Sinh vien nuac ngoai hoc van hoc l i t Viet Nam khong chi de biet den nhung thanh tuu ciia no qua nhung tac gia, tac pham cu the ma con phai hieu rang, qua trinh hinh thanh, phat trien
Trang 1DAI HOC QUOC GIA HA NQI TRirOTVG DAI HQC KHOA HOC XA HOl VA NHAN VAN
Ten de tai: MOT SO VAN DE NOI DUNG VA PHUONG PHAP
GIANG DAY VAN HOC VIET VIET NAM
• • • CHO NGUOI NUOC NGOAI
Ma so: QX.2007.32 Chii tri de tai: TS PHAM PHU TY
Ha Noi thang 1 nam 2009
Trang 2MUC LUC
• • LOT NOI DAU Trang NOI DUNG CHINH
Chuong 1: Nhiing thach thiic doi vai viec giang day van hoc viet
Viet Nam cho nguai nirac ngoai 11
Chucmg 2: Mieu ta noi dung giang day van hoc viet Viet Nam
cho nguoi nirac ngoai 26
Bai 1: Khai quat chung ve van hoc Viet Nam 30
Bai 2: Van hoc Viet Nam tCr thi ki X din thi ki XIV 32
Bai 3: Van hoc Viet Nam th6 ki XV 37
Bai 4: Van hoc Viet Nam the ki XVI den nua d4u the ki XVIII 41
Bai 5: Van hoc Viet Nam nira cuoi the ki XVIIl niia dau the ki XIX 47
Bai 6: Van hoc Viet Nam nua cuoi the ki XIX 55
Bai 7: Van hoc Viet Nam giai doan 1900 - 1930 60
Bai 8: Van hoc Viet Nam giai doan 1930 - 1945 71
Bai 9: Van hoc Viet Nam giai doan 1945 - 1975 79
Bai 10: Van hoc Viet Nam sau 1975 95
ChiTorng 3: Mot so van de phirong phap trong giang day van hoc
viet Viet Nam cho nguai nuac ngoai 108
Phan ki lich sir van hoc va tien trinh van hoc trong giang day
van hoc viet Viet Nam cho njzirai nirac n^oai 108
Mot so nguyen tac mang tinh phuong phap luan trong giang day
van hoc viet Viet Nam cho nguai nuac ngoai 1 13
KET LUAN
Trang 3BAO CAO TINH HINH THy^C HIEN VA KET QUA NGHIEN ClTU
CUA DE TAI NCKH CAP DAI HQC QUOC GIA
Ten de tai: Mot so van de noi dung va phuang phap giang day van hoc
viet Viet Nam cho nguai nuac ngoai
Ma so: QX.2007.32
Chu tri de tai: TS Pham Phu Ty
1 Tinh hinh thirc hien de tai
•
LI Muc tieii va noi dung nghien cmi
' ' f \
Van hoc la bo phan tinh tuy nhat, bo phan nong cot, ca ban cau thanh nen
van hoa dan toe Tu khi dugc thanh lap va tra thanh mot khoa doc lap den nay,
du dual ten ggi Khoa Tieng Viet, Khoa Tieng Viet va Van hod Viet Nam truac
day hay Khoa Viet Nam hoc vd Tieng Viet hien nay, mon hoc Van hoc Viet
Nam (bao gom van hoc dan gian va van hoc viet) bao gia cung chiem vj tri
dang ke trong ca cau chuong trinh dao tao va dugc coi la mon hoc bat bugc
thugc khoi kien thuc ca sa chuyen nganh Sinh vien nuac ngoai hoc van hoc
l i t
Viet Nam khong chi de biet den nhung thanh tuu ciia no qua nhung tac gia, tac
pham cu the ma con phai hieu rang, qua trinh hinh thanh, phat trien ciia nen
van hgc viet gan lien vai nhung truyen thong va thanh tuu cua van hoa, van
hgc dan gian, va tren ca sa ay, tiep thu mot each chu dgng anh huang van hoa,
van hgc nuac ngoai Hg cung can hieu rang, lich su van hgc Viet Nam la mot
tien trinh phat trien lien tuc ve tat ca cac phuang dien: quan niem ve van hgc,
ngon ngu, the loai, lire lugng sang tac, cong chung, phuang tien, ca cau cua
mot nen van hoc v.v Van hoc viet Viet Nam, tu khi ra dai cung vai ki
nguyen cua doc lap dan toe, vai tu each la hinh thai y thuc xa hoi, luon luon la
tilng noi phan anh xa hoi va thai dai, tarn tinh, nguyen vong ciia quan chung
Trang 4nhan dan Ben canh binh dien "nhan thiic" nhu vay, hoc van hoc viet Viet Nam, nguai hoc con thay dugc cai hay, cai dep ciia nghe thuat ngon tir tilng
Viet, hieu tieng Viet a mot trong nhijng dang phong each tieu bilu nhk cua no
Co nghla la gop phan hoan thien toan dien kien thuc cho nguai hgc tot nghiep chuomg trinh cu nhan Viet Nam hgc va Tieng Viet
Vai vi tri ciia mon hgc nhu vay, muc tieu va noi dung nghien cuu ciia d^ tai la: Xac dinh nhung noi dung can yeu nhat phu hgp vai kha nang, muc dich ciia nguai hgc tren ca sa thai lugng cho phep; dong thai d^ xuit nhung bien phap, phuang phap giang day nham mang lai hieu qua thiet thuc cho hg
L2 Tom tat kit qua nghien cuu, y nghia khoa hgc
Bat cii qua trinh day hgc nao ciing can xac djnh cac yeu to: thai gian hgc, doi tugng hgc, noi dung va muc dich hgc Day la mot he van de c6 lien quan
mat thiet vai nhau trong do, thai gian hgc dugc coi la yeu to khdch quan, c6
dinh ma ca nguai day, nguai hgc phai chap nhan va lay do lam can cii de thuc hien qua trinh hoat dgng Chinh vi vay, tren ca sa thai lugng ciia chuang trinh dao tao, a chuang mot, chiing toi gianh cho viec phan tich tam li, nhung thuan Igi, kho khan va muc dich ciia nguai hgc cung nhu ban chat ciia mon hoc Co the noi, mot loat kho khan, thach thiic ma ca nguai day va nguai hgc can phai vugt qua, do la: thai lugng qua it, nguai hgc con rat han che (tham chi la rat kem) ve kha nang tieng Viet, ban chat ciia mon hgc vua kho, vira mai me, vua qua rgng, qua Ion ve khoi lugng kien thuc Dieu can nhan manh a day la, vi van hgc la nghe thuat ngon tu, ngon ngu la yeu to thii nhat ciia van hgc, mang dac trung, tam hon dan toe cho nen, nhung kho khan, thach thiic cang tra nen Ion gap bgi phan Nhan thuc het nhung kho khan, thach thiic do, chiing toi tien hanh xay dung (diing ra la xac dinh) nhiJng noi dung ca ban ciia chuang trinh mon hgc a chuang 2 Suot chang duong 11 the ki, van hgc viet Viet Nam da trai qua nhung hinh thai xa hoi va nhieu giai doan Ijch sii khac nhau va la mot
Trang 5tien trinh phat trien lien tuc Vi vay, de dan gian hoa cho qua trinh giang day (vi cang dan gian thi cang hieu qua) toan bo noi dung dugc thiet ke thanh cac bai hoc, bam sat theo su phan ki, phan doan van hoc Tdt ca cac bai hoc d6u xac djnh cac tac pham cu the bat buoc nguai hoc phai doc va nhung tac ph4m
ma rong, doc them (gianh cho nhimg nguai c6 trinh do, kha nang va thuc su yeu thich van hoc) Duong nhien, day phai la nhung tac phim tieu bilu nh4t
ca ve noi dung, hinh thiic, the loai cho mot tac gia, mot giai doan hoac trao \uu
van hgc Khong nhung the, no con la nhung tac pham the hien dugc ro ti^n trinh ciia van hgc viet Viet Nam Vai viec dgc tac pham, nguai hgc da ciing mot liic dat dugc hai muc tieu: nang cao trinh do ve tieng Viet ciia minh - nhat
la tieng Viet a dang phong each nghe thuat, dong thai c6 nhung thau nhan, hieu biet ve van hgc Viet Nam thong qua nhimg tac pham cu the Ve phuang dien phuang phap, no khac phuc dugc tinh trang day chay, hgc chay, benh
"dai y" kha pho bien trong day van, hgc van hien nay Dac biet vai rieng nguai nuac ngoai, chi c6 dgc tac pham thi mon hgc mai tra nen c6 ich Noi each khac, doc tac pham la yeu cau chu yeu, cung la dieu kien tien quyet tao nen thanh cong cua qua trinh day hoc
Cung vai viec xac dinh cac tac pham can doc, moi bai hoc con dugc thiet
kl dual dang ket hgp giai thieu nhung van de chung, khai quat cua giai doan van hgc vai tac gia, tac pham cu the va ngugc lai, nhijng tac pham, tac gia giai thieu dai dien cho ca giai doan, phong trao Day la giai phap duy nhat ung pho trong diSu kien thai lugng cua mon van hgc qua han che lai bi chi phoi bai nhung hoat dong, thao tac khac trong qua trinh giang day Nhu vay la, ngay khi thiet ke noi dung chuang trinh, chung toi da phai nghl ngay den giai phap d§ thuc hien cung nhu mgi giai phap (a day la phuang phap day) deu phai can
cu tren noi dung, yeu cau, dieu kien (cua nguai hgc va mon hoc) cho phep
Trang 6Nhung nguyen tac mang tinh phuang phap luan ma chung toi neu ra thuc chit
la su tong ket nhung nay sinh tat yeu trong qua trinh day hgc
2 Nhfrng muc tieu, noi dung chua thu-c hien du-g-c: Khong
3 Tinh hinh su* dung kinh phi
- Kinh phi cfirac duyet: 40.000.000d (Bon mum trieu ddng chin)
- Kinh phi dirac cap: 38.000.000 (Ba muvi tam trieu dong chdn)
4 Tinh hinh sir dung thiet bi cua de tai: Khong
5 Hap tac quoc te: Khong
6 Thuan loi, kho khan, kien nghi:
\ ^ f t y \ , ,
De nghi cac cap c6 tham quyen ve dao tao cho phep va cap kinh phi de
lam mot tuyen tap cac tac pham van hgc Viet Nam tieu bieu (ca van hgc dan
gian va van hgc viet) cho nguai nuac ngoai lam cong cu hgc tap
7 Du kien ke hoach nghien ciru trien khai thai gian tdi
- Lam tuyen tap nhu kien nghi a tren
- Viet tap bai giang va tien tai lam giao trinh van hgc Viet Nam cho
nguai nuac ngoai
Ha Noi, ngdy/^thdng!^ hidm 2009
Xac nhan cua Khoa Chu tri de tai
PGS.TS Vu Van Thi TS Pham Phii Ty;
Xac nhan cua Tru-ang
Trang 7BAO CAO TOM TAT NQI DUNG VA KET QUA NGHIEN ClTU
CUA DE TAI
A Phan tieng Viet
Ten de tai: Mot so van de ve noi dung va phirong phap giang day van hoc viet Viet Nam cho ngiroi nirac ngoai
