Đức biết gia đình anh Mạnh thường không có ai ở nhà vào buổi sáng. Khoảng 9h sáng ngày 26 tháng 7 năm 2010, Đức phá khóa vào nhà anh Mạnh để lấy tài sản. Đức đang dắt dắt chiếc xe máy của anh Mạnh ra sân (chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng), đúng lúc đó a

Đức biết gia đình anh Mạnh thường không có ai ở nhà vào buổi sáng. Khoảng 9h sáng ngày 26 tháng 7 năm 2010, Đức phá khóa vào nhà anh Mạnh để lấy tài sản. Đức đang dắt dắt chiếc xe máy của anh Mạnh ra sân (chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng), đúng lúc đó anh Mạnh quay về nhà, phát hiện và hô hoán. Đức bị mọi người bắt giữ. Hành vi của Đức có thể bị xử lí theo khoản 1 Điều 138 BLHS. Câu hỏi: 1. Giả sử Đức mới 15 tuổi thì Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao? (1) điểm) 2. Nếu Đức đã đủ 17 tuổi thì Đức có thể được hưởng án treo không? Tại sao? (2 điểm) 3. Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt không? (2 điểm) 4. Giả thiết, khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, Đức đã 25 tuổi, bị Tòa án phạt 1 năm tù và cho Đức hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm và mới chấp hành được 1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên thì Đức có thể được hưởng án treo lần nữa không? (2đ) GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1, Giả sử Đức mới 15 tuổi thì Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao? Nếu đức 15 tuổi thì Đức sẽ không phải chịu TNHS vì: Thứ nhất: Đức phạm tội trộm cắp tài sản theo Điều 138 BLHS. Khoản 1 có khung hình phạt tù là từ 6 tháng đến 3 năm. Theo tình huống của đề bài đưa ra, Đức đã có hành vi chiếm đoạt chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng, hành vi của Đức có thể bị xử lí theo khoản 1 Điều 138 BLHS. Do đó, có thể Đức sẽ bị truy tố theo khoản 1 Điều 138 BLHS . Mức cao nhất của khung hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 138 BLHS là 3 năm tù. Theo cách phân loại tội phạm tại khoản 3 Điều 8 BLHS thì tội danh mà Đức phạm là tội ít nghiêm trọng. Thứ hai, lỗi của Đức là lỗi cố ý trực tiếp Thứ ba, về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự

ĐẶT VẤN ĐỀ

Đức biết gia đình anh Mạnh thường không có ai ở nhà vào buổi sáng Khoảng 9h sáng ngày 26 tháng 7 năm 2010, Đức phá khóa vào nhà anh Mạnh để lấy tài sản Đức đang dắt dắt chiếc xe máy của anh Mạnh ra sân (chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng), đúng lúc đó anh Mạnh quay về nhà, phát hiện và hô hoán Đức

bị mọi người bắt giữ Hành vi của Đức có thể bị xử lí theo khoản 1 Điều 138 BLHS

Câu hỏi:

1 Giả sử Đức mới 15 tuổi thì Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao? (1) điểm)

2 Nếu Đức đã đủ 17 tuổi thì Đức có thể được hưởng án treo không? Tại sao? (2 điểm)

3 Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt không? (2 điểm)

4 Giả thiết, khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, Đức đã 25 tuổi, bị Tòa án phạt

1 năm tù và cho Đức hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm và mới chấp hành được 1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên thì Đức có thể được hưởng án treo lần nữa không? (2đ)

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1, Giả sử Đức mới 15 tuổi thì Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao?

Nếu đức 15 tuổi thì Đức sẽ không phải chịu TNHS vì:

Thứ nhất: Đức phạm tội trộm cắp tài sản theo Điều 138 BLHS Khoản 1 có

khung hình phạt tù là từ 6 tháng đến 3 năm Theo tình huống của đề bài đưa ra,

Đức đã có hành vi chiếm đoạt chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng, hành vi của Đức

có thể bị xử lí theo khoản 1 Điều 138 BLHS Do đó, có thể Đức sẽ bị truy tố theo khoản 1 Điều 138 BLHS Mức cao nhất của khung hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 138 BLHS là 3 năm tù Theo cách phân loại tội phạm tại khoản 3 Điều 8 BLHS thì tội danh mà Đức phạm là tội ít nghiêm trọng

Thứ hai, lỗi của Đức là lỗi cố ý trực tiếp

Thứ ba, về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự

Điều 12 BLHS quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự:

“1.Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm 2.Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình

sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng”.

Theo tình huống đưa ra, Đức mới 15 tuổi Theo đó, điều khoản áp dụng khoản 2 Điều 12 BLHS Ta thấy tội danh mà Đức thực hiện mặc dù thực hiện không phải là tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc đặc biệt nghiêm trọng Do đó, Đức không phải chịu trách nhiệm hình sự

2 Nếu Đức đã đủ 17 tuổi thì Đức có thể được hưởng án treo không? Tại sao?

Như đã nêu trên, tội trộm cắp tài sản mà đức thực hiện theo khoản 1 điều

138 là tội ít nghiệm trọng, khung hình phạt từ 6 tháng đến 3 năm, đây chính là điều kiện đầu tiên để xem xét người thực hiện tội phạm có được hưởng án treo hay không Theo căn cứ khoản 1 Điều 60 Bộ luật hình sự 1999 quy định về điều kiện hưởng án treo như sau:

“Khi xử phạt tù không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt

tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm”.

Điều kiện cho hưởng án treo còn được hướng dẫn cụ thể tại khoản 1 Điều

2 Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP là:

a, Bị xử phạt tù không quá 3 năm về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng theo phân loại tội phạm

b, Có nhân thân tốt được chứng minh là ngoài lần phạm tội này họ luôn tôn trọng các quy tắc xã hội, chấp hành đúng chính sách, pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của công dân nơi cư trú, công tác; không vi phạm các điều mà pháp luật cấm; chưa bao giờ bị kết án, bị xử lý vi phạm hành chính, bị xử lý kỷ luật

c, Có nơi cư trú cụ thể, rõ ràng;

d, Không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự 1999 và có từ hai tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên trong đó có ít nhất một tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 Bộ luật hình sự 1999; nếu có một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì phải có từ

ba tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên, trong đó có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 Bộ luật hình sự 1999

đ, Có khả năng tự cải tạo và nếu không bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì không gây ảnh hưởng xấu đến cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là các tội phạm về tham nhũng

Từ đó ta có thể thấy:

Thứ nhất, về mức hình phạt tù

Những người bị tòa án phạt tù không quá 03 năm Theo tình tiết trên, Đức bị tòa án tuyên phạt 03 năm tù về Tội trộm cắp tài sản

Thứ hai, về nhân thân người phạm tội

Nhân thân tương đối tốt, chưa có tiền án tiền sự Thái độ của người phạm

tội Có nơi làm việc ổn định hoặc nơi cư trú rõ ràng Nơi cư trú rõ ràng là nơi cư

trú có thể xác định theo những quy định của pháp luật về cư trú (Điều 12 đến Điều

17 Luật Cư trú năm 2006) Có nơi làm việc ổn định hoặc nơi cư trú rõ ràng để có thể kiểm tra và giám sát các hoạt động của người thực hiện án treo

Thứ ba, về tình tiết tăng nặng và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Không có bất kì tình tiết tăng nặng nào và phải có từ hai tình tiết giảm nhẹ trở lên trong đó bắt buộc có một tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 của BLHS

Thứ tư, về tính nguy hiểm và sự tác động của tội phạm

Việc họ tại ngoại không gây nguy hiểm cho xã hội hoặc không gây ảnh hưởng xấu trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm

Đức bị tòa án tuyên phạt 3 năm tù về tội trộm cắp tài sản Do đó, có thể kết luận rằng, Đức đã đủ 17 tuổi nhưng có thể được Tòa xem xét cho hưởng án treo nếu có đầy đủ các điều kiện nêu trên

3 Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt không?

Đức có thể được tòa án áp dụng điều 47 BLHS để quyết định hình phạt Vì

Theo quy định tại điều 47 BLHS : “ khi có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 điều 46 của bộ luât này, tòa án có thể quyết định một hìn phạt dưới mức thấ nhất của khung hình phạt mà điều luật đã quy định nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật; trong trường hợp điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất của điều luật, thì tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hoặc chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn Lý do của việc giảm nhẹ phải được ghi rõ trong bản án.”.

Căn cứ vào tính huống nêu trên và theo khoản 1 điều 46 của BLHS thì Đức

đã có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Tình tiết thứ nhất quy định tại điểm g khoản 1 BLHS “ phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hạ không lớn ”

Tình tiết thứ hai thuộc điểm h khoản 1 BLHS “ phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng”.

Như vậy Đức đã có đủ điều kiện để có thể được tòa án áp dựng điều 47 BLHS dể quyết định hình phạt

4, Giả thiết, khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, Đức đã 25 tuổi, bị Tòa án phạt 1 năm tù và cho Đức hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm

và mới chấp hành được 1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên thì Đức có thể được hưởng án treo lần nữa không.

Trong trường hợp Đức đang chấp hành bản án 1 năm tù được hưởng án treo với thời gian thử thách là 2 năm và đã chấp hành được 1 năm mà Đức lại bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo trên thì đây không được coi

là vi phạm điều kiện thử thách của án treo vì nếu trong thời gian thử thách mà người được hưởng án treo bị xét xử về một tội mà trước khi có bản án cho hưởng

án treo

Bên cạnh đó căn cứ theo khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP về các trường hợp không được hưởng án treo:

Không cho hưởng án treo nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Người phạm tội thuộc đối tượng cần phải nghiêm trị quy định tại khoản 2 Điều 3 của Bộ luật hình sự bao gồm: người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, lưu manh, côn đồ, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội; người phạm tội dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, cố ý gây hậu quả nghiêm trọng; phạm tội đặc biệt nghiêm trọng;

b) Bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội;

c) Trong hồ sơ thể hiện là ngoài lần phạm tội và bị đưa ra xét xử, họ còn có hành vi phạm tội khác đã bị xét xử trong một vụ án khác hoặc đang bị khởi tố, điều tra, truy tố trong một vụ án khác;

d) Bị cáo tại ngoại bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án đã đề nghị cơ quan điều tra truy nã

Xét thấy, nếu như tội trộm cắp tài sản của Đức khi tổng hợp với hình phạt với tội cướp giật tài sản nêu trên mà có tổng hình phạt không vượt quá 3 năm tù thì

có thể tiếp tục được hưởng án treo, điều đó đồng nghĩa với việc tội cướp giật tài sản của Đức thì mức phạt tù không được vượt quá 2 năm( vì tội trộm cắp tài sản đã

bị tòa tuyên 1 năm tù giam)

Thông qua những quy định tại Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP về các trường hợp không được hưởng án treo, nhận thấy rằng:

Thứ nhất: Đức không thuộc đối tượng phải nghiêm trị theo quy định tại

khoản 2 điều 3 của BLHS

Thứ hai: Đức đã bị xét xử tội trộm cắp tài sản trước khi bị phát hiện hành vi

cướp giật tài sản, do vậy đây không phải là trường hợp xét xử cùng một lần về nhiều tội

Thứ ba: Trong giả thiết không cho thấy việc thắng ngoài lần phạm tội trộm

cắp tài sản thì Đức còn có hành vi phạm tội khác đã bị xét xử trong một vụ án khác hoặc đang bị khởi tố, điều tra, truy tố một vụ án khác

Thứ tư: Đức không bỏ trốn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử.

Từ những quy định trên ta thấy, nếu như tổng hợp hình phạt cho cả hai tội của Đức là cướp giật tài sản và trộm cắp tài sản nêu trên có mức phạt tù không vượt quá 3 năm, cũng như không vi phạm quy định trong trường hợp không cho hưởng án treo thì Đức có thể sẽ được Tòa án tuyên bố cho hưởng án treo một lần

nữa Trong trường hợp này thì Thắng sẽ bị tòa án tổng hợp hình phạt tù cho hai bản

án và ấn định thời gian thử thách chung cho cả hai bản án

KẾT THÚC VẤN ĐỀ

Nhà nước Việt Nam ta ngay từ trong những ngày đầu thành lập đã chú trọng ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật hình sự quan trọng để chống lại các hành vi phạm tội, bảo vệ trật tự an toàn xã hội,… Hiện nay, dù kinh tế - xã hội đang phát triển nhưng Nhà nước ta vẫn rất quan tâm tới vấn đề an ninh, bảo vệ sự

an toàn của mỗi cá nhân, đồng thời cũng nghiêm trị những phần tử có những hành

vi phạm tội, xâm phạm tới các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ Dù hiện tượng trộm cắp, cướp giật tài sản… đang diễn ra nhiều nơi trên địa bàn các thành phố lớn nhưng Nhà nước ta vẫn luôn không cải thiện nội dung các quy phạm pháp luật hình sự và có những biện pháp truy cứu trách nhiệm hình sự một cách đúng đắn nhằm phòng ngừa tội phạm gia tăng

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1, Bộ luật hình sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam – đã được sửa đổi, bổ sung ngày 19 tháng 06 năm 2009 – NXB Lao động

2, Trường Đại học Luật Hà Nội – Giáo trình Luật hình sự Việt Nam Tập I – NXB CAND

3, Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 1999 Phần Chung – Đinh Văn Quế Thạc

sĩ luật học Tòa án nhân dân tối cao – NXB Thành Phố Hồ Chí Minh

4, Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao số 01//2013 HĐTP ngày 06/11/2013 về hướng dẫn áp dụng Điều 60 của BLHS về án treo