PHÂN TÍCH TÁC PHẨM BÁO CHÍ Phóng sự: TPP và cơ hội của dệt may Việt Nam Mặc dù việc gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) của Việt Nam vẫn đang trong quá trình đàm phán, nhưng các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đã lên kế hoạch chuẩn bị cho việc thâm nhập vào sân chơi mới đầy tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức này. Từ vị trí xuất khẩu số 1 Việt Nam: Trước khi tìm hiểu cơ hội và thử thách của dệt may Việt Nam khi gia nhập TPP, chúng tôi đã tiến hành một đợt khảo sát, tìm hiểu thực tế về ngành hàng xuất khẩu số 1 này của Việt Nam. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, dệt may hiện là một trong những ngành kinh tế lớn nhất cả nước với 4.000 doanh nghiệp, doanh thu đạt 20 tỷ USDnăm, chiếm 15% GDP và hiện Việt Nam nằm trong top 5 nước xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới. Sản phẩm dệt may của Việt Nam đã có mặt tại 180 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó thị trường xuất khẩu lớn nhất là Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật Bản. Để hiểu thêm về thực tế của ngành dệt may Việt Nam, chúng tôi đã đến tìm hiểu tại Công ty Cổ phần Tổng Công ty May Đồng Nai (Donagamex) ở Khu Công nghiệp Biên Hòa 1, Tp. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Mặc dù mới sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán nhưng không khí sản xuất tại doanh nghiệp này đã sôi động và hối hả trở lại để kịp đơn hàng cho xuất khẩu. Theo Ban lãnh đạo Donagamex, dù mới đầu năm nhưng đơn đặt hàng của Donagamex đã kín đến tận tháng 92014. Trong năm 2014 này, Donagamex phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 47 triệu USD, tăng hơn 10% so năm 2013. Hiện Donagamex đã đưa vào hoạt động bảy dây chuyền may tại thị xã Ðồng Xoài, tỉnh Bình Phước và đang tiếp tục cho mở rộng thêm 15 dây chuyền tại Công ty May Ðồng Xuân Lộc (huyện Xuân Lộc, tỉnh Ðồng Nai), dự kiến tháng 62014 sẽ đi vào hoạt động. Tại Tp. Hồ Chí Minh, chúng tôi đến nhà máy sản xuất của Tổng Công ty May Nhà Bè (NBC), một trong những doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầu của ngành dệt may Việt Nam. Tại đây, NBC tập trung sản xuất chủ yếu các dòng sản phẩm chủ lực như: veston, sơmi cao cấp… Đây là những dòng sản phẩm cao cấp, có lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Ngoài thị trường xuất khẩu, NBC còn hướng vào thị trường trong nước, bởi đây cũng đang là thị trường tiềm năng. Cùng với NBC, nhiều doanh nghiệp trong ngành dệt may Việt Nam cũng đang đầu tư mạnh vào việc nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu, tăng cường công nghệ, thiết kế và phát triển sản phẩm mới. Đồng thời, tham gia tích cực vào nhiều chương trình mang tính kích cầu nội địa cao như: “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; “Doanh nghiệp dệt may đồng hành cùng đồng bào biển đảo của Tổ quốc”… Những chiến lược trên giúp thị trường nội địa của ngành dệt may ngày càng khởi sắc với mức tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 1518%.
Trang 1PHÂN TÍCH TÁC PHẨM BÁO CHÍ Phóng sự: TPP và cơ hội của dệt may Việt Nam
Mặc dù việc gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) của Việt Nam vẫn đang trong quá trình đàm phán, nhưng các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đã lên kế hoạch chuẩn bị cho việc thâm nhập vào sân chơi mới đầy tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức này.