Ma so de tai: QX.2007.32
Ho va ten nguoi chu tri de tai: TS Pham Phii Ty
Ngu-ffi cong tac: Khong
Co" quan thuc hien: Khoa Viet Nam hoc va Tieng Viet, Truong Dai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van, Dai hoc Quoc gia Ha Noi
Caquan phoi hcrp: Khong,
Thcri gian thirc hien: Tir thang 1/2007 den thang 1/2009
1 Muc dich nghien ciru
Xac djnh noi dung va phuang phap day van hoc viet Viet Nam nham cai thien ket qua dao tao Viet Nam hoc va tieng Viet cho nguoi nuac ngoai
2 Noi dung chinh
- Phan tich nhung kho khan, thuan Igi, muc dich, dieu kien ciia nguai
nuac ngoai khi hoc mon van hoc Viet Nam noi chung va hoc a Khoa Viet
Nam hoc va Tieng Viet noi rieng
- Xac dinh nhOng noi dung van hoc Viet Nam quan trong nhat, can thiet nhat trang bj cho sinh vien nuac ngoai hoc chuang trinh cu nhan Viet Nam
hoc va Tieng Viet
- De xuat cac bien phap, phuang phap thuc hien cac noi dung, van de
do trong qua trinh giang day nham mang lai hieu qua thiet thuc cho nguai
hoc
Trang 83 Ket qua cu the
- Toan bo cong trinh dugc the hien bang 3 chuang chinh vai khoang
130 trang danh may kho giay A4
- Cong trinh da dugc trich de tham gia hoi nghi va dugc cong bo nhu sau:
Pham Phu Ty (2006), Mot so van de noi dung vd phuomg phap gidng
day van hoc Viet Nam cho nguoi nirac ngodi, Ki yeu hoi thao khoa hgc Viet Nam hoc vd Tieng Viet, Nxb DHQG Ha Noi, tr 482 - 492
4 Kha nang trien khai ling dung ket qua nghien ciiu
- Day la cong trinh dau tien nghien cuu ve noi dung va phuang phap day van hgc Viet Nam cho nguai nuac ngoai Vi vay, no se dugc ap dung true tiep va c6 hieu qua thiet thuc trong giang day, dao tao
- Cong trinh se la ca sa de bien soan giao trinh va sach cong cu phuc vu dao tao
Hd Noi, ngdy /(thdng/'/ndm 2009
Chu tri de tai
TS Pham Phii Ty
Trang 9B Phan torn tat bang tieng Anh
in general and leaning Vietnamese literature in particular
- Defining the most important and essential contents to teach foreign students of bachelor program of Vietnamese studies and language
- Proposing some techniques and methods of teaching Vietnamese literature so that students can achieve effective results after the course
3 The concrete results
- The project is written in 3 chapters which contain 130 pages typed in A4 size
Trang 10- The project was quoted and published in the summary record of the workshop "Vietnamese studies and language" with the title of "A study on defining the contents and appropriate methods in teaching Vietnamese literature to foreigners", Hanoi National University Publisher, pages 482-
492
4 The ability of deploying and applying the results of the research
- This is the first research on defining the contents and appropriate methods in teaching Vietnamese literature to foreigners therefore it will be applied directly and effectively in teaching and training
- This project will be the basic foundation to compile the text book and reference book for teaching and training
Dr Pham Phu Ty
Trang 11PHIEU DANG KI KET QUA NGHIEN CLTU DE TAI KHCN
Ten de tai: Mot so van de noi dung va ket qua nghien cuu van hoc viet Viet Nam cho nguai nuac ngoai
Ma s6: QX.2007.32
Co quan quan li de tai: Dai hoc Quoc gia Ha Noi
Dia chi: 144, duang Xuan Thuy, Cau Giay, Ha Noi
Dien thoai: (04) 37548664
Ca quan chu tri de tai: Khoa Viet Nam hoc va Tieng Viet, Truong Dai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van
Tong chi phi thuc hien: Bon muai trieu dong
Trong do: - Tu ngan sach nha nuac: Bon muai trieu dong
- Nguon khac: Khong
— r
Thai gian nghien ciju: 2 nam - tu 1/2007 den 1/2009
Chu tri de tai: TS Pham Phu Ty
Nhung nguai tham gia: Khong
A Pho bien rong rai
Tom tat y nghia, ket qua nghien cuu
- D^ tai da duac hoan chinh bang mot ban chinh van khoang 130 trang danh may kho giay A4
- Da dang 01 bao cao tai Ki yeu hoi thao khoa hoc Viet Nam hoc va Tieng Viet, Nxb DHQG Ha Noi, 2006, tr 482 - 492
- De tai da xac dinh nhijng noi dung chu yeu nh4t va de xuat phuang phap giang day van hoc vilt Viet Nam cho nguai nuac ngoai nham nang cao hieu qua dao
Trang 12tao Viet Nam hoc va tieng Viet
Kien nghj ve quy mo va doi tuong ap dung ket qua nghien cuu
- Khoa Viet Nam hoc va Ti^ng Viet, Truong Dai hoc KHXH & NV
- Cac ca sa dao tao Viet Nam hoc cho nguai nuac ngoai va nguai Viet Nam, cac
khoa khac cua Truong Dai hoc KHXH & NV, Truong Dai hoc Ngoai ngu
Thu truong
CO quan chu tru de tai
Chu tich Hoi
>
dong danh gia chinh thuc
Thu truong co quan quan li de
tai
Trang 13LOT NOI DAU ' 1 Ljch sirvan de(Ly dochon de tai)
Vai xu the toan cau hoa hien nay, Viet Nam ngay cang hoi nhap sau sSc, toan dien vai the giai v^ tat ca cac mat chinh tri, kinh tS, van hoa, khoa hoc kT thuat Cac nuac tren the giai cung ngay cang quan tam tai Viet Nam han, khong chi biet den mot dat nuac Viet Nam anh hung da tung danh thing nhung d8 qudc
Ian, ma con muon hop tac, lam an vai Viet Nam, tim hi8u mot dan toe c6 he day
truyen thong van hoa vai han 4.000 nam ljch sii Tieng Viet va van hoa Viet Nam se la kenh dau tien, ciia ngo dau tien thuc hien nhiem vu dap ung yeu cau tim hieu do
Viec day tieng Viet cho nguoi nuoc ngoai von da c6 ngay tu nhung ngay ket thuc cuoc khang chien chong Phap, lap lai hoa binh a mien Bac Tren duai nua the ki dao tao, Khoa Tieng Viet truac day va Khoa Viet Nam hoc hien nay
da gop phan dao tao khong it nguoi nuoc ngoai tra thanh nhiing nha ngoai giao,
nha khoa hoc nam g\u nhung vi tri quan trong va c6 dong gop to Ian trong quan
he giao thuong giCra Viet Nam voi ban be quoc te Trong suot qua trinh dao tao
do, khong the thieu dugc mot noi dung giang day va hoc tap quan trong la mon van hoc Viet Nam Bai le, nhu chung ta tung biet, van hoc tu trong ban chat cua
no la ngon ngu, tieng noi, tam hon dan toe, la bo phan chii yeu cau thanh nen van hoa dan toe Tuy nhien, cung phai thanh that thua nhan rang, viec day van hoc Viet Nam cho nguoi nuoc ngoai tu truac den nay chua dugc quy chuan va it nhieu mang tinh "tuy tien" Dieu nay the hien a su phan bo chuang trinh, a thai luong cho mon hoc, a su phu thuoc hoan toan vao kha nang va y thuc cua nguai hoc v.v Noi each khac, viec xac dinh muc tieu va noi dung mon hoc, viec long ket, due rut kinh nghiem va de xuat phuang phap chua bao gia dugc dat ra de nghien cuu, tim hilu Vai mong muon khac phuc tinh trang nay de viec dao tao noi chung va viec day van hoc Viet Nam cho nguai nuac ngoai c6 hieu qua hon,
Trang 14chiing toi chon de tai nghien cuu Mot so van de noi dung va phuang phap
r
giang day van hgc viet Viet Nam cho ngir&i nw&c ngoai
Nhu vay, ban chat cua van de la nam 6 cho day cai gi? va day nhu the nao? Theo chiing toi, muon giai quyet no khong the thoat li khoi nhiing tim hieu chinh xac va cu the ve ban than doi tugng nguoi hgc, muc dich ciia viec hgc va nhung yeu to het sue "hien thuc - khach quan" khac nhu thoi lugng ciia mon hgc
r r f
trong su tuong quan va lien thong vai cac mon hgc khac Chinh nhung yeu to het sue mat thiet nay se tro thanh so cu xuat phat diem de giai quyet van de
2 Nhiem vu ciia de tai
Trong bat cii mot qua trinh dao tao nao, noi dung va phuang phap giang day CO y nghia quyet dinh hang dau Ve muc tieu, de an dao tao Viet Nam hoc va Tilng Viet cho nguai nuac ngoai da chi ro: cung cap nhung kien thuc ca ban, hien dai va thi«^t thuc v^ ti^ng Viet va van hoa Viet Nam de sau khi tot nghiep, sinh vien c6 kha nang di sau nghien cuu va giang day ve van hoa Viet Nam hoac lam viec trong cac ca quan ngoai giao, cac to chuc phi chinh phii, cac van phong dAu tu a trong va ngoai nuac Viet Nam hoac tra thanh nhung huang dan vien cho nganh du lich Nhu vay, mon van hoc Viet Nam cho nguai nuac ngoai nam trong mot tdng thi chung dao tao cu nhan ve tieng Viet va van hoa Viet Nam Tren ca sa mang tinh phap lenh ve viec phan bo chuang trinh (thai lugng) va qua tim hilu, phan tich nhung dac dilm ve ddi tugng nguai hgc, de tai co hai nhiem vu cu the:
Trang 15ngon ngu sang tac, co ca chii Han, chij Nom, chCr qu6c ngir Vl mat quan niem,
do la mot qua trinh tu van - sir - trilt hk phan din nhung tac pham van hgc hinh
tugng Ve mat nguon goc tac dgng, tu cho chiing ta chiu anh huang ca ve mat noi dung, hinh thuc va the loai van hgc Trung Qu6c sang anh huong phuang Tay
