong cách mạng Việt Nam

Một trong những mảng liên quan là công tác thông tin đối ngoại Trong

lĩnh vực này có cuốn: “Truyền thông đại chúng trong công tác thông tin đối

ngoại của Việt Nam hiện nay” năm 2009 do Phạm Minh Sơn và Nguyễn Thị

Quế Cuốn sách này đã cung cấp những kiến thức cơ bản về hoạt động thông

tin đối ngoại của Đảng và Nhà nước hiện nay, đặc biệt là công tác truyềnthông, góp phần tích cực vào công tác đối ngoại nhân dân hiện nay.

Ngoài ra còn một số bài viết, nghiên cứu được đăng trên các tạp chí về đối

ngoại nhân dân như: “Công tác đối ngoại nhân dân trong sự nghiệp đổi mới” của Hồng Hà trên Tạp chí Hữu nghị số 34/2002; “Những đóng góp của hoạt

động đối ngoại nhân dân trong công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước” của

Vũ Xuân Hồng đăng trên Tạp chí Thông tin đối ngoại số 2/2010; “Đối ngoại

công chúng – hướng tiếp cận mới về công tác đối ngoại của Việt Nam hiện nay”

của Phạm Minh Sơn (4/2011), đăng trên Tạp chí Lý luận và truyền thông

Trên thế giới, việc nghiên cứu về đối ngoại nhân dân cũng được đặc biệt

chú trọng Tiêu biểu có cuốn “Public diplomancy: lessons from the past”

(2009) của Nicholas J.Cull – Đại học Nam Calofornia cũng là cuốn sách quý vềngoại giao nhân dân Cuốn sách tổng hợp về quan điểm ngoại giao nhân dâncủa các nước và bài học về ngoại giao nhân dân của các thời kỳ trước đây

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động đối ngoại nhândân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, khóa luận đề xuất một sốgiải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân của Liênhiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam từ năm 2008 đến nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận: những khái niệm; quan điểm của Chủ tịch HồChí Minh và Đảng về đối ngoại nhân dân

- Phân tích thực trạng, thành tựu, hạn chế của các cơ quan, tổ chứctrực thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đang thực hiện hoạt độngđối ngoại nhân dân

- Làm rõ những vấn đề còn tồn tại trong công tác đối ngoại nhân dân,

từ đó đưa ra giải pháp nhằm tăng cường hoạt động đối ngoại nhân dân củaLiên hiệp trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động đối ngoại nhân dân củaLiên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi thời gian: khóa luận xác định phạm vi nghiên cứu từ 2008đến nay (từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc của Liên hiệp các tổ chức hữu nghịViệt Nam lần thứ IV năm 2008)

- Phạm vi không gian: các cơ quan, tổ chức của Liên hiệp gồm có: QuỹHòa bình và Phát triển Việt Nam, Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chínhphủ nước ngoài, Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM) và các HộiHữu nghị với các nước ở Trung ương và các Hội hữu nghị ở địa phương

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận dựa trên cơ sở lý luận là quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, chủ trương, chính sách, đường lối củaĐảng và Nhà nước ta về đối ngoại nhân dân và công tác đối ngoại nhân dân

Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp duy vật biện chứng

- Phương pháp lịch sử kết hợp với phươg pháp logic nhằm xâu chuỗicác sự kiện theo các mốc thời gian cụ thể và khoa học

- Phương pháp chọn lọc, phân loại, phân tích và xử lý thông tin đã thuthập được; đảm bảo tạo nên thông tin chính xác, đa dạng

- Nghiên cứu, tham khảo các nguồn tài liệu, sách báo khác nhau kếthợp với tổng hợp thông tin

- Kết hợp giữa phương pháp so sánh, đối chiếu giữa tài liệu, chính sách,chỉ thị và thực tiễn hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp với cácphương pháp phân tích, tổng hợp để đạt hiệu quả tối đa

6 Đóng góp của khóa luận

Đề tài cung cấp những số liệu, tình hình mới nhất trong hoạt động đốingoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam hiện nay, đặcbiệt là từ sau Đại hội IV và phương hướng hoạt động của Liên hiệp trong thời gian tới

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,nội dung khóa luận được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động đối ngoại

nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam: Làm rõ những kháiniệm xung quanh vấn đề đối ngoại nhân dân, những quan điểm của Chủ tịch

Hồ Chí Minh và của Đảng về công tác đối ngoại nhân dân

Chương 2: Thực trạng hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các

tổ chức hữu nghị Việt Nam từ năm 2008 đến nay: Phân tích thực tiễn, các yếu

tố tác động đến hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp và đưa ra cácđánh giá về thành tựu và hạn chế của các hoạt động đó

Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp tăng cường hoạt động đối

ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam hiện nay: Làm

rõ những vấn đề còn tồn tại trong công tác đối ngoại nhân dân nói chung vàLiên hiệp nói riêng và đề ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hơn nữa hoạtđộng nhân dân của Liên hiệp

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI NHÂN DÂN CỦA LIÊN HIỆP CÁC TỔ CHỨC HỮU NGHỊ VIỆT NAM

1.1 Một số khái niệm cơ bản về hoạt động đối ngoại nhân dân

1.1.1 Khái niệm Đối ngoại nhân dân và nội dung công tác đối ngoại nhân dân.

Đối ngoại, đối ngoại nhân dân và công tác đối ngoại nhân dân hiện nay

là những khái niệm mở, mọi tổ chức và cá nhân đều có thể là chủ thể tronghoạt động đối ngoại này Ngày nay, khái niệm “đối ngoại” đã không còn xa lạđối với nhiều người, đặc biệt khi quan hệ quốc tế ngày càng mở rộng và đivào chiều sâu, quan hệ chính trị quốc tế ngày càng có ảnh hưởng mạnh mẽ tớimọi mặt đời sống

Thông thường, hình thức đối ngoại được thực hiện trên hai kênh chính.Kênh một là thúc đẩy hợp tác giữa các chính phủ, các nhà nước Kênh hai làtrao đổi dân gian, qua học thuật, các tổ chức phi chính phủ, các cá nhân Haikênh này luôn được thực hiện song song cùng nhau, có tác động tương dộ, bổsung lẫn nhau, nhằm phát huy và đem lại hiệu quả cao nhất.[10]

Thế giới và Việt Nam hiện tại có nhiều nhà ngoại giao đã nghiên cứu vàđưa ra những khái niệm về đối ngoại nhân dân nói chung và công tác đốingoại nhân dân của từng nước nói riêng Nhiều quốc gia trên thế giới đã vàđang sử dụng một cách linh hoạt, khéo léo cách đối ngoại này bởi hiệu quảđem lại là vô cùng lớn

Trong công trình nghiên cứu về đối ngoại và ngoại giao của mình, CácMác không đưa ra một định nghĩa cụ thể về đối ngoại nhân dân Tuy nhiên,theo quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác,

quần chúng nhân dân làm ra lịch sử Quan hệ giữa các dân tộc, quốc gia bắt

đầu từ sự trao đổi sản phẩm thừa giữa các bộ lạc và trải qua các thời kỳ lịch

sử mở rộng về không gian và lĩnh vực (buôn bán, giao lưu hữu nghị, hiểu biếtlẫn nhau và hòa bình, giao lưu văn hóa…).[19]

V.I Lênin từ nhận thức về vai trò của nhân dân ngày càng tăng tronglịch sử đã đi đến kết luận về ảnh hưởng ngày càng mạnh mẽ của các dân tộcđối với chính sách đối ngoại của các quốc gia Trong quá trình hoạt động cáchmạng, Lênin rất coi trọng công tác vận động quốc tế ủng hộ cách mạng vànhân dân nước Nga Hoạt động đối ngoại nhân dân (ngoại giao nhân dân) củanước Nga Xô viết và sau đó là Liên Xô đã góp phần quan trọng thực hiện cácnguyên tắc đối ngoại của Nhà nước Xô viết, chủ yếu là nguyên tắc chủ nghĩaquốc tế vô sản và nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình giữa các nước có chế độchính trị khác nhau.[19]

Ở Hoa Kỳ, đối ngoại nhân dân được gọi là “ngoại giao công chúng” –Public Diplomacy (hoặc “ngoại giao nhân dân”) Ngoại giao nhân dân Hoa Kỳ

là công cụ để giải thích chính sách đối ngoại và khuyên khích nhân dân cácnước khác hiểu hơn về mình thông qua phát thanh truyền hình quốc tế Quangoại giao nhân dân, Hoa Kỳ có thể trực tiếp nói chuyện với các quốc gia trênthế giới và tranh thủ sự nỗ lực dài hạn nhằm thúc đẩy tự do, thịnh vượng và ổnđịnh trên khắp thế giới, xóa bỏ những hiểu lầm về hình ảnh của quốc gia mình.[14]

Ở Anh, khác với Hoa Kỳ, họ không cho rằng “đối ngoại nhân dân” là

“ngoại giao công chúng” Chuyên gia về đối ngoại nhân dân Mark Leonardcho rằng: “đối ngoại nhân dân” một phần truyền tải thông tin và truyền bánhững hình ảnh tích cực của quốc gia dân tộc, một phần xây dựng những quan

hệ lâu dài nhằm kiến tạo mối trường khả dĩ cho chính sách của nhà nước.[]

Ở Hàn Quốc, hiện tượng “Làn sóng Hallyu” (Làn sóng Hàn Quốc) cósức lan tỏa khắp các khu vực Thông qua phim ảnh, âm nhạc và thời trang,Hàn Quốc đang dễ dàng đưa văn hóa của mình thâm nhập vào đời sống củangười dân các nước khác Các quốc gia trên thế giới gọi đây là ngoại giaonhân dân thông qua văn hóa, gọi tắt là ngoại giao văn hóa

Trung Quốc trong chiến lược “phát triển hòa bình” (năm 2003) đã xácđịnh ưu tiên phát triển sức mạnh mềm của quốc gia trên phạm vi toàn thế giới,đặc biệt là đối ngoại nhân dân Con đường “đối ngoại nhân dân” của TrungQuốc bao gồm việc thực thi chính sách mở cửa đối ngoại toàn diện, triển khaigiao lưu mậu dịch, hợp tác kinh tế và kỹ thuật cũng như giao lưu khoa học vàvăn hóa với các nước và khu vực trên thế giới trên nguyên tắc bình đẳng cùng

có lợi, thúc đẩy phát triển mọi mặt

Trong guồng quay chung của ngoại giao thế giới và sự thay đổi chínhsách đối ngoại nhân dân của các nước, Việt Nam đang có sự vận động nhanhchóng và được tập trung thực hiện trong giai đoạn đổi mới hiện nay Hoạtđộng đối ngoại nhân dân đã diễn ra sôi nổi và phong phú với nhiều hình thức

và nội dung khác nhau Hoạt động đối ngoại nhân dân đã đạt được nhiều kếtquả to lớn, góp phần vào thành công chung của đất nước trên nhiều lĩnh vựcnhư chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ

Mặt khác, hiện nay khái niệm “đối ngoại nhân dân” được sử dụng vớinhiều tên khác nhau ở nhiều quốc gia như “ngoại giao nhân dân”, “ngoại giaocông chúng”, “ngoại giao văn hóa” Tuy nhiên, chúng vẫn có những sự khácbiệt nhất định

“Ngoại giao nhân dân” là sự trao đổi, quan hệ ngoại giao giữa các quốcgia, chính phủ một cách chính thức và có tính hình thức Ngày nay, mọi hoạtđộng của các nguyên thủ quốc gia, các nhà ngoại giao đều được công khaitrước báo chí, truyền hình Sự minh bạch hóa này đi liền với việc dân chủ hóatrong quan hệ quốc tế, tức là người dân có quyền và cơ hội can thiệp mạnh

mẽ, sâu rộng vào các hoạt động ngoại giao của quốc gia mình [19]

“Ngoại giao công chúng” là hoạt động ngoại giao bên cạnh ngoại giaochính phủ, vượt qua tầm tác động lẫn nhau của chính phủ, nhằm vào côngchúng nước khác Hình thức ngoại giao này đang vượt khỏi phạm vi ngoạigiao truyền thống, bao gồm sự khám phá và tận dụng của chính phủ một nướcđối với dư luận của các nước khác, sự tác động lẫn nhau giữa tập đoàn lợi íchcủa một nước đối với dư luận nước khác, với các tổ chức PCPNN.[11] [24]

“Ngoại giao văn hóa” là “sức mạnh mềm” phục vụ cho lợi ích quốc gia.