Từ vị trí xuất khẩu số 1 Việt Nam:
Trước khi tìm hiểu cơ hội và thử thách của dệt may Việt Nam khi gianhập TPP, chúng tôi đã tiến hành một đợt khảo sát, tìm hiểu thực tế vềngành hàng xuất khẩu số 1 này của Việt Nam
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, dệt may hiện là một trong nhữngngành kinh tế lớn nhất cả nước với 4.000 doanh nghiệp, doanh thu đạt 20 tỷUSD/năm, chiếm 15% GDP và hiện Việt Nam nằm trong top 5 nước xuấtkhẩu dệt may lớn nhất thế giới Sản phẩm dệt may của Việt Nam đã có mặttại 180 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó thị trường xuất khẩulớn nhất là Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật Bản
Để hiểu thêm về thực tế của ngành dệt may Việt Nam, chúng tôi đãđến tìm hiểu tại Công ty Cổ phần Tổng Công ty May Đồng Nai(Donagamex) ở Khu Công nghiệp Biên Hòa 1, Tp Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.Mặc dù mới sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán nhưng không khí sản xuất tại
Trang 2doanh nghiệp này đã sôi động và hối hả trở lại để kịp đơn hàng cho xuấtkhẩu Theo Ban lãnh đạo Donagamex, dù mới đầu năm nhưng đơn đặt hàngcủa Donagamex đã kín đến tận tháng 9/2014 Trong năm 2014 này,Donagamex phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 47 triệu USD, tăng hơn 10%
so năm 2013 Hiện Donagamex đã đưa vào hoạt động bảy dây chuyền maytại thị xã Ðồng Xoài, tỉnh Bình Phước và đang tiếp tục cho mở rộng thêm 15dây chuyền tại Công ty May Ðồng Xuân Lộc (huyện Xuân Lộc, tỉnh ÐồngNai), dự kiến tháng 6/2014 sẽ đi vào hoạt động
Tại Tp Hồ Chí Minh, chúng tôi đến nhà máy sản xuất của Tổng Công
ty May Nhà Bè (NBC), một trong những doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầucủa ngành dệt may Việt Nam Tại đây, NBC tập trung sản xuất chủ yếu cácdòng sản phẩm chủ lực như: veston, sơmi cao cấp… Đây là những dòng sảnphẩm cao cấp, có lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế Ngoài thị trườngxuất khẩu, NBC còn hướng vào thị trường trong nước, bởi đây cũng đang làthị trường tiềm năng
Cùng với NBC, nhiều doanh nghiệp trong ngành dệt may Việt Namcũng đang đầu tư mạnh vào việc nghiên cứu thị trường, xây dựng thươnghiệu, tăng cường công nghệ, thiết kế và phát triển sản phẩm mới Đồng thời,tham gia tích cực vào nhiều chương trình mang tính kích cầu nội địa caonhư: “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; “Doanh nghiệp dệtmay đồng hành cùng đồng bào biển đảo của Tổ quốc”… Những chiến lượctrên giúp thị trường nội địa của ngành dệt may ngày càng khởi sắc với mứctăng trưởng bình quân hàng năm đạt 15-18%
Trang 3Riêng Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), “ông lớn” của làng dệtmay Việt Nam lại có tham vọng lớn hơn, đó là theo đuổi mục tiêu trở thànhmột tập đoàn đa sở hữu trong top 10 các tập đoàn dệt may trên toàn thế giớivào năm 2015 Hiện Vinatex đã có quan hệ thương mại với hơn 400 tậpđoàn, công ty đến từ 65 quốc gia và vùng lãnh thổ với kim ngạch xuất khẩuhàng năm chiếm hơn 20% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may cả nước.