de cuoi cung hoa nhap vao dong chay chung ciia van hgc thi gioi G4n li§n voi lich su dung nuoc va giu nuoc ciia dan tgc, van hgc ciing la t4m guong phan chieu xa hoi, tam the thoi dai Boi vay, viec xac dinh cai gi la can, hon nua la can nhat, la khong the thieu, phai trang bi cho sinh vien la viec lam doi hoi phai suy nghi nghiem tiic, thau dao Dung truac hang tram van de, hang nghin tac pham, lua chgn cai gi de giai thieu cho nguoi hgc la mot viec khong he de dang Cau hoi luon luon dugc dat ra va gan nhu la phuang cham lam viec ciia chung toi la: neu chi dugc chgn mot, chgn hai thoi (van de, tac gia, tac pham) thi chgn cai gi
Nhung neu chi la chuyen chgn lua thuan tuy da kho thi chiing toi con gap kho gap bgi a cho, cai de lua chgn ay chii yeu la tac pham van hgc Lam sao tac pham dugc lira chgn do tranh dugc hoac it tinh phien dien, khong bi pha va tinh chlnli the; dam bao van de do, tac pham do tieu bieu ca ve noi dung Ian hinh thuc trong khi doi tugng la cac sinh vien nuac ngoai bi han che ca ve kha nang tieng Viet Ian thai gian! Chinh vi vay, ban than viec xac djnh noi dung giang day da doi hoi phai co cai nhin khoa hgc va it nhieu mang tinh phuang phap luan Rat may, cuu canh cho chung toi chinh la nhung gi tinh tuy trong kino tang van hoc ciia cha ong da dugc chat Igc va con mai vai thai gian; ket qua nghien cuu, cac cong trinh, giao trinh ciia cac nha khoa hgc, cac bac thay di truac de chung toi ke thua
3 Nhiing dong gop moi ciia de tai
Hien nay, giao due dang dugc su quan tam, chii y cua toan xa hoi, trong chinh sach cua Dang va Nha nuoc ta N§n giao due Viet Nam noi chung trong
Trang 16nhieu nam qua da dat dugc nhiing thanh tuu to Ion Day khong phai la cau noi sao rdng, mo ho dau do chung ta da phai nghe nhieu trong cac ban bao cao thanh
tich, ma dugc khang dinh bang nhiing con s6 cu th§ wh xoa mu, ph6 cap giao
due, ti le nguoi biet chii nhat la klii no dugc dat trong tuong quan so sanh 6 cac
' y \
chi so khac ve GDP, ve thu nhap binh quan voi cac nuoc khac Tuy nhien, ve chat lugng giao due thi chua bao gia c6 cai nhin lac quan ca Tren cac phuong tien thong tin dai chiing duong nhu khong ngay nao khong co cac van d§ v^ su xuong cap dao due, su qua tai ve noi dung chuong trinh, su suy thoai ciia van
hoa dgc, su bat cap ciia chuang trinh phan ban va con so it 6\ hgc sinh muon hgc
ban khoa hgc xa hoi ma mon van hgc la nong cot Rieng ve viec day van - hgc van, da co den hang tram bai viet cua mot dien rgng tac gia, trong do co ca nhung nha nghien cuu ngii van dau nganh, nhung giao su kha kinh suot doi true tiep cam phan va tam huyet voi nghe The nhung tat ca nhung van de do chi la nhung loi ban, su tranh luan xem ra khong co hoi ket va it co tac dgng den nhung nguoi lam sach (xay dimg noi dung chuang trinh) hay nguoi true tiep dung tren buc giang (thuc thi phuang phap giang day) Rieng ve chat lugng day - hgc van,
nhung ai quan tam den giao due khong khoi ngac nhien neu dgc bai Chat lirovg
cir nhan ngu van tren bao V^an nghe so 38 ngay 22/9/2007 ciia nha van Trieu
Xuan
V^ noi dung chuong trinh mon van hgc, da tung co rat nhieu hoi dong bien soan sach cho ph6 thong, tap hgp trong do nhung nha nghien cuu xuat sac, nhung nha giao lau nam va tam huyet, con cac giao trinh dai hgc deu dugc cac giao su d4u nganh bien soan Nhung hien trang nhu da thay, van con co cai gi do khong on D^ tai ciia chiing toi tuy khong phai danh cho hgc sinh, sinh vien Viet
' 'Xem: Trdn Dinh Sii - cac bai vi^t tren bao Van nghe s6 40 - 46 nam 2U07 so 4 nam 2008, cac bai viet cua Iran Hinh tren bao Van nghe tre cac s6 28, 30, 31, 33, 35 35 nam 2007; Le Xuan Mau - Van nghe tie cac so 5 1, 52 nam 2007 va nhieu b"ai bao cao ciia cac tac gia khac tren cac bao, tap chi Van nghe tre, Giao due thoi Jai Ihe
o\a'\ mai ; Dang Hien Day van - hoc van Nxb Dai hoc su pham, Ha Noi, 2006
Trang 17Nam ma cho nhung sinh vien nuac ngoai dang hoc ti8ng Viet va van hoa Viet Nam, vi vay, no hoan toan mai me va mang tinh dot pha Tham chi co th§ noi no
la dau tien, duy nhat a Viet Nam
Ve mat phirong phap cung thi hien nhu: vay Neu nhiing y kien ban luan,
de xuat ve nhiing phirang phap day van - hoc van cho hoc sinh va sinh vien Viet Nam da co qua nhieu thi chia se vai chung toi vl viec day van hoc Viet Nam cho ngu-oi nu-ac ngoai, theo sir quan sat cua chung toi, mai chi co duy nhat mot bai cua tac gia Iran Thi Minh Giai" Day cung chinh la ddng nghiep cua chung toi, nguai true tiep phu trach Bo mon Van hoc Viet Nam tai Khoa Viet Nam hoc, Truong Dai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van Thanh ph6 Ho Chi Minh Chung toi hoan toan chia se tinh than cua bai viet, vi tac gia ciia no la nguai true tiep giang day, co be day kinh nghiem va tran tra vai cong viec Tuy nhien, do chi la bai viet ngan tren duai 10 trang nen khong the gia quyet van de mot each thdu dao
Tiep thu thanh tim cua cac bac thay di truac, chung toi se chi ra nhung noi dung het sue cu the de nguai hoc co the nam dugc nhung thanh tuu tinh tuy nhat cua 11 the ki van hoc viet cua dan toe Dong thai, bang chut it hieu biet va kinh nghiem cua minh, chung toi cung neu ra nhCmg nguyen tac mang tinh phuang phap luan de thuc hien phuang phap giang day do sao cho co hieu qua
4 Y nghia thuc tien ciia de tai
De tai nay la cong trinh dau tien xem xet van de day \'an hoc viet Viet Nam cho nguai nirac Do tinh chat ciia cong viec, chung toi van phai ke thua thanh qua cua nhung nguai di truac ve phuang phap luan day hgc, tam h' hoc tiep nhan noi chung va phuang phap day van hoc noi rieng Lien quan den noi dung giang day, chung toi phai xuat phat tu nhung thanh tun ciia van hoc \ iet
~ Xem Trin Thj Minh Giai, Thir neu moi each Jay van hoc Viet Nam cho sinh vien nuac ngoai Ki yeu IINKU
Nxb Dai hoc Qudc gia Ha Noi, 2007
Trang 18Viet Nam, thai lugng cua chuang trinh, trinh do va muc dich cua nguai hoc, \ky
do lam can cu dk xac dinh khdi hrong ki§n thuc c4n ylu va d§ xu4t cac phuang
thuc truyen dat sao cho co hieu qua Phuang thuc dao tao mai theo hoc chi tin chi cung dugc xem xet, cap nhat dl dap ung yeu c4u va nhiem vu chung
Vi vay, neu de tai dung nhu mong muon cua nguai chii tri, no se mang mot y nghia rat thuc tien, cu thi, do la: co dugc mot noi dung xac dinh va mot phuang phap dung trong viec giang day mon van hgc vilt Viet Nam, mot mon quan trgng trong tong the qua trinh dao tao he cu nhan Viet Nam hoc va Tilng Viet cho nguai nuac ngoai
Vi van hgc viet Viet Nam (cac thanh tuu, cac tac pham) la hoan toan mai
me, xa la vai nguai hgc nen chung toi rat coi trgng qua trinh tilp xuc voi van ban ciia hg, tham chi con coi day la khau mang y nghia quylt dinh su thanh bai cua qua trinh giang day Gia du nhu, neu nguai hgc khong dugc tiep xuc vai tac pham, chua doc va dugc hieu ro ma chi nghe danh gia, phan tich, ket luan vl gia tri nay hay y nghTa kia, cho du la chinh xac, khoa hgc the nao di chang nCra thi phong CO ich gi cho ho! Theo chung toi do la su cuang buc, ap dat Man nua, nguai hgc a day la nhCrng nguai da truong thanh, hg co dau 6c tu duy li luan, co kha nang phan tich nhin nhan van de \ a thuoc nhieu nen van hoa khac nhau; ban than noi dune cua van hoc la tac pham ma chat lieu lam nen no chinh la nizon ngir nghe thuat - turc tieng Viet a dang dac biet Chi co the doc tac pham, hieu can ke no de tu do mai danh gia, ket luan thi su nhan thuc mai tu nhien, sau sac, vijng chai Trong qua trinh thuc hien mon hoc, chung toi yeu cau ngiroi hoc phai doc nhung tac pham bat buoc, va trong dieu kien thai gian co the (co thai gian, kha nang, sir say me ) doc them nhCrng tac pham ma rong chinh la nhu the
Lich su xa hoi la mot tien trinh Van hoc - mot hinh thai y thuc \a hoi cung la mot tien trinh Mac - Anghen da tung noi den su phat trien khong dong deu giua trinh do chung ciia mot xa hoi va ca sa vat chat ciia no vol sir phat trien
Trang 19van nghe a mot thai ki nhit dinh "D6i vai nghe thuat nguai ta biat rSng nhijng thai ki hung thinh nhat cua nghe thuat hoan toan khong tuong ung vai su phat trien chung cua xa hoi, do do cung khong tuong ung vai su phat tri^n cua co so vat chat cua xa hoi, ciia cai xuong song cua to chuc xa hoi Vi du, so sanh nguai
Hy Lap doi vai cac dan tgc hien nay, hay Sichxpia cung th§"^ cAn phai hiSu dieu Mac muon luu y a day la phai chong quan niem xem san xu4t vat ch4t ciia