Vị thế của văn hóa trong sức mạnh tổng hợp của quốc gia được xác nhận và coitrọng, văn hóa được coi là một “thủ đoạn” của ngoại giao Ngoại giao văn hóarất đa dạng, là lĩnh vực đặc biệt của hoạt động ngoại giao liên quan đến việc sửdụng văn hóa như là đối tượng và phương tiện nhằm đạt được những mục tiêu

cơ bản của chính sách đối ngoại quốc gia, tạo hình ảnh tốt đẹp của đất nước,quảng bá văn hóa và ngôn ngữ quốc gia trên thế giới.[26] [33]

“Đối ngoại nhân dân” là một hình thức thực hiện quan hệ đối ngoại docác tổ chức hoặc cá nhân (thuộc nhiều lĩnh vực) tiến hành, không mang tínhchất chính thức của chính phủ các nước

Như vậy, “đối ngoại nhân dân” có thể hiểu là sự trao đổi, giao lưu giữacác tổ chức, cá nhân, theo một cách chính thức hoặc không chính thức “Đốingoại nhân dân có thể được thực hiện bởi nhà nước và các tổ chức phi chínhphủ, các cá nhân Hiện nay, đối ngoại nhân dân là hoạt động không thể thiếuđối với quốc gia, nó đang dân khẳng định sức mạnh và tầm quan trọng củamình Chính vì vậy, với nước ta, đây là một trong ba chiếc chân kiềng đốingoại vững chắc (cùng đối ngoại Đảng và đối ngoại Nhà nước)

1.1.2 Mục đích, nhiệm vụ của hoạt động đối ngoại nhân dân trong công tác đối ngoại hiện nay.

 Mục đích

Mọi hoạt động đối ngoại đều nhằm mục đích chung là bảo vệ Tổ quốc,duy trì hòa bình, giúp cho bạn bè thế giới hiểu hơn về mình Hoạt động đốingoại nhân cũng không ngoại lệ Đối ngoại nhân dân giúp nhà nước thiết lập

và khôi phục quan hệ song phương, đa phương, nó bổ sung cho ngoại giaochính thức của nhà nước để phục vụ lợi ích của quốc gia

Làm đối ngoại nhân dân là làm cho nhân dân thế giới hiểu rõ đất nước,con người Việt Nam, chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta,tranh thủ thiện cảm, sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân các nước đối vớicông cuộc đổi mới, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta.Đồng thời, tranh thủ sự giúp đỡ của nhân dân các nước trên thế giới, các tổ

chức phi chính phủ quốc gia và quốc tế về vốn, chuyển giao công nghệ, kinhnghiệm quản lý kinh tế và quản lý xã hội, đào tạo cán bộ…

Bên cạnh đó, còn làm cho nhân dân ta hiểu rõ đất nước và con ngườicác nước khác, tăng cường tình hữu nghị, mở rộng quan hệ hợp tác với nhândân các nước trên thế giới

Bày tỏ sự đoàn kết, ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của các dân tộc

vì hòa bình, độc lập, dân chủ, tiến bộ xã hội và giải quyết những vấn đề cótính toàn cầu như loại trừ vũ khí hạt nhân và vũ khí giết người hàng loạt khác,phòng chống bệnh AIDS, bệnh hiểm nghèo, bảo vệ môi trường…Đấu tranhchống những quan điểm, ý đồ và hành động xấu của một số người và tổ chứcnước ngoài đối với nước ta

Tham gia tích cực góp phần duy trì và đổi mới hoạt động của các tổchức quốc tế mà nước ta là thành viên phù hợp với tình hình mới của thế giới

 Nhiệm vụ

Để đạt được các mục đích nêu trên, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị ViệtNam và các tổ chức thành viên ở Trung ương và địa phương đã đề ra nhữngnhiệm vụ chính trong hoạt động đối ngoại nhân dân của mình trong thời giantới, cụ thể:

Tiếp tục duy trì, củng cố các đối tác truyền thống; chủ động thiết lập vàphát triển quan hệ với các đối tác mới phù hợp nhằm phát huy tinh thần đoànkết quốc tế, quan hệ hữu nghị và hợp tác, ủng hộ Việt Nam trong sự nghiệpxây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc

Cải tiến phương thức tổ chức và nội dung nhằm nâng cao hiệu quả thiếtthực của các hoạt động đối ngoại

Chú trọng nâng cao hiệu quả chính trị, đẩy mạnh các hoạt động thúcđẩy hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục…; tăngcường các hoạt động hữu nghị, chủ động làm tốt công tác vận động các nguồnlực và nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chứcPCPNN; phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế,bảo đảm kết hợp hài hòa giữa lợi ích của tổ chức và lợi ích quốc gia, dân tộc

Phát huy hơn nữa tính chủ động, sáng tạo của các tổ chức thành viên vàlợi thế của công tác đối ngoại nhân dân trong quan hệ và hoạt động đối ngoại;chú trọng công tác đền ơn đáp nghĩa đối với các bạn bè quốc tế có công vớiViệt Nam.

Phối hợp với các tổ chức nhân dân Việt nam trong các hoạt động đốingoại nhân dân; tăng cường huy động các nguồn lực về trí tuệ và vật chấttrong xã hội để đẩy mạnh các mặt của công tác đối ngoại nhân dân Huy động

sự tham gia của các tổ chức và tầng lớp nhân dân vào các hoạt động đấu tranhchống lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo, chống

“diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, đấu tranh bảo vệ độc lập, chủquyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

Củng cố và phát triển tổ chức của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị ViệtNam; đảm bảo các chế độ, chính sách; tăng cường sự gắn kết giữa Liên hiệpvới các tổ chức thành viên ở Trung ương và địa phương, và giữa các tổ chứcthành viên; nâng cao năng lực của cán bộ chuyên trách và các lực lượng thamgia công tác đối ngoại nhân dân

Làm tốt công tác quản lý PCPNN thông qua việc hướng dẫn và triểnkhai thực hiện các văn bản pháp quy liên quan hoạt động của các tổ chứcPCPNN; tích cực, chủ động vận động viện trợ PCPNN phục vụ các mục tiêuxây dựng và phát triển đất nước

Củng cố, tăng cường và nâng cao chất lượng công tác thông tin đốingoại; tuyên truyền có chiều rộng và chiều sâu về hoạt động đối ngoại nhândân nói chung, về hoạt động của Liên hiệp và các tổ chức thành viên nói riêngđến các tầng lớp nhân dân ở trong và ngoài nước

Phát huy vai trò của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế, các phong tràonhân dân thế giới, nhằm góp phần tích cực vào việc giải quyết các vấn đề toàncầu, vào cuộc đấu tranh chung cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ

xã hội, phù hợp với khả năng, điều kiện và lợi ích dân tộc

Thời gian tới sẽ có nhiều thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội cho côngtác đối ngoại nhân dân Với niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng và sự lãnh đạo

của Đảng, vào tương lai tươi sáng của dân tộc, vào các giá trị chính nghĩa vàtiến bộ của nhân loại, vào sức mạnh đoàn kết của toàndân, Liên hiệp và các tổchức thành viên sẽ tiếp tục phát huy truyền thống và bài học kinh nghiệm củacác thế hệ đi trước, nỗ lực khắc phục khó khăn, vượt qua thách thức, tiếp tụccủng cố, xây dựng tổ chức vững mạnh, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạtđộng để hoàn thành những mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, góp phần xứng đángvào sự nghiệp phát triển mặt trận đối ngoại nhân dân, đóng góp có hiệu quảcho công tác đối ngoại chung và sự nghiệp phát triển đất nước, bảo vệ Tổquốc trong tình hình mới.

1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về đối ngoại nhân dân

Đối ngoại nhân dân của ta trong thế kỷ XX có cội nguồn từ những năm

20, thời kỳ Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Pháp hoạt động chính trị đối ngoại, lúc

đó vận động quốc tế là hoạt động đối ngoại nhân dân Chính người đã nhậnthức đúng đắn về vai trò, vị trí của công tác quan trọng này và đặt công tácnày vào mặt bằng mới về cả lý luận lẫn thực tiễn nhờ đó đã vận động đượcnhân dân thế giới ủng hộ đoàn kết với nhân dân ta chống thực dân Pháp xâmlược, đặc biệt là hình thành mặt trận nhân dân thế giới rộng lớn ủng hộ đoànkết với nhân dân ta chống Mỹ cứu nước Đối ngoại nhân dân cũng tạo điềukiện mở rộng, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại, tranh thủ sựhợp tác quốc tế, tạo thế đứng quốc tế vững chắc, không lệ thuộc bên ngoài tạomôi trường bên ngoài thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốchiện nay [15]

1.2.1 Công tác đối ngoại nhân dân dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đối ngoại nhân dân thực chất là công tácdân vận, vận động các đối tượng quần chúng nhân dân trong và ngoài nướcđồng tình, ủng hộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Công tác đối ngoạinhân dân là một bộ phận hợp thành của công tác đối ngoại chung, phối hợp vàphục vụ công tác đối ngoại của Đảng và ngoại giao Nhà nước cùng thực hiệnnhiệm vụ, đường lối và chính sách đối ngoại của Đảng và nhà nước.[18]

Lực lượng đối ngoại nhân dân bao gồm các tổ chức chính trị - xã hội,các tổ chức nhân dân, các hội nghề nghiệp rộng ra là nhân dân, mà các tổchức của Đảng, cơ quan của Nhà nước và lực lượng vũ trang nhân dân (tiếnhành đối tượng và hình thức thích hợp); đồng thời có những tổ chức chính trị

