Mô hình quản lý giảng viên trong đại học quốc gia hà nội

'Vdi vai trd het sue quan trong ciia quan ly can bg trong DHQGHN theo mo hinh dai hgc da nganh, da linh vuc va dugc quyen tu chii, tu ehiu trach nhiem cao ve nhiem vu, to chiic bg may, b

OAI HOC QUOC GIA HA NOI

D ^ TAI NGHlfiN ClTU CO BAN KHOA HOC XA HOI NHAN VAN

CAP DAI HOC QUdc GIA HA NOI

MO HINH OUAN LY GIANG VIEN

TRONG DAI HOC QUOC GIA HA NOI

Chu tri de tdi: ThS Phqm Vdn Thudn

Md so: CB.04.33

MUC LUC

• •

Trang Mad^u 5

P H A N T H U N H A T

CO s d l y LUAN V ^ M O HINH QUAN L? GIANG VIEN 12

L Boi canh quoc te va d$c diem chu yeu cua giao due dai hoc va 12

hoat dong cua giang vien dai hoc

n Cac khai niem ca ban cua de tai 14

1 Khai ni6m v^ quan ly 14

2 M6t so ly thuyet ve quan ly 16

3 Quan ly giao due 18

m Mo hinh quan ly giang vien tren the gidi 20

1 M6 hinh quan ly giang vien trong giao due dai hoc d cac he thong tu 20

quan va tu ehiu trach nhiem

2 Mo hinh quan ly giang vien trong giao due dai hoc d cac he thdng qua 21

do sang tu quan

3 Mo hinh quan ly giang vien trong giao due dai hoc d cac he thdng 22

ehiu sir ke hoach hoa va kiem soat tap trung

IV Quan ly giang vien a Viet Nam 24

1 Khai niem 24

2 Vai tro va nhiem vu cua quan ly giang vien 24

3 Noi dung quan ly giang vien 26

4 Su can thiet phai nang cao hieu qua cong tac quan ly giang vien 29

V Mo hinh Dai hoc Qudc gia 30

1 Quan diem eiia Dang va Nha nude vi Dai hoc Qudc gia 30

2 Tieu chi xay dung DHQG 31

P H A N T H U H A I 35

L To chijrc nghien curu thiic trang 35

1 Mue dieh va pham vi nghien cuii thue trang 35

2 Phuong phap nghien cuu 35

n Thiic trang cong tac quan ly giang vien a DHQGHN 37

1 Thirc trang ca clfu can b6 37

2 Thuc trang vi quan ly tuyin dung, svi dung giang vien, danh gia va sang 49

loc giang vien

3 Thuc trang vl quan ly dao tao va boi duSng giang vien 54

4 Thuc trang ve quan ly che do chmh sach 60

PHANTHCTBA

THEO HI/ONG TANG CI/ONG QUY^N TLf CHO VA TLTCHjU TRACH NHIEM

I Giai phap xay dimg mo hinh quan ly giang vien trong DHQGHN 64

theo hiidmg tdng cucmg quyen tu chu va tu ehiu trach nhiem

n Cac giai phap cu the 69

1 Giai phap ve xSy dung ca eau can bo 69

2 Giai phap ve quan ly tuyen dung, sir dung giang vien 78

3 Giai phap ve quan ly dao tao, boi duong giang vien 85

4 Giai phap ve xSy dung va hoan chinh chinh sach 88

Ket lu$n va kien nghi 98 Tai lieu tham khao

Phu luc

L L t DO CHON DE TAI

1 Nhan loai dang tien vao the ky 21 trong bdi canh chung ciia xa hoi thong tin, kinh

l6 tri thure va xu the toan cau boa Kinh te tri thuc dang md ra mot trie'n vong phal

trien mdi cho loai ngudi, trong do su phat trien cua cac qudc gia phu thuoc chu yeu vao nhan luc chat lugfng cao Trong van hoi mdi, cac nude dang phat trien c6 ca hoi ra't tdt de thu hep khoang each, cai thien vi tri cua minh so vdi cac nude phat trien Vdi loi the ciia nude di sau, Viet Nam dang c6 nhieu ca hoi de thuc hien thanh cong chien lugfc cong nghiep boa riit ngdn, dong thai cung dung trudc nguy ca c6 the tut hau xa han va trd nen bi le thuoc vao nude ngoai neu khong tranh thii dugfc

ca hoi, khac phuc cac yeu kem trong canh tranh Mudn vay Viet Nam phai xay dung chien luge phat trien ngudn nhan lire

2 Phat trien nguon nhan luc doi hoi phai tao ra nhan lire c6 trinh do cao, c6 tay nghe

ca dong, linh hoat, d^ thich nghi va c6 thai do diing dan ddi vai moi trudng tu nhien

va xa hoi de phuc vu cho su nghiep CNH, HDH dat nude Day con la mot doi hoi

cap thiet ddi vai Viet Nam trong qua trinh tham gia AFTA, WTO Di c6 th^ t6n tai

va phat trien trong canh tranh va hop lac, chiing ra phai vuan len dat cac chuan mirc khu vuc va qudc te Chinh vi vay doi hoi ca che quan ly va cong tac dao tao, boi duong, su dung va dai ngo nhan luc phai dugc doi mdi, nham dap ung nhung yeu cau ngay cang Idn ve nhan luc chat luang cao va nhan tai phuc vu phat trien kinh te

- xa hoi

3 Dai hoi Dang toan qudc Ian thu IX va X da de ra chien luac phat trie'n kinh te xa hoi cua nude ta trong mudi nam dau the ky XXI ia cong nghiep hoa, hien dai hoa

theo dinh hudng xa hoi chu nghTa, xay dung nen tang d6 den nam 2020 Viet Nam

CO ban trd thanh mot nude cong nghiep

Cong cuoc cong nghiep boa, hien dai hoa dat nude trong tinh hinh mdi doi hoi chiing ta phai tien hanh ddi mdi su nghiep giao due theo hudng toan dien va hieu qua ban, nham dap ung nhung yeu cau ve dao tao ngudn nhan luc cho chien luge xay dung, phal iridn da't nude Dai hoi Dang Ian thu IX da xae dinh mue tieu

cua he thdng giao due dao tao la phai "tao chuyen bien ca ban, loan dien ve giao

due dao tao deddp I'mg yen can ve con ngirdi va ngudn nhan life cho phat trien dat nirdc nhanh va ben vCrng" Nghi quyel sd 14/2005/NQ-CP ngay 20 thang 1 1 nam

2005 ciia Chinh phii vi doi mdi ca ban va toan dien giao due dai hoc Viet Nam giai

doan 2006-2010 cung da chi ro: Xay dung doi ngu giang vien va can bo quan ly giao due dai hoc dii ve sd lugng, cd pham chat dao due va luang tam nghe nghiep,

CO trinh do chuyen mon cao, phong each giang day va qua ly tien tien; bao dam ly

le sinh vien/giang vien ciia ca he thdng giao due dai hoc khong qua 20 Den nam

2010 cd ft nhat 40% giang vien dat trinh do thac si va 25% dat trinh do tien sF'

4 Cac trudng dai hoc cd mot vi tri quan trong trong he thdng giao due qudc dan No dam trach nhiem vu dao tao d bac cao nhat trong he thdng giao due - dao tao, dao tao dai hoc va sau dai hoc Day la nai dao tao chii luc nhan luc vai trinh do cao va nhan tai cho nen kinh te qudc dan va cho xa hoi

Hien nay trong ca nude cd 230 trudng dai hoc, cao dang (trong do cd 93 dai hoc, trudng dai hoc, hoc vien) Vdi doi ngu 47.646 giang vien, so vai quy mo 1.393.669 sinh vien, hoc vien cao hoc va nghien ciiu sinh, hau het cac truong dai hoe, cao dang deu thieu giang vien, ty le sinh vien/giang vien la 29,3 Dpi ngu giang vien dai hoc, cao dang mdi eo 48,8% dat trinh do tbae sT trd len*'\ Phan dong giang vien ndng cdt, chuyen gia dau nganh da cao tuoi, su hang hut doi ngu van chua khae phuc dugc Trong khi do ehua cd chinh sach thieh hgp thu hiit doi ngu nhan luc khoa hoc d cac ca quan nghien cuu tham gia giang day tai cac trudng dai hoe Hoat dong nghien cuu khoa hoe ctia cac truong dai hoe ehua dugc quan tam diing mue Da sd cac giang vien chi tap trung giang day, ft tham gia nghien cuu khoa hoc Hoat dong dao tao va nghien cuu trong cac trudng dai hoc, cao dang mang tfnh dan nganh va kem tfnh lien thong, lien ket giua cac chuyen nganh khoa hoc Day cung la mot trong nhfrng nguyen nhan dan den chat lugng dao tao ehua cao

Theo bao cao ve tfnh hinh giao due cua Chinh phu (thang 10/2004) thl mot trong nhung giai phap nang cao chat lugng dao tao la phai chi dao day nhanh viec

ap dung hoc che tfn chi d cac trudng dai hoc, cao dang, trung hoe chuyen nghiep va day nghe ngay tu nam 2005-2006, phan da'u den nam 2010, hau het cac trudng dai hoc, cao dang deu ap dung hinh thuc td chiJc dao tao nay Vi vay, dat ra viec quan

ly nhan luc phai phii hgp vdi mo hinh dao tao nay

5 Ca chg'quan ly giao due chua tuang thieh vdi nen kinh te thi trudng dinh hudng xa hoi chii nghia va nhu cau phat trien nhan luc ciia dat nude Quan ly nha nude ve giao due con mang tinh quan lieu, chua thoat khdi tlnh trang 6m dom Mac dii vira qua, Nha nude da ban hanh mot sd van ban nham nang cao quyen tu chu, tu ehiu trach nhiem cho cac trudng dai hoc nhung chua dugc quan triet va thuc hien day dii, lam ban che quyen tu chu, tu ehiu trach nhiem ciia cac trudng dai hoc trong cac boat dong ciia minh

Vi nhung ly do tren, Nha nude da cd chii truang cung cd va xay dung mot sd dai hoc da nganh, da linh vuc Dai hoe da nganh, da linh vuc dugc thanh lap tu dau nam

1993, gdm cd cac Dai hoc Qudc gia (DHQG) va Dai hoc khu vuc Cac DHQG c6 sii menh xay dung va phat trien mo hinh mot trung tam dao tao dai hoc, sau dai hoe va nghien cuu, ung dung, chuyen giao khoa hoe - cong nghe da nganh, da linh vuc, chat lugng cao, ngang tam cac dai hoe tien tien trong khu vuc, tien tdi dat trinh do qudc te Sau ban 10 nam ciing cd hoat dong, dai hoc da nganh, da ITnh vuc dugc su quan tam, dau tu cua Dang va Nha nude, cac dai hoc da nganh, da ITnh vuc da dat dugc nhiJng thanh tuu nhat dinh trong viec thuc hien su menh ciia Dang va Nha nude giao cho, trong do cac DHQG da khang dinh the manh ve khoa hoe ca ban va mot sd nganh khoa hoe cong nghe mui nhon, dae biet la dao tao lien nganh, lien linh vuc

Doi ngu can bg, giang vien trong cac dai hoc da nganh, da linh vuc chiem ty le tuang ddi cao trong cac truong dai hoc hien nay, nhung vdi mo hinh dai hoe da nganh,

da linh vuc thi viec quan ly va phat trien doi ngii nay con nhieu bat cap, can phai eo ea che phii hgp trong giai doan hien nay

Dai hoc da nganh, da linh vuc la mot mo hinh mdi ddi vai Viet Nam nen vija hoat dong vira phai riit kinh nghiem va hoan thien mo hinh, dac biet ngoai phuong thuc boat dong quan ly theo chieu doc can phai c6 su phdi hgp lien thong, lien ket giua eae dan vi theo chieu ngang Cong tac quan nhan lire cung can phai dugc doi mdi, dam bao phdi hgp ba mat: danh gia va sang Igc, dao tao va boi duong, sir dung va dai ngo Mat khae, theo xu the cua thai dai, cac trudng dai hoc d Viet Nam chuyen tCr dao tao theo quy trinh dao tao nien che sang quy trinh dao tao hgc che tin chi la tat yeu, doi hoi phai

