TÌNH HÌNH XÂY DỰNG KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY DỆT 19 tháng 5

Chủ trương, đường lối, chính sách phát triển kinh tế của Nhà nước Môi trường chính sách có ảnh hưởng rất lớn tới công tác lập kế hoạch, đặc biệt là đối với những công ty thuộc sở hữu Nhà

TÌNH HÌNH XÂY DỰNG KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TẠI CÔNG

TY DỆT 19/5 HÀ NỘI

I Những nhân tố ảnh hưởng tới công tác xây dựng kế hoạch sản xuất tại công ty dệt 19/5 Hà Nội

1 Chủ trương, đường lối, chính sách phát triển kinh tế của Nhà nước

Môi trường chính sách có ảnh hưởng rất lớn tới công tác lập kế hoạch, đặc biệt là đối với những công ty thuộc sở hữu Nhà nước như công ty dệt 19/5 thì các chính sách đó có ảnh hưởng trực tiếp Một cơ chế quản lý phù hợp sẽ thúc đẩy hoạt động kế hoạch sản xuất kinh doanh phát triển và ngược lại nó sẽ kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp

Trong tiến trình xây dựng đất nước đi lên, trong tiến trình thực hiện chiến lược công nghiệp hoá hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân, Đảng ta đã định

rõ quan điểm “xây dựng nền kinh tế mở ngày càng hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới, hướng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu bằng những sản phẩm trong nước sản xuất có hiệu quả”

Dệt may là một trong những ngành được Nhà nước quan tâm và khuyến khích phát triển bởi ngành dệt may Việt Nam đã đóng góp một phần rất lớn vào kim ngạch xuất khẩu của đất nước, đem lại một khoản ngoại tệ tương đối lớn (Năm 2007 kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may là 7,78 tỷ USD, tăng 34,5% so với năm 2006) Sự phát triển của ngành dệt may Việt Nam nói riêng và các nước khác trên thế giới nói chung rất phù hợp với quy luật phát triển kinh tế, đặc biệt là với các nước đang phát triển Kể từ khi hạn ngạch được

dỡ bỏ sau khi đất nước ta gia nhập tổ chức thương mại thế giới, bình thường hoá quan hệ với Mỹ và việc mở rộng quan hệ hợp tác với các nước như: Nhật, Canada… thị trường dệt may xuất khẩu của Việt Nam càng có nhiều cơ hội Chính sách kinh tế của Nhà nước mà đại hội Đảng toàn quốc và thành phố vẫn coi ngành dệt may là một ngành chủ lực trong thời gian tới, điều này đảm bảo

cho sản xuất của công ty phát triển vì có những ưu đãi của Nhà nước Quan hệ kinh tế Việt - Mỹ đang có những bước tiến mới, điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp trong ngành dệt may bởi Hoa Kỳ là thị trường chính của nganh dệt may ở nước ta

Tuy nhiên bên cạnh đó không phải là không tồn tại những vấn đề bức xúc, và một trong những vấn đề gây nhiều áp lực đối với công ty hiện nay đó là

sự nhiêu khê của thủ tục hải quan Ngành dệt may Việt Nam nói chung và công

ty dệt 19/5 nói riêng hiện nay vẫn phải nhập khẩu nguyên vât liệu là chủ yếu, bởi nguồn cung bông trong nước không thể đáp ứng nổi cầu cả về chất lượng và

số lượng Về nguyên tắc, đây là hàng nhập khẩu nên phải làm thủ tục xuất nhập khẩu và công chức hải quan đến tận nơi giao nhận hàng để làm thủ tục Tuy nhiên, phải đợi cả tuần hải quan mới đến kiểm tra và làm thủ tục một lần Trong khi đó, nguyên vật liệu khan hiếm nên nhập tới đâu là nhà máy dùng hết đến đó

để đảm bảo tiến độ giao hàng, nhất là đối với các đơn hàng lớn Khi công chức hải quan đến kiểm tra, phát hiện tình trạng “cầm đèn chạy trước ô tô” là lập tức

bị phạt vì vi phạm quy định Mỗi lần phạt cả chục triệu đồng Nhưng nếu để làm đầy đủ thủ tục trước khi đưa nguyên vật liệu vào sản xuất theo đúng quy trình thì doanh nghiệp… “chết” vì đợi

2 Kế hoạch dài hạn, trung hạn và kế hoạch phát triển sản phẩm của công ty

Kế hoạch sản xuất là một bộ phận của kế hoạch năm, là sự cụ thể hoá nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cho năm kế tiếp vì thế kế hoạch dài hạn và trung hạn sẽ là những căn cứ hàng đầu mà ở đó sẽ định hướng những mục tiêu cơ bản Bên cạnh đó, kế hoạch phát triển sản phẩm của công ty cũng có tầm ảnh hưởng lớn tới công tác lập kế hoạch sản xuất, bởi đôi khi có những đơn hàng không phù hợp với chiến lược phát triển chất lượng sản phẩm, cán bộ hoạch định cần biết cân đối giữa lợi nhuận trước mắt và chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp để đề ra các kế hoạch một cách chính xác và hiệu quả

Trong những năm tới công ty sẽ phát triển theo hướng hiện đại thân thiện với môi trường Theo hướng hiện đại, công ty đầu tư xây dựng nhà máy với các máy móc thiết bị hiện đại tại khu công nghiệp Đồng Văn- Hà Nam Máy dệt kim hiện đại xuất xứ từ Bỉ với công suất 5.000.000 m/năm( hiện đại nhất miền Bắc) Máy hồ nhập từ Bỉ, với công suất 15 triệu tấn/năm Dây chuyền sợi xuất xứ từ châu Âu với công suất 3000 tấn/năm Như vậy, công ty đã đầu tư rất lớn để phát triển vị thế trên khu vực và thế giới Thân thiện với môi trường: đảm bảo sức khoẻ cho người lao động, đầu tư máy móc thiết bị thải ra ít chất thải, xử lý rác thải, đầu tư máy hút bụi để điều hoà không khí trong các nhà máy Làm xanh, sạch môi trường, tích cực trồng và chăm nhiều cây xanh Ngoài ra, công ty còn triển khai tiết kiệm triệt để để nâng lương hàng năm cho cán bộ công nhân viên, thành lập các ban kiểm tra tiết kiệm: điện, sử dụng vật

tư phụ, nguyên liệu chính…Ban lãnh đạo công ty đang cố gắng để đưa dệt 19/5 trở thành nhà sản xuất sợi, vải chuyên nghiệp, tạo hướng xuất khẩu, cung cấp nguyên liệu cho đất nước

Sơ đồ 2 : Thứ bậc hoạch định sản xuất

Tầm dài hạn (năm) Tầm trung hạn (6-18 tháng) Tầm ngắn hạn (tuần) Tầm rất ngắn (giờ -ngày)

Hoạch định công suất dài hạn Hoạch định tổng hợp Lịch trình sản xuất chính

Hệ thống hoạch định và kiểm soát sản xuất

3 Những ảnh hưởng của môi trường kinh doanh

Môi trường kinh doanh ngày nay luôn vận động biến đổi không ngừng với những biến cố khó có thể dự đoán trước được, do đó nắm bắt được cơ hội kinh doanh sẽ mang tính chất quyết định tới sự thành bại của công ty GDP của

cả nước trong năm 2007 đã đạt được bước tăng trưởng kỷ lục 8.5%, điều đó chứng tỏ sau 1 năm gia nhập WTO đất nước ta đã phần nào bắt kịp được với những thay đổi của môi trường kinh doanh

Trong thời kỳ này, doanh nghiệp đang có cơ hội tiếp cận với công nghệ tiên tiến, với những nguồn vốn lớn, với những kinh nghiệm quản lý của các nước bạn khi ngày càng có nhiệu nhà đầu tư vào Việt Nam.Tình hình kinh tế

chính trị bất ổn của các nước xuất khẩu bông và các nước xuất khẩu dầu mỏ làm ảnh hưởng đến nguyên vật liệu đầu vào của công ty vốn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc nhập khẩu

Hội nhập kinh tế quốc tế, mở cửa thị trường và mới đây nhất là việc gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO đã gây rất nhiều khó khăn cho công

ty Để có thể cạnh tranh được với những tập đoàn lớn mạnh với nhiều năm kinh nghiệm trên thương trường, đạt được mục tiêu mà ban lãnh đạo đã đề ra đòi hỏi doanh nghiệp phải tự hoàn thiện để có thể cạnh tranh được với sản phẩm cùng loại cả vế chất lượng và giá cả, đặc biệt là hàng hoá của Trung Quốc và các nước thuộc khu vực ASEAN

Mặc dù định hướng của công ty là đầu tư sản xuất các sản phẩm chất lượng cao nhưng vẫn phải đương đầu với những thách thức của hàng kém chất lượng, hàng nhập lậu, hàng sản xuất trốn thuế bán tràn lan trên thị trường làm giảm thị phần tiêu thụ của công ty, làm ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động sản xuất kinh doanh

Không có doanh nghiệp nào có thể tồn tại một cách độc lập tách biệt hẳn với môi trường Trong một môi trường mà độ bất ổn càng cao thì sự chênh lệch giữa kế hoạch và thực tế là càng lớn Vì vậy, trong môi trường đó rất khó

để thực hiện một kế hoạch dài hạn Môi trường càng không ổn định bao nhiêu thì việc lập kế hoạch sản xuất càng ngắn hạn và phạm vi càng hẹp, có tích chất hướng dẩn và càng phải có trọng điểm bấy nhiêu Lập kế hoạch trong môi trường có độ bất ổn cao sẽ tốn kém nhiều chi phí hơn và việc thực hiện kế hoạch tỏ ra kém hiệu quả hơn nhưng không vì thế mà vai trò của kế hoạch giảm sút mà trái lại trong một môi trường như thế thì công tác lập kế hoạch càng quan trọng Lập kế hoạch sẽ giúp tổ chức tránh được những quyết định mạo hiểm và giúp tổ chức cân bằng trong môi trường

 Khách hàng : Là một nhân tố quan trọng của thị trường và cũng là nhân tố có ảnh hưởng lớn tới công tác lập kế hoạch sản xuất Mỗi đối tượng khách hàng khác nhau thì cũng nên cần có những kế hoạch cụ thể riêng khác

nhau làm mục đích khai thác và phục vụ tốt hơn nhu cầu của khách hàng Khách hàng cũng là nhân tố trung tâm và là lý do tồn tại của doanh nghiệp nên nó là một nhân tố quan trọng có ảnh hưởng lớn tới công tác lập kế hoạch

 Đối thủ cạnh tranh: Có ảnh hưởng lớn tới sự tồn tại và phát triển của toàn công ty Kinh doanh trong một nền kinh tế thị trường thì việc tồn tại những đối thủ cạnh tranh là điều khó tránh khỏi Việc lập kế hoạch luôn phải xem xét phản ứng của đối thủ cạnh tranh Việc lập kế hoạch phải phản ứng nhanh với đối thủ cạnh tranh nhằm nắm bắt nhanh cơ hội của mình đồng thời hạn chế đối thủ cạnh tranh Việc hiểu biết về đối thủ cạnh tranh giúp ích rất nhiều trong việclập

kế hoạch đối phó lại của một tổ chức từ đó giúp tổ chức tồn tại và phát triển Năm 2007 Việt Nam đã lọt vào top 10 nước và vùng lãnh thổ xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất thế giới Kết quả này có được trong giai đoạn Việt Nam gia nhập WTO nên hàng dệt may không bị phân biệt đối xử, không còn rào cản tuy nhiên bên cạnh cơ hội kinh doanh mở rộng, trong quá trình hội nhập cũng xuất hiện sự cạnh tranh gay gắt với các cường quốc dệt may, đặc biệt là Trung Quốc

và Ấn Độ trên cả thị trường xuất khẩu và nội địa

 Nhà cung ứng: Do đặc thù của ngành, nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm vì thế lựa chọn nhà cung ứng sao cho phù hợp nhất về giá cả và chi phí vận tải là một vấn đề rất quan trọng đối với công ty Trong hoạt động sản xuất kinh doanh công ty có mối quan hệ với khá nhiều nhà cung ứng như: công ty Dunavant, công ty Olam, công ty dệt 8/3, tập đoàn ECOM – COPACO….khi lập kế hoạch cho khâu này bao giờ công ty cũng phải tính đến thời gian dự phòng trong trường hợp nhà cung ứng không đảm bảo kịp thời thời gian giao hàng hoặc không đảm bảo chất lượng sản phẩm Mở của thị trường cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may tới nhiều bạn hàng mới, nguồn cung ứng nguyên vật liệu qua đó cũng được mở rộng hơn Điều này sẽ giúp công ty chủ động trong sản xuất kinh doanh, giảm chi phí hạ giá thành sản phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường

Cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị của công ty là cơ cầu trực tuyến chức năng theo đó phòng kế hoạc thị trường chịu trách nhiệm trực tiếp trước ban lãnh đạo công ty về công tác kế hoạch hoá Cách thức tổ chức này giúp cho luồng thông tin ra vào doanh nghiệp là thống nhất, rất thuận tiện và dễ dàng cho việc quản lý, giảm thiểu được chi phí và giúp người lãnh đạo quán xuyến được mọi hoạt động của doanh nghiệp Việc duy trì cơ cấu bộ máy quản trị theo mô hình này là hoàn toàn phù hợp với công ty

4 Năng lực sản xuất hiện tại của công ty

Trước khi lập một bản kế hoạch bao giờ người lập kế hoạch cũng phải phân tích năng lực hiện tại của công ty: chất lượng cũng như số lượng của lực lượng lao động, công suất tối đa của máy móc thiết bị …Có thể trong kỳ kế hoạch nhu cầu của thị trường là rất lớn nhưng doanh nghiệp bị giới hạn về công suất của máy móc thiết bị hoặc về lao động Năng lực sản xuất chính là yếu tố quyết định việc doanh nghiệp có đáp ứng được yêu cầu tiêu thụ hay không Khi năng lực sản xuất còn quá nhỏ thì không thể đáp ứng được mọi yêu cầu, ngược lại khi năng lực sản xuất quá cao sẽ gây ra lãng phí thừa công suất sản xuất Như vậy, năng lực sản xuất hiện tại sẽ giúp bộ phận xây dựng kế hoạch đưa ra các dự báo khả thi nhất và cũng từ các dự báo đó để ban lãnh đạo công ty có các chính sách phù hợp nhất nhằm tăng năng lực sản xuất hoặc giảm công suất sử dụng máy móc thiết bị và sử dụng nhân công xuống khi thừa năng lực.Lúc này doanh nghiệp sẽ quyết định nên gia công bên ngoài hay tiến hành làm thêm giờ, hay thuê thêm nhân công…

Nếu chỉ tính diện tích hiện tại của công ty dệt 19/5 tại khu vực đường Nguyễn Huy Tưởng thì tổng diện tích khoảng hơn 4, 5 ha; trong đó diện tích của các phân xưởng khoảng gần 2 ha, bao gồm ba phân xưởng chính là phân xưởng dệt, phân xưởng may – thêu và phân xưởng sợi Bên cạnh các phân xưởng thì hệ thống các kho của công ty cũng chiếm một diện tích tuơng đối lớn,

hệ thống kho bao gồm kho chứa nguyên vật liệu, kho chứa thành phẩm…

Những năm gần đây, công ty không chỉ tăng về diện tích hoạt động của các phân xưởng mà nhìn chung các phân xưởng cũng đều được tu sửa, bảo dưỡng lại và hiện nay được đánh giá là tương đối hiện đại so với các công ty khác trong cùng ngành dệt may Bên cạnh các phân xưởng cũ thì trong năm

2003 công ty có mở rộng ra thêm phân xưởng may – thêu Các phân xưởng sản xuất đều đảm bảo tiêu chuẩn về độ cao, an toàn, thoáng mát phù hợp với việc bố trí các trang thiết bị máy móc hiện đại Các phân xưởng được tổ chức bố trí đảm bảo tính hiệu quả nhất của quá trình sản xuất và tối thiểu hoá chi phí vận chuyển giữa các khâu Năng lực sản xuất hiện tại của từng đơn vị do các xí nghiệp cung cấp thông tin