Ngoài chủ trương mở rộng hợp tác lâu dài với các nhà đầu tư chiếnlược trên tinh thần bình đẳng hai bên cùng có lợi, Vinatex còn rất chú trọngvào khâu đào tạo nguồn nhân lực cấp trung và cấp cao để đảm bảo sự ổnđịnh của nguồn lao động Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ khuật Vinatex Tp
Hồ Chí Minh chính là một trong những đơn vị uy tín được giao thực hiệnnhiệm vụ này Hiện tại, nhà trường liên kết với các Trường Đại học SưPhạm Kỹ thuật Hưng Yên, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Bách khoa HàNội đào tạo cán bộ có trình độ cao học và đại học, góp phần đáp ứng yêu cầuđào tạo, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ của dệt may Việt Nam Cùng với
đó, Vinatex cũng không ngừng nâng cao chất lượng máy móc thiết bị, đẩymạnh công tác nghiên cứu khoa học kỹ thuật… Phân viện Dệt May Tp HồChí Minh, đơn vị nhiều năm qua đã chủ động nghiên cứu cho ra đời nhiềuloại máy móc, công nghệ phục vụ hiệu quả cho sản xuất và xuất khẩu củadệt may Việt Nam
Với những chính sách và chiến lược thích hợp như trên, cùng với tìnhhình kinh tế thế giới đang có dấu hiệu dần hồi phục, trong khi nhu cầu tiêudùng hàng dệt may cũng như năng lực sản xuất ngày càng được nâng lên,năm 2014 này dệt may Việt Nam hứa hẹn tiếp tục sẽ phát triển, đạt kim
Trang 4ngạch xuất khẩu từ 22 đến 23 tỷ USD, tăng hơn 10% so năm trước (năm
2013 đạt 20,4 tỉ USD)
Đến triển vọng và thách thức khi gia nhập TPP:
Trong vòng đàm phán chính thức thứ 19 TPP hồi cuối tháng 8/2013,nhiều chuyên gia đã khẳng định, dệt may Việt Nam có sức cạnh tranh quốc
tế, có tiềm năng được hưởng lợi từ các Hiệp định Thương mại Đây cũng là
lý do mà dệt may là ngành ưu tiên hàng đầu trong đàm phán gia nhập TPPcủa Việt Nam
Theo ông Lê Tiến Trường, Phó Chủ tịch Hiệp hội dệt may Việt Nam,kiêm Phó Tổng Giám đốc thường trực Vinatex, do có đến 60% thị phần xuấtkhẩu của dệt may Việt Nam tập trung hầu hết vào các nước thuộc khối TPPnên khi tham gia TPP chúng ta sẽ được hưởng những ưu đãi đáng kể về thuếquan
Đây là yếu tố thuận lợi cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam mởrộng thị phần xuất khẩu, đặc biệt là ở thị trường Hoa Kỳ, bởi hàng dệt mayViệt Nam xuất khẩu vào Hoa Kỳ hiện chịu thuế suất khoảng 17% - 18%, khiTPP được ký kết thuế suất này sẽ giảm dần xuống 0% Với các quy tắc xuất
xứ có khuyến khích sử dụng nhiều nguyên liệu nội khối TPP, nên trong dàihạn điều này sẽ thúc đẩy Việt Nam đầu tư vào khâu sản xuất nguyên liệu, cụthể là sản xuất sợi, dệt nhuộm Và điều quan trọng là dệt may Việt Nam sẽ
có thêm cơ hội xây dựng ngành phụ trợ cho mình
Trang 5Trao đổi về việc đàm phán TPP trong chuyến thăm chính thức ViệtNam hồi tháng 12/2013 của Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry, Thủ tướngNguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam sẽ hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳtrong tiến trình này và mong rằng cần có sự linh hoạt phù hợp với trình độphát triển của mỗi nước Trong đó, quan tâm đến lợi ích cốt lõi của ViệtNam, điều này phù hợp với quan điểm của các nhà lãnh đạo các nước thànhviên TPP là hướng tới một Hiệp định cân bằng về quyền lợi của các thànhviên.
Lợi thế của dệt may Việt Nam trước ngưỡng cửa TPP đó là ngoài sựđồng lòng của các doanh nghiệp trong nước, Việt Nam còn nhận được hỗ trợrất lớn từ phía Hiệp hội nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Hoa Kỳ Bởi khi
đã gia nhập TPP thì Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ chung khối, lúc đó bản thânngười tiêu dùng Hoa Kỳ sẽ được lợi khi hàng dệt may Việt Nam nhập khẩuvào Hoa Kỳ được hưởng thuế suất ưu đãi, điều đó có nghĩa là người tiêudùng Hoa Kỳ sẽ được dùng hàng dệt may Việt Nam với giá rẻ hơn
Theo tính toán của các chuyên gia, nếu gia nhập thị trường TPP,ngành dệt may Việt Nam sẽ tăng gấp ba kim ngạch xuất khẩu vào thị trường
Mỹ, tức từ mức 8,6 tỷ USD năm 2013 sẽ tăng lên khoảng hơn 20 tỷ USDtrước năm 2020
Vấn đề hiện tại là ngành dệt may Việt Nam còn phụ thuộc phần lớnvào nguồn nguyên, phụ liệu nhập khẩu Do vậy, muốn phát triển nguồnnguyên, phụ liệu trong nước đòi hỏi sự gắn kết giữa các doanh nghiệp trongngành, tức là hình thành và nâng cao chuỗi liên kết giữa các doanh nghiệp;khép kín quy trình sản xuất từ sợi - dệt - nhuộm hoàn tất - may, chuyển dần
Trang 6từ hình thức gia công sang làm hàng FOB (mua nguyên liệu, bán thànhphẩm) và ODM (tự thiết kế, sản xuất và bán sản phẩm) Điều này sẽ giúptăng tỷ lệ nội địa hóa của ngành, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm,giảm nhập siêu Dự kiến, ngành dệt may Việt Nam sẽ đạt tỷ lệ nội địa hóakhoảng 60% vào năm 2015 và 70% vào năm 2020 Khi đó, việc hưởng lợi từthuế suất mới thực sự phát huy tác dụng
Thực tế, tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp FDI (doanh nghiệp có vốnđầu tư trực tiếp nước ngoài) cũng đã đầu tư sản xuất các nguyên, phụ liệungành dệt may để đón đầu TPP từ mấy năm trước Đây là điều mà các doanhnghiệp dệt may Việt Nam cần ý thức rất rõ để có hướng đi phù hợp để nắmlấy cơ hội của mình khi gia nhập TPP
Là doanh nghiệp chủ lực của ngành, ngay trong năm 2014 này,Vinatex đang tập trung đầu tư các dự án sản xuất nguyên, phụ liệu, trong đóchú ý phát triển các dự án sợi, dệt như hai nhà máy sản xuất vải solid dyed(nhuộm vải mộc) công suất 40 triệu m/năm; hai nhà máy sản xuất vải yarndyed (vải nhuộm sợi trước khi dệt) công suất 12 triệu m/năm; nhà máy vảilen lông cừu công suất 6 triệu m/năm
Việc tăng cường đầu tư các dự án sợi, dệt này cũng là nhằm đón đầu
cơ hội xuất khẩu khi Việt Nam gia nhập TPP Bên cạnh đó, Vinatex cònnghiên cứu và xây dựng sơ đồ phát triển ngành may tại các địa phương tùyvào nguồn lao động và điều kiện về giao thông để có hướng phát triển dàihơi cho toàn ngành
Trang 7Hi vọng rằng, với một chiến lược tính toán và đầu tư hợp lý, dệt mayViệt Nam sẽ có bước đột phá lớn về kim ngạch xuất khẩu khi gia nhậpTPP./.
(Báo ảnh Việt Nam, 14/04/2013)
Phóng sự 3: Trên quê hương mới
Cách đây gần 10 năm, tại 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu
đã diễn ra một cuộc thiên di lớn nhất trong lịch sử Hơn 20.000 hộ với hơn 96.000 nhân khẩu đã tự nguyện rời quê hương bản quán để nhường đất xây dựng Nhà máy thủy điện Sơn La Đến nay, cuộc sống của bà con trên quê hương mới đã ổn định và sung túc hơn trước rất nhiều.
Vào tháng 12 năm 2012, tại buổi lễ long trọng khánh thành Nhà máythủy điện Sơn La, công trình thủy điện lớn nhất khu vực Đông Nam Á, trướcđông đảo công nhân, kỹ sư và đồng bào các dân tộc vùng cao, Thủ tướngNguyễn Tấn Dũng đã nhiệt liệt biểu dương đồng bào các dân tộc 3 tỉnh Sơn
La, Điện Biên và Lai Châu đã ủng hộ nhường đất cho công trình vì tương laicủa đất nước Thủ tướng cũng yêu cầu các cấp chính quyền địa phương phảitạo điều kiện tốt nhất để đồng bào yên tâm ổn định cuộc sống và phát triểnkinh tế ở nơi tái định cư
Nhớ lại thời điểm năm 2004, Ban Quản lý Dự án di dân tái định cưthủy điện Sơn La được thành lập và bắt tay vào thực hiện thì gặp trăm nghìncái khó Nhưng cái khó lớn nhất, như ông Lò Ngọc Ón, Phó trưởng BanQuản lý Dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La tỉnh Sơn La ví von:
Trang 8“Chinh phục lòng sông đã khó rồi nhưng chinh phục lòng người càng khóhơn”.
Với mục tiêu phải tìm “nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ” cho bà con, việc locho 12.000 hộ thuộc diện phải di dời của 3 huyện Mường La, Thuận Châu
và Quỳnh Nhai là điều không hề đơn giản Ông Lò Ngọc Ón và các đồngnghiệp đã mò mẫm trên những vùng đất hoang sơ để khảo sát và xây dựngđịa điểm tái định cư 10 năm làm công tác di dân thủy điện Sơn La, ông nhớnhất những ngày đầu tiên xuống bản Púa, xã Chiềng Bằng, huyện QuỳnhNhai để thuyết phục 100 hộ dân di chuyển Cứ mỗi lần họp người dân chỉđến đứng dưới gầm nhà sàn nghe một lúc rồi về hết, chẳng hiểu tại sao?
Khi đến gặp già làng Cầm Bôi, trưởng bản Púa, chúng tôi mới hiểunguyện vọng của dân rằng, Đảng, Nhà nước bảo chuyển đến nơi mới bà conxin nghe theo nhưng chỗ ấy phải tốt hơn chỗ ở cũ và bà con chỉ mong đếnnơi nào có ruộng, có nước, có đất… để làm ăn sinh sống thôi
Nắm bắt được tâm tư người dân, Ban Quản lý Dự án di dân tái định cưthủy điện Sơn La đã tổ chức cho đại diện các dân bản đi thăm và tìm hiểunơi vùng đất mới của mình sẽ chuyển đến sinh sống Bà con cũng được phổbiến về chính sách hỗ trợ đền bù của Nhà nước cho mỗi hộ từ 2-4 người là
50 triệu đồng, hỗ trợ lương thực bằng tiền có giá trị tương đương 20kggạo/người/tháng trong thời gian 2 năm
Phấn khởi và an lòng, bà con đồng tình và sẵn sàng di dời vì họ đãhiểu rằng, đến nơi ở mới họ sẽ được nhà nước tạo điều kiện để có một cuộcsống ổn định và phát triển hơn
Trang 9Sau những ngày Tết năm 2005, các bản di dời tấp nập như ngày hội.Với khẩu hiệu “Tất cả vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc”, những đợt didân về bản mới đã được tổ chức đồng bộ trên cả 3 huyện Tỉnh Sơn La đãhuy động hàng vạn người tham gia giúp đỡ các hộ dân tháo dỡ nhà ở bản cũ
và dựng lại tại nơi ở mới Hàng trăm chiếc ô tô ngày đêm ngược xuôi bản cũ
- bản mới để phục vụ chuyển đồ, chuyển nhà cho dân
Trong buổi lễ khánh thành Nhà máy thủy điện Sơn La, ông Ón vuimừng nói với chúng tôi: “Đến giờ phút này, gần 10 năm sau đợt di dân lịch
sử, tỉnh Sơn La đã thành lập được 274 điểm tái định cư, các khu điểm táiđịnh cư đã ổn định, bà con phấn khởi nhiều rồi, mời các nhà báo đến thămbản mới”
Từ Nhà máy thủy điện Sơn La đến bản tái định cư Sơn Pha, xã CòNòi, huyện Mai Sơn khoảng 100km Trên xe ông Ón cho biết thêm: “Trướcđây bà con quen với tập quán canh tác trồng lúa nước, đánh bắt thủy sản trênsông Đà, cuộc sống theo hình thức du canh du cư nên gặp nhiều khó khăn.Muốn thoát nghèo thì phải chuyển đổi sản xuất Cái khó nhất nhưng cũngthành công nhất của người làm công tác di dân còn là vận động bà conchuyển đổi sang cách làm ăn mới”
Sơn Pha là một trong những bản tái định cư của 68 hộ đồng bào Thái
từ huyện Quỳnh Nhai chuyển về vào năm 2007 Dọc đường vào bản, chúngtôi nghe thấy tiếng trẻ em trường mầm non của bản đang vui đùa rộn ràngtrong sân trường Ông Ón phấn khởi nói: “Giờ về bản mới, các thầy cô giáokhông phải đến từng nhà vận động cho trẻ em đến lớp như ở bản cũ Về đâyviệc học hành và đi lại của các cháu thuận tiện hơn nhiều Các cháu đi học
Trang 10cách khoảng 7km có xe buýt đưa đón sướng lắm, không phải đi bộ như ngàyxưa nữa”.
Trong ngôi nhà sàn truyền thống của dân tộc Thái, anh Lò Văn Hội,trưởng bản Sơn Pha kể cho chúng tôi nghe câu chuyện từ năm 2007: “Ngày
ấy nghe cán bộ đến bản vận động, vì chưa hiểu nên bà con cũng dùng dằngmãi chuyện đi, ở Hồi mới chuyển về đây cuộc sống cũng nhiều xáo trộnnhưng được sự hỗ trợ nhiệt tình của các cán bộ, bà con cũng giúp đỡ lẫnnhau lúc tối lửa tắt đèn, nên cuộc sống đã ổn cả rồi”
Nhanh nhẹn dẫn chúng tôi đi thăm bản, vừa đi anh vừa khoe: “Trướcđây, ở bản cũ vất vả lắm, cái ăn không đủ, đàn ông thì săn bắt con thú conchim trên rừng, phụ nữ thì trồng lúa trồng bắp trên nương xa, trẻ con đi đếntrường quá khó khăn nên bỏ học nhiều Nhưng nay về bản mới này, có nhàcửa rộng rãi, có cái nước tự chảy vào bể, có cái điện sáng cái nhà Nhà nàocũng có xe máy để đi lại, đời sống khấm khá hơn, bà con mừng lắm”
Trước đây ở bản cũ, bà con quen với cuộc sống du canh du cư nên đờisống gặp nhiều khó khăn Sang bản mới, nhờ nguồn kinh phí hỗ trợ sản xuất
10 triệu đồng/hộ và 5 triệu đồng/người về chi phí đào tạo chuyển đổi ngànhnghề, mua sắm phương tiện sản xuất từ công tác “hậu tái định cư”, bà conchuyển sang trồng mía để cung cấp nguyên liệu cho Công ty Cổ phần míađường Sơn La nên kinh tế khá giả, ổn định hơn trước
Qua cánh đồng mía, chúng tôi gặp anh Lò Văn Hướng đang chặt mía,gương mặt đẫm mồ hôi anh nở nụ cười chia sẻ: “ Từ nguồn tiền nhà nước hỗtrợ và 1ha đất được cấp để canh tác, gia đình tôi trồng cây mía cũng đượckhá tiền, đến vụ là Công ty Cổ phần mía đường Sơn La đến thu mua hết Sau
Trang 11mùa mía thì lại trồng cây ngô, mỗi năm gia đình tôi để dành gần 100 triệuđồng đấy”.
Thời điểm này đang vào chính vụ mía, từng đoàn xe đến thu mua míađầy ắp Tiếng gọi hối hả người bê kẻ vác và tiếng cười trên khắp cánh đồngmía với diện tích 57ha ở bản Sơn Pha, khiến chúng tôi như vui lây với niềmvui của bà con nơi đây
Xe chúng tôi tiếp tục xuôi về phía bản Nà Tân, nơi có 40 hộ đồng bàoThái của huyện Mường La chuyển về hồi năm 2005
Phải ngồi đợi một lúc lâu, anh Lý Văn Tươi - trưởng bản Nà Tân mới
từ trên nương chè về nhà Pha trà mời khách rồi anh phấn chấn: “Chè BátTiên đấy! Các bác thấy hương vị thế nào? Đây là sản phẩm của dân tái định
cư chúng tôi trên quê hương mới đây! Hồi mới chuyển đến đây, bà con chưaquen khí hậu, người già cứ ngẩn ngơ vì nhớ quê cũ nhưng rồi các cán bộhướng dẫn trồng chè thu nhập khá lắm”
Được biết, để có những cánh đồng chè bạt ngàn hôm nay ở bản NàTân, Hội Nông dân phối hợp với Trung tâm khuyến nông huyện Mộc Châu
đã mở các lớp hướng dẫn kỹ thuật thâm canh và chăm sóc cây chè cho ngườidân trong bản trong khoảng nửa năm Giờ đây bản Nà Tân nhà nhà đều pháttriển kinh tế gia đình theo hướng trồng chè Hiện cả bản có 45ha, người sảnxuất giỏi thu nhập bình quân đạt 10-15 triệu/năm, bà con ai cũng phấn khởi
Đang mùa chè ra búp, nên dân bản Nà Tân hầu hết đi lên nương chămsóc và hái chè Không khí trên những cánh đồng chè trải dài xanh mướt nơi
Trang 12đây cũng không kém phần nhộn nhịp như ngày mùa thu hoạch mía ở bảnSơn Pha
Tạm biệt bản tái định cư Nà Tân khi mặt trời gác núi, từng đàn bò lũlượt từ trên nương về bản, làn khói lam chiều bay lên từ những nếp nhà sànsan sát và đều tăm tắp dưới ánh nắng chiều, điện đã sáng trong từng ngôinhà, tiếng trẻ nhỏ chơi đùa cười vang Cuộc sống đã ổn định và đang khởisắc trên quê hương mới của bà con dân tộc, những người gần 10 năm trước
đã tự nguyện rời nơi “chôn nhau cắt rốn” của mình vì dòng điện ngày maicủa Tổ quốc./
Bài: Ngân Hà - Ảnh: Việt Cường, Thông Thiện, Trọng Chính
(Báo ảnh Việt Nam, 21/10/2013)
Phóng sự 4: Y tế vùng cao
Cách đây chỉ khoảng chục năm về trước, để chống chọi với bệnh tật, nhiều vùng đồng bào dân tộc vùng cao chỉ biết dùng lá cây rừng, nhờ cậy thầy mo hoặc mặc cho con bệnh hoành hành Thì nay, Đề án
1816 của Bộ Y tế đã mang đến cho đồng bào vùng cao sự chăm sóc y tế ngày càng tốt hơn.
Từ câu chuyện của bác sỹ cắm bản
Hôm gặp chúng tôi, chị Nguyễn Thị Mạnh, Trạm trưởng Trạm y tế xãLũng Táo, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang kể lại câu chuyện buồn vui lẫnlộn của thời kỳ đầu về cắm bản giúp dân chữa bệnh Năm 2004, chị từ