CO ca che quan ly nhan luc phii hgp vdi mo hinh dao tao nay

Hien nay, DHQGHN dugc giao quyen tu chu, tu ehiu trach nhiem cao ve nhiem

vu, t6 chue bg may, bien che, tai chinh Do do co che quan ly can bg nay sinh nhieu

bat cap, dong thai DHQGHN dang phai duong dau vdi hang loat nhung kho khan vc

cong tac can bo Do la tlnh trang thieu va hang hut doi ngu can bg khoa hoc dau nganh (nha't la cac nganh khoa hgc Xa hoi va Nhan van), viec xae dinh nhan luc cho cac dan

vi, viec quan ly can bg theo mo hinh lien thong, lien ket giua cac dan vi,

'Vdi vai trd het sue quan trong ciia quan ly can bg trong DHQGHN theo mo hinh dai hgc da nganh, da linh vuc va dugc quyen tu chii, tu ehiu trach nhiem cao ve nhiem

vu, to chiic bg may, bien che va tai chinh vdi nhiJng bat cap neu tren, viec nghien cuu

mo hinh quan ly giang vien trong DHQGHN, vdi nhiem vu trong tam nghien cuu ve phuang thuc boat dong quan ly theo ehi^u doc va su phdi hgp lien thong, lien ket theo chieu ngang trong DHQGHN la cong viec nghien cuu het sue can thiet de tlm ra cac giai phap ve mo hinh quan ly giang vien khae phuc tlnh trang tren nham nang cao hieu qua quan ly, thiic day dao tao lien nganh, lien linh vuc

Chfnh vl vay viec lua ehgn d^ tai: "Mo hinh quan ly giang vien trong Dai hoc

Qudc gia Hd Nor di nghien cuu la xuat phat tir ly luan va thuc Utn va mong mudn

dugc dong gdp thiet thuc trong quan ly giao due cua dai hoc da nganh, da linh vuc noi rieng va ciia giao due dai hoc noi chung trong viec hoi nhap vai giao due dai hoe eae

nude trong khu vuc va the gidi, dong thai la mot phan noi dung quan trong cua de tai

luan an tien si, hien chii tri de tai dang thuc hien trong thai gian lam nghien cuu sinh va ggi md cho mot sd luan van cao hgc hoac khoa luan tdt nghiep

11 Y NGHIA LY LUAN VA THUC T I £ N CUA DE TAI

1 Y nghia ly luan

Ket qua nghien cuu eiia De tai se gop phan lam sang to mot sd van de ly luan cua Quan ly giao due, cu the' la quan ly nhan luc noi chung va quan ly giang vien noi rieng Ca sd ly luan nay c6 the" van dung trong viec xay dung va hoan thien mo h"inh quan ly nham nang cao hieu qua sir dung giang vien trong cac trudng dai hgc

2 Y nghia thuc tien

Ket qua nghien cuu cua De tai se gop phiin nhan dang thuc trang cong tac quan

ly va sir dung giang vien trong cac trudng dai hoc noi chung va DHQGHN noi rieng, neu len nhung thuan Igi \'a kho khan trong cong tac quan ly va su dung giang vien Tren ca sd do, dua ra mo hinh quan ly giang vien thuc day Jao tao lien nganh, lien linh vuc phu hgp vai ca che tu chu va tu ehiu trach nhiem cao trung cac truong dai hoc noi

IIL MUC TIEU NGHIEN CtTU

1 Nghien ciru va lam sang to ca sd ly luan va thuc tiln ve mo hinh quan ly giang viei trong dai hgc da nganh, da linh vuc nhu mot xu the mdi phii hgp vdi tien trinh ca each giao due theo mue tieu doi mdi

2 Khao sat thuc tign va danh gia thuc trang quan ly giang vien trong DHQGHN thd gian qua, ddi chieu vdi mue tieu de ra va riit ra bai hgc cho cong tac quan ly nhai luc

3 De xua't cac giai phap kha thi ve mo hinh quan ly giang vien de hoan thien ca cai

id chiic va phuang thuc boat dong, phan cap quan ly giua cac cap trong dai hgc d;

nganh, da linh vuc (lien ket theo chieu dgc) va sir phdi hgp , lien thong giira cac dan vi (hieu ung lien nganh ciia toan he thdng) ve cac chue nang dao tao, nghier ciru khoa hgc, phuc vu xa hoi (lien ket theo chieu ngang), dong thai dua ra cac diei kien d^ thuc hien cac giai phap nay trong cac dai hgc da nganh, da linh vuc

IV KHACH THE VA DOI TUONG NGHIEN ClTU

1- Khach the nghien curu

Cong tac quan ly giang vien trong cac trudng dai hgc

2 Ddi tugng nghien cuu

Nghien cuu mo hinh quan ly giang vien trong DHQGHN

V Gl6l HAN PHAM VI NGHIEN ClTU

+ Dia diem nghien ciru: Dai hoc Qudc gia Ha Noi

+ Thdi gian nghien ci'ai: Gidi ban thai gian nghien cuu irong 05 nam gan day (ti

nam 2001 den nay)

VI PHUONG PHAP LUAN VA PHUONG PHAP NGHIEN CUU

1 Phuong phap luan

De tai dugc thuc hien theo cac each tiep can va phuang phap luan sau:

7.7 Cdch tiep can ket hgp: tren xiidng (top - down) va dirdi len (bottom - up)

- Lay tinh than NQTW 2 Khoa VIII va TW 6 Khoa IX va nhung chinh sach phap luat CLia Nha nude lam kim ehi nam

- Nghien cuu nhung kinh nghiem qudc te trong xay dung va phat trien he thdng dai hgc dam bao tfnh bien dai trong xu hudng hoi nhap hien nay, van

dung mot each sang tao di phii hgp vdi dieu kien Viet Nam

7.2 Tinh he thdng

Dai hgc da nganh, da linh vuc la mot tong the thdng nhat ve cau true va chue nang Vi vay, khi xem xet mgi van de can phai dat chiing vao mot khung canh chung trong mdi lien quan huu ca vdi cac van d^, cac yeu cau khae

7.5 Tinh tong hgp:

Dai hgc da nganh, da linh vuc la mot he thdng vdi nhung dac trung:

- Da nganh, da linh vuc

- Mo hinh cd tfnh lien nganh, hen linh vuc, do do ca che phdi hgp lien thong, lien ket giua cac dan vi trong dai hgc da nganh, da linh vuc cao

2 Phuang phap nghien curu

2.1 Nhom phuang phap nghien ciiru tai lieu

- Kinh nghiem cua the gidi ve quan ly nhan luc trong dai hgc da nganh, da linh vuc;

- Cac van ban ve dudng Idi, chinh sach, phap luat cua Nha nuae ve quan ly nhan lire, cac sach, bao, tap chf, tai lieu eo lien quan den de tai;

- Dgc, phan tfch, t6ng hgp, phan loai, he thdng hoa tai lieu de xay dung ca sd

ly luan cho d^ tai

2.2 Nhom phuang phap nghien cuu thuc ti^n

- Phuang phap dieu tra;

- Phuang phap khao sat

- Phuang phap quan sat;

- Phuang phap phdng van;

- Phuang phap phan tfch va tdng ket kinh nghiem;

- Phuang phap lay y kien chuyen gia

2.3 Nhom phuang phap xu ly dOr lieu

Sir dung phuang phap toan thdng ke nham xu ly va phan tfch cac sd lieu, thong tin da thu thapdugc

VIL LUiiN DIEM NGHlfiN CUU

1 Van de sir dung, quan ly giang vien ciia DHQGHN con nhieu diem bat cap anh hudng den hieu qua sir dung doi ngu can bg Do la su bat cap ve phuang thuc quan ly, van de danh gia va sang Igc, dao tao va bdi duong, sir dung va dai ngo

can hd, giang vien

2 Ca che, chfnh sach nha nude dang cd sir doi mdi ngay cang phii hgp hem va nhung dieu kien kinh te-xa hoi, van boa, giao due dang thay doi theo hudng phat trifin da anh hudng manh me den cong tac quan ly va sir dung giang vien ciia cac trudng dai hgc noi chung va DHQGHN noi rieng

3 Neu thuc hien tdt cac quy djnh mdi ban hanh ciia Nha nude ve quan ly va sir dung can bg trong cac dan vi sir nghiep va van dung phii hgp di^u kien cu the tai cac dan vi dao tao va nghien cuu ciia DHQGHN vdi mo hinh quan ly phii hgp,

se nang cao hieu q«a sir dung giang vien trong DHQGHN

VIII CAU TRUC CUA DE TAI

De tai bao gom 3 phan, tai lieu tham khao va phu luc

Md dau

Noi dung:

Phan thvrnhdt: Ca sd ly luan ve mo hinh quan ly giang vien

Phan thixhai: Thuc trang quan ly giang vien d DHQGHN

Phan thuba: Giai phap xay dung mo hinh quan ly giang vien d DHQGHN

theo hudng tang eudng quyen tu chu va tu chju trach nhiem

Ket luan va kien nghi

Tai lieu tham khao

Phu luc

PHAN T H i r NHAT

CO s d LY LUAN VE MO HINH QUAN LY GIANG VIEN

L BOI CANH QUOC TE VA DAC DIEM CHU YEU CUA GIAO DUG DAI HOC VA HOAT DONG CUA GIANG VIEN DAI HOC

Dac diem Idn nha't ciia nen giao due Viet Nam hien nay, bao gom ca giao due dai hgc, la dang tien hanh cong cugc ddi mdi giao due, theo dudng Idi doi mdi kinh te

xa hoi toan dien va sau sac, dugc de ra tir Dai hoi Dang cong san Viet nam Ian thuc 6

(12/1986) va dac biet tni trong iii Nghi quyet Trung uang 2 - Khoa VIII, Nghi quyet sd

14/2005/NQ-CP ngay 20 thang 11 nam 2005 ciia Chfnh phii ve d6i mdi ca ban va toan dien giao due dai hgc Viet Nam giai doan 2006-2010

Theo Luat Giao due thl "Mue tieu ciia giao due dai hgc va sau dai hgc la dao tao ngudi cd pham chat chfnh tri, dao diJc, cd y thuc phuc vu nhan dan, eo kien thiie va nang luc thuc hanh ngh^ nghiep tuang xung vai trinh do dao tao, c6 sue khoe, dap ung yeu cau xay dung va bao ve t6 qudc" [9]

Cugc each mang xa hoi va cugc each mang khoa hoc cong nghe doi hoi nen giao due DH&SDH phai dap ling dugc cac yeu td ca ban la tfnh blnh dang, chat lugng

va hieu qua cao N6n dai hoc do phai c6 chue nang phuc hgp: giao due, dao tao, NCKH, pho bien khoa hgc, djch vu khoa hgc, phuc vu san xuat, quan ly va cac yeu cau khae cua xa hoi, la trung tam trf tue ciia xa hgi, nha truong dai hgc phai phat buy tfnh

phe phan, phat hien nhiing van de cua qua trinh phat trien kinh te xa hoi va di xuat

phuang hudng, bien phap giai quyet" "Nha trudng dai hgc la to ehiic lao dong eo eudng do lao dong cao nhat ciia xa hoi, la nguon gdc eiia tinh than phan tfch, phe phan, sang tao, ma neu khong eo tinh than do thl se khong tien len dugc (UNESCO - LKB nhan manh)

N^n giao due dai hgc dap ung dugc 3 yeu cau blnh dang, chat lugng tdt va hieu qua cao phai la mot n^n giao due dai chiing, lay nhiem vu dao tao nhan lire chuyen mon cho xa hoi lam trgng tam, dam bao chat lugng dao tao tdt, phat buy day du tai nang trf lue cua dan tgc

Theo Luat giao due, Trudng dai hgc la mot ca sd giao due cd nhung quyen tu chii nh^ft dinh ve xay dung chuang trinh dao tao (dua tren khung ciia Bg Giao due va Dao tao), quan ly, bdi duong, phat tri^n doi ngu can bg, giang vien, td chue boat dong giao due - dao tao, quan he vdi cac to chiJc khae ve cac boat dong trong khuon khd tuan thii phap luat Chat lugng va hieu qua dao tao la mot trong nhiing thude do quan trgng xae dinh vi trf va su dong gdp cua mot trudng dai hgc, va doi ngu giang vien la mot trong nhiJng nhan td quan trgng hang dau quyet dinh den chat lugng dao tao Chfnh vl vay cong tac quan ly, boi duong va phat trien doi ngu giang vien thu hiit sir quan tam ciia lanh dao cac trudng dai hgc va can bg, giang vien ciia trudng

Mat khae, khong phai chi la ca sd giao due, dao tao don thuan, trudng dai hgc con la mot eo sd nghien euxi khoa hoc va iJng dung, chuyen giao tien bg khoa hgc cong nghe Mot trudng dai hgc eo nhirng dan vi, ca nhan nghien cuu khoa hgc manh va cd nhieu dong gdp trong phat trien khoa hgc, cong nghe se vira gop phan tfch cue vao chat lugng va hieu qua dao tao, vua xae lap uy tin cua minh trong ddi sdng kinh te - xa hoi eiia dat nude, dia phuang

Hoat dong dao tao va NCKH cua mot truang dai hgc cung chinh la hoat dong ciia tirng giang vien trong nha truong Tuy thuoc vao eae nhiem vu dugc giao ma eae giang vien, giang vien chfnh, giang vien cao cap eo cac boat dong cu the trong nha trudng, dong gop tfch cue vao su phat trien chung cua nha trudng Cung c6 the' noi dugc rang: sue manh ciia mot trudng dai hoe, truoc het bat nguon tu the manh ciia tirng

thanh vien trong nha trudng tren ca sd mot y chf, quyet tam chung xay dung nha

trudng ngay cang Idn manh

Giang vien trong nha trudng, ngoai cac nhiem vu chung cua mot cong ehiic nhu chap hanh cac chu truang, chfnh sach, nghi quyet cua Dang va Chfnh phu, hieu va van dung chiing vao boat dong chuyen mon cua minh, eo nhiem vu ihudng xuyen, eo ban

la giang day (noi theo nghia hep, nghTa rgng la giao due - dao tao), va nghien cuu khoa hgc Cac boat dong nay eo nhung dac die^m rieng, khae vai cac hoat dong blnh thudng CLia cac cong chiie chuven mon khae Cac dac diem do la:

+ Vira kiem soat dugc theo kieu hanh chfnh, nhung vira khong the kie'm soat theo ki^u quan ly hanh chfnh dugc Vi du: phan cong giang day, huang dan luan van,

thuc dia, thuc tap va thuc te, theo ngay, gid, so lugng cd the' ki^m soat dugc Nhung

viec soan bai, chuan bi bai giang, thl kho cd the kiem soat dugc

+ Hieu qua ciia cac boat dong nay dugc danh gia qua chat lugng giang day va NCKH Day la nhung noi dung kho danh gia chfnh xae theo dinh lugng,

+ Hoat dong nay ehiu nhieu nhan td tac dong, trong do cac nang lire noi sinh va yeu td tfch cue, tu giac, chii dong tu bdi duong dong vai tro quan trgng Cac yeu td nay can cd moi trudng thuan Igi mdi xuat hien va duy tri Moi trucmg do dugc tao nen bdi

su phdi hgp chat che cac cong cu ca ve hanh chfnh, kinh te lan tinh than, trong do viec kfch thich vao uy tin, danh du khong kem phan quan trgng

Nhung dac die'm boat dong ciia giang vien dai hgc nhu vay doi hoi cong tac quan ly, bdi duong va phat trien phai mang nhirng sac thai rieng, c6 sir phdi hgp giiia cac mat hanh chfnh, kinh te, tinh tbiin Trong do quan tam chu yeu den chat lugng, hieu qua cLia cong viec tren ca sd tao rtioi truang boat dong thuan Igi ban la quan ly cung nhac ve mat hanh chfnh

Qua nghien cuu tong quan cac cong trinh trong nuae, van de quan ly nha giao

da dugc nhieu tac gia nghien cuu va cong bd tren eae phuang dien khoa hoc khae nhau Cac cong trinh nay da di vao giai quyet nhung van de lien quan den quan ly doi ngu nha giao trong eae bac hgc nhung chua eo mot cong trinh chuyen biet di vao nghien ciiu ve quan ly giang vien cac truang dai hgc, cao dang mang tfnh he thdng ma chi dirng lai cac bai viet tren cac bao, tap chf va eae hoi thao khoa hgc

II CAC KHAI NIEM CO BAN CUA DE TAI

1 Khai niem v e quan ly

Trong ta't ca cac linh vuc eiia ddi sdng xa hoi, eon ngudi mudn ton tai va phat trien deu phai dua vao sir no lire ciia mot td chiic, tir mot nhdm nho den pham vi rgng Idn d tam qudc gia, qudc te va deu phai thira nhan va ehiu su quan ly nao do C Mae da viet: " Ta't ca mgi lao dong xa hoi true tiep hay lao dong chung nao tien hanh tren quy

m6 tuang ddi Idn, thl it nhieu cung d^u can den mot su chi dao de' di^u boa nhung boat d6ng ca nhan va thuc hien nhOng chiJc nang chung phat sinh tir su van dong ciia toan

bg ca the san xuat khae vdi sir van dong ciia nhiJng khf quan dgc lap ciia no Mot ngudi dgc ta'u vl cdm tu minh di^u khien lay minh, con mot dan nhac thl can phai cd nhac trudng" [32]

Ngay nay, thuat ngij quan ly da trd nen ph6 bien nhung chua cd mot dinh nghia thdng nha't Chiing ta cd the diem qua mot sd khai nhiem ve quan ly:

1.1 Theo cac quan diem nude ngoai

- Nha khoa hgc quan ly ngudi My F.W.Taylor cho rang: "Quan ly la biet dugc chfnh xae dieu ban mudn ngudi khae lam va sau do thay dugc rang ho da hoan thanh cong viec mot each tdt nhat va re nhat" Taylor da neu ra he thdng td chue lao dong nham khai thac tdi da thai gian lao dong sir dung hgp ly nhat cac cong cu va phuang tien lao dong nham tang nang suat lao dong

- Nha ly luan quan ly kinh te ngudi Phap H.Fayon thi cho rang: "Quan ly hanh chfnh la du doan va lap ke hoach, to chue dieu khie'n, phdi hgp va kiem tra" [33]

- Cac giao su nghien cuu nguoi My Harold Knoontz, Cyril O'donnell, Heinz Weibrich trong eudn "Nhirng van de cdt yeu cua quan ly" thl cho rang: "Quan ly bao ham viec thiet ke mot moi trudng ma trong do con ngudi ciing lam viec vdi nhau trong cac nhom de cd the thuc hien cac mue tieu" [47]

7.2 Theo cac quan diem trong nude

- Tu dien tieng Viet viet: "Quan ly la hoat dong ciia con ngudi tac dong vao tap

the ngudi khae de' phdi hgp dieu chinh phan cong thue hien mue tieu chung" [18]

- Tac gia Ha SI Hd thl cho rang: "Quan ly la mot qua trinh tac dong c6 dinh hudng (c6 chu dich), c6 td chue, lira ehgn trong sd cac tac dong c6 the c6, dua tren cac thong tin ve tinh trang ciia ddi tugng va moi trudng, nham giO cho sir van hanh ciia ddi tugng on dinh va lam cho no phat trien tdi mue dfch da dinh" [46]

- Giao Irlnh cua Hgc vien Chfnh tri Qudc gia Hd Chf Minh do GS.TS Ho Van VInh chii bien viei: "Quan ly la su tac dong cd to chiic, cd hudng dfch ciia chu the quan

ly tdi ddi tugng quan ly nham dat mue tieu da de ra"[6]

- Theo PGS.TS Nguyen Thi My Loc - TS Nguydn Qudc Chf thl quan ly la qua trinh dat den mue tieu ciia td chiic bang each van dung cac boat dong (chue nang) ke hoach boa, td chue, chi dao (lanh dao) va kiem tra [27]

Tir cac each tiep can neu tren ta thay: Quan ly la tac dong lien tue c6 hudng dfch, cd td chue tir chii the" quan ly den khach the quan ly bang he thdng cac nguyen

tac, luat le, chfnh sach, phuang phap, bien phap tao diiu kien cho su phat trien ddi

tugng va uy tfn ciia nha quan ly

Quan ly the hien mdi quan he giira 2 bg phan (hay phan he), do la chii the' quan

ly (la ca nhan hoac to chiic lam nhiem vu quan ly, dieu khien) va ddi tugng quan ly (la

bg phari ehiu su quan ly), day la quan he ra lenh - phuc tiing, khong dong cap va c6 tfnh bat bugc

Quan ly la sir tac dong mang tfnh chii quan nhung phai phii hgp vdi quy luat khach quan

Quan ly la boat dong eo y thiic ciia eon nguoi nham phdi hgp hanh dong ciia

mot nhdm ngudi hay mot cong dong nguoi di dat dugc cac mue tieu de ra mot each

hieu qua nha't

2 Mot so' ly thuyet ve quan ly

• Ly thuyet ve quan tri hanh chinh eiia Henry Faylo

Theo Henry Fayio de mot td chiic hoat dong c6 hieu qua can thuc hien cac nguyen tac quan tri sau : 1 Phan chia cong viec; 2 Tuong quan giiia tham quy^n va trach nhiem; 3 Ky luat; 4 Thdng nhat ehi buy; 5 Thong nhat lanh dao; 6 Ca nhan phu thuoc Igi feh chung; 7 Thii lao tuong xung; 8 Tap trung tham quyen ; 9 Tuan thu nguyen tac ; 10 Trat tu; 11 Cong bang ; 12 an dinh nhiem via; 13 Sang kien; 14 Tinh than tap the

• Ly thuyet ehuc nang quan tri cua Luther Bulich va Lyndal urwich :

Cac nha quan tri cd 7 chiic nang chu yeu sau : 1 Bd trf diing ngudi vao bg may

td ehuc; 2 Phai cd mot nha quan ly cao cap nhat trong to chiic nam giiJ gdc eiia quyen hanh.; 3 Phai tuan thu triet de' nguyen trie thong nhat dieu khien; 4 Phai eo nhan vien chuyen mon cung cac nhan vien t6ng quat 5 Phai thanh lap cac don vi nho trong t6

ehuc can cu theo mue tieu, tien trinh , con ngudi va dia d'lim 6 Uy quyen ; 7 Phai

• Chestger Barnard ( 1886-1961 ) ttr kinh nghiem ciia nha quan ly cong ty dien

thoai ma de xua't ly thuyet ve su cha'p nhan quy^n hanh la do ket qua cua sir ihoa man tam ly va tinh thdn ciia mgi ngudi trong td ehuc Con ngudi chi chap nhan vai 4 dieu

kien sau : l.-Ca'p dudi hiiu ro mdnb lenh; 2- Noi dung menh lenh phai phii hgp vai

mue ti6u ciia td chiic 3- Noi dung menh lenh phai phu hgp vai ca Igi feh ciia ca nhan

ho 4- Ho cd kha nang thuc hien dugc menh lenh do

• Donglas Me Gregor ( 1909-1964 ) dua tren co sd triet ly ve ban chat con ngudi va

da de xuat 2 mo blnh quan tri khae nhau : Mo blnh X va Mo blnh Y

- Mo hinh X : Coi con ngudi cd dac tfnh ban chat ludi bieng nen khong thfch lam

viec, khong thfch trach nhiem, con nguoi chi lam viec vl Igi feh vat chat bdi vay can

cd cung each quan tri chat che, tap trung vdri nhung qui tac va thii tue kie'm tra , giam sat nghiem ngat Ai cham thl thudng, ai lam sai, lucri bieng thl phai phat Day la chfnh sach quan ly bang cay gay va eii ca rot

- Mo hinh Y Theo nguyen tac ton trgng nhan quyen, tu do ciia eon ngudi de phat

buy tfnh sang tao ciia con ngudi Mo blnh nay chii trucmg mudn ngudi tu do theo hgp dong tam thdi, tra luang theo nang suat va cha't lugng eo han dinh, de bat nhanh, giao trach nhiem va quy^n quyet dinh cho ca nhan, kie'm tra thudng xuyen

- Mo hinh Nhat Ban ( Ly thuyet Z.) Do William Ouchi de xudng vao nam 1981

Ket hgp ly thuyet khoa hgc va truyen thdng van hoa de de ra cung each quan ly thfch hgp vai xa hoi Nhat Ban tren con dudng hien dai hoa Theo each quan ly nay

thl nha quan ly di cao gia tri tinh than, gia tri tap the, muon ngudi sudt doi, danh

gia va de bat cham va theo tham nien, cong nhan da nang, eo che kiem soat mac nhiem, quyen Igi lau dai va toan cue

• Ly thuyet cua Kaizen do Masaakimai ngudi Nhat ban viet nam 1986 trong do ong khuyen cac nha quan tri can quan tam den cac mat sau: 1- Ky luat; 2- Quan ly thdi gian; 3-Phat trien tay nghe; 4- Tham gia cac boat dong cua cong ty; 5- Tinh than lao dong; 6- Sir thong cam

» Thomas Peter va R o b e r t Waterman vdi ly thuyet quan ly hieu qua

He thdng quan ly cd hieu qua dugc dac trung d cac mat sau : 1 Hanh dong euang quyet va nhanh; 2- Thudng xuyen tiep xiic vdi khach hang va ngudi tieu diing; 3 Trao cho ngudi lao dong quyen tu chu nhat dinh va khuyen khich sang tao; 4- Coi con ngudi la ngudn chu yeu de de nang cao nang xuat lao dong va hieu qua san xua'l 5.- Gan vdi cugc sdng, tap trung chu y vao mot hay vai gia tri cua cugc

• ^ - ^ QuOL

sdng ; 6- Gidi ban boat dong ciia minh chi d nhung viec ma minh cd hieu biet va thong thao ban ca ; 7- Sir dung cac blnh thuc quan ly don gian , bg may ggn nhe 8-Ket hgp dong thdi trong quan ly quy-€n tu do trong mot ITnh vuc va che do kiem soat nghiem ngat trong linh vuc khae

• Trong linh vurc quan tri nhan six Martin Hilb da de xuat mot mo hmh (ly thuyet) quan tri nhan su tong the trong do cac mat quan tri nhan su tir tuyen dung, phat

trien nhan su, danh gia, khen thudng deu dugc dat trong moi trudng, bdi canh ciia l6

chue va dinh hudng theo mue tieu phat trien dai ban (vien canh ciia td chue) [50],

3 Quan l y giao due

Quan ly giao due la bg phan quan trgng ciia he thdng quan ly xa hoi, da xuat

hien iix lau va ton tai dudi mgi che do xa hoi Cd nhieu tac gia nghien cuu ve linh vuc

quan ly giao due, vdi each tiep can khae nhau, cac nha nghien cuu da dua ra khai niem quan ly giao due nhu sau:

GS Nguygn Nggc Quang da dua ra khai niem: "Quan ly giao due (va noi rieng, quan ly trudng hgc) la he thdng nhiing tac dong cd mue dfch, cd ke hoach, hgp quy luat cua cbii the' quan ly nham lam cho he van hanh theo dudng Idi va nguyen ly giao due ciia Dang, thue hien dugc cac tfnh cha't ciia nha trudng XHCN Viet Nam, ma tieu diem hoi tu la qua Irlnh day hgc - giao due the he tre, dua he thdng giao due tdi mue tieu du kien, tien len trang thai mdi ve chat" [44]

Theo tac gia Bui Trgng Tuan thl "Quan ly giao due la tac dong cd y thiic, ed mue dfch ciia chii the' quan ly d eae cap khae nhau, den tat ca cac khau eiia he thdng nham mue dfch dam bao sir giao due cong san chu nghia cho the he tre bao dam sir phat trien hai boa va toan dien ciia bg tren co sd nhan thue diing va su dung eae quy luat chung vdn cd ciia CNXH, cung nhu cac quy luat khach quan ciia qua trinh day hgc

- giao due, ciia sir phat trien the chat va tam ly tre em, thieu nien cung nhu thanh nien"[48]

Ti^ nhiing khai niem neu tren chiing ta cd the' hieu quan ly giao due la sir tac dong cd y thiic ciia chu the' quan ly tdi khach the quan ly nham dua boat dong su pham CLia he thdng giao due dat hieu qua mong mudn

Quan ly giao due la quan ly con ngudi nen ddi hoi phai cd nhung nguyen tac giao due Nhimg nguyen tac giao due la nhiJng yeu ciiu, nhiing tieu chuan, nhung luan diem ca ban chi dao, viec td chiic ciia chii the quan ly giao due Cac ca quan (va can bg) quan ly trong nganh giao due, la d cap nao, du dam nhan chire nang nao deu phai

td chirc va phai boat dong theo diing cac yeu cau co ban ndi tren Do la tfnh Dang va tfnh khoa hgc, tap trung va dan chii, ket hgp nha nude va nhan dan, cu the va thiet thuc

Chat lugng va hieu qua ciia cong tac quan ly phu thuoc mot phan rat quan trgng vao viec xae djnh diing dan va cu the ciia mue tieu quan ly Trong cong tac giao due, mdi loai mue tieu (Idn - nho, dai - ngan, chung - rieng) deu ed vi trf nhat dinh va tam quan trgng tat yeu ciia nd Mdi quan he giiia chung la mdi quan he bien chung giua mue dfch - phuang tien

Di thuc hien mue tieu de ra dam bao sir on dinh va phat trien cua he thdng giao

due, quan ly giao due phai thue hien mot sd chue nang ca ban sau:

- Chiic nang ke hoach hoa: la chiic nang quan trgng nhai ciia vice lanh dao va lap nen ke hoach tiic la soan thao va thdng qua nhiing quyei dinh quan ly quan trgng nhat

- Chiic nang to chiic: la boat dong thuc hien ke hoach bang td chue Do la hoai dong thuc hien cac quyet djnh bang each xay dung cau triic to chiic ciia ddi tugng quan

ly, xay dung cau triic td chiic ciia chii the quan ly, tao ra mot mang ludi quan he td chue, tuyen lira sap xep bdi dudng can bg, lam cho mue tieu trd nen cd y nghia va gdp phan tang them tfnh hieu qua ve mat to chiic

- Chiic nang chi dao: Chi dan, dong vien, dieu chinh va phdi hgp cac lire lugng trong nha trudng tfch cue hang hai, chii dong lam viec theo sir phan cong va ke hoach

da djnh

- Chiic nang kiem tra, danh gia: la chiic nan| cd lien quan den mgi cap quan ly de' danh gia diing ket qua boat dong cua he thdng Nd thuc hien viec xem xet tinh hinh thuc hien cong viec ddi chieu vdi yeu cau de cd sir dinh gia diing

Cac ehuc nang quan ly giao due tao thanh^mgt he thdng thdng nhat vdi mot trinh tu nhat dinh, trong quan ly giao due khong dugc coi nhe mot chiic nang nao

III MO HINH QUAN LY GIANG VIEN TREN THE GlOl

1 Hid h i n h quan l y giang v i e n i r o n g giao due dai iioe tf e a e lie

thdng tuf quan v a tU e h i u traeli nliiem

He thdng nay bao gdm cac nude ma giao due dai hgc boat dong trong cac he thdng tu quan va tu ehiu trach nhiem nhu: Hoa Ky, 6-xtray-lia, Anh, Ha Lan, Canada, New Zealand, , viec quan ly giang vien dugc coi la trach nhiem ciia cac trudng dai hgc va dugc thuc hien dan trai ra khap trudng, tir cap quan ly trudng den cac khoa

Giang vien la ngudn chfnh de duy tri cong viec va uy tfn ciia trudng dai hgc va

la mot phuang tien thuc hien ddi mdi va thay ddi Viec giu giang vien va viec tao ra lien tue cong viec giang day va nghien cuu phu thuoc khong chi vao pham cha't va hieu biet chuyen mon ciia hg ma edn vao viec cd dugc cac ca sd vat chat cd tfnh h6 trg, thiet

bj, tai lieu, sach hgc, va theo do la sir quan ly tdt trong cac linh vuc lai chfnh, bat dong san, thu vien, VI the cong viec quan ly giang vien phai dugc long ghep vao cac

he thdng quan ly khae ben trong khuon kho ciia ke hoach chien luge ciia nha trudng va day chfnh la each thiic rat nhieu trudng dai hgc trong cac he thdng tu quan thuc hien Viec quan ly giang vien con phiic tap ban nhieu do nhu cau phai Idng ghep nd vao trong chfnh sach ciia qudc gia

Thudng viec giang day dugc quy djnh bdi cac quy chuan do chfnh phii hoac cap trudng de ra, tire la cac chi sd sau:

- Ty le sinh vien/giang vien va sd lugng sinh vien trong Idp hgc theo timg nganh hgc;

- Ty le giao su/phd giao su/trg giang dugc pha iron theo cac ca'p do khae nhau;

- Khdi lugng cong viec giang day, nghien cuu, quan ly va djch vu phan bd theo ca'p bac va loai nhan vien (vf du 1 giao su danh 35% khdi lugng cho nghien cuu

va dich vu trong khi 1 trudng khoa cd the danh hau bet thdi gian cho cong tac quan ly) I Cong tac quan ly chung cd the dugc dam bao phan nao nhd tuan theo cac quy chuan d cac he thdng tu quan, chien luge chii yeU:nham nang cao ban nua hieu qua kie'm soat viec sir dung doi ngu can bg chuyen mon dugc thuc hien thong qua tien trinh phan bd ngan sach hang nam ket hgp vdi tfnh chi phf cua cac chuang trinh nam irong

cac trung tam chi phi dugc trao nhiem vu Di^u nay ddi hoi ihdi gian giang day (chuan

bi, tai lieu, cha'm diem va thi cir), sd lugng sinh vien trong Idp hgc, cac djch vu hd irg

va vide sir dung dia diem, ta't ca dugc phan tfch va tfnh chi phf Bat cu chuang trinh nao

ma khong phii hgp vdi cac chuang trinh kieu nay se bj dat nghi van

Hien nay, dong tu duy chii yeu chay qua hau bet thuc ti^n quan ly nhan vien la doi ngu giang vien dugc coi la "tai san" ma trudng cd the dua vao do ma mang lai Igi nhan Idn nha't Nhu vay ddi hoi phai cd diing ngudi (nha't la can cd nhieu giang vien gidi) thfch hgp vdi mue tieu ciia trudng va dam bao sir dung hg cd hieu qua nhd phan tfch, kiem soat va giu can bg bang phat trien nghe nghiep cd tuang xung vdi cac bien phap khuyen khfch hoac phan thudng

2 Mo hinh q u a n ly giang vien trong g i a o due dai lioe d e a e lie

tiiong qua do $!>ang tit cfuan

He thdng nay bao gom cac nude d Chau Au nhu: Phan Lan, Na Uy, Ba Lan, Uzbekistan; My Lalinh nhu: Braxin, Mehico, Coxta Rica,

O cac trudng dai hgc trong nhdm nude nay khong chju cac ap luc ciia chfnh phii

va tai chfnh trong nhiing nam 1980 nhu la Anh, 6-xtray-lia phai chju nhiing nam gan day Tuy nhien ty le sinh vien/ean bg tang, vi du nhu lir 10,4:1 len 14:1 tai Na Uy va tir 13,6:1 len 14,5:1 tai Phan Lan trong thdi gian tir 1980 den 1990

Tuy nhien, trudng hgp ciia Phan Lan, tlnh blnh ngay nay da thay doi day kjeh tfnh, tir nam 1990 den nay Phan Lan phai duang dau vdi ngan sach ngay cang cat giam

Cd the minh boa tien Irlnh nay bang trudng hgp ciia dai hgc Joensuu Vice tlm kiem tfnh linh boat, hieu qua va chuyen giao trach nhiem ciia cong viec quan ly tai chinh nhan vien d Phan Lan gidng nhOng gi ma cac nhdm cac trudng dai hgc tu quan da trai qua