- xã hội chuyên trách đối ngoại nhân dân là các tổ chức hòa bình, đoàn kếthữu nghị hợp thành Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.[12]

Nội dung tư tưởng về đối ngoại nhân dân của Hồ Chí Minh: [12]

1- Thêm bạn bớt thù, đoàn kết nhân dân trong nước gắn liền với đoàn

kết nhân dân thế giới vì lợi ích chân chính của nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ phải “làm cho nước mình ít kẻ thù hơn hết

và nhiều bạn đồng minh hơn hết” Trong từng giai đoạn cách mạng, Chủ tịch

Hồ Chí Minh và Đảng ta đều phân rõ bạn, thù, bạn gần, bạn xa, bạn lâu dài,bạn nhất thời, tìm cách giảm bớt kẻ thù, tránh đối phó với hai kẻ thù cùng mộtlúc, xác định kẻ thù chính để tập trung mũi nhọn đấu tranh vào chúng

Người giáo dục nhân dân ta phân biệt rõ bạn, thù, phân biệt bọn thựcdân Pháp và bọn Mỹ xâm lược với nhân dân Pháp và nhân dân Mỹ để tranhthủ sự ủng hộ và đoàn kết của nhân dân Pháp và nhân dân Mỹ Người từngnói“Chẳng những chúng tôi đau xót vì đồng bào chúng tôi phải gian khổ hysinh, mà chúng tôi cũng thương xót cho các bà mẹ và người vợ Mỹ đã mấtcon, mất chồng trong cuộc chiến tranh phi nghĩa ở miền Nam Việt Nam dobọn quân phiệt Mỹ tiến hành”

Gắn liền đoàn kết nhân dân trong nước với đoàn kết quốc tế chính làkết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tếcao cả, kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ dân tộc với nghĩa vụ quốc tế Trong côngcuộc đổi mới hiện nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước tachủ trương mở cửa, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, thắt chặt quan hệ vớicác bạn bè truyền thống, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại theotinh thần "Việt Nam sẵn sàng là bạn và đối tác tin cậy với tất cả các nướctrong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển", chủ

động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, công nghiệp hóa, hiện đại hóa vàbảo vệ đất nước, góp phần tích cực vào sự nghiệp đấu tranh của nhân dân thếgiới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.[16]

2-Kết hợp ngoại giao Nhà nước với công tác đối ngoại của Đảng và

đối ngoại nhân dân, tạo thành sức mạnh tổng hợp.

Trong thời kỳ Đảng lãnh đạo đấu tranh giành chính quyền, công tác đốingoại của Đảng và công tác đối ngoại nhân dân được kết hợp chặt chẽ vớinhau Tư tưởng Hồ Chí Minh là vận dụng đối ngoại nhân dân để gây dựngphong trào, tuyên truyền cho cách mạng, hỗ trợ cho đối ngoại của Đảng trongthời kỳ trứng nước Từ khi có chính quyền, ba "binh chủng" đối ngoại chínhthức được xây dựng và củng cố Nhờ đó, công tác đối ngoại được thực hiệnhiệu quả, đồng bộ và uyển chuyển nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Để tạo ra và phát triển sức mạnh tổng hợp của công tác đối ngoại, Chủtịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn luôn coi trọng thực hiện thống nhất sự lãnhđạo của Đảng và công tác quản lý của Nhà nước đối với công tác đối ngoại.Riêng công tác đối ngoại nhân dân phải tranh thủ được sự hỗ trợ của công tácđối ngoại của Đảng và ngoại giao của Nhà nước để tăng thêm sức mạnh chomình và sức mạnh của công tác đối ngoại nói chung, góp phần thực hiện kết hợpchính trị đối ngoại với kinh tế đối ngoại, đối ngoại với an ninh, quốc phòng.Ngày nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh tổng hợp của dân tộc vàsức mạnh tổng hợp của ngoại giao, Đảng ta lãnh đạo về tổ chức kết hợp chặt chẽngoại giao với quốc phòng và an ninh với phát triển kinh tế - xã hội, khoa học kỹthuật và văn hóa, chính trị đối ngoại với kinh tế đối ngoại, văn hóa đối ngoại; kếthợp chặt chẽ ba bộ phân hợp thành công tác đối ngoại chung

3- Coi trọng, phát huy vai trò và lợi thế của công tác đối ngoại nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh mở đầu hoạt động đối ngoại bằng hoạt động đốingoại nhân dân khi Người tìm đường cứu nước, chỉ đạo và vẫn trực tiếp thamgia công tác đối ngoại nhân dân từ khi có Đảng và Nhà nước độc lập Ngườicho rằng, quan hệ nhân dân với nhân dân luôn là cơ sở cho mối quan hệ giữa

nước ta với các nước, là mối quan hệ bền vững và lâu dài, dù thái độ củachính phủ nướcta có quan hệ thay đổi thế nào thì quan hệ nhân dân ta vớinhân dân nước đó vẫn không phai mờ hoặc mất đi.

Công tác đối ngoại nhân dân có sức mạnh của nhân dân làm hậu thuẫncho nên có lợi thế đặc thù Chủ tịch Hồ Chí Minh nói, ngoại giao phải có thựclực và phải biểu dương lực lượng, chính là nói đến sức mạnh của nhân dântrong công tác đối ngoại Lợi thế của đối ngoại nhân dân còn ở chỗ có thể sửdụng cả lý lẽ và tình cảm để thuyết phục, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế; vậnđộng dư luận nhân dân ta và nhân dân các nước lên tiếng phản đối các âmmưu hành động thù địch của các thế lực thù địch bên ngoài Sử dụng sứcmạnh của nhân dân, công tác đối ngoại nhân dân có tiếng nói và hành động

mà công tác đối ngoại Đảng và nhất là ngoại giao nhà nước không có điềukiện làm và nếu làm thì không có thuận lợi hoặc lại bất lợi, như khi bày tỏ sựđồng tình và ủng hộ đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân một sốnước, phản đối lên án những hành động thù địch hoặc không thân thiện đốivới nhân dân ta và nhân dân một số nước khác Tiếng nói của nhân dân ta vànhân dân các nước trong đấu tranh dư luận có sức mạnh và tác động to lớn

4- Nội dung, hình thức hoạt động phong phú, linh hoạt đồng thời đa

dạng hóa quan hệ trong công tác đối ngoại nhân dân

Công tác đối ngoại nhân dân và vận động quốc tế do Chủ tịch Hồ ChíMinh chỉ đạo trực tiếp có nội dung đặc biệt phong phú, có sức thuyết phụcmạnh mẽ: làm rõ chính nghĩa, chống phi nghĩa, lấy nhân nghĩa chống bạo tàn,kêu gọi hòa bình, hòa hiếu, hữu nghị, hợp tác, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau

Hình thức hoạt động đối ngoại nhân dân cũng rất đa dạng: nói chuyện,viết báo, viết sách, tiếp xúc vận động cá nhân và tổ chức, nói chuyện ở cácdiễn đàn của nước đối tác và diễn đàn quốc tế, họp mặt, liên hoan hữu nghị,hội thảo, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao, trao đổi khoa học - kỹ thuật,viện trợ nhân dân, hợp tác về giáo dục…

Công tác đối ngoại nhân dân luôn mở rộng đối tác vận động và quan hệ

từ các cá nhân thuộc các tầng lớp, nghề nghiệp, khuynh hướng chính trị khác

nhau đến các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức quần chúng, tổ chức phi chínhphủ…; đồng thời duy trì, củng cố quan hệ với các bầu bạn cũ, tìm kiếm quan

hệ với các bầu bạn mới

Trong tình hình mới, các hình thức hoạt động đối ngoại nhân dân cần

có sự đổi mới, không nên quá lễ nghi, khô cứng, rập khuôn mà phải linh hoạt

đa dạng, phi hình thức tùy vào hoàn cảnh và đối tượng cụ thể Phương phápphải mềm dẻo, nhẫn nại lấy thuyết phục là chính Cần phát huy được phẩmchất tốt đẹp và bản sắc văn hóa của người vn, cần chú ý đến quan hệ giữa conngười và con người trong quá trình giao tiếp và hợp tác, phải chân thành cởi

mở và thẳng thắn trong thái độ và nghiêm túc trong công việc mới xây dựngđược thiện cảm và tạo được niềm tin

5- Tập hợp lực lượng rộng rãi tham gia hoạt động đối ngoại nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, công tác đối ngoại nhân dân do nhiều lựclượng tham gia, bao gồm không chỉ các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chínhtrị xã hội, các tổ chức văn hóa, nghệ thuật, khoa học kĩ thuật, các hội nghềnghiệp và rộng ra là nhân dân, mà các tổ chức của Đảng và các cơ quan nhànước các cấp ngành, các lực lượng vũ trang Đồng thời, có những tổ chứcchính trị - xã hội được thành lập để chuyên hoạt động đối ngoại nhân dântrong các lĩnh vự hòa bình, đoàn kết, hữu nghị, viện trợ nhân dân như Liênhiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

Ngay khi cách mạng tháng Tám, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho thành lậpHội Việt - Hoa thân hữu Trong kháng chiến chống Pháp và kháng chiến chống

Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã cho thành lập Ủy ban bảo vệ hòa bìnhthế giới của Việt Nam, Ủy ban đoàn kết nhân dân Á-Phi, Hội quốc tế ngữ bảo vệhòa binh, các hội hữu nghị và Ủy ban đoàn kết song phương với nhân dân nhiềunước để tập hợp đông đảo quàn chúng tham gia công tác đối ngoại nhân dân

Khẳng định đối ngoại nhân dân là phương tiện chủ yếu và vô cùngquan trọng để tiếp cận thế giới nên Hồ Chí Minh đã căn dặn đồng bào mìnhbằng những hoạt động khôn khéo để chinh phục nhân dân các nướcđể nhândân thế giới hiểu rõ Việt Nam, có tình cảm với Việt Nam Không chỉ quan tâm

định hướng cho đồng bào ở trong nước mà cho cả đồng bào ở nước ngoài đểtạo ra phong trào nhân dân làm đối ngoại, để mọi người Việt Nam dù ở đâucũng tham gia mặt trận đối ngoại với mục đích nâng cao vị thế của dân tộcmình Phải chan hòa gắn bó với họ theo tinh thần “bán bà con xa mua lánggiềng gần” để thuyết phục họ, cảm hóa họ.