xa hoi nhu- mot pham tru pho bien ma khong chu y dung muc den noi dung va hinh thirc Hch sir rieng biet cua no, ma khong lam giam nhe nhung nguyen li v^ nhiing moi quan he hoac san xuat vat chat va tinh than cua xa hoi Tuy nhien, nhin mot each tong the va tren tat ca binh dien, tien trinh van hoc Viet Nam thuong gan lien vai tien trinh lich sir xa hoi tu nguon anh hirang den ngon ngiJ sang tac, noi dung phan anh, hinh thuc the loai Vi vay, chung toi luon bam sat
hai true chinh la su phan ki va tien trinh de trinh bay buc tranh van hoc viet Viet
Nam cho ngirai nuac ngoai Vai each lam nay, chiing toi hi vong viec day va hoc van hoc viet cho nguai nirac ngoai se tra nen gian di hon, cu the va thiet thuc han Neu dugc sir gop y va se chia ciia cac nha khoa hoc va nhung nguoi quan tam, sau khi hoan thanh, day se la co so de c6 the bien soan giao trinh van hoc viet Viet Nam cho nguai nuac ngoai va mot so sach cong cu khac
Chung toi cung thuc su tin tuong rang, nhijng de xuat ve noi dung va phuang phap giang day cua de tai se khac phuc dugc tinh trang hoc thu dong thiy dgc tro chep dang pho bien va gay nhieu buc xuc trong viec da)' va hoc \ an hoc hien nay Theo phuang cham "Lay hgc tro lam trung tam" va cap nhat phuang thuc dao tao tin chi, no se tang cuang tinh chii dgng, nang dong cua nguai hgc, gop phan bi§n qua trinh dao tao thanh ty dao tao
^ Cac Mac, Gop phdn phe phan chunk tri kinh ti hoc, Nxb Sir that Ha Npi, 1971, tr 3
Trang 20CHlTONG 1 NHlTNG THACH THUC DOI VOI VIEC DAY VAN HOC VIET
VIET NAM CHO NGUOI NUOC NGOAI
1 Khoa Viet Nam hgc va Ti8ng Viet hien nay thoat d4u chi la T6 bg mon
Viet ngu, true thugc Ban Giam hieu Truong Dai hgc Tdng hgp Ha Noi Do la khoang each cua mot nua the ki Han muai nam t6n tai vai tu each chi la mot t6
bg mon, nhiem vu cua don vi nay la dao tao tieng Viet cho sinh vien cac nuac xa hoi chu nghia anh em Giong nhu ca nen giao due dan chu cong hoa non tre vua mai dugc thanh lap, a buoi so khai ciia minh, viec dao tao tieng Viet cho sinh vien nuac ngoai khong co chi tieu ve so lugng, cijng chang co yeu cau, muc tieu
cu the Ai can hoc thi day Chi co day va hgc Nguai hoc co nhu cau va dieu kien den dau thi day den do Nhu cau thi chung chung nhung rat ro - hoc de hiet va gioi tieng \'iet, de lam phien dich va cong tac a cac co quan ngoai giao Con
dieu kien'? - chii yeu phu thuoc vao thai gian cua nguoi hoc la ngan hay dai, zo
the la may thang va cung co the vai bon nam Thang 12 nam 1968, Bo Dai hoc
va Trung hoc chuyen nghiep quyet dinh thanh lap Khoa Tieng Viet Liic nay, doi tugng dao tao da dugc ma rgng hon, c6 ca nhung nguoi lam cong tac thong tan, bao chi hoac nghien cuu ve Viet Nam; mot so nguoi thugc cac to chuc Cong san (Dang Cong san Nhat, Dang Cong san Phap, v.v ) nhtmg tai truxk nam 1975, chii y^u van la dao tao cho "phe ta" Co the noi, qua trinh bien dong va phat trien cua Khoa Ti^ng Viet luon gan lien voi lich sii ngoai giao va vi the cua Viet Nam
tren truong qu6c \k Chang han, sau nam 1975, da co nguoi hoc tieng Viet den lu
cac nuac dan chu nhan dan, cac nuac tien bo hoac than Viet Nam nhu Cong hoa dan chu nhan dan Lao, Cam pu chia, Thuy Dien, Phan Lan, Mehico, Cong hoa nhan dan Yemen, v.v Tu khi thuc hien chinh sach doi mai va ma cua, nhat la
tu d4u nhijng nam 1990, nhu c§u hieu biet, nghien ci'm, quan he va ca "1am iin'^
Trang 21vai Viet Nam tang len thi kho ma ke het sinh vien d^n hgc tilng Viet thugc cac quoc gia va vung lanh th6 nao Nam 1999, Khoa Tilng Viet dugc ddi ten thanh Khoa Tieng Viet va van hoa Viet Nam cho nguai nuac ngoai Di^u quan trgng khong phai la thay doi mot cai ten ggi ma gan lien vai no la yeu c4u va nhiem
vu; la ca cau toan bg chuang trinh, la noi dung cac mon hgc ma ta ggi la khung
chuong trinh dao tao Den luc nay thi cac thu tuc ve hanh chinh - to chuc doi hoi
mot cap do mai Nganh hgc phai co mot khung chuang trinh chi tiet vai muc tieu rat cu the Tat ca cac mon hgc deu co yeu cau ve noi dung, ve thai lugng (so dan
vi hgc trinh) va thai diem (phan bo ve thai gian theo ke hoach) trong mot tong the thong nhat Den nam 2008, don vi nay gan nhu cung mot luc nhan dugc hai quyet dinh cua Giam doc Dai hgc Quoc gia Ha Noi: Quyet dinh so 146/DT ngay
9/1/2008 ve viec ban hanh chuang trinh dao tao nganh Tieng Viet vd van hod
Viet Nam cho nguai nuac ngodi va Quyet dinh so 854/DT ngay 28/2/2008 ve
viec ban hanh chuang trinh dao tao nganh Viet Nam hoc cho ca hai doi tugng
1.1 Giai doan truac 1999, tuc la 31 nam t6n tai, Khoa Tieng Viet da co mot thanh tich dao tao dang n^ Nhi^u sinh vien da truong thanh bat dau tu day thuoc cac qudc tich khac nhau: Lien X6, Trung Quoc, Cuba, Phap, Nhat, Lao, Campuchia, Rumani, Bungari, Cong hoa Sec ma khong mot co so dao tao nao
• CO th^ sanh dugc Nhi^u nguoi trong so hg da tra thanh nguai lanh dao Dang, Nha nuac, cac vi Dai su, cac can bg ngoai giao, nha nghien cuu dam nhiem
Trang 22nhiJTig trgng trach cho cac nuac ban Tham chi, cung chinh tai noi day, da dao tao va cho bao ve thanh cong mot pho tiln sT khoa hgc xa hoi diu tien cua Viet Nam (Ong Xulaiman - nguai Malayxia, nam 1978) Tuy nhien, ben canh thanh tich rat dang tu hao do, cung phai thua nhan ring, viec dao tao cii nhan cung c6 luc troi, luc sut, co nhCmg khoang thai gian dai ca chuc nam, chuang trinh nay bi gian doan Sa di co dieu ay la vi toan bg qua trinh dao tao phu thugc vao y chi va trinh do cua nhijng nguai lanh dao khoa - tuc cac ong Chii nhiem khoa ben canh mot nguyen nhan rat quan trgng khac la quy mo, chuang trinh va t6 chuc khong dugc hoach djnh cu the Noi theo each noi hien nay la "thieu bai ban, khong chinh quy" vi ma nganh chua co, khung chuang trinh cung khong, khong co phe duyet, quyet dinh nao ca Toan bg chuang trinh hgc nhung gi, hgc bao lau, ai day
va day the nao deu chi co tinh chat tuong doi Dia li, Lich su, Kinh te, Van hgc Viet Nam tat ca duoc dieu hanh bai mot 6ns Chu nhiem khoa dam nehl dam lam va nhieu tam huyet vua tot nghiep Tien sT (Pho tien sT liic ay) tu Lien X6 ve Nguai hgc (dugc bao cap) cu hgc, thay cii day Day nhu the nao thay du (tiic la khong he bi han che khat khe ve thai gian) thi bao lai vai giao vu khoa va cho sinh vien thi, the la xong Chuang trinh van hgc Viet Nam da dugc thuc hien trong dieu kien nhu the
1.2 Quy^t dinh 826/QDBGD va DT ciia Bg Giao due va Dao tao ki thang 3/1999 cho phep ma nganh dao tao cii nhan Tieng Viet va Van hoa Viet Nam cho nguai nuac ngoai Mot chuang trinh dao tao dugc quy chuan vai noi dung
va ke hoach dao tao dugc phan bo cu the, kha toan dien va rat chi tiet, bao gom khdi ki^n thiic giao due dai cuang va khoi kien thiic giao due chuyen nganh ra dai Giong nhu ten ggi ciia no, trong khoi kien thiic chuyen nganh, phan Ngir (Tilng Viet) dugc uu tien han phan van hoa ca ve so lugng cac mon hgc lan thai lugng Mon Van hgc Viet Nam n^m trong khoi kien thiic nganh vai so gia la 11 dan vi hoc trinh, tuong duong vai 165 tiet hgc Chiing dugc phan bo nhu sau:
Trang 23Van hoc dan gian Viet Nam 45 tilt (3 dan vi hoc trinh); Van hoc trung dai 60 tilt (4 dan vj hoc trinh) va Van hoc Viet Nam hien dai 60 tilt (4 dan vi hoc trinh) Nhu vay la, toan bo chuang trinh Van hoc vilt Viet Nam dugc an dinh trong 120 tiet tuong duong vai 8 dan vi hoc trinh va dugc bd tri vao hgc ki thu 6 cua toan khoa hgc
1.3 Tu nam 2005, chuang trinh Viet Nam hoc dugc xay dung bai nhilu
nguai vai rat nhieu cugc ban thao, dieu chinh, phai qua nhieu cap trinh duyet va thing 2/2008 no dugc chinh thiic thong qua bang quyet dinh ciia Giam doc Dai hgc Quoc gia Ha Noi Day la khung chuang trinh gianh cho ca sinh vien Viet Nam (chuyen nganh A) va sinh vien nuac ngoai (chuyen nganh B) va gan lien vai no la cugc "each mang" ve dao tao chuyen han tu phuang thiic dao tao nien che sang phuang thiic dao tao tin chi Theo do, mon Van hgc Viet Nam thugc khoi IV - khoi kien thiic co so (bat bugc cho ca hai chuyen nganh A va B), tuong
diran^ vai cac mon hoc nhu Kinh te Viet Nam, Ca sa van hod Viet Nam, Tien
trinh lich sir Viet Nam, Dia li Viet Nam Voi chuang trinh nay Van hoc Viet
Nam bao gom Van hgc dan gian Viet Nam 3 tin chi (ma so LIT 2013) va Lich sir
van hoc Viet Nam (van hgc vilt Viet Nam) 4 tin chi (ma so LIT 2014) Chi tiet
va cu thi han, van hgc viet Viet Nam dugc han dinh trong 45 gia li thuyet, 4 gio bai tap b4t bugc, 6 gia thao luan va 5 gia tir hgc, tu nghien cuu Tuong duong vai 60 gia tin chi nay la 120 gia tu hoc a nha Nhu vay, chung ta hay hinh dung, van hgc vilt Viet Nam bao gom 10 the ki van hgc trung dai va 1 the ki van hoc
hien dai chi dugc id chuc - huang dan - giang day goi gon trong 60 tiet Mot thai luono nhu vav la qua han chi va theo chung toi day chinh la thuch thuc ildu tien
ddi vai ca nguoi hgc va nguoi day
2 Thach thuc 2 va co le la thach thuc lan nhat doi vai viec day van hoc
' Viet Nam la kha nang ve tilng Viet cua nguofi hgc Trong bang phan bo chuang trinh (tuy chi co tinh tuong doi boi phuang thuc dao tao tin chi), van hoc Viet
Trang 24Nam dugc b6 tri vao hgc ki 4, tuc la hgc ki 2 cua nam thu hai cua dao tao nien che Rieng ve hgc, hg da tich luy qua 26 tin chi thugc khli kiln thuc chung, 4 tin chi thugc khoi kien thuc toan va khoa hgc tu nhien, 21 tin chi thugc kh6i kiln thuc CO ban, dac biet la 10 tin chi tilng Viet co so va 12 tin chi tilng Viet chuyen nganh Tom lai la, sau khoang 2 nam "tim minh" trong moi truong tilng Viet, mot sinh vien chuyen can a muc vua phai co thi du ty tin dl giao tilp binh thuong trong mgi ITnh vyc doi song chung, kl ca nghe dai, xem ti vi, doc bao
khong chuyen sau Nhung de co the hoc van hoc va doc tac phdm van chuong thi khong he dan gian mot chiit nao ma doi hoi hg phai no lire gap bgi ph4n De tdi,
chu de, hinh tuang, trdo hni, khuynh huang, van xiioi, thi phap, van hoc dan gian, chu nghTa Idng man, chu nghia nhan dao, v.v khong chi la nhung tic mai
ma la nhung khdi niem mai ngay ca trong tieng me de cua nguai hgc Bai vay
ma ngay ca khi chuyen nhijng thuat ngii nay qua tieng Anh, tieng Phap hoac ngon ngu goc qua tu dien - mot con duong duy nhat - nguoi hgc cung khong the nam dugc noi ham khai niem ma chi co the hinh dung mot each tuong doi Nhimg den khau tiep xuc vai tac pham van hgc mai la ca mot thach thuc lan doi vai ca nguai day va nguai hgc
Nhu ta da tung biet, nhung dinh de noi tieng, ''ngu ngu la yeu to thii nhat ciia van hgc'\ ''van hgc la nghe thuat cua ngon tu", "ngon ngu van hgc la ngon ngu tham m f v.v va v.v Cho nen, khac \ a i viec hgc cac mon nhu Lich su, Dia li hay Kinh te Viet Nam, voi Van hgc Viet Nam, nguai hgc va nguai day phai cung liic giai quyet ca a hai cap do: Truac khi di den nhung phan tich, danh
gia, nhan dinh ve mot van de, mot tac pham, mot giai doan van hgc thi phai doc,
hi§u tac ph4m van hgc thong qua chinh cai chat lieu lam nen tac pham do nira Ngon ngu van hgc la ngon ngu hinh tugng, ngon ngu cua nhung so sanh, lien tuang, 4n du nhi^u khi y nghia ciia tu ngu an dau a dang sau cau chu "So nuoc gilng sau em n6i sgi day dai - Ai ngo nuoc gieng can, em tiec hoai sgi day^^ (Ca
Trang 25dao) Y nghia van chuang a day dau phai a gilng nuac, sgi day Cung vay, ching han, trong tilng Viet, co mot lap tu ggi la tu lip lay Day la nhom tu co
cau true vk dac trung cua mot ngon ngu don tilt nhimg da thanh nhu tilng Viet
No vua CO y nghia tugng thanh, tugng hinh, vua co kha nang bilu cam rk Ion
Va lanh dia hoat dgng cua nhom tu nay chinh la tac phim van chuang, dac biet
la tho ca ''Con dir&ng nho nhd gio sieu sieu - La la canh hoang ndng tro
chiiu''-"Mjy biec ve dau bay gap gap - Con co tren ruong canh phdn van'' (Xuan Dieu)
0 day, khong chi hieu ma con phai cam nhan Cam nhan cho dugc y nghia ciia
cac tu lay nay qua thuc khong hi don gian
3.Thach thi'tc 3: Ben canh kho khan vl thai luong han chi va kha nano
tilng Viet rat han chi cua nguai hgc, can phai dh cap toi mot thach thi'rc kliac do
la thach thirc ve noi dung mon hoc Ai cung bilt ring, van hgc vilt Viet Nam tu
buoi hinh thanh den nay da trai qua mot chang duong dai 11 thi ki La mot hoat dgng tinh than gan lien voi qua trinh dung nuac va giCr nuoc ciia dan toe, sy thang hoa cua tam hon Viet, van hgc Viet Nam da dat dugc nhijng thanh tyu rye
ra Nhung thanh tuu ay tuy khong do so nhu mot so nen van hgc lan tren th^ gioi nhung voi nhung gi chiing ta da co, qua that no van la bi^n ca d6i vai sinh vien nuoc ngoai Mat khac, doi voi nguai hgc, van hgc Viet Nam la mot cai gi hoan toan xa la Suot mot thai gian dai, nguoi viet nhung dong nay da tit^p xuc vai hang tram lugt sinh vien ma chua he gap mot sinh vien nao tung biet mot chut gi
- dii la ten mot tac gia hay tac pham van hgc Viet Nam; - du do la sinh vien
t f r y, \ \
Trung Quoc von rat gan gui va co nhieu duyen ng ve van hoa - lich su voi chung
ta hay sinh vien Lien X6 cu, noi ma cac tac pham van hgc Viet Nam dugc pho bien rgng rai nhat Hg khong he biet co Truyen Kieu cua Nguyen Du, Tho Ho Chi Minh hay nhung tac gia hien dai dugc cho la djch nhieu nhat a nuac ngoai nhu Nguyen Huy Thiep hay Bao Ninh Han la, trong cau triic chuong trinh van hgc pho thong ciia cac nuac, van hgc Viet Nam chua co ten trong danh muc Hay
Trang 26cua
ai
lam thu mot phep so sanh Mot hgc sinh Viet Nam binh thuong t6t nghiep
chuang trinh ph6 thong hien nay thi khong thi noi la khong b\k gi vk van hgc
the giai, nhat la cac tac pham cua Hy Lap - La Ma c6 dai, su thi An Do, Tho Duong va Tu dai tac gia Trung Qudc, La Phong Ten cua Phap, L.Tonxtoi Nga, tho Haiku cua Nhat, v.v Nhan day, nguoi vilt nhijng dong nay nha 1 gan 40 nam truac khi con hgc o Khoa Ngu van, Dai hoc T6ng hgp Ha Noi Vao nhung gia dau tien hgc van hgc co dai Trung Qu6c, vua buoc chan vao lap, giao
su mon hgc da gay an tugng manh vai chiing toi bSng cau ma d4u dai y: Van hgc Trung Quoc thi menh mong Cac anh cac chi hgc van hgc Trung Qu6c thi chi c4n
nha cho dugc 10 chu Duong thi, Tdng tu, Nguyen khuc, tiiu thuyet Minh ~
Thanh, the la dii! Van biet giao su la nguai de tinh va t6t bung nhung chiing toi
khong khoi thay la kem mot chiit ban khoan La va ban khoan la bai vi yeu cSu
dii ciia giao su chi don gian the thoi sao; boi vi ai trong chiing toi chang bien,
tham chi con thugc long vai ba bai tho Duong Tiv doi T6ng va Khuc dai Nguyen
CO the khong biet nhung Tdy du ki, Tam quoc dien nghTa, Thuy hie Hong luu
mong von la niem say me khong khac gi choi game vai hgc sinJi bay gio Nhung
roi, tam trang nay ciia chiing toi dugc giai toa ngay khi giao su giang cho chung toi ve Tho Duong Ta biet rang, noi den tho Duong la noi tai mot thai dai thi ca, mot dinh cao rue ra ciia van hgc nhan loai voi hang ngan tac gia, hang van tac pham Nhung thi gio co han Giao su chi kip gioi thieu tong quat cho chung toi roi sau do di sau vao sang tac cua ba nha tho Ly Bach, Bach Cu Di, Do Phu Ba bac "thanh tho'' nay, moi nguoi mot ve, mot ca tinh sang tao, nguoi nay lang man, nguai kia nghieng ve hien thuc, Moi nguoi deu co diem nhan rieng va do vay ma co nhung pham chat va gia tri dong gop khac nhau Con nhiing Thoi Hieu, Vuong Bgt, Tran Tu Ngang, Ly Thuong An, Vuong Xuong Linh, Manh Hao Nhien, v.v cung nhiing bai tho bat hu ciia hg chi dugc diem den, luot qua nhu nhung thanh vien ciia dan dong ca The la, voi mot thai lugng han che, vua
Trang 27khai quat lai vua rit cu thi, giao su da giup chung toi hinh dung dugc dien mao
CO ban nhung khong kem ph4n sau sic ca mot giai doan cua mot nin van hgc
vao loai do so nhat the giai Tat nhien, cung la hgc van hgc nuoc ngoai nhung giija chung toi hgc van hgc Trung Qu6c ngay dy (1) va sinh vien nuoc ngoai hgc van hgc viet Viet Nam ma chung ta dang noi toi a day (2) co nhijng dilm khac nhau rat co ban:
- (1) la hgc chuyen nganh van hgc va bing tilng me de con (2) la hgc van
hoc trong tong the kien thuc ve van hoa Viet Nam; hgc bing ngoai ngij va dl
trau doi chinh ngoai ngu do
- Truac khi hgc, tat ca (1) deu da tung dugc lam quen, da bi^t it nhi^u (mot
so bai tho cua Thoi Hieu, Ly Bach, Do Phii ) trong khi ngugc lai, (2) d§n voi van hgc Viet Nam nhu nhiing nguoi khach buoc vao mot ngoi nha hoan toan xa
la
4 Thach thitc 4 Thach thiic tii: truyen thong van hoa giao due cua nguai
hgc giong nhu mot thii Soc van hod Trong ngon ngu hgc, nguai ta da di den mot
ket luan mang tinh pho quat la khi hgc mot ngoai ngu, nguai nao cang biet nhieu ngoai ngu, nguoi nao co ngon ngii me de cang tuong dong ve loai hinh voi ngon ngij dich bao nhieu thi viec hgc ngoai ngCr ay de dang va hieu qua bay nhieu Viec hgc van hgc Viet Nam cung co tinh trang na na nhu the Hien nay, nguoi hgc cii nhan Viet Nam hgc den tu nhieu nen van hoa khac nhau, thugc nhieu quoc gia co nen giao due pho thong khong giong nhau Chinh su da dang ve truyen thong van hoa va giao due nay gay nen nhung can tra, kho khan khong deu nhau trong qua trinh hgc tap tiep thu Rat co the nguai hgc co ciing mot chi s6 thong minh, su hieu biet ve xa hoi va tieng Viet, kha nang nhin nhan \ a khai
quat van dh giong nhau, nhung dau an truyen thong nay la rat dang ke Thuc tien
giang day cho thay, trong mot lap hgc van hgc Viet Nam, kha nang tiep thu va n4m bit v4n de ciia sinh vien Nga khac vai sinh vien My va rat khac voi sinh
Trang 28vien Lao va Campuchia, sinh vien Trung Qu6c khong gi6ng nhu sinh vien Nhat,
Han Quoc va rat khac vai sinh vien Cuba v.v Kit luan a day chi co thi la, noi
nao CO giao due nen t6t, nai nao co truyin thdng van hoa, truyin thing van hgc gan vai Viet Nam thi viec hgc van hgc Viet Nam se tra nen de dang va hieu qua hon Ta ciing hieu vi sao day van hgc cho sinh vien Trung Qudc, kl din la sinh vien Han, sinh vien Nhat bao gio cQng nhe nhang hon nhilu khi thuc hien voi sinh vien Au - MT, nhat la vai van hgc Trung dai
5 Thach thirc 5 Thach thitc mang yeu td thai dai Trong dieu kien kinh t§
- xa hoi, khoa hgc kl thuat hien nay, viec day cac mon khoa hgc xa hoi noi chung
va day van hgc noi rieng da tro thanh van de Ion tren khong chi a rieng mot qu6c gia lanh tho nao ma la pham vi toan cau Chua bao gio van hgc bi thach thiic gay gat nhu thai dai hien nay Truac het la thach thuc ciia van hoa thi giac Cac phuang tien kT thuat sao chup, dien anh, truyen hinh, ki thuat vi tinh, mang dien
tu, kl thuat so, cac loai sach tranh, cac tro choi dien tii da lam cho phuang tien thong tin bang hinh anh chiem vi tri trung tam, chii dao trong doi song tinh than cua xa hoi, gia dinh cung nhu sinh hoat ca nhan Thoi dai thi giac cung lam thay doi hanh vi ciia nguai dgc Ro rang la, khi xem nhijng dong chu mau den bat dgng bao gio cung chong met moi va chan nan hon khi theo doi cac hinh anli song dgng, xinh tuoi, ggi cam hap dan tren man anh Ngoai ra, siic ep cua nhu cau thuc tien, thuc dung cung lam giam nhu cau doi vai viec dgc van va hgc \an Theo th6ng ke thi chi co hon 10% so hgc sinh trung hgc pho thong dang ki ban khoa hgc xa hoi; con 6 dai hgc, sinh vien tot nghiep chuyen nganh van, chang han nhu Khoa Van cua Truong Dai hgc Khoa hgc Xa hoi va Nhan van Ha Noi
tim dugc viec lam co ti le rk th^p Cung vi tinh than doi vai van hgc nhu vay ma
qua trinh day va hgc van mang lai mot ket qua dang buon la mot tat yeu Nha giao Le Van Vy tam su: "La nguoi trong cugc, chiing toi hieu thuc trang day -hgc van trong truong ph6 thong hien nay dang lo ngai lam sao Xin neu mot ket
Trang 29qua khao sat de quy vi tham khao Nam hgc 2007 - 2008, Trung tam giao due thuong xuyen huyen Huang Son, Ha Tinh tuyin sinh 353 hgc sinh Vao dSu nam hgc, nha truong khao sat chat lugng dau vao vai de ra, cau 1: Tom tat tac ph§m
"Lao Hac" cua nha van Nam Cao; Cau 2: Cam nghT cua em vl cai chit ciia Lao Hac Ket qua cham thi co 8% hgc sinh dat tu 5 din 7 dilm 50 hgc sinh co dilm
0 (khong) Nam hgc 2008 - 2009 chiing toi khao sat 300 hgc sinh lop 10 kit qua
Cling chang kha quan hon Do la chua ke den, co hgc sinh khong hi thuoc hk cu
mot cau tho nao, nha dugc cot truyen nao, noi chi den to chuc van ban (van ban noi va van ban viet) Do la mot thuc trang dang buon"
Day la day va hgc van a cap pho thong Con nha van Trieu Xuan thi keu trai ve chat lugng cii nhan Ngi> van - nhung nguoi dugc dao tao bai ban chuyen nganh nhu sau:
''Co quan toi dang rat can tuyen mot so cii nhan NgQ van ve lam cong tac bien tap sach van hgc Thang Chin nam ngoai, chiing toi tuyen bon cii nhan ngu van, sau may thang thii viec, ba chau xin rut vi khong lam dugc viec! Thang Tam vua qua, nha mot nguoi ban dang giang day tai Khoa Ngu van mot truong Dai hgc a Thanh pho Ho Chi Minh co thu gioi thieu, chiing toi tiep xiic, phong van ba chau co bang cii nhan, vua tot nghiep dat loai kha, gioi Nhin vao guong mat cac chau sang siia, chiing toi rat mung, hi vgng la tuyen dugc nguai ung y cho chuang trinh dao tao lop bien tap vien ke can ciia nha xuat ban chiisen lam sach bien tap van hgc
r
Sau khi gioi thieu chiing toi dua ra ba cau hoi phong van: I -Chau da doc dugc nhijng tac ph^m van hoc nao"? 2 -Tac pham van hoc the giai ma chau ihich nhat? 3 -Tir khi ddt nuac thuc hien cong cuoc Doi moi den na}, chau thich tac pham van hgc nao da du bao hoac la gan vai su nghiep doi moi?
Le van Vy-bao Van nghe tre s6 47 (629) nam 2008 - Danh thuc khai vong qua gia giang van
Trang 30- Phin tra lai ciia chau thu nhk: Cau hoi 1, phai 5 phiit sau chau mai noi
"da dgc Canh dong bdt tan ciia Nguyen Nggc Tu va mot cu6n sach chau khong
nha ten ciia Do Hoang Dieu Cau 2 thi chau tit, ggi y mai cung khong tra loi dugc Cau 3, "chau khong nho ai ca"! Khi dugc hoi them: Chau nghi gi ve van
chuang cua Do Hoang Dieu trong tap truyen ng4n Bong de' Chau "a" len mot tieng, CO ve vui lam, roi noi: ''Bong de chung to mot each tha hien mot each dot
pha mai ve tinh due, dang ca nggi!"
- Phan tra lai cua chau thu hai Cau 1: ''Canh ddng bdt tan va Bong de" Cau 2: "Victo Hugo" Hoi them: Chau dgc tac phkm nao cua Victo Hugo? Sau
gan 5 phiit van khong tra lai dugc, Cau 3: ^'Nguyen Khai" Hoi them: Chau dgc tac pham nao ciia Nguyen Khai? tra lai: dgc lau roi, chau khong nha
- Phan tra lai ciia chau thu ba Cau 1: Cdnh dong bdt tan va Bong de Chau rat thich Cdnh dong bdt tan nhimg Bong de thi ghe qua, chau nghT no khong phai
van chuang"! Cau 2: ''Chau dgc van hgc Trung Quoc" Hoi them: Chau nha tac pham nao? Khong tra loi dugc! Cau 3: ''Nguyen Minh Chau, Nguyen Nggc" Hoi them: Chau nho tac pham nao ciia Nguyen Nggc viet ve dat nuoc thai ki Doi mai Tra lai: ''Dat nuac anh hiing Niip"! Hoi: Con Nguyen Minh Chau? Tra lai: Chau dgc lau roi nen khong nho"!
Toi da trich dan hoi dai (dii van chua het) nhimg biic xuc khien tac gia phai thot len "Buon trong chat lugng cii nhan" ve chat lugng cua hgc sinh va sinh vien Viet Nam Nhung nhu da noi, van de day van va hgc van hien nay dang bi buc xiic mane tinh toan cau 6 mot dat nuac von co truven thong ve van hgc va khoa hgc nhan van nhu nuac Nga, mot dat nuoc ma "neu khong co van hoc thi nuac Nga se khong con nuoc Nga nua" (Vien sT D.Likhachev)' nhung cac nha hoach djnh cai each giao due a day da tung co chii truong dua bg mon van hoc
' Dan theo Khong co L.Tonxtoi va Chekhov'' - Valentin Nedzvcski, Giao su, Tien sT ngu van MGU Xem hao
van nghe s6 35 (8/2008)
Trang 31va van
Nga xudng hang cac mon phu, ck giam s6 ilk van hgc trong nha truong din muc toi thi^u va chuyen mon thi hk bugc v^ van hgc thanh mon thi tu chon
Tinh hinh nay da gay nen sy phan ung buc xiic ciia cac nha khoa hgc va giao due chan chinh "Mot t6n th§t to lan ddi voi giao due bac trung hgc va dai hoc ( tuyet nhien khong phai chi rieng giao due nhan van) la viec d4n dan chuyen
hgc Nga xuong hang mon hgc phu trong nha truong Hien nay trong cac ki thi tdt nghiep chi con mot so rat it hgc sinh ua thich mon van so voi cac mon hoc khac, ngay mai con so do chi la ca biet ma thoi Boi le n&m dugc mon giao due cong dan thi don gian hon nhieu thay vi nghien cuu kT luong mot d6ng tac ph^m c6 dien day com Trinh do dao due chung cua xa hoi ma nhung d4u hieu ciia no la v6 so tre em "bj choi bo", viec buon ban tre mo coi, nhung ten cudng dam va xam hai tre em dang a cai gioi han ma duai nua se la tham hoa dao due khong tranh khoi Them vao do la nhiing bg phim truyen hinh d^y canh bao luc do My
va chiing ta (Nga) san xuat ra Vay tim dau ra su cuu roi hay chi it la sy lang quen tat ca nhiing thii nha nhop ay doi vai tam hon nhay cam ciia tre em va cac thieu nien? Toi tin chac rang truac het la a cac tac pham van hoc Nga voi ten tuoi ciia cac cay dai thu N.Gogol, I.Goncharov, L.Tolstoi, F.Dostoevski, M.Sholokhov, A.Platonov, V.Rasputin "^
Tren day la thai do doi voi van hgc va tinh trang day - hgc mon van hien nay Nhung day la tinh trang day - hgc ciia nguoi Viet doi voi van hgc Viet Nam, nguoi Nga doi vai van hgc Nga Chiing ta hay hinh dung, vay thi viec day va hgc van hgc Viet Nam cho nguai nuac ngoai kho khan den chimg nao? Chung ta noi van hoa dgc xuong cap, rang nguoi dgc giam siit, ay la ngay vai tieng me de cua minh Vay thi, nguoi nuoc ngoai dgc tac pham van hgc Viet Nam, tiic la dgc bang ngoai ngii, cQng tiic la gap muon van kho khan thi su chiu dung ciia hg dugc den dau, long ham me ciia hg con bao nhieu!