Kinh nghiem ciia nhdm nude cd ap dung d^nb gia va phat trien doi ngu giang vien la khong thuan nhai Mot sd nude nhu Thuy Dien, da td chiic cac khoa dao tao qudc gia dugc ban 20 nam nay, nhung ngay nay da dugc chuyen giao cho cac trudng Cac trudng khoa deu cd co hoi dao lao ban dau C^chrudng dai hgc quan tam nhieu den

p

ke hoach boa chien luge thudng dat ra chuang trinh dao lao song song cho cac can bo

quan ly va cac trudng khoa Nhiem vu ciia mot ngudi diing dau (khoa) khong chi con la quan ly ma con la lanh dao va dat ra mue tieu, ngay nay mot sd trudng dang thuc hien cac chuang trinh danh cho thu ky de cac thu ky dam nhan cong viec dieu hanh hang ngay de cac ca'p trudng cd the danh nhieu thdi gian han cho lanh dao Nhiing giang vien day gidi se dugc thudng tir quy trieu bang, quy nay nham mue dfch nang cao chat lugng giang day Cac quy nay do mot Hoi dong phan bd, hoi dong nay xem xet va tgrao thudng cho viec thuc hien giang day gidi va tbir nhiem tdt nhd viec danh gia doi ngu giang vien, nhan xet ciia dong nghiep va he thdng cac chi sd thuc hien

Tuy nhien, d Na Uy, doi ngu giang vien ra't miln eudng khi phai theo mot chuang trinh dao tao them Tuy cac phieu cau hoi dugc phat ra de tlm hieu nhu cau ve dao lao, ft ngudi tra Idi va cung ft ngudi tham gia Mac du vay, mot sd chuang tlnh da dugc xay dung nham giiip hieu biet ban ve ngan sach quan ly, dieu hanh ddi ngu giang vien, vai trd lanh dao va phuang lien thong tin Viec miln eudng tham gia cac boat dong dao lao cd lien quan den sir thd a ddi vdi viec bd nhiem chiic vu trudng khoa, vl nhiing ehuc vu nhu vay khong mang lai nhieu uy tfn boat Igi the ve nghi nghiep

O Phan Lan, Hoi ddng cac Vu Giao due Dao lao danh gia cong viec nghien cuu

va giang day theo nganh hgc con chfnh cac trudng lai ap dung nhung each thiic danh gia rat khae nhau, mot sd trudng lap ra cac quy dac biet nham khuyen khfch viec day gidi va nghien ciiu xua't sdc Nhieu khoa sir dung su danh gia ciia sinh vien Tuy nhien,

d nhdm nude nay mot sd trudng dai hgc ehua lien hanh viec danh gia giang day vl day dugc coi la mot lien trinh phiic tap va te nhi

3 Mo hinh q u a n l y giang vien t r o n g g i a o due dai h o e O e a e ho

tiidng e h i u suf lie hoaeli iioa v a iiieni soat tap trung

He thdng nay bao gom cac nude d Chau Au (luc dja) nhu Phap, Diic, Y, Tay Ban Nha, Bi, ; d Chau Phi nhu: Nigienia, Senegal, Mali, Zimbabue, ; d Chau a nhu: Nhat Ban, An Do, Trung Qudc, Malaixia, Philippin,rThai Lan, va cac nude A rap

Khae biet co ban giua cac nude theo ke hoach boa tap trung va cac nude theo che do lu quan la d cac nude theo ke hoach hoa tap trung, can bg nhan vien thudng la cong chiic nha nude va cac to chiic cong doan la c5c khdi thdng nhai va la nhung lue

t

lugng chfnh irj manh

quan ly va cac trudng khoa Nhiem vu ciia mot ngudi dung dau (khoa) khong chi con la quan ly ma con la lanh dao va dat ra mue tieu, ngay nay mgi sd trudng dang thuc hien cac chuang trinh danh cho thu ky de cac ihu ky dam nhan cong viec dieu hanh hang ngay de eae cap trudng cd the danh nhieu thdi gian ban cho lanh dao NhOng giang vien day gidi se dugc thudng lijr quy trieu bang, quy nay nham mue dfch nang cao chat lugng giang day Cac quy nay do mot Hoi ddng phan bd, hoi ddng nay xem xet va tgrao thudng cho viec thuc hien giang day gidi va tbir nhiem tdt nhd viec danh gia doi ngu giang vien, nhan xet ciia ddng nghiep va he thdng cac chi sd thuc hien

Tuy nhien, d Na Uy, doi ngu giang vien rat miln cuang khi phai theo mot chuang trinh dao tao them Tuy cac phieu cau hoi dugc phal ra de tlm hieu nhu cau ve dao tao, ft ngudi tra Idi va cung ft ngudi tham gia Mae du vay, mot sd chuang tlnh da dugc xay dung nham giup hieu biet ban vl ngan sach quan ly, dilu hanh doi ngu giang vien, vai trd lanh dao va phuang tien thdng tin Viec miln eudng tham gia cac boat

ddng dao tao cd lien quan den sir thd a ddi vdi viec bd nhiem chiic vu trudng khoa, vl

nhiJng chiic vu nhu vay khong mang lai nhilu uy tfn boat Igi the ve nghi nghiep

O Phan Lan, Hoi dong cac Vu Giao due Dao tao danh gia cong viec nghien cuu

va giang day theo nganh hgc con chfnh cac trudng lai ap dung nhung each thuc danh gia ra't khae nhau, mot sd trudng lap ra cac quy dac biet nham khuyen khfch viec day gidi va nghien cuu xuat sac Nhilu khoa sir dung sir danh gia ciia sinh vien Tuy nhien,

d nhdm nude nay mot sd trudng dai hgc chua tien hanh viec danh gia giang day vl day dugc coi la mot tien trinh phiic lap va te nhj

3 Hid hinh quan ly giang vien trong giao due dai hoe d eae he tiiong ehiu sit ke lioaeii hoa va iiiem soat tap trung

He thdng nay bao gom cac nude d Chau Au (luc dja) nhu Phap, Dure, Y, Tay Ban Nha, Bi, ; d Chau Phi nhu: Nigienia, Senegal, Mali, Zimbabue, ; d Chau a nhu: Nhat Ban, An Do, Trung Qudc, Malaixia, Philippin,:Thai Lan, va cac nude A rap

Khae biet co ban giiia cac nude theo ke hoach boa tap trung va cac nude theo che do tu quan la d cac nude theo ke hoach hoa tap trung, can bg nhan vien ihudng la cong chue nha nude va cac to chiic cong doan la eSc khdi thdng nhat va la nhung luc lugng chfnh tri manh

6 Chau Au, viec tuyen ehgn giang vien cd thl la hinh thiic canh tranh toan qudc (Y, Phap, Tay Ban Nha) hoac d cap tha'p ban, cac klioa cd thl dat ra cac lira ehgn cho

Bg 6 Dire va Bi, Chinh phii chi djnh cac giao su ti^ mot danh sach 3 ngudi do trudng dai hgc lap nen

O Chau Phi, cac trudng dai hgc cd the tu quan dang ke trong viec thuc hien cac chuang trinh chuyen mon, cac trudng lai ft cd quyin tu quan trong quan ly giang vien Tuy nhien cac trudng thieu viec lap ke hoach va cac he thdng thdng tin, viec phu thuoc qua miic vao cac quy tac va quy che, ca cau can bg mat can ddi

0 Chau A, quan ly giang vien d mdi khu vuc cung da dang theo mdi nude Mot

sd trudng ciia mot sd nude boat dong vdi ty le sinh vien/ean bg nhan vien cao va edn cao han nila vao nhung nam 1980 (nhu Philippin), mot sd nude lai ha ty le nay xudng, trong khi do d cac nude khae nhu (Nhat Ban, Thai Lan va Malaixia) thl ty le nay lai on djnh va tuang ddi tha'p

O Trung Qudc lai cd ty le sinh vien/ean bg nhan vien lai qua thap (5:1) dan den chi phf don vj cao Phan Idn can bg nhan vien da cd tudi (80% tren 50 tuoi) va cac dilu kien vl co sd vat chat da han che tuyen dung can bg mdi Tuy nhien he thdng bo nhiem mdi quy dinh tat ca cac chiic danh can phai dua tren nhu cau thuc te cd quy dinh

ro rang nhiem vu, he thdng nay cung cd tfnh den ty le cd djnh vl can bg nhan vien dugc gia ban them mdi lan 2 hoac 5 nam He thdng luang mdi gdm hai phan: miic sdng

ca ban va phan phu tuy theo thang bac He thdng nay ban dau dugc ddn nhan mot each

de dat nhung da ddng vai trd trong viec phan bd lai cac trudng thanh vien Tic nghen van tdn tai khi cd qua nhilu giang vien dugc tuyen vao nhung nam 1950 va 1960, hg van mong dugc nang bac, thang chiic cho dii ket qua cong viec edn kem Mot sd trudng

da tuyin dung sinh vien sau dai hgc lam trg giang, cac trudng khae lai danh nhiing chiic danh tha'p cho cac hgp dong ngan ban Hai trung tam dao tao qudc gia cho cac nhan vien ciia trudng dai hgc da dugc thanh lap trorig khuon kho du an cua Ngan hang the gidi da gdp phan rat Idn de nang cao chat lugng doi ngu giang vien cac trudng dai hoc

IV QUAN LY GIANG VIEN 6 VIET NAM

1 K h a i niem

Hien nay, chua cd dinh nghia cu thl nao vl quan ly giang vien, tuy nhien qua

nghien curu ta cd the hieu qua mot sd khai niem sau:

Quan ly giang vien la mot trong nhung noi dung boat dong quan ly, dilu hanh

ciia trudng dai hgc, cao dang, va la mot trong cac giai phap quan trgng de xay dung

Nha trudng

Quan ly giang vien la quan ly trf thiic, nha quan ly phai nam bat dugc tfnh dac

thii ciia ddi ngu trf thuc la d chd lao ddng trf de sang tao theo thien hudng ca nhan

Tfnh dac tbii edn the hien qua nhiing net dac trung ciia ITnh vuc san xuat linh than,

trong do san pham trf tue khong phai liic nao cung cd the trd thanh hang boa va khong

phai liic nao cung hach toan kinh te dugc

Nha quan ly phai biet xir ly tdt mdi quan he giua quan ly va tu do sang tao ciia

ddi ngu trf thiic giang vien, chap nhan su phong phii da dang ciia tu duy sang tao ca

nhan va quan ly bang dinh hudng ly luan va bang cac chuang trinh cd mue tieu Ngudi

san xuat vat cha't, ddng ca thiic day hg san xuat, kinh doanh la Igi nhuan, nhung ddi vdi

trf thiJc ndi chung va ddi ngu giang vien ndi rieng, nhu cau vl hieu biet, trach nhiem va

vinh du trudc nhan dan va the he tre, uy tfn nghi nghiep la nhiing tac nhan dac biet

quan trgng ciia ngudi giang vien ma nha quan ly can phai nhan biet day dii vdi nhilu

khia canh va y nghTa ciia nd

Quan ly giang vien ngoai y nghTa la quan ly.mdt ddi ngQ trf thuc, nd con cd y

nghTa Idn lao ban la quan ly nhung "nha boat ddng nhan van sd mot ciia xa bdi, ciia

qudc gia", quan ly mot ddi ngu dang thuc thi mot nghi cao quy va day sang tao: nghi

day hoc 5

I

2 Vai t r o v a nhiem vu e u a q u a n l y giang v i e n

Dai hdi IX ciia Dang Cong san Viet Nam da jchang djnh mue tieu tong quat ciia

chien luge phat trien kinh te xa hoi 2001-2010 la : 'ihm nude ta ra khdi linh trang kem

phat trien, ndng cao ro ret dai song vat chat, vdn hod, tinh than ciia nhan ddn, tao nen

tang deden nam 2020 nude ta ca ban trd thanh mot nirdc cong nghiep theo hudng hien dai hod*\ " Con dudng cong nghiep hod - hien dai hod cua nirdc ta can va co the riit ngan thdi gian so vdi cac nude di trudc, vfra co nhung birdc tuan tu, vCra co nhung birdc nhdyvgf\[3]

D I dat dugc mue tieu neu tren giao due va khoa hgc - cong nghe cd vai trd quyet djnh, nhu cau phat trien giao due la ra't biic thiet Trong dd giao due dai hgc va sau dai hgc ddng vai trd ra't Idn trong viec dua nin giao due nude ta sdm tien kjp cac nude trong khu vuc, nang cao dan trf, dao tao nhan luc va bdi dudng nhan tai cho dat nude

Hien nay trong ca nude cd 230 trudng dai hgc, cao dang (trong dd cd 93 dai hgc, trudng dai hgc, hgc vien) vdi ddi ngu 47.646 giang vien Viec quan ly ddi ngu nay khong dan thuan la sir quan ly can bd, quan ly tri thiic chung chung ma gia trj va y nghTa ciia cong tac quan ly cd tac ddng quan trgng den su thanh bai ciia he thdng giao due dai hgc Viet Nam, khong chi cho hien tai ma ca cho tuong lai vl sau

Trong thdi dai biing nd thdng tin, thdi dai khoa hgc va cdng nghe phat trien nhu

vu bao, thdi dai ma nhan loai dang tien vao nIn van minh trf thiic vdi khdi lugng trf thiic mot each thu ddng se giam bdt, nhung vj trf ciia ngudi thay khdng thay doi vl hg phai lam tdt ban nhiem vu hudng dan cac qua trinh tlm kiem tri thiic, ggi md nhung con dudng phat hien trf thiic qua dd trao ddi kha nang dgc lap tu duy va sang tao cho ngudi hgc bdi vl nhung tri thiic ma ngudi hgc se can den va sir dung cho cugc sdng ciia minh trong tuang lai cd the la nhiing trf thiic ma hien tai chua cd, ngudi thay chua day nhung ngudi hgc da dugc ngudi thay truyin lai chd phuang phap suy nghT, dgc lap tlm kiem va phat trien tri thure d nhung nam thang sau khi rdi giang dudng dai hgc Chinh

VI le dd ma van dl quan ly giang vien d dai hgc la c^dng tac trgng tam hang dau ciia cac

nha quan ly dai hgc \

Trong chien luge phat trien giao due 2001-2010 cd neu mue tieu ciia giao due

cao dang, dai hgc va sau dai hgc : ^^Ddp Ung nhu cau nguon nhan lire trinh do cao phu

hgp vdi ca can kinh te- xa hoi cua thdi ky cong nghiep hod - hien dai hod, ndng cao ndng lire canh tranh va hgp tac hinh ddng trong c/ud trinh hoi nhap kinh te qudc ic

Tao dieu kien thudn Igi demd rgng giao due sau trung hgc thong qua viec da dang hod chuang trinh dao tao tren ca sd xay diaig mot he thdng lien thong phi) hgp vdi ca cau trinh do, ca can nganh nghe, ca cau viing mien cua nhan life va ndng lire cua cdc ca sd dao tao Tang cudng ndng lire thich ung vdi viec lam trong xa hoi, ndng luc tu tao viec lam cho minh vd cho nhung ngudi khae'' [4]

Do dd quan ly giang vien phai la mue tieu chien luge hang dau ciia ddi mdi giao due dai hgc, ciia nang cao cha't lugng dao tao

O tam vT md, quan ly giang vien phai thuc hien nhung van d l co ban da neu trong Phap lenh can bg, cdng chiic [14]: lap quy hoach, ke hoach xay dung ddi ngu giang vien, quy djnh bien che, quy djnh chue danh, tieu chuan giang vien, phan cap quan ly, dao tao bdi dudng, nang ngach, nang bac, danh gia, thanh tra, kiem tra va giai quyet nhung van d l vl che do chinh sach, che do tiln luang, klien thudng, ky luat va phan ca'p quan ly giang vien theo quy djnh phan cap ciia Ban To chiic Trung uang va

Bg Ndi vu

3 I\oi dung quan ly giang vien

Cdng tac quan ly giang vien la mot boat ddng tong hgp ciia nhilu qua trinh, nhilu phuang dien trong boat ddng da dang ciia Nha trudng Cd thl neu len nhung ndi dung chii yeu sau day:

5.7 Quan ly theo cdc yen cau cua cong tac to chiic can bg

Nhung yeu cau nay dugc the hien trong Luat Giao due, Phap lenh can bd, cdng chiJc, cac van ban ciia Nha nude, nganh quy djnh vl trach nhiem, nghTa vu va quyIn ban ciia ngudi giang vien dai hgc Day la ndi dung quan ly quan trgng nhat, lam cho nha trudng va ddi ngu giang vien boat ddng diing theo nhiing quy djnh ciia phap luat, cac quy djnh ciia Nha nude, ciia nganh Ndi dung ciia phuang dien quan ly nay bao gdm nhilu van d l cu the da dugc quy djnh, nhung hieu qua lai tuy thuoc vao viec ap dung mot each cu the d tirng ddi tugng S

Thdng qua cac bd phan chue nang, nha trudng quan ly ho so, cu thl hoa tieu chuan can bg giang day de nang cao trinh do va tuyen ehgn can bo phu hgp cho tung

khoa, nganh hgc Quan ly di ddi vdi viec thuc hien hgp ly che do luang, phu cap, sap xep chiic vu, dai ngo, thi dua khen ihudng

Quan ly, sap xep can bd theo chiic danh, trinh do dao tao de yeu cau can bd tu bdi dudng, coi bdi dudng la mot tieu chf danh gia giang vien, nha trudng cd cac bien phap hd trg giang vien di hgc cac Idp boi dudng, dao tao sau dai hgc va nghien cuu khoa hgc nham nang cao trinh do chuyen mon va nghiep vu dap ung yeu cau nhiem vu dugc giao

3.2 Quan ly theo yeu cau cua cong tac dao tao

Day la ndi dung quan ly chuyen mdn cd tac dung thudng xuyen ddi vdi giang vien Cdng tac quan ly ndi dung nay cd su phdi hgp giua nha trudng (thdng qua cac phdng chiJc nang) vdi cac khoa, bg mdn true thuoc

Ndi dung ciia cdng tac nay chfnh la viec ban hanh cac quy dinh ve boat ddng ciia cac bd phan chuyen mdn, xay dung cac tieu chf danh gia giang vien vl qua trinh giang day, trinh do ngoai ngu, tin hgc, tai lieu giang day va hudng dan hoc tap ciia giang vien

Mat khae, quan ly theo yeu cau ciia cdng tac dao tao con dugc thuc hien theo cac hudng sau:

- Quan ly khdi lugng gid day theo nam hgc: Dd la viec tfnh khdi lugng gid day theo ca'p bd mdn, dinh ra khdi lugng gid day quy chuan phii hgp vdi ke hoach giang day dugc duyet cdng khai qua cac cap

- Quan ly gid len Idp: Nha trudng cd he thdng thanh tra giao due chuyen trach va bd phan hgc vu thudng xuyen kiem tra nIn nep giang day: thuc hien gid len Idp, Ijch trinh, d l cuang bai giang va thuc hien trach nhiem, td chiic quan ly Idp cua giang vien

- Quan ly ndi dung va phuang phap giang day: Ciing vdi boat ddng doi mdi ndi dung, boat ddng ddi mdi phuang phap day hgc la mgtjtrong cac ndi dung quan trgng cua cac giang vien Cac bg mdn phai cd lich trinhi giang day, giang vien phai cd de cuang bai giang, du gid tham Idp, gdp y baiigiang, hudng dan giang vicn tre, khuyen khfch vice ap dung cac phuang tien hien dai va phuong phap tien iicn vao

giang day, td ehuc cac gid day mau, toa dam, hdi thao, riii kinh nghiem viec thu nghiem cac phuang phap mdi trong giang day

3.3 Quan ly theo yeu cau ciia cong tac nghien ciru khoa hoc

Cdng tac NCKH la mot trong nhung ndi dung boat ddng ciia cdng lac quan ly giang vien NCKH cd su thdng nhat giua phan cap va xae djnh trgng diem ciia cdng tac NCKH, nha quan ly mdi cap can cd djnh hudng, cd quan diem chien luge cho boat ddng nghidn cihi cap ciia minh, phii hgp vdi sir phat trien ciia trudng, yeu cau dao tao ciia khoa, chuyen nganh va chuyen mdn cOa giang vien Giao djnh miic khdi lugng, dinh miic kinh phf, uu lien nghien cun cac dl tai md rgng nganh nghi, phuc vu kinh te

xa hdi theo hudng da nganh boa Xae djnh mdi quan he hgp ly nghien ciiu khoa hgc ca

ban, khoa hgc giao due, khoa hgc cdng nghe va khoa hgc quan ly Thu hiit cac du an d^u tu, cac dl tai NCKH ben ngoai de tang nguon dau tu va hieu qua nghien ciiu

3.4 Quan ly ve cong tac hoat dong Ddng, doan the

Vai trd, nhiem vu ciia ngudi dang vien la mot trong nhiing ddng lire lam cho ngudi giang vien phai ludn phat buy het kha nang, hoan thanh xuat sac nhiem vu eiia minh Mue lieu phan da'u vao Dang la mdi trong nhiing ddng lire nang cao hieu qua cua cdng tac quan ly, nang cao cha't lugng, trinh do mgi mat cho giang vien

Chfnh vl vay td chiic Dang, Cdng doan, Doan thanh nien phai tham gia tfch cue vao boat ddng quan ly giang vien vdi tu each la nhung boat ddng hd trg ciia doan the quan chiing

Cdng doan tham gia vao viec dilu boa khdi lugng gid giang, id chiic du gid tham Idp, khuyen khfch ddng vien can bd dang ky danh hieu giang vien gidi, di hgc cao hgc, nghien cun sinh, hgc ngoai ngir, tin hgc,

Doan thanh nien tham gia td chiic quan ly sd giang vien tre, nhanh chdng tiep can vdi cac tri ihiJc hien dai, cap nhat hoa nhung van dl ciia giao due dai hgc hien dai

3.5 Quan ly theo cong tac thanh tra, kiem tra

Cdng lac dilu hanh, quan ly song song vdi cdng tac thanh tra, kiem tra Thanh lap cac bd phan chuyen trach, ban chuyen trach vc thanh tra va ban hanh cac quy dinh

vi thanh tra, kiem tra de giam sal, thanh tra, kiem tra cac hoat ddng ciia nha trudng,

dac biet la boat ddng giang day ciia giang vien

4* Suf ean tliieii: pliai nang e a o liieu qua eoiig tae quan ly giang vien

4.1 Ddi hoi khach quan

Nang cao hieu qua quan ly giang vien la mot nhiem vu to Idn va ludn mang tfnh thdi su Bdi le - ddi mdi giao due dang diln ra tren quy md loan cau Bdi canh tren da tao nen nhiing thay ddi sau sac trong giao due, lir quan niem vl chat lugng giao due, xay dung nhan each ngudi hgc den each id chiic qua Irlnh va he thdng giao due Nha trudng tir chd khep kfn chuyen sang md cira rgng rai, ddi thoai vdi xa hdi va gdn bd chat che vdi nghien curu khoa hgc - cdng nghe va ung dung Van dl dat ra la lam sao Irong mot thdi gian ngan, chiing ta cd the giiip cho the he tre bat kjp vdi nhDng tien bg ciia khoa hgc ky thuat hien dai Irong khi cac bien phap quan ly giang vien hien tai khdng dii siic giiip cho giang vien cd kha nang chuyen tai khdi lugng kien thiic Idn va ngay cang phuc lap ciia nhan loai Chfnh ddi hoi nay thiic bach chiing la phai day nhanh, lien manh, dau tu thfch dang cho viec nghien cuu doi mdi, cai lien cac giai phap quan ly giang vien

4.2 Nhung bdt cap cua cong tac quan ly gidng vien

Danh gia vl cdng lac nay trong cac trudng dai hgc, tai bao cao ciia Chfnh phii vl tlnh hinh giao due thang 10/2004 cd viet: "Ddi ngu giang vien dai hgc, cao dang mdi

cd 45% dat trinh do thac sT trd len Phan ddng giang vien ndng cdt, chuyen gia dau nganh da cao ludi, su hang hut ddi ngu van chua khae phuc dugc Trong khi dd ehua

cd chfnh sach thfch hop thu hiil can bg khoa hgc ciia cac co quan nghien cuu, tham gia giang day lai cac trudng dai hgc Hoat ddng nghien ciiu khoa hgc ciia cac trudng dai hgc chua dugc quan tam diing miic Da sd giang vien ehi tap trung vao giang day, ft tham gia nghien cuu khoa hgc" [16]

Tuy trong vai nam gan day cdng tac quan ly giang vien dai hgc cung da cd nbirng bien chuyen tfch cue song so vdi yeu cau ddi mdi va yeu cau cua sir nghiep cdng nghiep boa, hien dai boa thl ITnh vuc nay cd nhieu van dl phai thao go, can phai thiic

day nhanh qua trinh bien ddi neu khdng ndi la each mang trong cdng lac quan ly giang vi6n dai hgc, quan ly dai hgc

Thuc tiln hien nay chat lugng dao tao dai hgc chua cao, chua dap ung dugc yeu

ciu cOa xa hdi bdi vl chiing ta chua nhan ihiic day dii, chua quan ly mgi each khoa hgc

ddi ngu giang vien "ma con loanh quanh d cac viing ngoai thl mue lieu nang cao chat lugng giao due khdng bao gid dat dugc va mgi Idi than van, keu ca chat lugng, chac van con keo dai chua dui"[34]

Vl vay, nang cao hieu qua quan ly giang vien la mot nhiem vu phai lam thudng xuyen, lien tue ciia cac ca'p quan ly giao due dai hgc va sau dai hgc vira la mdi giai phap quan trgng de hien thuc boa nhiing mue lieu, chien luge ddi mdi cua nganh trong thdi ky cdng nghiep boa - hien dai boa dat nude Hieu qua quan ly giang vien dugc danh gia bang ket qua thuc hien cac mue lieu quan ly va ket qua dd cung chfnh la thude do thuc hien nhiem vu ciia nha trudng Neu quan ly giang vien khdng tdt thl khdng the hoan thanh dugc nhiem vu ciia nha trudng va nhiing mue lieu da dl ra khd

cd the trd thanh hien thuc Do dd quan ly giang vien la nhan td chii yeu, quyei djnh hieu qua quan ly nha trudng

V MO HINH DAI HOC QUOC GIA

1 Quan diem e u a Dang v a I\lia ni^de v e Dai lioe Qiioe gia

Ngay iii budi dau td chiic thanh lap Dang va Nha nude la da xae djnh mue lieu xay dung DHQGHN la: ''Xay dirng DHQGHN thanh Trung tam dai hgc manh, da

nganh, da ITnh vuc, clid't lugng cao, dap img yeu can su nghiep cong nghiep hod Men dai hod dat nudc, giu vai trd ndng cdt vd dau tdu t\'ong sir nghiep doi mdi giao due dai hgc cua cd nudc, xiOig ddng vdi truyen thdng vd tam voc cua ddn tgc Viet Nam, dung vao vi tri cdc trudng dai hgc hang dau cua cdc nirdp trong khu virc vd tren the gidi"

Sau mot thdi gian boat ddng, long ket md hliih Id chiic va boat ddng ciia DHQG,

i

Bd chinh In da ket luan: 'Chii truong xay dung DHQG cd chat lugng cao la diing" (Irfch Irong Thdng bao 146-TB/TW ngay 23 thang 6 nam 1998) Trong budi lam vice vdi lanh dao hai DHQG ngay 09/04/1999 tai Van phdng Chinh phu va tai phien hgp

Hdi ddng Qudc gia Giao due ngay 12 thiing 4 nam 1999, Thii tuong Phan Van Khai

cung da khang dinh: Xay dung DHQG la chii truong diing dan ciia Dang va Nha nudc: xay dung d nudc ta nhung trudng dai hgc cd chat lugng eao ngang tam khu vuc va dan ddn dat trinh do qudc te DHQG la trung tam dao tao da nganh, da ITnh vuc vdi chat lugng cao, gan dao tao vdi nghien cuu khoa hgc va ling dung vao thue tiln dl vira nang cao cha't lugng dao tao va nghien cuu, vira true tiep gdp phan quan trgng vao viec thiic day su phat trien kinh te - xa hdi trong thdi ky mdi Can cho DHQG quyIn tu chii cao, chi chju su quan ly nha nude ciia cac Bd Thuc tiln boat ddng 5 nam qua ciia DHQGHN cung da chung minh cho su diing dan ciia cac nhan djnh va ket luan tren day Do vay, su tdn tai ciia DHQG la dilu da dugc khang djnh Mgi phuang an xay dung DHQG diu phai dam bao cho DHQG tiep tue phat trien, tuong xung vdi vj trf ciia mot Trung tam dai hgc Idn ciia ca nude trong thdi ky ddi mdi, phu hgp vdi xu the phat trien ciia nen giao due dai hgc tien tien

De Cling cd va phat trien DHQGHN, dilu quan trgng trudc tien la can cd su thdng nha't cao trong DHQGHN vl nhiing quan dilm ehi dao, cac nguyen tac lira ehgn

md blnh, budc di va each lam Trong giai phap phai chii y dong bd ca vl md hinh, ca che quan ly, tang cudng dau tu, xay dung ddi ngu can bd Phai xuat phat tu bdi canh Ijch sir cu the dl lira ehgn phuang an hgp ly, tranh nhung xao trdn khdng can thiet, dam bao su on djnh trong qua trinh phat trien

Dang va nha nudc ta da xae djnh cac tieu chf xay dung DHQG de la phuang hudng, kim chi nam cho mgi hoat ddng DHQG

chung cac trang thiet bj, phuang tien giang day va do vay nang cao hieu qua va chat lugng ciia cdng tac dao tao dai hgc cung nhu nghien ciin khoa hgc Xay dung cac dai hgc da nganh, da ITnh vuc la each lam phd bien d hau het cac nudc tren the gidi

Xu the phat trien dai hgc da nganh, da ITnh vuc cung dang dugc thuc hien d nhilu trudng dai hgc d nudc ta Dai hgc Bach khoa Ha Ndi md nganh dao tao giao vien Trudng DHSP Vinh, DHSP Quy nhan dang phat trien cac ITnh vuc dao tao ngoai

su pham Cac dai hgc khu vuc cung dIu la nhiing trudng da ITnh \arc gan vdi dja ban vung Cac DHQG la nhung dai hgc da ITnh vuc Idn, chat lugng cao

De cd mot dai hgc da nganh, da ITnh vuc cd the cd nhiJng each lam sau day: a) Nhap cac trudng cd san vdi nhau Cach nay cd uu dilm noi bat la nhanh, song cd khd khan vl tu tudng, tap quan, cung nhu vl xay dung co cau to chiic va CO che quan ly mdi

b) Tii mot trudng manh, dan dan xay dung cac nganh mdi, ITnh vuc mdi Uu

dilm ndi bat ciia each lam nay la dam bao sir on dinh cua nha trudng Song,

se rat cham, dac biet trong dilu kien kha nang dau tu ciia Nha nudc edn rai ban hep Thdi gian trung blnh can thiet phai 25 - 30 nam cho viec tu phat trien tir mot dai hgc don ITnh vuc den dai hgc da nganh, da ITnh \'Uc

c) Sir ket hgp ciia hai phuang an ndi tren Day la each ehgn ciia DHQGHN: vua sap nhap mot sd trudng san cd vdi nhau; vira tu phat triln cac nganh khoa hgc, cdng nghe mdi

2) Ve ca che hoat dong:

Cd quyIn tu chii cao, di ddi vdi tfnh chju trach nhiem cao vl cac boat ddng ciia minh trong hanh lang luat phap ciia Nha nudc, dudi sir lanh dao ciia Dang va ehiu sir quan ly Nha nudc ciia cac Bd Xoa bd co che Bd chii quan ddi vdi DHQG (vl co che Bd chii quan se bien DHQG thanh ca'p hanh chfnh trung gian giira cac trudng thanh vien

va Bd)

Ddi vdi ta't ca cac trudng dai hgc, ca che boat ddng cd tfnh chii ddng eao, di ddi vdi tfnh chju trach nhiem cao vl cac hoat ddng ciia minh, la dilu rat can thiet Trudc

mat, cac DHQG can dugc cd ca che hoat ddng nay, bdi day la cac Trung tam dai hgc

manh, cd mot ddi ngu trf ihiic hung hau, cd td chiic Dang vung manh cd nang lire dgc

lap, sang tao trong viec thuc hien dudng Idi, chu truang chfnh sach ciia Dang va Nha nudc vl giao due

DHQG la cap tren true tiep ciia cac trudng thanh vien Khdng nen bien DHQG thanh cap hanh chfnh trung gian giua cac trudng thanh vien va Bd Giao due va Dao tao Mudn vay, phai xoa bd ca che Bg chii quan ddi vdi DHQG, bdi vl neu DHQG cd Bg chii quan thl duong nhien nd trd thanh cap trung gian giira Bd va trudng thanh vien

Ca che phu hgp vdi tfnh tu chii ciia DHQG da dugc thl hien rd trong Quy che

Td churc va Hoat ddng ciia Dai hgc Qudc gia ban hanh theo Quyet djnh sd 16/2001/QD-rrg, ngay 12/2/2001 ciia Thu tudng Chfnh phii;

3) Dugc Nhd nudc tap trung dau tu ve mgi mat dl nhanh chdng hien dai hoa co sd vat

chat va tap hgp, phat huy dugc ddi ngii can bd giang day, can bd quan ly gioi

De sdm cd nhung Trung tam dai hgc tam cd va nang cao chat lugng dao tao, viec DHQG dugc Nha nude tap trung dau tu la het sue can thiet, khdng thl thieu Dieu nay nudc nao cung phai lam; nudc ta edn ngheo nen lai cang phai dau tu tap trung, khdng the dan trai Lien Xd trudc day, trong hoan canh kiet que sau chien tranh the gidi thu II cung da kien quyet tap trung dau tu cho trudng Dai hgc Qudc gia Matsca\'a mang ten Ldmdndsdp Trudng da hoan thanh viec xay dung chi trong 4 nam (1949 -1953) va ngay nay, sau 50 nam xay dung van la trudng dung dau the gidi vl qui md, chat lugng

Cac tieu chf tren day cung can ed cho cac trudng dai hgc khae Su khae nhau giira DHQG vdi cac trudng dai hgc khae la d cap do thuc hien cac tieu chf dd Cap dg d DHQG la cao nhai Chang ban, tfnh tu chii d DHQG la tu chii day dii ve cac mat boat ddng Miic do dau tu ciia Nha nudc cho DHQG cung d cap do cao nhat Chfnh cap do nay bao dam mue tieu: dat chat lugng cao, trong mot thdi gian ngan nhat, phal huy hieu qua sdm nha't pbii hgp vdi dieu kien nguon kinh phf edn kha ban hep cua Nha nudc

Neu so vdi lieu chf ciia mot DHQG, thi DHQGHN can dugc Nha nude dac biet

quan lam chi dao va dau tu de tang eudng cac ITnh vuc con non yeu nhu cong nghe

kinh le va mot sd ITnh vuc khae nua Cung vdi de nghi Chi'nh phu xem xet de dua them viio DHQGHN mot sd trudng, vicn nghien ciiu phu hop, DHQGHN sc day inanh vice

lap, sang tao trong viec thuc hien dudng Idi, chu truang chi'nh sach ciia Dang va Nha

nudc vl giao due

DHQG la cap tren true tiep ciia cac trudng thanh vien Khdng nen bien DHQG

thanh ca'p hanh chfnh trung gian giira cac trudng thanh vien va Bd Giao due va Dao tao

Mudn vay, phai xoa bd ca che Bd chii quan ddi vdi DHQG, bdi vl neu DHQG cd Bd

chii quan thl duong nhien nd trd thanh cap trung gian giira Bd va trudng thanh vien

Ca che phii hgp vdi tfnh tu chii ciia DHQG da dugc thl hien rd trong Quy che

To chiic va Hoat ddng ciia Dai hgc Qudc gia ban hanh theo Quyet djnh sd

16/2001/QD-TTg, ngay 12/2/2001 cua Thu tudng Chfnh phu;

3) Dugc Nhd nu&c tap trung dau tu vl mgi mat d l nhanh chdng hien dai boa co sd vat

cha't va tap hgp, phat huy dugc ddi ngu can bg giang day, can bd quan ly gidi

Dl sdm cd nhung Trung tam dai hgc tam cd va nang cao chat lugng dao tao,

viec DHQG dugc Nha nude tap trung dau tu la het siic can thiet, khdng thl thieu Dieu

nay nudc nao cung phai lam; nude ta edn ngheo nen lai cang phai dau tu tap trung,

khdng the dan trai Lien Xd trudc day, trong hoan canh kiet que sau chien tranh the

gidi thii' II ciing da kien quyet tap trung dau tu cho trudng Dai hgc Qudc gia Matscova

mang ten Ldmdndsdp Trudng da hoan thanh viec xay dung chi trong 4 nam (1949

-1953) va ngay nay, sau 50 nam xay dung van la trudng dung dau the gidi vl qui md,

cha't lugng

Cac tieu chf tren day ciing can cd cho eae trudng dai hgc khae Sir khae nhau

giira DHQG vdi cac trudng dai hgc khae la d ca'p do thuc hien eae tieu chf dd Cap dg d

DHQG la cao nhat Chang ban, tfnh tu chu d DHQG la tu chii day dii vl cac mat hoat

ddng Miic do dau tu ciia Nha nudc cho DHQG ciing d cap do cao nhat Chfnh cap dd

nay bao dam mue tieu: dat chat lugng eao, trong mot thdi gian ngan nhat, phat huy

hieu qua sdm nha't phii hgp vdi dilu kien nguon kinh phf edn kha ban hep ciia Nha

nude i

Neu so vdi tieu chf ciia mot DHQG, thl DHQGHN can dugc Nha nude dac biet

quan tam chi dao va dau tu de tang eudng eae ITnh vuc edn non yeu nhu cdng nghe

kinh te va mot sd ITnh vuc khae nua Cung vdi de nghi Chfnh phii xem xet de dua them

vao DHQGHN mot sd trudng, vicn nghien cuu phu hgp, DHQGHN sc day inanh viec

xay dung cac nganh khoa hgc va cdng nghe mui nhgn nham dao tao ddi ngu va chuan

bi dieu kien de nudc ta theo kjp cac nudc tien tien tren mot sd ITnh vuc san xuat quan trgng d the ky XXI Day la viec rat khd va rat tdn kem, ddi hdi su nd lire to Idn ciia cac can bg DHQGHN, su dau tu dac biet ciia Nha nudc, su lien ket chat che giua DHQGHN vdi cac trudng dai hgc, cac vien nghien ciiru ciia Vien Khoa hgc va Cdng nghe Vifet Nam, Vien Khoa hgc Xa hdi Viet Nam

4) Dat chat lugng cao trong dao tao vd nghien cini khoa hoc, cd chuang trinh, giao

trinh dao tao hien dai, cd phuang phap giang day tien tien, cd phuang tien hien dai, cd nhilu giang vien gidi, sinh vien gidi, cd nhilu cdng trinh, dl tai nghien ciiu khoa hgc, triln khai cdng nghe va phuc vu ddi sdng, phat trien quan he hgp tac vdi cac Trung tam dai hgc Idn ciia cac nudc

Day la nhiing tieu chi ca ban ddi vdi mot DHQG Mot trudng dai hgc thieu bat

ky diem nao trong 4 dilm neu tren day thl khdng thl trd thanh DHQG dugc

PHAN THir HAI THLTC TRANG QUAN LY GIANG VIEN

6 DAI HOC QUOC GIA HA NOI

I TO CHirc NGHIEN CUU THUC TRANG

1 M u e d i c h v a p h a m v i n g h i e n ciVu Ihirc i r a n ^

De tai di sau tim hieu thuc trang mot sd noi dung quan ly giang vien trong Dai hoc Qudc gia Ha Noi trong dd chu yeu tlm hieu ve viec quan ly ngudn nhan

luc, tren ca sd do xae dinh mot sd giai phap nham nang cao hieu qua quan ly

giang vien trong DHQGHN

Qua trinh dilu tra dugc tien hanh theo cac budc sau:

Budc 1: Xay dung phieu hdi y kien

al Nguyen tac xdy dung phieu hdi y kien: phieu hdi dugc xay dung dua

tren cac nguyen tSc:

- Giai phap quan ly phai dam bao tinh khoa hgc dl viec quan ly giang vien dat hieu qua cao

- Giai phap quan ly phai phO hgp vdi thuc tiln quan ly hien nay d DHQGHN

- Giai phap quan ly phai gdn vdi nhiem vu giang day ciia ngudi giang vien

- Khi xay dung phieu hdi y kien phai nham dat dugc mue dfch nghien cuu cua

dl tai

b Xdy dipig pliieu hdi y kien

Phieu dilu tra gdm 2 loai, mot loai dung dl khao sat cac mat hen quan den quan

ly ngudn nhan lire qua cac phdng td ehuc can bg cua cac don vi dao tao va mot loai trung cau y kien ciia cac can bd lanh dao trong Ban giam hieu trudng Ban Chu nhiem

khoa, lanh dao phdng td cbiic can bd, cac chuyen gia gidi vl giao due va cac giang \'ien hien dang cdng tac tai DHQGHN

Mdi loai phieu dilu tra gdm mot he thdng cau hdi dugc xay dung logic, phii hgp vdi mue dich nghien cuu nham khai thac nhiing thdng tin can thiet vl ddi tugng nghien ciiu

Sd lugng phieu dilu tra dii de khao sat, la'y y kien ciia cac phdng td chiic can bd tai 4 trudng dai hgc thanh vien va mot sd dan vi dao tao khae trong DHQGHN

Budc 2: Tien hanh dilu tra

Ngudi nghien cuu true tiep giri phieu dilu tra cho phdng to chiic can bd cac trudng dai hgc, cac don vi dao tao va cho cac can bg quan ly, cac giang vien trong DHQGHN Neu rd mue dfch, yeu cau va hudng dan each tra Idi nhung khdng lam giam tfnh khach quan va dgc lap khi tra Idi cac cau hdi dilu tra

Thdi gian dilu tra tir thang 01 nam 2005 den thang 4 nam 2006

Budc 3: Thu thap phieu dilu tra va xis ly sd lieu

- Sd phieu giri cho ddi tugng dilu tra va sd phieu thu vl dat ty le 100%

- Phieu tra Idi cua cac ddi tugng dilu tra dugc sap xep theo tirng trudng dai hgc

de thuan Igi cho viec phan tfch, danh gia

- Sd lieu dilu tra thu dugc thdng qua he thdng bang, bilu va so dd

2.2 Phuang phap phan tick tai lieu

Tien hanh nghien cuu cac san pham ciia boat ddng quan ly thdng qua nghien cuu cac tai lieu, van ban ciia nha trudng

- Cac loai ke hoach : ke hoach dai ban, trunghan, ngan ban vl xay dung ddi ngu giang vien, ke hoach nam hgc, ke hoach thang,

- Cac hdi nghi tong ket, bao cao chuyen dl, hdi thao khoa hgc,

- Cac loai hd so, sd sach, bien ban lien quan den viec quan ly giang vien nhu cac quyet dinh phan cdng cdng tac cho giang vien, cac mlu bilu bao cao, thdng ke eae thdng bao, 1

2.3 Phuang phap layy kien chuyen gia

Tien hanh trao ddi vdi mot sd nha quan ly gidi, cd kinh nghiem nhu cac dong chf trong ban giam hieu trudng, lanh dao phdng td chiic can bd, chu nhiem khoa, dl khao sat each thuc hien cac giai phap quan ly mot each cu thl Ddng thdi cac nha quan

ly cung giai thich each sir dung mot sd hd so quan ly, cac bilu mau bao cao Mue dfch ciia viec trao ddi nay la thu thap nhung thdng tin lam ca sd cho viec phan tfch cac bien phap quan ly giang vien va cd co sd d l xuat nhung kien nghi nham hoan thien mot sd giai phap trong cdng tac quan ly giang vien

II THUC TRANG CONG TAG QUAN LY GIANG VIEN 6 D H Q G H N

1 T i l life i r n n g e d c;Yu c a n b o

1.1 Thue trang vc sd lugng can bo

1.1.1 Cacdu ve gidng vien so vai can bg quan ly, phuc vu

BANG 1: CO CAU VE GIANG VIEN SO VOl CAN BO QUAN LY, PHUC VU

Bieu dd 1: Thuc trang ve sd lugng can bo, cong chtrc

trong bien che cua DHQGHN

38.15%

61.85%

Giang vi^n Quan ly, phuc vu

Nhin vao bang, bidu tren ta thay tdng sd can bd, cdng chiic trong bien che hien nay ciia DHQGHN la 2503 ngudi, trong dd:

Sd can bg giang vien la: 1548 ngudi (chiem 61,85%)

Sd can bg quan ly, phuc vu la: 955 ngudi (chiem 38,15%)

Ngoai ra, DHQGHN con cd ddi ngu can bg hgp ddng tuong ddi ddng dao Hien nay, cd 286 can bg hgp ddng lao ddng tir 1 nam trd len, trong dd cd 131 hgp ddng lao dong giang day Sd can bg hgp ddng lao ddng giang day phan Idn la can bg tre, dugc giir lai tao ngudn giang vien de bdi dudng ve mat chuyen mdn va tung budc tham gia giang day

Theo quy djnh hien hanh, ty le can bg quan ly, phuc vu so vdi giang vien la 1/4

Do vay, ty le hien nay cua DHQGHN la chua phii hgp vdi quy djnh hien hanh

1J.2 Cacdu ve gidng vien so vdi sinh vien

Nam hgc 2004 - 2005, sd sinh vien (khdng qui ddi) cua DHQGHN nhu sau: Dai hoc chinb quy tap trung: 18.241, Dai hoc khdng chinh quy (tai churc, chuyen tu): 23.870, Cao dang: 98, Cao hgc: 5.133, Nghien cim sinh: 380, Trung hgc phd thdng chuyen: 2.118, Sinh vien nudc ngoai: 537

Hien nay, DHQGHN dao tao 60 ma nganh dao tao cu nhan, 120 ma nganh dao tao thac si va gan 100 ma nganh dao tao tien sT

Qua sd lieu tren ta thay rang:

Ty le giang vien/tdng sd sinh vien chinh quy cd ngan sach la 1: 8,5, ty le nay la tucmg ddi phia hgp so vdi quy dinh hien hanh

Ty le tdng sd giang vien so vdi tdng sd sinh vien la 1:25 (trong dd ty le giang vien so vdi sinh vien he chinh quy tap trung la 1:12) la ty le qua tha'p so vdi quy dinh hien hanh

Do dd, DHQGHN da phai sir dung ddi ngu can bd giang day hgp ddng va can

bo kiem nhiem di tranh tinh trang day vugt qua nhieu so vdi dinh miic gid chuan quy

dinh ciia giang vien Tuy nhien, sd can bd hgp ddng va sd giang vien kiem nhiem chua

nhi^u vi sd lugng nen van gap rat nhieu khd khan trong viec sap xep can bg giang day,

nbatt la ddi vdi cac nganh mui nhgn va cac nganh cdng nghe hien cd sd hgc sinh theo hgc ddng trong khi sd can bg giang vien con chua dii ve sd lugng

1.2 Thuc trang ve chat lugng giang vien

L2J Thuc trang ve trinh dp hoc van

Bang 2: Thuc trang ve trinh do hoc van

So lucfng

Ty le (%)

Tong so T.so

1548

100

Nie

602 38.89

TSKH T.so

45 2.91

A^M-2 0.13

TS T.so

510 32.95

Na

65 4.20

ThS T.so

640 41.34

Na

350 22.61

DH T.so

353 22.80

Na

185 11.95

Bieu do 2: Thuc trang ve trinh do hoc van