Có thể nói, đối ngoại nhân dân mà Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện làmột hoạt động cách mạng có sự thống nhất với mọi hoạt động cách mạngkhác ở tư tưởng chủ đạo nhất quán của Người là chủ nghĩa yêu nước,có mụctiêu bất di bất dịch là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, với tinhthần lấy dân làm gốc, mọi xuất phát đều bắt đầu từ dân, do dân, vì dân Nhưvậy, thấy được rằng cả về lý luận và thực tiễn, đối ngoại nhân dân trong tưtưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những quan điểm rất sáng rõ bản chấtcách mạng và khoa học Đó chính là nền tảng tư tưởng của đối ngoại nhândân mà Đảng và Chính phủ cùng nhân dân Việt Nam thường xuyên tiếp cận,tiếp thu và phát triển sáng tạo trong hành động

1.2.2 Sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với công tác đối ngoại nhân dân

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (1930), Đảng và Chủ tịch HồChí Minh rất chú trọng đẩy mạnh công tác đối ngoại, vận động quốc tế, trên

cơ sở kiên trì và phát triển hai quan điểm cơ bản: một là, đoàn kết với giai cấp

vô sản và các dân tộc bị áp bức trên thế giới; hai là, gắn cách mạng ở thuộcđịa với cách mạng ở chính quốc, gắn cách mạng của nhân dân Việt Nam vớicách mạng của nhân dân lao động Pháp Cho đến khi Cách mạng tháng Támthành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập (1945), hoạtđộng đối ngoại, vận động quốc tế của Đảng và nhân dân Việt Nam là hoạtđộng đối ngoại nhân dân

Ngày 07/3/1960, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Nghị quyết số NQ/TW về việc thành lập Ban Công tác đối ngoại của Trung ương, gọi tắt làBan Đối ngoại, và giao cho Ban Đối ngoại chỉ đạo công tác đối ngoại của các

106-tổ chức nhân dân

Tháng 12/1986, Đại hội lần thứ VI của Đảng đề ra mục tiêu đối ngoại

là giữ vững hòa bình, tranh thủ những điều kiện quốc tế thuận lợi để thực hiệncông cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước, góp phầntích cực vào sự nghiệp chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dântộc, dân chủ và tiến bộ xã hội [5]

Tháng 8-1988, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Khoá VI raNghị quyết số 13, đánh dấu việc đổi mới tư duy đối ngoại theo hướng đa dạnghoá, đa phương hóa quan hệ đối ngoại

Đầu thập niên 1990, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp

đổ Tháng 6/1991, Đại hội lần thứ VII của Đảng nêu rõ mục tiêu: “Trong điềukiện mới càng phải coi trọng vận dụng bài học kết hợp sức mạnh dân tộc với sứcmạnh thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế, yếu tố truyền thốngvới yếu tố hiện đại để phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủnghĩa” Đại hội cũng nhấn mạnh chủ trương “hợp tác bình đẳng và cùng có lợivới tất cả các nước, không phân biệt chế độ chính trị - xã hội khác nhau, trên cơ

sở các nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình” và “đoàn kết với các lực lượng đấutranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội…” [6]

Năm 1992, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng KhóaVII đề ra đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa dạng hóa, đaphương hóa quan hệ quốc tế với tinh thần “Việt Nam muốn là bạn với tất cảcác nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và pháttriển” Nghị quyết Hội nghị phân tích hai mặt hợp tác và đấu tranh trong quan

hệ quốc tế, và nói rõ: “Tùy từng đối tượng, trên từng vấn đề và ở từng thờiđiểm, hoặc mặt hợp tác hoặc mặt đấu tranh nổi lên hơn Ta cố gắng thúc đẩymặt hợp tác, nhưng vẫn phải đấu tranh dưới hình thức và với mức độ thíchhợp với từng đối tượng, trên từng vấn đề nhằm bảo vệ lợi ích của dân tộc…”

Tháng 6/1996, Đại hội lần thứ VIII của Đảng (trong Báo cáo chính trị)khẳng định “tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở,

đa phương hóa và đa dạng hóa các quan hệ đối ngoại với tinh thần Việt Nammuốn là bạn của tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòabình, độc lập và phát triển” Đại hội cũng nêu nhiệm vụ “mở rộng quan hệ đối

ngoại nhân dân, quan hệ với các tổ chức phi chính phủ, tranh thủ sự đồng tình

và ủng hộ rộng rãi của nhân dân các nước, góp phần thúc đẩy xu thế hòa bình,hợp tác, phát triển.” [7]

Trước đó, ngày 24/9/1994, Ban Bí thư Trung ương Đảng Khoá VII raChỉ thị số 44-CT/TW “Về mở rộng và đổi mới hoạt động đối ngoại nhândân” Chỉ thị nêu rõ:

“1 Công tác đối ngoại nhân dân là bộ phận cấu thành công tác đốingoại chung của nước ta

2 Hoạt động đối ngoại của các đoàn thể quần chúng, tổ chức chính trị

-xã hội, hội nghề nghiệp, tổ chức phi chính phủ phải thể hiện chính sách đốingoại độc lập tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế một cáchsáng tạo, năng động, linh hoạt, phù hợp với khả năng từng tổ chức, đoàn thểcủa ta và đặc điểm từng đối tượng nước ngoài ta có quan hệ

3 Hoạt động đối ngoại nhân dân nhằm:

a- Làm cho nhân dân thế giới hiểu rõ đất nước và con người Việt Nam,chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, tranh thủ thiện cảm,

sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân các nước đối với công cuộc đổi mới, sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta

b- Tăng cường tình hữu nghị, mở rộng quan hệ hợp tác với nhân dâncác nước trên thế giới, bảy tỏ sự đoàn kết, ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩacủa các dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, tiến bộ xã hội và giải quuyeetsnhững vấn đề có tính toàn cầu như loại trừ vũ khí hạt nhân, phòng chống bệnhAIDS, bảo vệ môi trường, v.v Đấu tranh với những quan điểm, ý đồ và hànhđộng xấu của một số người và tổ chức nước ngoài đối với ta

c- Tranh thủ sự giúp đỡ của nhân dân các nước trên thế giới về vốn,chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản lý kinh tế và quản lý xã hội, đàotạo cán bộ

Việc phát triển quan hệ với các cá nhân, nhân sĩ nước ngoài, các tổchức chính trị - xã hội, phi chính phủ, hội nghề nghiệp, quốc gia, khu vực vàquốc tế phải có lợi cho các mục đích nói trên.” [6] [28]

Ngày 06/7/2011, sau 17 năm thực hiện Chỉ thị 44-CT/TW, Ban Bí thưTrung ương Đảng (Khóa XI) ra Chỉ thị 04-CT/TW về “Tiếp tục đổi mới vànâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới” Cụ thể:

Chỉ thị khẳng định các quan điểm:

“Đối ngoại nhân dân là bộ phận cấu thành của công tác đối ngoại chungcủa Đảng và Nhà nước ta Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoạinhân dân là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và của toàn dân mà nòng cốt làMặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, cácđoàn thể và tổ chức nhân dân

Với phương châm “chủ động, linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả”, triểnkhai công tác đối ngoại nhân dân trên cơ sở thực hiện nhất quán đường lối đốingoại của Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tậptrung của Nhà nước, phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại nhân dân với đối ngoạiđảng và ngoại giao nhà nước, tạo thành sức mạnh tổng hợp của mặt trận đốingoại.” [8]

Chỉ thị xác định những mục tiêu:

“Làm cho nhân dân thế giới hiểu rõ đất nước, truyền thống và conngười Việt Nam, chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta,những thành tựu của công cuộc đổi mới của ta; đấu tranh với những âm mưu

và hành động chống phá của các thế lực thù địch, giữ vững môi trường hòabình để xây dựng, phát triển đất nước

Xây dựng và tăng cường tình cảm hữu nghị của nhân dân các nước vớinhân dân ta và của nhân dân ta với nhân dân các nước, vận động các nguồnlực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, tranh thủ sử ủng hộ và giúp đỡ rộngrãi của bạn bè quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc đổi mới, xâydựng và bảo vệ Tô quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” [8]

Chỉ thị đề ra các nhiệm vụ:

“Chủ động mở rộng quan hệ hữu nghị hợp tác với nhân dân các nước,coi trọng phát triển quan hệ có chiều sâu với nhân dân các nước láng giềng vàcác nước có vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại của ta; củng cố quan

hệ với bạn bè truyền thống, tăng cường quan hệ với các lực lượng yêu chuộng

hòa bình và tiến bộ trên thế giới; đồng thới, mở rộng quan hệ với các tổ chức,

cá nhân và nhân sĩ nước ngoài, tranh thủ tình cảm và sự ủng hộ của họ đối vớiViệt Nam, phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực của từng đối tác

Huy động sự tham gia của các tổ chức và tầng lớp nhân dân vào cáchoạt động đấu tranh chống lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc,tôn giáo, chống ‘diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, đấu tranh bảo

vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ đất nước

Chú trọng quan hệ hợp tác về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, bảo vệ môi trường v.v Chủ động làm tốt công tác vận động cácnguồn lực và nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chứcphi chính phủ nước ngoài, phùhợp với quy định của pháp luật Việt Nam vàthông lệ quốc tế, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa lợi ích của tổ chức và lợi íchquốc gia, dân tộc

-Chủ động và nâng cao chất lượng công tác thông tin, tuyên truyền đốingoại, làm cho bạn bè quốc tế và nhân dân thế giới ngày càng hiểu đúng vàđầy đủ hơn về đất nước và con người Việt Nam, về đường lối, chính sách củaĐảng, Nhà nước và công cuộc đổi mới của nước ta

Phát huy vai trò của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế, các phong tràonhân dân thế giới, nhằm góp phần tích cực vào việc giải quyết các vấn đề toàncầu, vào cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ xãhội, phù hợp với khả năng, điều kiện và lợi ích của nước ta.”[8]

1.3 Tầm quan trọng của đối ngoại nhân dân trong giai đoạn hiện nay

Trong điều kiện mới, nhiệm vụ mới, đối ngoại nhân dân tiếp tục khẳngđịnh vai trò quan trọng phục vụ đắc lực công cuộc đổi mới đất nước, hỗ trợđắc lực cho ngoại giao nhà nước để thực hiện chính sách đối ngoại mà chínhphủ nước đó đề ra.Đối ngoại nhân dân là “vũ khí” của mỗi quốc gia Vũ khínày cần phải phát huy hơn nữa trong thời kỳ hội nhập hiện nay

Hoạt động đối ngoại nhân dân chính là “sức mạnh mềm” để bảo vệ tổquốc, gắn liền với sự nghiệp dựng và giữ nước của dân tộc ta Như NguyênChủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã khẳng định: “Công tác đối ngoại nhân

dân luôn có vai trò hết sức quan trọng, cả trong thời kỳ đấu tranh giành độclập dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước”.