Sach da din, Van nghe so 35 (8/2008)
Trang 326 De minh hoa phan nao cho nhimg thach thuc kl tren, chiing toi xin dua ra mot phan tich cu the sau day:
Noi den van hgc viet Viet Nam, ai cung bilt vi tri ciia Nguyen Du va Truyen Kieu la nhu the nao ma khoi can phai thuyet minh dai dong Vi vay, dii la tinh gian ve noi dung den may, du la co the bo qua tac gia nay hay tac ph4m kia, nhung chuang trinh day van hgc Viet Nam cho sinh vien nuac ngoai khong th8
thieu Nguyen Du va nhat la kiet tac Truyen Kieu Truac hit la vh thai hvang
Toan bg thai gian gianh cho 10 the ki van hgc trung dai chi co 30 tilt, trong do,
22 tiet li thuyet (thuyet giang) va 8 tiet gianh cho bai tap, thao luan va tu hgc hk
> r
bugc Nhu vay la, dii co yeu thich Truyen Kieu va coi trgng Nguyen Du den dau
chang nua, thai lugng toi da gianh cho tac pham nay cung chi la 3 tiet, tiic la 2 tiet thuc giang, 1 tiet thao luan hoac bai tap, khong hon Uu tien nhu vay cung co
nghia phai bo qua cac Truyen nom binh dan., bo qua cac tac gia nhu Pham Thai,
Nguyen Huy Tu, tham chi co the co ca tac gia trong so Doan Thi Diem, Nguyen Gia Thieu, Nguyen Cong Trii, Cao Ba Quat Va ngay ca vai ban than Nguyen
Du cung phai bo qua cac sang tac nhu Van chieu hon, Nam Trung tap ngdm, Bac
hdnh tap luc, v.v Lai cung cii cho rang, trong to chuc hoat dgng giang day da
phat huy dugc tat ca tinh tich cue, chii dgng ciia nguoi hgc nhu tu hgc 6 nha,
hoat dgng theo nhom, thuyet trinh v.v nen mot so trich doan Truyen Kieu da
dugc hg dgc va chu4n bi chu dao di Chi voi hai tiet tren lap, thay se huong dan
va truyin dat dugc nhijng gi de hg nam dugc nhung gi co ban nhat cua tac phim? Lam gi khi ma ngay 6 cau dau tien (Tai sao lai dua ra 6 cau nay? Vi no
mo diu tac pham; vi chi vai 6 cau, ta da giai quyet dugc nhung gi toi thieu nhat lien quan true tiep den tac gia, tac pham!):
Tram nam trong coi nguai ta Chu tai chij menh klieo ma ghet nhau
Trai qua mot cugc be dau
Trang 33Nhijng dieu trong thay ma dau dan long
La gi bi sac tu phong Trai xanh quen thoi ma h6ng danh ghen
da phai giai quyet cac van de sau:
- Van de tu ngii: coi nguoi (ta), tai, menh, (cuoc) bi dau, bi sdc, tu phong,
ma hong Day chac chan la nhung tu can giai thich vi no khong chi la tu moi ma
con la nhiing khai niem triet hoc - van hoa, nhiing diln tich, diln c6
- Quan niem triet hgc - nhan sinh ciia tac gia {tai menh tuong do, hdng
nhan bac menh)
- Quan diem sang tac ciia tac gia {nhung dieu trong thdy )
- Van de nhan sinh quan, the gioi quan, y do sang tac va thuc tien tac pham Cong viec a phan thai gian con lai se la: tom tat tac pham, giai quyet cac vuang mac (chii yeu van la tu ngij) cac trich doan dgc bat bugc ma sinh vien da chuan bi; phan tich, chiing minh bang nhung dan du cu the de sinli vien nam
dugc nhung noi dung va gia tri nghe thuat co ban nhat ciia Truyen Kieu gom:
- Noi dung xa hoi cua Truyen Kieu
- Cam hiing chii dao (nhan dao) ciia Nguyen Du
- Nghe thuat dien hinh hoa trong Truyen Kieu
- The tho luc bat va ngon ngij Truyen Kieu
Lam dugc tat ca nhung dieu nay, theo chiing toi, nguoi day cung chi moi hoan thanh dugc miic 1 va 2 cua muc tieu chi tiet mon hgc theo hgc che tin chi
trong mot bai hgc cu ihL Tiic la mai chi cho sinh vien nam dugc, trong van hgc
trung dai Viet Nam, o giai doan cu6i cua trieu dai phong kien, co tac gia, tac
phSm iy voi noi dung va nghe thuat nhu the De dat tai miic 3, nguoi day con
phai ggi y, huang dan, huy dgng tinh chii dgng tich cue cua nguoi hgc, de sinh vien CO the phan tich dugc ti^n trinh cua van hgc Viet Nam va vi tri cua Nguyen
Du va Truyen Kiiu trong ti6n trinh van hgc ay
Trang 347 Tren day la nhung kho khan, thach thuc ca ban nh4t ma qua trinh day van hgc viet Viet Nam cho nguoi nuac ngoai thuong gap Vay, qua trinh nay co thuan Igi gi khong? T4t nhien co, du la it 6i:
- Nguoi hgc la nhung nguoi da truong thanh Hau het hg din tu cac quoc gia CO nen giao dye pho thong tuong d6i tdt, co v6n tri thuc nIn co ban, sy hilu biet chung ve van hoa - xa hoi ciia hg kha rgng, phong phii Kha nang hilu bilt, phan tich va khai quat van de ciia hg kha nhanh nhay, khong it nguoi to ra thong minh
- Nguoi hgc dugc song va hgc tap true tiep tai Viet Nam, vi vay sir hieu biet
ve van hoa, phong tuc tap quan Viet Nam kha phong phii va sau sac Neu chuang trinh hgc tap dugc xay dung va to chiic tot thi truac khi bat dau mon hgc, nguoi
hoc da it nhieu dugc tiep xiic vai tac pham van hgc Viet Nam Su lien thong giua
cac mon hgc, dac biet la voi Van xuoi Viet Nam hien dai cung chia se phan nao
ganh nang cho mon hgc
- Sir moi la ciia noi dung mon hgc kich thich hiing thu hgc tap, nhat la vai nhung nsuoi co thai do cau thi, thuc su muon tim toi va than nhan kien thiic
Tom lai: Day van, nhat la day van hgc Viet Nam cho nguoi nuofc ngoai, thuan Igi ciing co nhung kho khan thach thuc phan nhieu Hieu ro ve doi tugng
ca ve trinh do, muc dich, tam li tren co so co cau chuang trinh va thoi lugng cho phep se la nhiing du kien dl chiing ta thiet ke, xay dung noi dung mon hoc phii hgp, hiju ich cho nguoi hgc Voi tinh than do, chiing ta buoc sang chuong hai, mot trong hai noi dung chinh ciia de tai nay
Trang 35CHlTOTVG 2 MIEU TA N Q I D U N G GIANG DAY VAN HOC VIET VIET NAM CHO
NGUOI NUOC NGOAI
1 O chuang truac ta da thay, viec giang day van hgc Viet Nam cho sinh
vien nuoc ngoai gap nhCmg thach thiic ma neu khong tim cac giai phap cu thi thi kho CO the vugt qua, chua noi gi den viec mang lai nhiing hieu qua thilt thyc cho
nguai hgc Van de day cdi gi, truac khi nghT den day the nao? luon luon la cau
hoi biic xiic doi vai nguai diing lap
Truac het, co the thay ngay rang, tuy ciing chung mot mon hgc la Van hgc Viet Nam nhung co sir khac biet lan ve muc dich yeu cau cung nhu noi dung kien tht'rc giua cac loai doi tugng nhu sinh vien la nguoi nuoc ngoai a Khoa Viet Nam hgc vai sinh vien chuyen nganh van, sinh vien ngoai ngu hay sinh vien hgc cac nganh khoa hgc xa hoi (Lich su, Du ljch, Xa hoi hgc v.v ) va hgc sinh pho thong Viet Nam
Doi voi cac sinh vien chuyen nganh van {6 Khoa Van, Dai hoc Khoa hoc
Xa hoi va Nhan van hay Khoa Ngu van ciia Dai hoc Su pham ) thi duong nhu khong CO sy han che ve so lugng tac gia, tac pham Noi mot each khac, khoi lugng kiln thiirc v l van hgc khong phai la cai dich cuoi cung ciia hg Cai dich cu6i Cling ciia cac sinh vien chuyen nganh la phuang phap luan, la cac thao tac nghien cuu mot vin dl, mot tac pham, tac gia nao do Nhu vay, co ve sinh vien nuoc ngoai hgc van hgc Viet Nam giong voi sinh vien cac nganh khoa hoc \ a hoi khac hay sinh vien ngoai ngii- hon Dung la o day co sy giong nhau ve muc dich yeu c4u, mon Van hgc Viet Nam chi nam trong tong the khoi kien thiic chung vl van hoa Viet Nam Tuy nhien, nlu mot loai da timg c6 kien thiic pho thong vl van hgc Viet Nam va khong c4n dat ra van de gi ve tieng Viet, ve kha nang nghe - dgc - hilu thi loai kia, day la tat ca nhijng can tro, thach thuc Sinh
Trang 36xuc vol
vien nuac ngoai hgc van hgc Viet Nam can phai hk diu b4ng viec tilp xii
van ban - cu the a day la dgc cac tac ph4m Ma viec dgc cac tac phim 6 day cung
khong the vai so lugng hk ki, do dai hk ki ma phai chgn Igc nhiing tac ph4m
ngan (truyen ngan, bai tho) hgc cac trich doan (truyen dai, tilu thuylt, kich) co huong dan, giai thich va ban than viec dgc tac phim nhu vay da la day va hoc Nhu vay, den day xem ra day van hgc Viet Nam cho nguoi nuoc ngoai co gi g4n gui vai viec day cho hgc sinh pho thong Viet Nam? Diing la co sir gidng nhau a each chgn lira tac pham tieu bieu, ngan ggn, a lieu lugng vua phai tranh qua tai Rieng van de noi dung chuang trinh va phuang phap giang day van a truong ph6 thong may chuc nam qua va nhat la muoi nam lai day da la moi quan tam cua toan xa hoi Da ton qua nhieu tien ciia cho viec thay doi chuang trinh, bien soan sach giao khoa, da c6 qua nhieu cac cugc hoi thao ve phuang phap va doi moi phuong phap Duong nhu khong tuan nao tren cac phuang tien thong tin dai chiing khong thay nhimg y kien ve day va hgc van 6 truong pho thong cua van gioi, cac giao su, cac nha khoa hgc giao due, cac thay co giao va dong dao nhung nguoi quan tam den sir nghiep giao due Da tung co rat nhieu nhung each xac dinh muc dich ciia viec day va hgc van o pho thong nhu nhung dinh de, vi nhu
CO Thu tuang Pham Van Dong ''khong day miia chu", "khong day nhu dieu sao'\ ''phai go vao tri thong minh'' ciia hgc sinh, "day van la day phuong phap nghicMi Clin, phuang phap hgc tap, day van la day cai hay cai dep, va bao nhieu thii trong do" , day van de hgc sinh "phat hien con nguoi minh'\ "day van la mot qua trinh ren luyen"^ Ong Nguyen Trgng Binh thi bao ''day van la day nhiing bai hgc v^ giao ti^p va ung xii^^ Thay giao Le Van Vy lai thay can "danh thiic khai vgng trong hgc sinh qua moi gio van"^ Ong Tran Quang Dai lai nhan manh den
y nghia giao due, ren luyen nhan each ciia mon van hgc "DT nhien, mon hgc
^ din lai theo Phan Trong Luan, Van hoc Irong nha truong bao Van nghe so 11, thang 3/2008
^ Nguyen Trong Binh, bao Van nghe tre s6 37 (619), thang 9/2008
^ Le van Vy, bao Van nghe tre s6 47 (629), thang 1 1 '2008
Trang 37nao cung phai co "dinh huong" nhat dinh, cac bai hoc mon ngu van luon huong hoc sinh vao nhung tinh cam cao thuong, dep de: long yeu nuoc, tu hao dan toe, tinh yeu thuong tran trong con nguoi, khat vong vuon toi nhutig gia tri nhan ban, each ung xu van minh "'" Con PGS.TS Le Quang Hung thi phat bieu chi tiet hon "muc dich ciia viec day Ngu van la giiip hgc sinh co nhijng ki^n thiic co ban ve tac gia, tac pham tieu bieu (dugc chgn lam van ban dgc hi8u), bilt nhan thiic va rung dgng truac cai hay cai dep ciia van chuang, ciia ngon ngij dan tgc, c6 kl nang trinh bay mot each chinh xac va roi hap dan cac y tuang cam xiic ciia minh"
Con CO the dan ra nhieu y kien khac nija, y kien nao cung co nhimg khia canh diing ma chua dii va neu ap vao muc dich hgc van cua nguoi nuac ngoai deu CO su venh lech a nhung miic do nhat dinh Nguoi nuac ngoai hgc van hgc Viet Nam cung la de hgc Ngij, thong qua cac bai dgc, doan trich de nang cao trinh do noi - nghe - dgc - viet ve tieng Viet, nhung bao rang hg cam nhan dugc cai hay, ve dep ciia cau van Viet thi qua xa xi Cung nhu vay, hg dau con tre de dgc nhung bai van de di duong tam hon, xay dung due tin va hoan thien ban than, cang khong phai la long yeu To quoc, dong bao! Cai ma hg thau nhan dugc sau mot chuang trinh hgc do la: thuc sir co mot nen van hgc viet Viet Nam
(trong tdng thk van hoa Viet Nam gan lien voi lich sii dung nuac va giu nuoc
ciia dan tgc, thi hien dugc toan bg doi song tinh than phong phii cua nguoi Viet)
Va dihu hon hin o nhung nguoi truong thanh nay (so vai hgc sinh pho thong
Viet Nam) la mot cai nhin t6ng quat, he thong ca tien trinh van hgc viet Vict Nam Mot tien trinh phat trien lien tuc dien ra tren tat ca cac phuang dien:
^^ Tran Quang Dai, bao Van nghe tre so 44 (626), 2008
^^ Dan lai theo Le Xuan Mau, Day van - hoc van , bao Van nghe tre so 51, 23/12/2007,
Trang 38- V8 quan niem: Tu quan niem van dr tai dao, thi di ngon chi, tu khai niem
van - sii - trilt b4t phan din van hoc la mot loai hinh nghe thuat, tac ph4m van hoc la van ban ngon tu hinh tuong chan chfnh
- Ngon ngCr van hoc tu ch6 chi vilt bSng chu Han din chu Nom va cu6i cung la chii Quoc ngij
- Nguoi sang tac va thuong thuc van hoc tu cho chi bo hep 6 nhiing nguoi
CO hoc, tang lop quan lai, quy toe da dugc dua vl voi nhan dan, voi cong chung,
la tai san chung ciia tat ca moi nguoi
- Ve the loai: tu cho chi mo phong, hk chuoc cac thi loai van hoc Trun"
Quoc (dii kha phong phii) den cho hoa nhap chung vao dong chay cua van hgc the giai vai cac the loai hien dai
v.v va v.v
Vai tat ca nhung suy nghT va li le nhu vay, ciing vai kinh nghiem thuc te
giang day ciia minh, chiing toi xin dugc d§ \wk nhung v4n de noi dung van hgc
viet Viet Nam cho nguai nuoc ngoai duai dang thiet ke cac bai giang Chung toi khong hi vgng sir de xuat nay da la toi uii, la nhat thanh b4t bi§n ma tuy tinh huong cu the, nguai dung Icjp co the them, bot nhijng noi dung nao do cho thich hgp Thuong se la bat - chiing toi nghT the vi cung tu cam thay voi mot thai lugng, mot doi tugng nguai hgc nhu da trinh bay, noi dung nay la qua nang Nhu
ta da biet, mot chuang trinh can phai tinh den lieu lugng, can phai lua chgn la\ cai nay, bo cai kia nhu chuang trinh van hgc pho thong cung da phai bao phen thay doi Moi lan thay doi la tap trung bao nhieu cong sue, tri tue ciia nhung nha giao, nha giao hgc phap, nha khoa hgc giao due uu tu, tai nang, nhieu kinh nghiem nhat ciia dat nuoc Roi con bao nhieu y kien dong gop cua nguoi hgc, phu huynh, gioi van nghe sT Ay the ma van chua dung bao dieu bat on va can phai lien tuc chinh siia Vi vay, viec lam ciia ca nhan chiing toi, neu co gi bat cap ciing la chuyen thuong tinh
Trang 39BAI 1 KHAI QUAT CHUNG VE VAN HQC VIET NAM
Day la bai hoc mang tinh truyin thu ap dat Giao vien thuin tuy cung c4p cho nguoi hoc mot buc tranh tong thi giup ho ngay tu d4u co dugc cai nhin khai quat nhat ve van hgc Viet Nam a nhijng net chinh Noi dung bai hgc g6m:
1, Hai dong chinh cua van hgc Viet Nam:
- Van hgc dan gian Viet Nam
- Van hgc viet Viet Nam
Hai dong van hgc nay co sir khac biet nhau ve cac phuong dien:
- Phuang thiic luu truyen: truyen mieng/chij viet
- Nguai sang tac: tap the, nhan dan lao dgng/ca nhan, tri thiic dan tgc
- Thai diem sang tac: tu khi hinh thanh dan tgc/tu the ki X, gan lien vai ki nguyen dgc lap dan tgc
2 11 the ki van hgc viet Viet Nam gom hai thai ki Ion: van hgc trung dai Viet Nam va van hgc hien dai Viet Nam,
2.1 10 the ki van hgc trung dai dugc phan chia thanh 5 giai doan:
- Van hgc Viet Nam tu th§ ki X - the ki XIV
- Van hgc Viet Nam the ki XV
- Van hoc Viet Nam tu the ki XVI - nua dau the ki XVIII
- Van hoc Viet Nam nua cuoi XVIII - niia dau the ki XIX
- Van hoc Viet Nam nua cuoi XIX
2.2 Van hoc hien dai Viet Nam dugc phan chia thanh cac giai doan:
- Van hgc Viet Nam tir 1900 - 1930
- Van hgc Viet Nam tu 1 9 3 0 - 1 9 4 5
- Van hgc Viet Nam tu 1945 - 1975
- Van hgc Viet Nam tu 1975 den nay
2.3 MAy luu y c4n thilt ve phan ki van hgc:
Trang 40- Su phan chia thanh cac giai doan, cac thoi ki van hgc la xudt phat tu ban chat cua van hgc, sir phat trien noi tai, cac pham tru va noi dung van hgc Bai vay, no khong phai liic nao cung trung khop vai sir phan ki lich sii, cac dilm moc lich su
- Da timg CO nhieu each phan chia va sir phan chia cac thai ki nhu tren van chua CO sir thong nhat va cac diem moc thai gian nhu tren ciing khong phai la nhiing lat cat tuyet doi - diit khoat
- Su phan ki, phan doan van hgc su nhu tren se tuong img vai cac bai hgc the hien tien tring phat trien ciia van hgc viet Viet Nam
la van tLr chinh cua van hgc hien dai
5 Toan bg van hgc vilt Viet Nam chiu anh huong va tac dgng cua hai ngu6n chinh: van hgc Trung Qudc (d6i voi van hgc trung dai) va van hgc phuong Tay - chu ylu la van hgc Phap va van hgc Nga (doi voi van hgc hien dai)
vl cac phuong dien: quan niem vl van hgc, cac the loai van hgc, phuong phap sang tac