 Số lượng dây chuyền

 Số lao động trên dây chuyền

 Năng suất dự kiến Một kế hoạch sản xuất được coi là tốt nếu như có đầy đủ các thông số về

số lượng, chất lượng sản phẩm cũng như thời gian giao hàng, đồng thời bố trí sản xuất sao cho phù hợp với đặc thù sản xuất của từng xí nghiệp, tận dụng tối

đa năng lực sản xuất, giảm chi phí sản xuất đến mức tối thiểu đặc biệt là những chi phí phát sinh do quy trình sản xuất bị gián đoạn Tổng hợp các nhân tố có thể có, phòng Kế hoạch sẽ lên kế hoạch sản xuất cụ thể cho từng dây chuyền, từng tháng

II: Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch sản xuất tại công ty dệt 19/5

Sơ đồ 3 : quy trình lập kế hoạch của công ty

Giám đốc phê duyệt

Giám đốc phê duyệt

1 Xây dựng kế hoạch sản xuất tổng thể

Kế hoạch sản xuất tổng thể là kế hoạch liên quan đến việc xác định khối lượng và thời gian sản xuất cho tương lai gần, thường là trong vòng từ 3 đến 18 tháng Kế hoạch này điều phối quy mô sản xuất, xác định loại sản phẩm nào sẽ

do nhà máy, xí nghiệp nào sản xuất, có in, thêu hay nhuộn hay không, tình trạng nguyên phụ liệu( có hay chưa có, bao giờ được chuyển đến), thời gian bắt đầu sản xuất, tổng thời gian sản xuất hết một chủng loại sản phẩm, số tổ sản xuất và năng suất dự kiến của từng tổ… Mục tiêu của kế hoạch sản xuất là giảm thiểu chi phí tối đa

Bảng 8 : các chỉ tiêu trong kế hoạch sản xuất tổng thể

Chỉ tiêu số

lượng

Đơn giá

Doanh thu

Ngày giao hàng

Nhà máy sản xuất

thời gian sản xuất

Số lô sản xuất

Năng suất

dự kiến

Kế hoạch cho từng loại sản phẩm

Các nhà máy Các phòng ban

Kế hoạch tháng

Kế hoạch năm

Dự thảo kế hoạch năm

Kế hoạch cho các bộ phận có liên quan

Kế hoạch sản xuất tổng thể

Trong đó:

 Số lượng, đơn giá: được thống kê từ đơn hàng của khách hàng

 Doanh thu= Đơn giá * số lượng

 Xác định nhà máy sản xuất:

Số lượng sản phẩm của từng mã sản phẩm

Số dây chuyền cần thiết =

để sản xuất mã sản phẩm Sản lượng thiết kế một dây chuyền

Số chuyền thực tế có thể = Số chuyền có thể * Số

sản xuất tại mỗi xí nghiệp sản xuất/ngày ngày

Số ngày = Ngày kết thúc sản xuất – Ngày bắt đầu sản xuất

Với mỗi mã sản phẩm, tính toán các chỉ tiêu trên cho các nhà máy có dây chuyền sản xuất mã sản phẩm đó, so sánh số chuyến thực tế có thể sản xuất tại mỗi nhà máy với số chuyền cần thiết để sản xuất mã sản phẩm

 Nếu số dây chuyền thực tế có thể sản xuất tại mỗi nhà máy>= số dây chuyền cần thiết để sản xuất mã sản phẩm thì có thể sắp xếp mã sản phẩm đó cho nhà máy đó sản xuất Khi đó có thể cho sản xuất tất cả các dây chuyền có thể sản xuất tại nhà máy, hoàn thành đơn hàng sớm hơn thời hạn hoặc hoàn thành đơn hàng đúng thời hạn và chỉ sản xuất với số dây chuyền cần thiết

 Nếu số dây chuyền thực tế có thể sản xuất tại nhà máy < số dây chuyền cần thiết để sản xuất mã sản phẩm đó cho nhà máy đó sản xuất hoặc phải có kế hoạch sản xuất thêm giờ

Các mã sản phẩm có thứ tự ưu tiên sản xuất như sau: