Pháp luật hình sự 1Luật hình sự Giải quyết tình huống

Để được tự do quan hệ với tình nhân là A, C đã bàn với A việc giết ông B (chồng của C). Một buổi tối, thấy ông B chuẩn bị tư trang, tự lái ôtô đến tỉnh G để giao dịch, buôn bán. C báo cho A chuẩn bị kế hoạch sau đó nấu mì tôm và lén bỏ thuốc ngủ vào cho ông B ăn. Khi lái xe đi cách nhà khoảng 20km, ông B quá buồn ngủ (do thuốc ngủ C bỏ vào mì tôm) phải dừng xe bên đường để ngủ. A tiếp cận, dùng búa đập vỡ kính chắn gió và đập búa vào đầu làm ông B tử vong. A chuyển xác ông B xuống ghế sau, lái xe đến đoạn đường hiểm trở (bên núi cao, bền vực sâu), chuyển lại xác ông B vào ghế lái rồi đây xe xuống vực, tạo hiện trường giả là vụ tai nạn giao thông (chiếc xe của B trị giá 400 triệu đồng bị thiệt hại hoàn toàn). A bị Toà án xử phạt tử hình về tội giết người (khoản 1 Điều 123), 7 năm tù về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (khoản 3 Điều 178), hình phạt chung là tử hình; C chỉ bị phạt tù chung thân.

TÌNH HUỐNG HÌNH SỰ SÔ 1

Để được tự do quan hệ với tình nhân là A, C đã bàn với A việc giết ông B (chồng của C) Một buổi tối, thấy ông B chuẩn bị tư trang, tự lái ôtô đến tỉnh G để giao dịch, buôn bán C báo cho A chuẩn bị kế hoạch sau đó nấu mì tôm và lén bỏ thuốc ngủ vào cho ông B ăn Khi lái xe đi cách nhà khoảng 20km, ông B quá buồn ngủ (do thuốc ngủ C bỏ vào mì tôm) phải dừng xe bên đường để ngủ A tiếp cận, dùng búa đập vỡ kính chắn gió và đập búa vào đầu làm ông B tử vong A chuyển xác ông B xuống ghế sau, lái xe đến đoạn đường hiểm trở (bên núi cao, bền vực sâu), chuyển lại xác ông B vào ghế lái rồi đây xe xuống vực, tạo hiện trường giả là vụ tai nạn giao thông (chiếc xe của B trị giá 400 triệu đồng bị thiệt hại hoàn toàn) A bị Toà án xử phạt tử hình về tội giết người (khoản 1 Điều 123), 7 năm tù về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (khoản 3 Điều 178), hình phạt chung là tử hình; C chỉ bị phạt tù chung thân

1 Trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuốc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại Điều 9 BLHS? (1,5 điểm)

2 C có bị coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không? Tại sao? (2 điểm)

3 Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản (chưa được xoá

án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thị trường hợp phạm tội của A

là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? (1,5 điểm)

4 Giả định A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì hình phạt nặng nhất A phải chịu là bao nhiêu năm tù? (2 điểm)

BÀI LÀM Câu 1: Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuốc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại Điều 9 BLHS

Trả lời: Theo quy định tại điều 9 BLHS thì tội phạm này thuộc loại tội Rất

nghiêm trọng

Giải thích:

* Căn cứ pháp lí: Điều 9 BLHS; Điều 178 BLHS

* Chứng minh:

Thứ nhất: Tội phạm là hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, có lỗi, trái pháp luật

hình sự và phải chịu hình phạt Trên thực tế, những hành vi phạm tội có mức độ nguy hiểm cho xã hội và có tính chất khác nhau Tội phạm được phân thành nhiều nhóm khác nhau

Thứ hai: Căn cứ quy định tại khoản 1 điều 9 BLHS 2015, sđ, bs 2017 như sau:

1 Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội được quy định trong Bộ luật này, tội phạm được phân thành 04 loại sau đây:

a) Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội

ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm;

b) Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 03 năm tù đến 07 năm tù;

c) Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội

ấy là từ trên 07 năm tù đến 15 năm tù;

d) Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho

xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 15 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.