Đối ngoại nhân dân được coi là một trong ba trụ cột đối ngoại của nước

ta hiện nay (cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước) Lợi thế củađối ngoại nhân dân là có tiếng nói linh hoạt giữa con người với con người vừa

có thể tiến hành các biện pháp đối ngoại trên một số vấn đề và ở những nước,khu vực trong những hoàn cảnh cụ thể mà đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhànước không có điều kiện làm hoặc nếu làm thì không thuận lợi như mongmuốn.[23]

Khi tìm đường cứu nước và vận động thành lập Đảng Cộng sản ViệtNam, Nguyễn Ái Quốc đã từng bước hình thành và phát triển quan điểm,nguyên tắc và nội dung, phương thức công tác đối ngoại nhân dân và công tácđối ngoại của Đảng Hoạt động đối ngoại nhân dân lúc này được tăng cườngvới mục đích giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người, đặtcách mạng nước ta vào vị trí là một bộ phận khăng khít của cách mạng thếgiới Nhờ vậy cách mạng nước ta ngay từ đầu đã có khả năng kết hợp sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc

tế, tạo cho mình sức mạnh tổng hợp to lớn để giành thắng lợi

Những hoạt động đối ngoại của Đảng và đối ngoại nhân dân trong thời kỳ

1930 - 1945 đã tranh thủ được sự ủng hộ và giúp đỡ của Quốc tế cộng sản, củaLiên Xô và cách mạng Trung Quốc đối với Đảng và cách mạng nước ta, tạo điềukiện thuận lợi cho thắng lợi vẻ vang của Cách mạng tháng Tám 1945

Thời kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hoạt động đối ngoại nhândân đã góp phần phát huy tính chính nghĩa, tinh thần anh dũng và các bướcthắng lợi của cuộc kháng chiến của nhân dân ta, vận động được phong tràonhân dân thế giới, trước hết là nhân dân Pháp, đồng tình và ủng hộ mạnh mẽnhân dân ta kháng chiến Phụ thuộc chào mừng như thắng lợi của chính mình.Các phong trào giải phóng dân tộc được thắng lợi của nhân dân Việt Nam cổ

vũ, tăng thêm lòng tin trong đấu tranh, vì nhân dân Việt Nam đã chứng tỏ:

một dân tộc nhỏ đã chiến thắng một đế quốc to, mở đầu sự phá sản của hệthống thuộc địa trên thế giới.

Hiện nay, công tác đối ngoại nhân dân ngày càng khẳng định tầm quantrọng trong công tác ngoại giao của ta, cụ thể:

- Một là, góp phần tranh thủ được thiện cảm, sự đồng tình và ủng hộngày càng rộng rãi của nhân dân các nước đối với công cuộc đổi mới, côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ đất nước củanhân dân ta Đồng thời góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền quốc gia và anninh chính trị, chống âm mưu “diễn biến hòa bình”, gây bạo loạn, lật đổ củacác thế lực thù địch

- Hai là, qua những hoạt động vì hòa bình, hữu nghị, đoàn kết và hợptác giúp nhân dân ta bày tỏ sự đoàn kết, ủng hộ đối với cuộc đấu tranh củanhân dân các nước vì hòa bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội, đặc biệt lànhân dân Cuba, Palextin, Irắc, Libi, Triều Tiên, Nam Tư, tham gia giải quyếtnhững vấn đề có tính toàn cầu như loại trừ vũ khí hạt nhân, xóa đói giảmnghèo, bảo vệ môi trường…

- Ba là, công tác đối ngoại nhân dân góp phần vận động tranh thủ sựgiúp đỡ của nhân dân các nước trên thế giới về vốn, chuyển giao công nghệ,kinh nghiệm quản lý kinh tế, xã hội, đào tạo cán bộ Nhân dân ta nhận được

sự giúp đỡ của nhân dân nhiều nước, chủ yếu qua các tổ chức phi chính phủnước ngoài và một phần qua các tổ chức hòa bình, đoàn kết, hữu nghị của một

số nước [23]

Viện trợ phi chính phủ có giá trị về tiền không lớn nhưng có ý nghĩa vàhiệu quả không nhỏ đối với việc phát triển ở nhiều cộng đồng địa phương(nhất là nông thôn) trên các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, thủy lợi nhỏ,ngành thủ công, thực hiện chương trình xóa đói giảm nghèo, phát triển nguồnnhân lực, tạo công ăn việc làm, giải quyết một số vấn đề xã hội, y tế, giáodục, văn hóa… và khắc phục hậu quả thiên tai

Tiểu kết chương 1

Có thể thấy, khái niệm “đối ngoại” bao hàm nhiều nội dung, nhiều lĩnhvực nhưng có chung một mục đích, như Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩamột cách giản dị: “Làm đối ngoại là làm cho nước mình ít kẻ thù hơn hết vànhiều đồng minh hơn hết” Hoạt động đối ngoại của nước ta hiện nay baogồm: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân

Hoạt động đối ngoại nhân dân là một trong ba chân kiềng vững chắctrong công tác đối ngoại của Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểmcủa Đảng về đối ngoại nhân dân là hệ thống lý luận vững chắc cho công tácđối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và các tổchức, các nhân làm đối ngoại nhân dân khác

Để tạo nên sức mạnh tổng trong hoạt động đối ngoại, công tác đốingoại nhân dân phải tranh thủ được sự hỗ trợ của công tác đối ngoại của Đảng

và ngoại giao của Nhà nước, điều này góp phần thực hiện kết hợp chính trịđối ngoại với kinh tế đối ngoại, đối ngoại với an ninh, quốc phòng Từ đó chothấy, vai trò của đối ngoại nhân dân hiện nay là vô cùng quan trọng, vì vậycần tập trung nghiên cứu, mở rộng hơn nữa về hoạt động và hình thức để đạtđược hiệu quả tối ưu, vì mục tiêu phát triển đất nước, tiến vững chắc trên conđường đi lên chủ nghĩa xã hội

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI NHÂN DÂN CỦA LIÊN HIỆP CÁC TỔ CHỨC HỮU NGHỊ VIỆT NAM

TỪ NĂM 2008 ĐẾN NAY

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (Liên hiệp) là tổ chức chínhtrị - xã hội chuyên trách về đối ngoại nhân dân trong lĩnh vực hòa bình, đoànkết, hữu nghị và hợp tác nhân dân; hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng và

sự quản lý của Nhà nước theo quy định của pháp luật; là thành viên của Mặttrận Tổ quốc Việt Nam, có vai trò làm đầu mối phối hợp trong một số hoạtđộng đối ngoại nhân dân và công tác phi chính phủ nước ngoài.[12]

Hàng năm, nhiều hoạt động thiết thực đã được Liên hiệp tổ chức nhưviệc đón tiếp đoàn ra, đoàn vào; các hoạt động vì hòa bình, phát triển với cácnước; công tác phi chính phủ và viện trợ nhân dân; các hoạt động giao lưu,gặp gỡ của các Hội hữu nghị với các Hội, tổ chức nhân dân các quốc gia trênthế giới

Để đảm bảo việc thực hiện công tác đối ngoại nhân dân đạt hiệu quảcao, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã thành lập các tổ chức, cácđơn vị Liên hiệp trực thuộc chuyên trách từng lĩnh vực khác nhau, bao gồm:Liên hiệp các tổ chức hữu nghị của các tỉnh, thành phố trên cả nước, Các Hộihữu nghị với các nước với nhiệm vụ truyên truyền, quảng bá hình ảnh đấtnước với nhân dân thế giới; Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, đóng gópcho sự nghiệp hòa bình và phát triển của Việt Nam và thế giới; Ủy ban Côngtác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và Ban Điều phối viện trợ nhândân (PACCOM) phụ trách chuyên môn về các tổ chức PCPNN tại Việt Nam

và phân bổ nguồn viện trợ từ các tổ chức PCPNN

2.1.Thực trạng hoạt động tuyên truyền, quảng bá của các tổ chức, đơn vị Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam với bạn bè quốc tế

2.1.1 Hoạt động tuyên truyền, quảng bá của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

Với vai trò là cơ quan chuyên trách trong lĩnh vực đối ngoại nhân dân

cả Đảng và Nhà nước; Liên hiệp luôn chú trọng đến công tác tuyên truyền vàquảng bá hình ảnh con người, đất nước Công tác tuyên truyền, đối ngoại củaLiên hiệp được tiến hành thông qua các kênh hòa bình, hữu nghị và vận độngviện trợ phi chính phủ; tổ chức và tham gia các hội nghị, hội thảo khu vực vàquốc tế, các diễn đàn song phương, đa phương; tổ chức và tham dự các Liênhoan hữu nghị, gặp gỡ hữu nghị của nhân dân Việt Nam với các nước…

Một trong những hoạt động hiệu quả của Liên hiệp là đón tiếp các đoànngoại giao nhân dân làm việc tại Việt Nam và cử đoàn ra nước ngoài Theothống kê, từ năm 2008 đến nay có khoảng gần 600 đoàn với 10.000 lượt đến từ

53 quốc gia và cùng lãnh thổ đến Việt Nam Ngoài ra, còn có hàng nghìn đoàn

và khách quốc tế theo kênh các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tới thăm vàlàm việc tại Việt Nam hàng năm Thông qua các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổiđoàn, bạn bè quốc tế có điều kiện hiểu biết hơn về Việt Nam, qua đó tăngcường quan hệ giữa Việt Nam với các nước láng giềng, với các nước trong khuvực, các nước có quan hệ truyền thống, có quan hệ quan trọng với Việt Namđều được củng cố, nâng cấp và phát huy tối đa hiệu quả, tiếp tục củng cố mạnglưới bạn vè quốc tế, đoàn kết, ủng hộ, giúp đỡ, chia sẻ với Việt Nam Qua đó,Liên hiệp đã góp phần giải quyết nhiều vấn đề của đất nước liên quan đến biêngiới lãnh thổ, hợp tác và phát triển, đầu tư, vấn đề tranh chấp biển đảo Trongnhững năm qua, thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình, Liên hiệp đã thựchiện được một khối lượng lớn các hoạt động đối ngoại nhân dân phong phú, đadạng, góp phần phát triển và mở rộng mạng lưới bạn bè quốc tế của Việt Nam

cả về địa bàn hoạt động, cả về số lượng tổ chức, cá nhân, đối tác cũng như tínhchất mức độ, phạm vi quan hệ, bảo vệ lợi ích quốc gia, phục vụ công cuộc đổimới, xây dựng và bảo vệ đất nước đồng thời đóng góp tích cực vào sự nghiệpđấu tranh chung của nhân dân yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới vìnhững mục tiêu cao cả của thời đại.[20]

Hoạt động của Liên hiệp ngày càng được mở rộng và có hiệu quả hơn,quan hệ đối tác song phương được mở rộng và củng cố vững chắc, đã có

những đột phá trong quan hệ đa phương Chúng ta tích cực tham gia có hiệuquả vào các tổ chức, các sự kiện ngoại giao quan trọng, các hoạt động hữunghị được cải tiến hơn, gắn liền với việc thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại,

du lịch, văn hóa, giao dục Tranh thủ được thiện cảm, sự đồng tình và ủnghooj ngày càng rộng rãi của nhân dân các nước với công cuộc xây dựng vàbảo vệ đất nước của nhân dân ta

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam là cầu nối trung gian giữanhân dân Việt Nam với nhân dân thế giới Mọi người dân ở mọi độ tuổi, mọingành nghề đều có thể tham gia những chương trình giao lưu đối ngoại nhândân của Liên hiệp Tiêu biểu như chương trình giao lưu của học sinh trườngtrung học phổ thông George của Mỹ được tổ chức hàng năm, dưới sự bảo trợcủa Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, đã tạo nên cầu nối khăng khítgiữa thế hệ trẻ hai nước Việt - Mỹ, xóa tan đi những vết thương chiến tranhtrong quá khứ để cùng tiến tới một tương lai phát triển và hiểu biết lẫn nhau

Đó cũng chính là mục đích chính trong hầu hết những hoạt động giao lưu củaLiên hiệp trung ương và Liên hiệp các địa phương

Liên hiệp còn không ngừng tổ chức các hoạt động, đưa những đoànkhách nước ngoài vào thăm những di sản văn hóa, di sản thiên nhiên, để vậnđộng sự đồng tình đưa những di sản nà nhanh chóng trở thành di sản củaUNESCO Trong cuộc vận động đưa Vịnh Hạ Long trở thành kỳ quan thiênnhiên thế giới, 57 Hội của Liên hiệp trên khắp thế giới đã góp một phầnkhông nhỏ trong cuộc bầu chọn này Trong vòng hơn một năm, Liên hiệp đãxây dựng chương trình hành động, trong đó 57 Hội hữu nghị thành viên và 35đơn vị địa phương coi đây là nhiệm vụ đột xuất nhưng phải trở thành trọngtâm, trọng điểm trong các hoạt động của Hội Các Hội đã làm nhiệm vụ đầutiên là gửi thư đi các nước, cho từng đối tác để giới thiệu về Vịnh Hạ Longcũng như vận động các bạn cùng bình chọn cho Vịnh Hạ Long Tất cả các đốitác, bạn bè quốc tế đều đồng tình ủng hộ cho Vịnh Hạ Long

Trong thời gian vận động đó, tất cả các đoàn quốc tế đến Việt Nam theokênh của Liên hiệp nếu ở Việt Nam từ 3 - 4 ngày đều được đưa đi thăm Vịnh

Hạ Long, đồng thời bầu chọn cho Vịnh Khi bước vào giao đoạn nước rút củacuộc bầu chọn, tại các buổi gặp gỡ quốc tế, gặp mặt tại Đại sứ quán các nướchay trong các buổi tiếp khách quốc tế, Liên hiệp đều vận động bình chọn choVịnh Hạ Long.

Bên cạnh đó, thời điểm đó có khoảng 900 tổ chức PCPNN đang hoạtđộng tại Việt Nam và mạng lưới của ở khắp nơi trên thế giới, thông qua các tổchức này Liên hiệp đã gửi thư vận động và Vịnh Hạ Long đã nhận được sựủng hộ rất lớn Liên hiệp đã phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam tổ chứcchương trình “Hạ Long Thần tiên” và coi đây là điểm nhấn cho chặng nướcrút Đặc biệt, bạn bè quốc tế ở Venezuela, Australia, Tây Ban Nha, Malaysia

đã kêu gọi mọi người bầu chọn cho Vịnh Hạ Long Đây là cơ hội để quảng báhình ảnh đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế, đồng thời là độnglực phát huy vai trò, trách nhiệm, tạo thêm sức mạnh trong công tác quản lý,bảo tồn và phát huy giá trị ngoại hạng, độc nhất của Vịnh Hạ Long nói riêng

và các di sản của đất nước nói chung cho thế hệ mai sau

Đầu năm 2015 vừa qua, Liên hiệp cũng tổ chức “du xuân hữu nghị”cho đoàn khách quốc tế, thành viên các Đại sứ quán đi chuyến thăm di tíchchùa Thầy (Quốc Oai, Hà Nội) và Đền thời Hai Bà Trưng (thuộc Hát Môn,Phúc Thọ, Hà Nội) Có thể thấy, “Du xuân hữu nghị” đầu năm mới dần trởthành một hoạt động đối ngoại nhân dân thường niên của Liên hiệp và đượcbạn bè quốc tế tham gia rất tích cực Hoạt động này nhằm mở rộng công tácđối ngoại nhân dân đến các quận, huyện; quảng bá rộng rãi các di tích lịch sử,danh lam thắng cảnh của Việt Nam Các hoạt động hòa bình, hữu nghị nhưhiện nay đã, đang và sẽ góp phần thắt chặt sự hiểu biết lẫn nhau, xây dựng cầunối văn hóa giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cũng tổ chức nhiều sự kiện lớnnhằm củng cố tình đoàn kết với nhân dân các nước khác như chương trình

“Gặp gỡ hữu nghị và hợp tác nhân dân Việt Nam – Campuchia – Lào”; đăngcai và tổ chức thành công diễn đàn “Nhân dân ASEAN 6” – năm 2010 với sựtham gia của 743 đại biểu trong và ngoài nước, đây là sự kiện tiêu biểu hưởng

ứng các hoạt động cho “Năm ASEAN” do Việt Nam làm chủ tịch; các hoạtđộng hưởng ứng “Năm hữu nghị Việt – Trung 2010” gồm các hoạt động đền ơnđáp nghĩa, các hoạt động giao lưu ở trung ương và các tỉnh, thành phố, quyêngóp ủng hộ nhân dân Cam Túc của Trung Quốc bị lũ lụt Ngoài ra, còn có cáchoạt động đối ngoại nhân dân song phương do Liên hiệp, các Hội hữu nghị tổchức như: Chuỗi hoạt động kỷ niệm 65 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giaogiữa Việt Nam và Triều Tiên, 55 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao ViệtNam – Cuba, kỷ niệm 40 năm thành lập Hội hữu nghị Việt – Lào; kỷ niệm 23năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ucraina; kỷ niệm 66 năm ngàycộng hòa Ấn Độ; gặp gỡ bạn bè quốc tế nhân dịp Xuân Ất Mùi 2015; 20 nămbình thường quan hệ Việt – Mỹ đã góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị vớibạn bè truyền thống và các nước đối tác quan trọng của Việt Nam.

Không chỉ có các đoàn vào, Liên hiệp cũng có các đoàn đại biểu đi thựchiện công tác đối ngoại nhân dân ở các nước khác, ví dụ như công tác của đoànđại biểu Liên hiệp tại Diễn đàn nhân dân ASEAN năm 2015 tại Malaysia.Chuyến công tác nhằm tăng cường tình hữu nghị, đoàn kết, hợp tác và thiện chícủa Việt Nam trong việc giải quyết các vấn đề chung của quốc tế

Về công tác tuyên truyền qua báo chí, truyền thông: Từ 2008 đến nay,

Liên hiệp đã triển khai việc tổ chức, cơ cấu lại các cơ quan báo chí, ấn phẩmtuyên truyền đối ngoại của Liên hiệp và các tổ chức thành viên; tăng cườngkhai thác, sử dụng các ấn phẩm này để chia sẻ thông tin cho các bạn bè và đốitác quốc tế Liên hiệp tiếp tục phát triển các công cụ thông tin như báo Thờiđại (hiện có báo viết và báo điện tử), tạp chí Hữu nghị, trang điện tửVietpeace.org.vn của Liên hiệp, trang điện tử vpdf.org.vn của Quỹ Hòa bình

và Phát triển Việt Nam; các tạp chí, bản tin và đặc san của các tổ chức thànhviên như Tạp chí Việt-Mỹ, đặc san Bạch Dương, bản tin Việt-Pháp, đặc sanViệt-Nhật…để cung cấp thông tin về các vấn đề trong nước, quốc tế, đặc biệt

là các vấn đề đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta.[20]

Tạp chí Hữu nghị, Tạp chí Việt-Mỹ đã có các chuyên san song ngữ phục vụ

có hiệu quả cho các đợt hoạt động đối ngoại quan trọng của nước ta trong quan hệ

với nhân dân các nước, đặc biệt là những nước láng giềng như Lào, Campuchia,Trung Quốc hoặc những đối tác chiến lược như Nga, Mỹ, Nhật Bản

Năm 2012, Ban Bí thư Trung ương Đảng phê duyệt đề án xây dựngtrang thông tin điện tử của Báo Thời đại với ba thứ tiếng: tiếng Anh, tiếngNga, tiếng Trung Đây là mốc quan trọng trong công tác thông tin tuyêntruyền đối ngoại của Liên hiệp Thông qua trang thông tin điện tử này, cáchoạt động đối ngoại của Liên hiệp nói riêng và của Việt Nam nói chung sẽđến với bạn bè nhanh chóng, rộng rãi và chính xác hơn.[20]

Liên hiệp đã và đang không ngừng phấn đấu, phát triển đổi mới cáccách thức tuyên truyền quảng bá hình ảnh Việt Nam, giúp cho nhiều ngườidân ở các nước trên thế giới biết tới Việt Nam sâu rộng và đầy đủ hơn Đó làmột Việt Nam năng động, hiện đại và cổ kính, hòa bình và hợp tác Mọi hoạtđộng của Liên hiệp đều nhằm giới thiệu những thành tựu của đất nước, kếhoạch xây dựng và phát triển đất nước nhằm tranh thủ sự đồng tình ủng hộcác bạn bè quốc tế, phục vụ cho sự nghiệp phát triển đất nước, tăng cườnghữu nghị hợp tác với nhân dân các nước, góp phần củng cố niềm tin của nhândân vào con đường và sự nghiệp mà Đảng ta đã lựa chọn, tăng cường sự hiểubiết của thanh niên, sinh viên Việt Nam cũng như trên toàn thế giới

2.1.2 Thành tựu trong công tác tuyên truyền, quảng bá của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

Những năm qua, các hoạt động đối ngoại nhân dân, quảng bá hình ảnhđất nước, con người Việt Nam, những thành tựu của công cuộc đổi mới vànhững chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vựcđối ngoại nói chung và đối ngoại nhân dân nói riêng, được Liên hiệp quảng bárộng rãi trong khu vực và trên toàn thế giới Nhờ công tác thông tin tuyêntruyền đối ngoại, các hoạt động của Liên hiệp cũng như của các tổ chức thànhviên được tuyên truyền rộng rãi trong quần chúng nhân dân Việt Nam và cộngđồng quốc tế, qua đó tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thếgiới đối với những hoạt động của Liên hiệp

Việc giới thiệu, quảng bá hình ảnh Việt Nam với bạn bè quốc tế củaLiên hiệp đạt được nhiều thành tựu quan trọng Cụ thể, Vịnh Hạ Long vàTràng An, Ninh Bình đều từng được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới;các đoàn sang thăm Việt Nam trở về đều có phản hồi tốt; không chỉ quan hệcủa Liên hiệp với các tổ chức được tăng cường và nhân dân Việt Nam vớinhân dân thế giới càng gần nhau hơn.

Thông qua việc tổ chức những hoạt động, Liên hiệp đã chia sẻ, cung cấpthông tin giới thiệu về đất nước, con người, những thành tựu của Việt Namtrong thời kỳ đổi mới, tình hình thực tế của Việt Nam làm cho nhân dân ta vàbạn bè thế giới hiểu và ủng hộ các hoạt động của Liên hiệp, đấu tranh chống lạinhững luận điệu sai trái của các thế lực thù địch đang chống phá Việt Nam

Liên hiệp đã tiến hành biên soạn và phát hành được một số ấn phẩmphục vụ cho công tác đối ngoại nhân dân như cuốn Biển Đông Việt Nam bằngtiếng Việt và tiếng Anh… Bên cạnh đó đã tiến hành thu thập nhiều ấn phẩmtuyên truyền giới thiệu về Việt Nam, chính sách đối ngoại của Việt Nam bằngtiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung…để phục vụ cho công tác thông tin đốingoại của các hoạt động đối ngoại của Liên hiệp

Liên hiệp đã phối hợp với các cơ quan truyền thông ở Trung ương, HàNội, các tỉnh thành và một số cơ quan thông tấn, báo chí nước ngoài để tuyêntruyền rộng rãi về các hoạt động của Liên hiệp và các tổ chức thành viên đếnnhân dân trong nước và quốc tế

Giai đoạn 2008-2013, đội ngũ cán bộ làm công tác thông tin đối ngoạiđược tăng cường về mặt số lượng và nâng cao về mặt chất lượng để thực hiệntốt các nhiệm vụ của công tác thông tin đối ngoại của Liên hiệp

2.1.3 Những hạn chế trong công tác tuyên truyền, quảng bá của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, hoạt động tuyên truyền quảng báhình ảnh quốc gia của Liên hiệp còn tồn tại những hạn chế, thiếu sót Điều nàycần được khắc phục để đảm bảo tính hiệu quả trong công tác tuyên truyền

Một số sự kiện tổ chức phục vụ công tác tuyên truyền, quảng bá hìnhảnh quốc gia do Liên hiệp tổ chức chưa thực sự đem lại hiệu quả cao Mụcđịch chính của các hoạt động nhằm tuyên truyền đến khách quốc tế về hìnhảnh, con người Việt Nam, tuy nhiên do công tác chuẩn bị chưa kỹ lưỡng, chưatính được những tình huống xảy ra dẫn đến sai sót Điều này không chỉ ảnhhưởng đến hình ảnh của một cơ quan mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh đấtnước Việt Nam trong mắt du khách quốc tế.

Bên cạnh đó, việc xuất bản những ấn phẩm tuyên truyền, công tác quảng

bá qua internet, báo chí chưa đem lại hiệu quả thiết thực Các ấn phẩm tuyêntruyền chưa được phát hành đều đặn, chưa đa dạng về nội dung và hình thứctạo nên sự nhàm chán cho khách quốc tế Việc tuyên truyền qua các ấn phẩm,internet là một nhiệm vụ quan trọng của Liên hiệp nói riêng và các cơ quan, tổchức làm đối ngoại của Việt Nam nói chung bởi đó là xu thế của quốc tế hiệnnay, do vậy, khắc phục được hạn chế này sẽ là bước tiến quan trọng trong hoạtđộng đối ngoại nhân dân của Liên hiệp, của Đảng và Nhà nước

2.2 Thực trạng hoạt động của Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam từ năm 2008 đến nay.

Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam – tổ chức thành viên của Liênhiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, thành lập ngày 9-4-2003 (sau 4 nămchuẩn bị), do bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xãhội chủ nghĩa Việt Nam làm Chủ tịch Quỹ; cơ quan lãnh đạo là Hội đồng Quỹgồm 15 người một số đồng chí có kinh nghiệm trong hoạt động đối ngoạinhân dân, có trình độ, có năng lực và tâm huyết hoạt động tham gia vào tổchức của Quỹ là nhân tốchính quyết định đối với hiệu quả các hoạt động.[12]

Quỹ Hòa bình và phát triển Việt Nam là một tổ chức phi chính phủ hoạtđộng vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, cho sự phát triểncông bằng và bền vững Quỹ hoạt động trên nguyên tắc phi lợi nhuận, tự nguyện,

tự quản lý và tự chịu trách nhiệm đối với hiệu quả trước pháp luật Việt Nam

Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam được thành lập nhằm huy động

và phối hợp các cá nhân, tổ chức đóng góp cho sự nghiệp hòa bình và phát

triển của Việt Nam cũng như các quốc gia khác trên thế giới Đồng thời, QuỹHòa bình và phát triển Việt Nam đóng vai trò như một mắt xích, trao đổithông tin với các tổ chức phi chính phủ quốc tế về các cuộc hội nghị, hội thảo

vì hòa bình, đoàn kết và hữu nghị.[12]

Hoạt động của Quỹ tại Việt Nam đã và đang góp phần không nhỏ vàoviệc mở rộng và tăng cường quan hệ song phương, đa phương của Việt Namvới các tổ chức, nhân dân các nước; nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chứcphi chính phủ quốc gia và quốc tế Mọi cá nhân, tổ chức chính trị, kinh tế, xãhội của Việt Nam và nước ngoài tán thành mục đích, tôn chỉ của Quỹ, có điềukiện và tự nguyện tham gia đều có thể trở thành thành viên

2.2.1 Hoạt động của Hòa bình và Phát triển Việt Nam

Từ khi thành lập, đặc biệt là từ năm 2008 đến nay, Quỹ Hòa bình và Pháttriển Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động phong phú và đa dạng Hoạt độngcủa Quỹ tập trung vào các chủ đề: chủ quyền biển đảo, độc lập tự chủ, hội nhậpquốc tế, nông nghiệp và giáo dục Đối với mỗi mảng chủ đề, Quỹ đã có nhữngcách thức tiến hành cụ thể và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận

Hoạt động của Quỹ rất đa dạng về nội dung và hình thức, bao gồm cáchội nghị và diễn đàn đa phương đối phó với các vấn đề liên quan đến hòabình, an ninh, tình đoàn kết, thương mại quốc tế, phát triển công bằng và bềnvững, phát triển nông nghiệp và nông thôn, dân chủ, nhân quyền, xã hội dân

sự, toàn cầu hóa, chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa xã hội Hiện Quỹ cũng đã đượctrao đổi song phương về kinh nghiệm và thông tin, và các bài thuyết trình vềtình hình ở Việt Nam với mục đích đoàn kết quốc tế và hợp tác với các nước.Quỹ cũng thành lập các tổ chức đối tác tại nhiều nước, ở tất cả các châu lục,

từ các đảng chính trị đến các tổ chức quần chúng, các tổ chức phi chính phủquốc gia, khu vực và quốc tế Việc mở rộng và tăng cường hoạt động đốingoại nhân dân với các đối tượng riêng giúp Quỹ hình thành một mạng lướiquan hệ với nhân dân, tổ chức phi chính phủ các nước và đang dần dần đemđến những hiệu quả nhất định Hiện nay, hoạt động của Quỹ tập trung vào 3

lĩnh vực hoạt động chính gồm: nghiên cứu, triển khai có hiệu quả các hoạtđộng đối ngoại nhân dân và đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền.[12]

Trong công tác tăng cường và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, thông tin, tư vấn, Quỹ chú trọng tập trung nghiên cứu các vấn đề như

toàn cầu hóa và hội nhập, liên kết kinh tế quốc tế; trật tự chính trị, kinh tế, tàichính và thương mại quốc tế; về mô hình phát triển, các chính sách vĩ mô, vềdân chủ và nhân quyền; và chú ý nghiên cứu để đề xuất các quan điểm, địnhhướng chính sách mang tính giải pháp cho Đảng và Nhà nước.[12]

Với các hoạt động nghiên cứu cụ thể, Quỹ đã chủ động phối hợp cùngcác cơ quan trong nước, tranh thủ các chuyên gia trong nước và nước ngoài để

có những nội dung chất lượng; tổ chức nhiều buổi họp chuyên gia, các buổitọa đàm về những vấn đề có ý nghĩa cấp bách đối với Việt Nam như: vấn đềBiển Đông, vấn đề hòa bình an ninh quốc gia và khu vực, quan hệ quốc tếtrong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, chủ quyền kinh tế, hội nhập kinh tếquốc tế và khu vực, giáo dục, sinh vật biến đổi gen…

Việc tiến hành nghiên cứu của Quỹ hiện nay không còn bó hẹp trongphạm vi quốc gia, Quỹ luôn chủ động liên kết với các chuyên gia, tổ chứcnghiên cứu của các quốc gia khác để đảm bảo tính chuyên sâu về nội dung vàchất lượng nghiên cứu Thông qua quan hệ hợp tác với các mạng lưới đaphương trên thế giới, Quỹ đã tổ chức được nhiều hội thảo, hội nghị, thu thậpđược nhiều ý kiến có giá trị, kinh nghiệm quý báu của các chuyên gia, các nhàhoạt động ngoài nước, có thêm thông tin về tình hình quốc tế và thông tin chobạn bè quốc tế về thực tế tình hình ở Việt Nam

Quỹ luôn chú trọng đặc biệt đến các công trình nghiên cứu liên quanđến hòa bình và phát triển Một trọng tâm là quá trình toàn cầu hóa đang diễn

ra và tác động của nó đối với Việt Nam sau khi gia nhập WTO Các cuộc thảoluận đã được tổ chức trên toàn cầu về tự do thương mạivà WTO tại Hà Nội,thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; về cổ phần hóa các doanh nghiệp nhànước ở Việt Nam, giáo dục và WTO, nông nghiệp và WTO [35]

Công tác học tập, nghiên cứu được thực hiện ở nước ngoài để trao đổithông tin và kinh nghiệm về cải cách hành chính, cải cách giáo dục, và đấu tranhchống tham nhũng Cùng với đó, các nhà nghiên cứu nước ngoài đã được mờisang Việt Nam để chia sẻ thông tin về các vấn đề liên quan đến toàn cầu hóa.

Ngoài ra, Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam còn tiến hành biên soạnsách đối ngoại về các vấn đề hòa bình và phát triển của quốc gia và thế giớinhư: cuốn sách “Việt Nam và Biển Đông” (sách tiếng Anh có tên “Việt Namand the East Sea”); cuốn sách “South-South People’s Solidarity Meetings”;cuốn sách “Thành viện WTO thứ 150 – bài học từ các nước đi trước”; cuốnsách “nhận diện Chủ nghĩa Tự do mới” [35]

Trong công tác mở rộng, củng cố quan hệ với đối tác, Quỹ Hòa bình và

Phát triển Việt Nam đã chủ động tham gia các cơ chế, diễn đàn nhân dân quốc

tế gắn với các thiết chế quốc tế mà Việt Nam là thành viên; tích cực tham giacác diễn đàn nhân dân ASEAN, Á – Âu; tham gia có hiệu quả vào cơ chế Tưvấn phi chính phủ của Hội đồng Kinh tế - Xã hội Liên hợp quốc (ECOSOC);tham gia các diễn đàn, mạng lưới tổ chức xã hội dân sự quốc tế có vị trí, ảnhhưởng lớn trong phong trào nhân dân thế giới, các mạng lưới, tổ chức cánh tả,tiến bộ của nhân dân các nước; tiếp tục tham gia diễn đàn xã hội thế giới vàcác hoạt động của mạng lưới đoàn kết Nam – Nam Qua việc tham dự diễnđàn Xã hội thế giới – hoạt động lớn nhất của các phong trào nhân dân thế giớihiện nay – trong những năm qua và trong thời gian tới, Quỹ tranh thủ giớithiệu với đông đảo bạn bè quốc tế về công cuộc đổi mới tiến lên chủ nghĩa xãhội của Việt Nam, tích cực đóng góp vào các hoạt động của các tổ chức, mạnglưới nhân dân dân chủ và tiến bộ các nước…[12]

Năm 2014, với các hoạt động lớn như Diễn đàn nhân dân ASEAN 2014

và Diễn đàn nhân dân Á - Âu lần thứ 10, Quỹ đã phối hợp chặt chẽ với các

Bộ, ngành, các tổ chức nhân dân ở trong và ngoài nước, góp phần vào việcbảo vệ hình ảnh của Việt Nam, đưa được vào nội dung cũng như tuyên bốcuối cùng của các diễn đàn, các vấn đề Việt Nam quan tâm như vấn đề BiểnĐông, nạn nhân chất độc da cam…

Hoạt động hòa bình, hữu nghị của Quỹ đối với từng quốc gia cũngđược chú trọng Kể từ năm 2008, với sự hợp tác của Nhật Bản Quỹ Hòa bìnhSasakawa, Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam đã triển khai thực hiện các

dự án nâng cao năng lực lãnh đạo trẻ và phát triển cộng đồng nông thôn đượchưởng lợi tỉnh Vĩnh Long Hà Tĩnh, Quảng Nam Đây là một trong những dự

án hợp tác hiệu quả giữa Quỹ với một Quỹ, một quốc gia khác.[35]

Về công tác đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam đã chủ động, tích cực tham gia các

hoạt động đa phương khu vực và quốc tế quan trọng nhằm tuyên truyền, vậnđộng, đấu tranh bảo vệ hình ảnh và lợi ích của Việt Nam; vận động ủng hộ,đoàn kết quốc tế đối với Việt Nam; góp phần vào cuộc đấu tranh chung vì nhândân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, phát triểncông bằng và bền vững; tiếp tục tích cực tham gia quá trình vận động dư luậnquốc tế ủng hộ nạn nhân chất độc da cam – điôxin Việt Nam; đẩy mạnh côngtác tài trợ để mở rộng các hoạt động của quỹ; triển khai một số dự án hợp tácphù hợp với chức năng, nhiệm vụ và năng lực tổ chức thực hiện của quỹ.[12]

Một trong những hoạt động Quỹ luôn ưu tiên chú trọng là thực hiệnhiệu quả công tác đối ngoại nhân dân nhằm góp phần đấu tranh bảo vệ quốcgia dân tộc, vấn đề được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm trong nhữngnăm gần đây Vào tháng 5/2014, khi Trung Quốc đưa dàn khoan HD-981 vàohoạt động trái phép lại vùng biển chủ quyền của Việt Nam Trong tình hình

đó, lãnh đạo Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam đã tiến hành cuộc họp vàđưa ra tuyên bố phản đối hành động của Trung Quốc Buổi họp có khoảng 60đại biểu, gồm đại diện lãnh đạo Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, lãnhđạo Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, thành viên nhóm nghiên cứu vềHòa bình thuộc Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam

Tuyên bố của Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, nêu rõ:

“Ngày 2/5/2014, Trung Quốc đã đưa giàn khoan HD-981 vào thăm dòkhai thác dầu tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, đồng thờihuy động một lực lượng lớn tàu hộ tống các loại, bao gồm cả tàu quân sự và

máy bay vào hoạt động, uy hiếp các tàu cảnh sát biển và kiểm ngư Việt Namtrong khu vực này.

Hành động đơn phương này của Trung Quốc là bất hợp pháp, đi ngượclại luật pháp và thông lệ quốc tế, vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của ViệtNam đối với quần đảo Hoàng Sa, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối vớicác vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam

Hành động này đi ngược lại Tuyên bố về ứng xử của các bên ở BiểnĐông (DOC) giữa Trung Quốc và ASEAN, làm phức tạp tình hình và gây mất

ổn định ở khu vực, vi phạm nghiêm trọng Công ước của Liên hợp quốc vềLuật Biển năm 1982 (UNCLOS)

Việc làm nêu trên của trên của Trung Quốc trái với các thỏa thuận giữacác Lãnh cấp cao hai nước, ảnh hưởng tiêu cực đến sự tin cậy chính trị và cácmặt hợp tác giữa hai nước, làm tổn thương tình cảm của nhân dân Việt Nam

và làm cho dư luận Việt Nam cũng như khu vực và thế giới lo ngại, tác độngsâu sắc đến môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực

Qũy Hòa bình và Phát triển Việt Nam kiên quyết phản đối việc làm nàycủa Trung Quốc, yêu cầu Trung Quốc ngay lập tức rút hết giản khoan và cáctàu hộ tống ra khỏi khu vực, đàm phán để xử lý những bất đồng xung quanhvấn đề này Trung Quốc phải chấm dứt không để xảy ra những sự việc tương

tự trong tương lai ”.[35]

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động đối ngoại khác đang được triển khai thựchiện trong thời gian tới như: phối hợp với các tổ chức nhân dân Việt Namtham gia Diễn đàn Nhân dân ASEAN; tham gia Diễn đàn Xã hội Thế giới;tham gia các hoạt động của Mạng lưới Đoàn kết Nhân dân Nam - Nam; phốihợp với các cơ quan tổ chức kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng toàn miền Nam,

70 năm Quốc khánh và Cách mạng tháng 8, 60 năm Hội nghị Băng Đung, 70năm chiến thắng Phát xít…[12]

Trong công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại: đẩy mạnh tăng cường

nghiên cứu tuyên truyền về các tổ chức và mạng lưới xã hội dân sự, nhất là ởcác nước Đông Nam Á; tổ chức nghiên cứu, tọa đàm, hội thảo về một số

chuyên đề như: Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương, Cộng đồngASEAN, biến đổi khí hậu, nông nghiệp, hòa bình và an ninh…; đóng góp ýkiến cho văn kiện Đại hội Đảng XII; tăng cường thông tin tuyên truyền thôngqua việc nâng cao chất lượng Bản tin, Website của Quỹ và các hoạt động tiếpxúc, trao đổi trực tiếp Công tác chính trị đối ngoại cũng được Quỹ tiếp tụcduy trì, củng cố, tăng cường các quan hệ đối tác hiện có; nâng cao chất lượng,hiệu quả công tác; mở rộng quan hệ với những đối tác mới; giới thiệu về ViệtNam thông qua các hoạt động đối ngoại.[12]

Nhận thấy được tầm quan trọng to lớn của công tác thông tin tuyêntruyền, thời gian tới, nhằm đẩy mạnh hơn nữa công tác này, Quỹ tăng cườngcác hoạt động thông tin nhằm góp phần nâng cao nhận thức về tình hình quốc

tế và trong nước tới quần chúng nhân dân

Ngoài ra, hoạt động của Quỹ ở cấp tỉnh, thành phố cũng rất đa dạng vàphong phú Các hoạt động chính bao gồm:

- Phối hợp với các tổ chức trong và ngoài Liên hiệp các tổ chức hữunghị trung ương và địa phương để huy động sự tham gia rộng rãi của các tổchức chính trị - xã hội trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị chung vì hòabình, hợp tác và phát triển

- Vận động các tổ chức nước ngoài giúp đỡ nạn nhân chất độc dacam/dioxin; tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của bạn bè quốc tế trong cuộc đấutranh đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam Việt Nam

- Phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều sự kiện vì hòa bình, pháttriển như: các buổi nói chuyện theo chuyên đề “Luật pháp quốc tế và chủ quyềncủa Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa” (Quỹ Hòa bình và Phát triểnthành phố Hồ Chí Minh tổ chức), buổi nói chuyện nêu lên những cơ sở vữngchắc về pháp lý, lịch sử và thực tiễn để khẳng định chủ quyền của ta, đồng thờicung cấp kiến thức về các vùng biên giới quốc gia theo quy định của Công ướcLuật biển Liên hợp quốc năm 1982; tham gia viết bài đăng trên tạp chí Hội nhàvăn Việt Nam (Hồn Việt) và Bản tin Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam

- Đặc biệt, Quỹ luôn chú trọng công tác vận động học bổng giúp đỡ họcsinh nghèo ở các gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở tỉnh vùng núi, các dân tộcthiểu số

2.2.2 Thành tựu trong hoạt động của Hòa bình và Phát triển Việt Nam

Từ năm 2008 đến nay, hoạt động của Quỹ Hòa bình và phát triển ViệtNam dần đi vào ổn định và đạt được nhiều thành tựu to lớn, quan hệ đối táccủa Quỹ được mở rộng, đa dạng Quỹ đã có thể xây dựng, mở rộng và đadạng hóa một mạng lưới các tổ chức đối tác ở nhiều quốc gia và tất cả cácchâu lục bao gồm các đảng chính trị, các tổ chức phi chính phủ, khu vực vàcác tổ chức quốc tế

Theo bản báo cáo tổng kết công tác của Quỹ năm 2014, ngoài các đối táclớn là các tổ chức tiến bộ ở Trung Quốc, Lào, Campuchia, Hoa Kỳ, Tây Âu,Nhật Bản, Philippines, Indonesia, Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan, Australia, Cuba,Brazil, Venezuela, Ai Cập và Nam Phi; Quỹ cũng đã mở rộng quan hệ với các

"xã hội dân sự" và các tổ chức phi chính phủ trong khu vực Đông Nam Á, NhậtBản, Hàn Quốc, Australia, Nam Á, châu Âu, châu Mỹ, Trung Đông và châuPhi Nhiều đối tác quan trọng là tổ chức hữu nghị của Việt Nam ở Tây Âu

Quan hệ đối tác đáng tin cậy đã được xây dựng với các tổ chức khu vực

và quốc tế, cụ thể như Diễn đàn thế giới về giải pháp thay thế, Trung tâmnghiên cứu Á – Phi, AAV (ActionAid Quốc tế), Oxfam, Viện nghiên cứuxuyên quốc gia và thế giới một hành động Quỹ cũng đã thực hiện một phầnhoạt động trong cơ chế quốc tế lớn và các mạng, chẳng hạn như Diễn đànnhân dân ASEAN, Mạng lưới quốc tế về ngăn ngừa xung đột toàn cầu, Diễnđàn ban tổ chức nhân dân Á – Âu, Diễn đàn Xã hội Thế giới, Hợp tác Nam –Nam, ECOSOC

Quỹ đã tài trợ hoặc tham gia hơn 70 sự kiện liên quan đến ngoại giaonhân dân, trong đó có sự tham gia của 43 đoàn tham gia các hoạt động ở nướcngoài, các tour du lịch cho 18 đoàn nước ngoài vào Việt Nam làm việc, và giữcủa 9 hội thảo quốc gia và quốc tế

Thông qua việc tham gia vào các diễn đàn Xã hội Thế giới - những sựkiện lớn nhất của các phong trào của người dân trên thế giới hiện nay –Quỹ đã