Thứ ba: Khi xác định phân loại tội phạm chúng ta cần phải dựa vào mức cao

nhất của khung để xác định loại tội phạm mà A đã thực hiện Chúng ta sẽ không căn

cứ vào mức thấp nhất của khung để phân loại tội phạm Bởi vì việc xác định loại tội phạm có ý nghĩa quan trọng trong công tác nghiên cứu, phòng ngừa và đấu tranh các loại tội phạm

Thứ tư: Đối chiếu vào tình huống:

*Đối với tội Cố ý làm hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản của A xét theo khoản 3 điều 178: Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới

500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm

Theo đó mức cao nhất của khung là đến 10 năm tù Đối chiếu vào điểm c khoản

1 điều 9 Tội này là tội phạm rất nghiêm trọng Nằm trong khung 7-15 năm tù theo quy định tại điểm c k1 điều 9 nêu trên

Kết

luận câu 1:

Như vậy tội Cố ý làm hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản của A xét theo khoản 3 điều 178 là tội rất nghiêm trọng

Nhận xét: Những loại tội phạm này là những loại tội nguy hiểm đến xã hội, đến trật tự quản lí hành chính của Nhà nước, Vì vậy cần thiết phải đấu tranh và trừng trị những hành vi nêu trên

Câu 2: C có bị coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không? Tại sao? Trả lời: Để xác định xem C có phải là đồng phạm với A hay không, chúng ta

xem xét những vấn đề về đồng phạm để đưa ra kết luận cuối cùng

Lập luận:

*Khả năng 1: Giữa C và A có sự thỏa thuận, hứa hẹn trước, bàn bạc kĩ càng về

việc giết người và hủy hoại tài sản thì C được coi là đồng phạm với A về tội Cố ý làm

hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản với vai trò là người giúp sức Bởi vì: C và A thỏa mãn

các dấu hiệu của đồng phạm

*Chứng minh C và A là đồng phạm:

Theo điều 17 BLHS 2015 thì đồng phạm là trường hợp có 02 người trở lên cố

ý cùng thực hiện tội phạm.

Về số lượng : C và A đủ từ 2 người trở lên, cả hai đều đạt độ tuổi theo luật định

và có năng lực chịu TNHS ( theo như sự phân tích ở câu 1)

Về yếu tố lỗi: C và A đều biết hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, là xâm phạm đến quan hệ sở hữu và quan hệ nhân thân; tính mạng của người chồng, tuy nhiên họ vẫn mong muốn thực hiện nhằm đến được với nhau

Về tính liên kết hành vi: Hành vi của A và C có sự liên kết với nhau Việc C dùng thuốc ngủ bỏ vào bát mì cho chồng mình ăn để chồng buồn ngủ đã tạo động lực

về niềm tin cho A, đã củng cố sức mạnh tinh thần để A có thể hoàn thành được hành vi của mình Cả hai đều đồng ý thống nhất điều đó nằm trong kế hoạch thì thỏa mãn về đồng phạm

*Khả năng 2:

Giữa A và C không có sự bàn bạc, thỏa thuận, hứa hẹn trước về vấn đề hủy hoại chiếc xe của người chồng mà chỉ dừng lại ở việc giết người Việc A tạo hiện trường giả như vậy thì C hoàn toàn không biết và không có trong kế hoạch Khi thực hiện thì

C cũng không thông báo là đã xử lý ra sao thì lúc này C không phải đồng phạm về tội

Cố ý làm hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản của người khác

Câu 3: Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản (chưa được xoá án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thị trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm?

Trả lời: Trong trường hợp A vừa chấp hành hình phạt 7 năm tù về tội cướp tài

sản lại thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì trường hợp phạm tội của A là tái phạm nguy hiểm

*Căn cứ pháp lí: điều 53, khoản 1 điều 123, khoản 3 điều 178, điều 168 BLHS

2015, sđ, bs 2017

Chứng minh:

Theo quy định Điều 53 : Tái phạm, tái phạm nguy hiểm

1 Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành

vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.

2 Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:

a) Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;

b) Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.

Tại sao trong trường hợp phạm tội của A là tái phạm nguy hiểm mà không phải là tái phạm Để làm rõ hơn thì em xin được lập luận như sau :

Thứ nhất, A vừa chấp hành hình phạt 7 năm tù về tội Cướp tài sản tại Điều 168

BLHS Do đề bài không nói rõ A phạm tội theo khoản nào của điều 168 nên sẽ có 2 khả năng như sau:

Khả năng 1: A phạm tội Cướp tài sản theo khoản 1 điều 168 BLHs với khung hình phạt từ: 03 đến 10 năm => Xác định đây là Tội rất nghiêm trọng theo điểm c khoản 1 điều 9 BLHS

Khả năng 2: A phạm tội Cướp tài sản theo khoản 2 điều 168 BLHs với khung hình phạt từ: 7 đến 15 năm => Xác định đây là Tội rất nghiêm trọng theo điểm c khoản 1 điều 9 BLHS ( Bởi Tòa án có thể tuyên khung thấp nhất cho A nên em chia thêm khả năng này)

Như vậy, phạm theo khoản 1 và khoản 2 thì tội phạm mà A thực hiện đối với

Cướp tài sản đều là tội Rất nghiêm trọng

Thứ hai, A chưa được xóa án tích Theo quy định tại khoản 2 Điều 70 “ Người bị

kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây: b, 02 năm trong trong trường hợp bị phạt tù đến 05 năm;” A phạm tội Cướp tài sản bị phạt tù 7 năm và mới ra tù mà lại phạm tội mới thì trong trường hợp này A vẫn chưa được xóa án tích

Đồng thời A phạm tội giết người được quy định tại khoản 1 Điều 123 có khung

hình phạt cao nhất là tử hình Đây được xác định là tội đặc biệt nghiêm trọng(tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên 15 năm tù ,20 năm tù, tù chung thân hoặc tử

hình)

Để được coi là tái nguy hiểm thì phải thuộc một trong hai điểm a hoặc b khoản 2 Điều 53 Theo quy định tại khoản a : “ Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý”

Ta loại điểm b khoản 2 điều 53 vì: như tình huống đưa ra thì A hoàn thành xong

mức án 7 năm tù cho tội Cướp tài sản thì không thể là “đã tái phạm” nên trường hợp này ta loại

Ta chọn điểm a khoản 2 đièu 53 là vì: Giới hạn loại tội trước đó là tội rất nghiêm

trọng và đặc biệt nghiêm trọng Mà theo chứng minh trên tội trước ( Tức là tội Cướp tài sản) của A là tội rất nghiêm trọng nên thoả mãn

Mặt khác ta có tội phạm giết người mà A thực hiện là tội đặc biệt nghiêm trọng, Tội Hủy hoại tài sản của A là tội rất nghiêm trọng theo phân loại nêu trên Hơn nữa, lỗi mà A thực hiện ở đây là lỗi Cố ý Suy ra tất cả các điều kiện đều thỏa mãn

Suy ra hành vi phạm tội của A thuộc trường hợp tái phạm nguy hiểm.

Kết luận câu 3 : Trong trường hợp A được coi là tái phạm nguy hiểm

Câu 4: Giả sử A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì hình phạt nặng nhất mà A có thể chịu là bao nhiêu năm tù?

Theo nguyên tắc của Luật hình sự thì một người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội và được BLHS quy định là tội phạm thì phải chịu hình phạt Người bị nhiều tội sẽ bị tuyên nhiều hình phạt Về mặt lý luận cũng như thực tiễn cho thấy, không phải người phạm nhiều tội nào cũng bị phát hiện và đem đưa ra xét xử cùng một lúc

Có trường hợp một người thực hiện nhiều hành vi phạm tội bị phát hiện và đưa ra xét

xử cùng một lần và bị Tòa án tuyên nhiều hình phạt (trường hợp phạm nhiều tội) Tuy nhiên, cũng có trường hợp bị cáo đang chấp hành một bản án lại bị đem ra xét xử về một tội mà người đó đã phạm trước hoặc sau khi có bản án đang chấp hành (trường hợp có nhiều bản án)

Tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội là trường hợp khi xét xử, Tòa án kết án bị cáo phạm từ hai tội trở lên và khi quyết định hình phạt Tòa án phải

quyết định hình phạt đối với từng tội, sau đó mới quyết định hình phạt chung đối

với các tội đó và buộc bị cáo phải chấp hành

Việc tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội chỉ được thực hiện khi đủ các điều kiện sau:

Thứ nhất, bị cáo bị xét xử một lần về hai tội phạm trở lên Các tội này có thể

được thực hiện cùng một lúc nhưng cũng có thể thực hiện ở những thời điểm khác nhau

Thứ hai, các tội phạm đó và hình phạt được quy định ở các điều luật khác nhau

của phần các tội phạm; nhưng cũng có thể có trường hợp các tội phạm này được quy định ở các khung hình phạt khác nhau của cùng một điều luật

Thứ ba, trong một số tội phạm được đưa ra xét xử không có tội phạm nào được

xét xử trước (nếu có tội đưa ra xét xử trước đó thì phải áp dụng Điều 51 BLHS để tổng hợp)

Thứ tư, các tội phạm đang còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa

được đại xá

Trong trường hợp này Tòa án không chỉ áp dụng hình phạt đối với một tội mà phải quyết định hình phạt đối với nhiều tội mà bị cáo đã phạm Trước khi quyết định hình phạt chung cho bị cáo, Tòa án phải tuyên hình phạt riêng cho từng tội Như vậy, khi quyết định hình phạt đối với từng tội, Tòa án vẫn phải tuân thủ các quy định về quyết định hình phạt, đồng thời, khi tổng hợp thành hình phạt chung thì phải áp dụng các quy định riêng đối với trường hợp phạm nhiều tội

Như vậy: Trong tình huống này ta thấy, Toà án sẽ tuyên từng tội đối với A đó

là tội Giết người theo khoản 1 điều 123 và tội Cố ý làm hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản theo khoản 3 điều 178

BƯỚC 1: QUYẾT ĐỊNH ĐỐI VỚI TỪNG TỘI:

Theo quy định tại Khoản 1 điều 123 thì khung hình phạt sẽ là từ: 12 năm đến

20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

Mặt khác theo quy định tại khoản 1 Điều 101 Tù có thời hạn

Mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được quy định như sau:

1 Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được

áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt

Theo đó đối với tội: mua giết người mức cao nhất A phải chịu là: không quá 18 năm tù

Tương tự: Đối với tội Cố ý làm hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản theo khoản 3 điều 178: Khung hình phạt là từ 05 đến 10 năm Áp dụng khoản 1 điều 101 vì A mới

17 tuổi Do đó mức cao nhất đối với tội này là: không quá ba phần tư của 10 năm tức

là không quá 7 năm 6 tháng tù.

BƯỚC 2: TỔNG HỢP HÌNH PHẠT THEO ĐIỀU 55 BLHS 2015 SĐ, BS 2017.

Nguyên tắc và cách thức tổng hợp hình phạt

Theo quy định tại điều 55 BLHS 2015

Nguyên tắc và cách thức tổng hợp hình phạt là một vấn đề hết sức quan trọng

và không thể bỏ qua khi bàn về tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội

Đối với hình phạt chính: Nếu các hình phạt đã tuyên cùng là cải tạo không giam giữ hoặc cùng là tù có thời hạn, thì các hình phạt đó được cộng lại thành hình phạt

chung; hình phạt chung không được vượt quá 03 năm đối với hình phạt cải tạo không giam giữ, 30 năm đối với hình phạt tù có thời hạn;

Sau khi cộng tổng hai tội là 25 năm 6 tháng Đáp ứng điều kiện nhỏ hơn 30

năm tù Đây là hình phạt chung

BƯỚC 3: QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT CHUNG

Sau khi tuyên hình phạt riêng cho từng tội, Toà án sẽ quyết định và tuyên hình phạt chung Hình phạt chung không được vượt quá giới hạn luật quy định đối với từng loại hình phạt Hình phạt chung là sự đánh giá toàn diện và đầy đủ nhất đối với tất cả các hành vi nguy hiểm cho xã hội mà bị cáo đã thực hiện do đó mức phạt phải tương xứng với toàn bộ các tội mà bị cáo đã phạm Nếu hình phạt chung được tổng hợp không đúng sẽ làm mất ý nghĩa của việc quyết định hình phạt đối với từng tội và do vậy sẽ không đạt được mục đích của hình phạt

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 103 Tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội

Nếu hình phạt chung là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng

không được vượt quá 18 năm đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm

tội và 12 năm đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội

Do A mới 17 tuổi cho nên hình phạt chung của A là không quá 18 năm tù

Kết luận câu 4: Hình phạt cao nhất mà A có thể phải chịu là không quá 18

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Luật Hình sự 1, Trường Đại học Luật Hà Nội, 2018

2 Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, TS Đinh Văn Quế

3 Bộ luật hình sự Việt Nam 1999, sửa đổi bổ sung 2009, Nxb Lao động, 2014

4 Bộ luật hình sự 2015, sđ, bs 2017

5 Viện khoa học pháp lí – Bộ tư pháp, Bình luận khoa học BLHS Việt Nam năm

1999, NXB CTQG, Hà Nội, 2001

6 Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao số 01/2007/NQ-HĐTP ngày 02/10/2007 hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLHS

MỤC LỤC

Trang

TÌNH HUỐNG HÌNH SỰ SÔ 1 1 BÀI LÀM 1 Câu 1: Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuốc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại Điều 9 BLHS 1 Câu 2: C có bị coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không? Tại sao?2 Câu 3: Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản (chưa được xoá án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thị trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? 3 Câu 4: Giả sử A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì hình phạt nặng nhất mà A có thể chịu là bao nhiêu năm tù? 5 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO