Sinh viên các trường đại học với việc làm thêm hiện nay

Khac viii vice lam ciia sinh vidn khi lot nghiep ra truang, vice liim them ciia sinh vien la nhirng cong viec ma sinh vien lam ngay trong khi con dang hoc dai hoc, tire la nhirng nghe ph

Ten de tai:

SINH VIEN CAC TRir()N(i DAI HOC VOl VIKC LAM THEM HIEN NAY

Ma so: GlX 3 6 - ^^

Hp va ten chii tri: /^7'.V Trdn Thi Minh Due

Can bp phoi hpp nghien ciiru:

PTS Trinh Hoa Mai - thuky PTS Nguyen Trd Vinh

NCS Hoang Mac Lan ThS Le Bdng Tdm

^

Trang Phan thir I

NHUNG VAN DE CHUNG 3

L Dat van de 3

IL Muc dich nghien ciru 5

IIL Doi luetng, khach the pham vi nghien ciru 5

IV Nhiem vu nghien ciru 6

V Phu(tng phap nghien ciru 6

VI Giii thuye't nghien ciru 6

VIL Thai gian thuc hien 7

VIII Mot sd khai niem ca ban 7

IX Tinh hinh nghien cim ve vice lam them ciia sinh vien 9

Phan thir II:

DIEU TRA VA PHAN TICH KET QUA DEEU TRA 16

I Dieu tra 16

1 Ca ca'u mau dieu tra 16

2 Noi dung dieu tra 17

IL Phan tich ket qua dieu tra 18

1 Thuc trang dai sdng sinh vien va tinh hinh 18

lam them cua sinh vien

2 Mot sd ye'u td tam ly thiic day sinh vien di lam them 33

3 Ngudn cung cap thong tin lam them cho sinh vien 56

Phan thir III:

KET LUAN VA KIEN NGHI 16

L Ke'l luan 60

2 Kien imhi 64

Phieu Irao diii y kien (Bang cac cau h(M) 66

Tai lieu iham khao 73

Phu luc: Quyeii rieng

Khac viii vice lam ciia sinh vidn khi lot nghiep ra truang, vice liim them ciia sinh vien la nhirng cong viec ma sinh vien lam ngay trong khi con dang hoc dai hoc, tire la nhirng nghe phu ma sinh vien lam trong khoang thai gian nhan rdi de tao ra thu nhap dap irng cho nhu cau chi lieu va cac nhu cau khac ciia minh

Xet ve dao lao, vice gdn qua trinh hpc lap vai qua trinh lam them ciia sinh vien duang nhu la mot kho khan Sinh vien la mot bo phan ciia luc lu(tng lao dong dang can duac trang hi kien thirc de nang ca(^ trinh do

Nhicm vu chinh ciia ho la hoc tap Nhung tren thuc te sinh vien dang vita di

hgc vua di ldm them rat dong, tham chi co nhiing sinh vien danh thai gian

cho lam them nhieu han thai gian hoc, va nhung cong vice dd khong he phii h(,tp vai nganh dang theo hoc

Thai sinh vien la tuai dep nha't cua tuoi tre ve moi phirang dicn Trong quang thai gian do, quan trong la ho phai tiep thu kie'n thirc de co the lam chii trong luang lai va ho cung can phai va cham, thiif thach de truang thanh Mudn lam duac tat ca nhii'ng dieu do can co su thu xep ve thai gian va kha

nang sao cho hiyp li Su da dang khi chon vice lam them hieu hien su nang

dong cua sinh vien va su thich nghi vai mpi hoan canh Chinh nhiing dieu nay da gop philn ren luyen nghi luc ban ITnh de ho virng tin khi buac vao cuoc song

Va'n de noi com trong vice lam them ciia sinh vien hien nay eo ban la mang diic diem tu phai, chua co tinh to chirc chat che Cung co nhiing van phong giai ihicu vice liim nhung dap irng duac nhu cau tim vice cua sinh vien lai la ra'l han che Phiin lan sinh vien phai lam nhirng cong vice khiui^ giin gi vai nganh hoc ciia minh Ro rang la de co duac moi cong vice lam them, sinh vien da phai dirng Iruac mot bai loan khi) Vice nghien ciru de

Nghien cuu ve sinh vien lam them de'n nay chua co nhieu dac biet lir goc do Tiim li hoc Do chinh la nhirng li do khien chiing toi manh dan lim hieu van de lam them ciia sinh vien Tuy nhien day mai chi la nhirng nghien ciru buac dau, chile chiin con co nhirng thieu xot Chiing toi hi vong se co nhirng nghien ciru ve vil'n de nay mot each qui mo va rong lim ban

/ / Mac dich nghien ciiu :

Nghien ciru vice liim them ciia sinh vien tren ca set dai sdng sinh hoat cung nhu hoc tap cua hp de hieu dupe mot sd cac dac diem tam li ciia sinh vidn di liim them, qua do co nhunh kien nghi ddi vai nhii truang, eac doiin the lao dieu kien giup da cho sinh vien co the vua liim them, vira dam biio duac chill lu(tng hoc tap

/ / / f)di titimgy khach the vd pham vi nghien citu :

L f)oi tuang nghien cuu :

Sinh vien ciic truimg d^ii hoc dang di lam them

2 Khach the nghien cuu :

Sinh vien dai hoc d Ha Noi

3 Pham vi nghien ciiu :

Nghien ciru 413 sinh vien dil va diing liim them a 7 truimg diii hoc a Hil noi (DH kinh le qudc dim DH Qudc giii, DH Ngoai thmmg, DH Xay dung DH kie'n true DH Ngoiii ngu va DH Bach khoa) va phcmg van 15

Trunin tam >iiai thicu vice liim vii Trung lam >iia su d Hii Noi

cua sinh vien hien nay

2 Tim hieu mot sd dac diem lam li thuc day sinh vien di lam them

3 Tim hieu cac nguon thong tin giai thieu vice lam cho sinh vien

V Phuang phdp nghien ciiu :

1 Dieu tra bang bang h()i (ankel) la phuang phap chinh duac sii dung trong nghien ciru

2 PhcMig Viin sau cac Trung tam giai thieu viec lam va Trung tam gia

s u a Hil Noi

3 Phan tich tu lieu qua nhung biii bao viel ve sinh vien lam them

4 Diing phuang phap toiiii thdng ke dd xir li va phan lich ket quii dieu tra - theo chucmg trinh SPSS

VL Gid thuyet nghien cicii:

1 Dong ca lam them ciia sinh vien xuat phat tir nhu cau vat chat

2 Sinh vien di lam them co iinh hmmg tai viec hpc tap cua hp

3 Vice liim them cua sinh vien chii ye'u mang tinh tu phat

VIL Thdi gian thuc hien:

- Cuoi nfim 1995: Bill diiu Ihir nghien ciru hinh thiinh de tai

- Nam 1996 : Nhiin dc tai nghien cuu cap DHQG To chirc dieu tra

bang biing hd\

- 1998 dpc sach va tai lieu co lien quan Vie't bao cao va trinh bay

- Trong thai gian thuc hien de lai, da dang 02 bai bao

VIIL Mot so khdi niem cahdn cd lien quan

Co nhieu each hieu ve sinh vien, co quan diem cho rang sinh vien la nhirng nguai hoc Dai hoc, hoac cho rdng sinh vidn la nhung nguai co tri thirc cao tnmg xa hpi

Thual ngu" sinh vien co ngudn gdc tir lieng Latinh la Student co nghla

la nhung nguai Uim vice vii hoc lap nhiet tinh, nguai tim hieu va khai thac tri thirc

Sinh vien lii dai bieu ciia mot nhom xa hoi dupe hinh thanh b(ii dac diem ve trinh do hoc van Do lii mot nhom xa hpi dac thii, duac dao tiio theo mot nganh nghe nhil'l dinh Ho co tri thuc vii hoc tap dua tren su nghien cim

CO tinh sang tao Ho co khii niing tie'p thu tri thirc nhan loai mot each de dang Day la nhom dac trung cho chuiln muc phat trien xa hoi

Cong vice chinh ciia sinh vien la hpc tap va nghien cim khoa hoc a truang, trau ddi kien thirc va phiim chai nhan Ciich Ngoai thai gian hoc tren lap, sinh vien co the tham gia liim nhiing cong viec dang co trong xa hpi,

dupc phap luat cho phep, biing chinh sire hio dpng ciia minh Co the gpi hgc

tap Id nghe chinh cua sinh vien, con viec ldm them Id nghe phu ciia ho

Vice liim them mil sinh vien Iham gia trong qua trinh hoc tap a diii hoc lii

mot nhu cdu de ho khang dinh ban than vii trang trai cho hpc hanh, phu hctp viti nhii'ng yeu cdu miti ciia cuc)c scing

Kinh te' thi truang la mot trong nhung nguyen nhan cho phep sinh vien ngay nay cam nhan, danh gia diing ve chan gia tri ciia minh Chinh nhung hoat dong lam them tnmg khi dang hpc ciia sinh vien da tao cho xa hoi CO each nhin nhan, danh gia miti ve chan dung sinh vien viti nhihig chuan muc ciia thcti dai

Khac viti tang litp sinh vien truitc day, mpi boat dpng co lien quan de'n nghe nghiep tucmg lai deu phan litn do nha nuctc phan bo va xep dat.Vi the' trong mot thiti gian dai da tirng ICMI tai hinh anh, y niem ciia xa hpi ve ngucti sinh vien, ve chc~) dung cua sinh vien trcmg xa hc)i - Sinh vidn phai la nhiing ngucti lam viec bang tri tue, nhiem vu cua he;) la "diii mai kinh sir" Trong con mdt ciia nhieu ngucti, sinh vien la nhii'ng con mot sach, ngct ngac va thu dc)ng tructc cuoc scmg

Ngay nay, ban than sinh vien cung da'u tranh viti chinh minh khi phai tao chc^ xa hpi hinh anh m()t anh sinh vien dap xich lc"), gae ccmg cct quan, vat nai ngucti qua ductng mua hang, phu vc")! vira, nia bat chen ct cac quan an Ddi viti hp, di lam them trong khi dang hoc la mc)t qua trinh cc") gdng vc'ti

chinh minh Iruc'tc dcM hcu cua hien thuc cuc)c sdng Deii viti sinh vien di) chinh la qua trinh hgc d truang ddi, hcK de tu thay deu ban than va quan

niem ciia xa hc)i ve minh

Viec ke't hctp giira lao dcmg thuc te' va hoc tap ct dai hpc da giiip sinh

vien cc') su hieu hiety nhan thiic diing ddn ve ban than va nhiing gia tri dich thuc cua cuc)c sdng Mat khac, su phiit tridn so\ dc)ng ciia nen kinh te' thi

tructng dil thiic day linh nilng dong vuctn len ciia sinh vien Ke'l qua la sinh vien dil thuc su hc)i nhiip viti cuoc song xa hc:)i, thuc su thich nghi va tirn^ buc'tc khiing dinh vi tri dich thuc cua minh tnmg xii hoi

Vc'ti sinh vien, dgng ca di ldm them cc') lien quan Ic'tn de'n nhu cau tien bac (diic biet hi dc")i vc'ti sinh vien gdc ncuig lhc")n, khi su chu cap kinh te cua

gia dinh la rat hiin che) Chi cc') each di liim mc'ti giiip sinh vien giai quye't

Lam them khcmg nhirng thoa man nhu cau ve vat chat ma ccm giiip

cho sinh vien ci) the tu khdng dinh minh Do la mc)t tn)ng nhiing diem quan

trong trcmg viec hinh ihiinh nhan each ciia sinh vien

Viti sinh vien, vice khang dinh minh ccm the hien ct y chi muon duac

tu lap trong cuoc sc")ng, khao klial kham pha ra thuc tai bang kha nang ciia

minh y chi duac bieu hien qua hanh dcing ciia sinh vien xuat phat tir qua trinh tir nhan thire ve thuc tiii cuc)c sc'ing Do di) di lam them la dieu chinh

dang Ngoai ra, vice lam them ddi vcti sinh vien se tao dieu kien \d\ de hp ecS

the ma n)ng quiin he giao tiep cua minh vc'ti xa hc)i

Hiing thii di ldm the hien ct kuig khiio khat kie'm ductc mc)t cong vice

nhdm thcni man nhu cau ve vat chill (Ulng thu nhap), nhu can nhan thirc xung

quiinh, nhu cau ve giiio lie'p ban be, nhu cau hoat dong miing tinh xa hoi,

cc)ng dcmg va nhu cau khang djnh nang luc chuyen mc"^n hay su tu khiim pha hieu biel biin thiin

Tren day la melt sd dac diem tam ly quan trong ct nhiing sinh vidn co

nhu cau di lam Nhu cau nay the hien su mcmg mucui tu hoan thien ban than thc'')ng qua nhung cc")ng vice thuc te' ciia sinh vien ngay khi ci)n dang di hoc dai hoc

IX Tinh hinh nghien ciiu ve viec ldm them cua sinh vien,

Dil cc') nil nhieu chinh sach, hc)i nghi ban ve van de vice lam cho ngucti liU) dong ni)i chung vii sinh vien ne'u rieng Tuy nhien dc') mc'ti chi la nhiin^ giai phap giiinh cho nhung sinh vien dil ra tructng Nhirng ccMi mc)t tcm tiii niia chua ducte quan tam giai quye't dimg mirc - Dc') hi vice Uim cho sinh vien khi

ho cc)n ngd\ tren ghe giang ductng dcii hoc

Thuc te' cho thay : Su ra diti ciia nhii'ng trung tam giiti thieu vice lam chi la nhung hinh thirc dich vu mc^^i gicti cho mpi ngucti khi ho mudn lam viec Nghien ciru vice lam cho sinh vidn dang hoc m()t each qui mo va khoa hc)c chua ductc de cap Icti Van de sinh vien di lam them hien nay tuy da ci) mc)t s(1' it cac nhii bao, phc')ng vien de cap de'n, nhung cac bai vie't ciia ho thuang (t dang nhirng bin diing bao hiing ngay, cac phong su tren truyen hinh, tap chi ducti hinh thirc neu va'n de, gcti nhirng vaii de diing nay sinh trcmg xa hpi

Tuy nhien, nhihig biii vie't trdn dil khai quiit mot hire tranh chung ve sinh vien di lam them, chi ra mudn nghe ma sinh vidn dang lam ciing vcti su

cam th('')ng sau silc true'tc nhung ydu cau, tnln tnt trong cuc)c scmg ciia hp Dd

cung la su dc'^uig ciim vc'ti sinh vien, hi su quan lam liti sinh vien khi mil thuc te'dc') chua duac giai quye't melt each thoa dang

Ben canh su dcuig cam ccln cc) su the hicn cua nhirng thai dc) khac nhau: Khen cc'), che cc'), khuyen khich vil phan deli Tham chi cctn cc') ca su canh bdo dcii vc'ti sinh vidn di liim them

Dil dirng et gc')c dc) nao dd xet ve sinh vien lam them, thi day cung la mc)t thuc te' xa hc)i trong thcti ky qua de) di len da cc') nhihig tri thirc luetng lai phiii vat le)n vii buctm trai ln)ng cuel'c scing de cc') tam bdng dai hoc Nhii'ng pham chiit nhiel tinh, nang dong, nhay cam la nhii'ng net neu bat cua sinh vien di lam them nay

Sau khi teuig hctp nhfrng nghien ciru ve sinh vien liim them the^)ng qua nhiing biii bao giiinh cho cac chuyen muc ve thanh nidn - sinh vien, bao lao de)ng, biio Hii ne)i mc'ti chiing tcli thii'y ve qui me) la khcmg le'tn, tinh khoa

hoc chua chat che Song dc') cung hi nhirng du biio true'tc mdi va'n de cua xa

he)i - sinh vien vii vice liim them Ce') riit nhieu nhan dinh, danh gia khiic nhiiu

ve Viin dc niiy Tran trpng khuyen khich nhu hili biio eua Hoang Linh - Bito Sinh vien, tr 13, si) Xuan Bynh ty- dil viel:

"Sinh vien nghin le mc)t nghe - chuyen van ccm dai Khcmg mac ciim, khcmg phan biet viec sang hen, hp lao vao dcmg deti hcu hii Lao dc)ng la dang qui, chi nhirng ke ngoi mat

an bat vang mc'ti dang hd then Nhirng ccmg vice helm nay giiip

hp lc')n tlii, tai tao lai nang luemg va chat xam de hue'tng te'ti ngay mai"

Va mc)t nhan xet ma bai cir sinh vien lam them nao doc ciing tha'y an

ui deli chill :

"Tat ca dil tim each hoa nhap vao cue)c scmg day nhirng lo

au vil gap gap, khan tructng ve nhip de) Phai chang do lii each

de tu khang dinh minh Ta't ca sinh vidn co the khac nhau ve sire he)c hay tueu tac nhirng ta't ca deu gielng nhau ct melt diem do la deu khcmg ihoiil khe)i vemg tay cua cetm ao gao lien Nhung nhfrng net lo au ay kheing the lam tdt duetc nu cueti trong sang VC) tu cua tuc'^Ji tre, ni) tiem an mot sire sei'ng manh liel day nhiet huyel " ( Dac san ihiing chin - CLB gia su, Mai Anh - trang 34, 35)

Nhan dinh niiy dii khiii quat ductc philn nao me)t so dac diem ciia sinh vidn, trong de') viec liim thdm deli ve'ti ho nhu me)t buc'tc tap duett de dd dang tiep can vc'ti thuc te' Khi vie't ve mc)t dang nghe lam them ciia sinh vien -nghe gia su - bao Hii ne)i Me'ti thiing 12 nam 1996 dii viel :

" Nghe me'ti nay da giai quye't phan nao nhu cau lim vice liim ciia sinh vien, giiip ho cc) ngucui thu nhap chinh dang ngoai giet hoc Vc'ti nhieu sinh vien lam gia su thuc t e l a mc)t giai phap hfm hieu dd giai quye't nhirng thidu thel'n, khe') khan true'tc mdt " Till ca mpi ngucti deu hieu nlng sinh vien nl'l khe') khiin thieu thel'n va ln)ng con mdt ciia ho vice him them ciia sinh vien hi chinh dang Ia su Ihu

sue vcti cuoc scmg Tham chi khi vie't ve nghe phu cua sinh vien, c6 tac gia

da dcmg tinh viti sinh vien va yeu cdu d xa hc)i mot cai nhin diing ddn ve

"tie'p thi sinh vien " :

" Xa hpi nen tran trpng nhiing ngucti nhu vay bcti lao de)ng ciia ho lii lao dpng chan chinh, vira lam vira hpc Xa he)i cang phat trien san pham ciia thi tructng cang doi dao, can co nhieu nhan vien tie'p thi di chao hang dd khach hang lam quen veti cac san phdm mc'ti ma nhu cau cuc)c sdng dan doi hdi

"Tie'p thj - di) ciing la melt nghe trong cct che' thj tructng " (Bao

Ha Ne)i Mcti chii nhiit thang 12 nam 1996) Nhung ben canh dc') ciing co bai vie't nhu the hien su canh bao, nucll tide cho sinh vidn khi tha'y ho phai buctn chai vcti cuoc scmg :

" Dang quy thay su thirc tinh cua sinh vien sau me)t thcti gian dai me met vcti nhung giac ngii cho qudn doi, nhung cuelc bai bac giet thcti gian Nhung cung dang bucMi thay, khong bie't de'n bao giet thi sinh vien dupc tret lai veti diing nghla sinh vien, scmg va lam viec hel minh, nhung khong chi de kie'm mieng cetm manh ao mil ccm de thcti gian nhieu hctn cho viec trau ddi kid'n thiic, nang Ciio chuyen meln va nghien cim khoa hoc " Bao Sinh vien - Hoang Giang - Cong viec ngoai giiing duang -

Tr 30

Bao Celng an nhan dan thang 2 nam 1997 vcti bai bao viet ve nghe

tie'p thi Uong dc') viet kha nhieu vi Ilnh vuc tie'p thj ciia sinh vien Su canh

biio cho sinh vien khi lam them dii thirc tinh nhung ai da va dang lao vao kiem tien ma qudn di nhiem vu ciia minh :

" Thcti me^t ciia nghe lie'p thi dii tao thdm celng an vice lam cho biio nguiti hio de;)ng Day chinh la buc'tc phat trien tat yd'u

tn)ng thcti budi kinh te thi truemg Chi mudn gui mdt nhiin nhu den cac ban sinh vien dang tren giang ductng DH Dimg sa da viio nhirng chuyen kidm lien mil qudn di nhiem vu ciia chinh minh hi hoc tap, bcti luetng tid'p thj chi geSp phan lam ndn tam bdng DH chir klidng phai hi ye'u Id' quyel djnh cho buc'tc viio deti trong luetng lai "

Tn)ng khi viet ve liim them cua sinh vidn me)l bai biio dii viel rang

"Sinh vien lam thdm - hiiy biio trong " cd doan :

Hau hel sinh vidn tam niem, liim them dd cd tien hoc tap tdi hctn The' nhung ddi liic chinh de")ng lien da lam hp nga guc trong cuc)c dau tranh ve'ti chinh ban than minh trong vai tructng hetp tha chiin Id tn'tn "

Tac giii de cap te'ti trudng hctp 1 nfr sinh vidn di lam thdm biing each di lam hue'tng dan vidn (guide) cho ngudi iiue'tc ngoai, nhiing chuyen di dai ngay va hau qua cua nd Va khi viel ve sinh vien liim gia su, me)t bai biio trong " Huetng dau miia - 1996 " dii bay tc) su cam thdng te'ti gia trj ciia sinh vien klii lam gia su cho ciic em nhc) trong cac gia dinh giau cc') :

" Sinh vidn phai miii di me)t quy thdi gian dang ke cho tu hoc, vui chcti, giai tri Va cai miii nhieu khi trong deti sd'ng tinh than Cling khdng phai hi nhc) Co phu huynh hoan loan chi coi sinh vien nhu ngucti him thud ndn liic tra lien quit sdng phdng va lanh lung, Idm khi se^ siing nfra et thi khiich hiing la Chiia tnti

ma Nhfrng sinh vien nam cdn phe'tt tinh Id chir sinh vien nu nhieu khi cdn mdi chua xdt "

Biii viet ciia liie gia Hoiing Lam, Bao Giao due va the'ti dai 10-1996, ve'ti nhan de : "Sinh vien him ihem vii nhfrng mat Iriii " dil de cap te'ti su lua

chem cdng viec lam them ciia sinh vien Ong da bay Ic) su nudi tide cho sinh vien khi ma nhieu sinh vien cir ci) gdng phai va cham vai thuc te' cudc sdng :

" Rat it khi sinh vien tim duac nhiing cdng vice diing vdi ngiinh hpc ciia minh Ngoai trir sinh vien hpc DHSP c6 the lam gia su, sinh vien my thuat cdng nghiep cd the di ve quang cao, cdn lai sinh vien cac tructng khac thi nhan dupc nhung cdng vice chiing lien quan gi dd'n kie'n thire ma hp da cd ca, nhu tie'p thi, ban hang, boi ban That dau long khi biel rdng mdt sinh vien khoa Van lai phai di ban hang, mot sinh vien khoa Triel lai chay

xe e)m, hp cir nhpc cdng kidm tien nhu the rdi kien thirc chang may chdc se nti rung hel "

Sau day la melt suy nghi mil ductng nhu trong thuc td' hien nay rat khd

cd the giai quyel duetc vc'ti sinh vidn :

True'tc melt thuc td la sinh vien di lam thdm ngay cang ddng, nhieu ngucti cho rdng : tai sao hp khdng cd deti melt nghe

ma minh da he)c Viec cac sinh vien di biin hiing, boi ban, lai xe dm chiing phai la mdt su lang phi chat xam hay sao Mat trai nua la van de viec su dung thdi gian cho hpc tap Hau nhu cac ban khdng cdn Iheti gian de hpc hang ngay Xin duac lam them, kie'm tien la tdt nhung chi quan tam tcti nhiing cai truac mdt c6 khi lai lam mit di luetng lai ciia chinh minh "

Sinh vidn la tien than ciia liing ldp tri thirc - mdt tang ldp duac coi trpng trong xil he)i, song lai khdng ne ha veti bat cir mc)t cdng viec nao, tir lao de)ng chilli tay deii hio dc)ng tri i)c Va thuc t e c h o thii'y: sinh vidn mudn lam thdm Vil ngiiy cilng di liim ddng diio Xel tir melt khia canh khac, day khdng

le klidng phai hi vnoX uu diem dang Iran trong et ho hay sao?

Truitc khi ngimg leti ban ve nhung bai bao viel ve sinh vidn lam them, chung tdi lai xin trich vai dimg bao the hien quan diem nhin nhan ve hien tuemg lam them trong sinh vien hien nay:

Hien thuc sinh vidn di lam thdm xiiy ra khdp cac tructng dai hc)c Cd viec liim them chinh dang la cdn thiel, song phiii cd su quan 11, giiip dft chi diio cua nha tructng, ciia doan thanh nien Tinh trang nhu hien nay hau nhu tha noi, chai luemg he)c tap va tu duelng ciia sinh vidn bj sa siit - Bao Dai Doiin kdi 1997

Day la me)t hien tuemg dang chii y va can duac su quan tam dung ddn Nd'u phat huy ductc nhirng nhan to tdi, loai be) nhii'ng nhuetc diem cdn tdn tai thi vice di lam them ngoai gid ciia sinh vidn cung dang khuyen khich phat trien - Bao Quan dc:)i nhan dan 9/1996

Tren day la me)l sd' huemg tie'p can danh gia khac nhau ve van de lam them ciia sinh vien Tuy nhien nd me'ti chi la nhiing biii viel, nhiing du bao

ve tinh hinh gia tang nguem lao delng trong sinh vien, ma chua thuc su di vao nghidn ciru nhiing nguyen nhiin thiic day sinh vien lam them va sinh vidn lam thdm dil cd nhirng ciim nhan, suy nghi gi hoac dua ra mdt kie'n nghi nao de giiip sinh vien giai quyel ductc mau thuiin giira vice nang cao chat luemg hoc tap vil tao thu nhap chinh dang de ho cd the yen tam hoc tap va nghien cuu khoa hoc

Day cfmg chinh hi ly do khidii chiing tdi manh diin tim hieu van de

Sinh vien cdc truang dai hgc vdi viec ldm them hien nay Tren cct set dd dua

ra nhfmg kieii nghj vil giai phap nham giiip sinh vien cd the di lam them de gia liing thu nhap ma viin dam biio duetc thdi gian hoc tap veti chai lucmg hoc

Idl de \rd thiinh nhfrng niuig luc siing tiio nhal ma xii hc)i mong deti

Phan thur II

DIEU TRA VA PHAN TICH KET QUA DIEU TRA

I Dieu tra,

1 Ca cdu mail dieu tra

De thuc hien muc dich nghien cuu, chiing tdi da tid'n hanh dieu tra bdng ankel trdn 413 sinh vien dil di lam them ciia 7 trudng dai hc;)c (Dai hc)c Kinh td qud'c diin, diii hoc Ngoai thuetng, dai hoc Qud'c gia, dai hoc Xily dung, dai hoc Kidn triic, dai hcic Ngoai ngii, diii hoc Bach khoa)

Ngoai ra chiing ldi cdn phenig vii'n 15 Trung Uim gic'ti thidu viec lam

va cau lac bd ^ia su et Hii Ndi

Hoc luc

Kha gioi

49.6%

Trung binh 49.9%

Nam thu

II 12,6%

Nam thu III 41,6%

Cho a hien tqi

Trong qua trinh dieu tra, chiing teli da chii trong den vice chem mdu ngau nhidn, dua tren cac dac didm vii tinh chat ciia cac ngiinh he)c khac nhau

va theo phan tich theo cac chi biio ve : Gie'ti tinh, nam hoc, he)c luc, chel ct va nguem gel'c xual than Bang 1 la ciic chi liel thu duetc ve cet cau mau

2 Ngi dung dieu tra

De tim hidu cdng vice liim them cua sinh vidn, chiing tdi quan tiim nghidn cuu nhihig viin de sau :

a Thuc trgng ve doi song sinh vien vd nhung van de ldm them cua

sinh vien :

* Thuc trgng ddi song sinh vien

- Van de hoc bemg ciia sinh vidn, bao nhieu '/o sinh vien duetc he)i cd

hoc being

- Viin de he)c them ( Nghien ciru van de nay dd biel ve mirc chi phi cho hoc tap, sinh hoiit ciia mcM sinh vidn )

- Viec su dung thcti gian rcM

- Viin de chu Cil'p lien iin hoc hiing thang ciia gia dinh sinh vien Chi phi chung tell thieu cho sinh boat trong mc)t thiing ciia mcii sinh vien

Birc triinh chung ve thuc trang deVi sdng sinh vidn se cho phep chiing ta

ly giai phan niio vc cdc nguyen nhiin di liim them ciia sinh vien

* Tinh hinh ldm them cua sinh vien

- Ciic loai hinh cdng vice mil sinh vien da tirng lam

- Tlicti gian him tn)ng biio hlu

- Tliu nhiip binh quim hiing ihimg

iir y^CrCUC' Cy ^:• ':'.j\ \

i %r

- Siir dung tien thu nhap tir lam thdm vao nhirng viec gi

Xem xet tinh hinh lam them ciia sinh vien de ndm dupe mirc de) va cac hinh thirc lao de)ng thuc te' ciia hp, ciing nhu mirc chi tieu thu nhap ciia he)

h.Mgt so yen to tdm ly thiic day sinh vien di ldm them

- Nhu Ciiu lam them ciia sinh vidn

- Su cam nhan, muc de) thoa miin, hai Idng ve cdng viec ciia hp

- Danh gia ciia sinh vidn ve cdng vice ciia he) - mat dupe va ban chd' doi vc'ti sinh vien khi vira di him vira di hoc

- Nhfrng phiim chat can thidi doi ve'ti sinh vidn khi lam them, du djnh cho luetng lai ciia chinh ho

c Ngudn cung cdp thong tin ve viec ldm them cho sinh vien

- Quang ciio, Tc) chire doan

- Ban be, gia dinh

- Cac te) chirc mdi giai vice Iam et cac trung tam

d Ket ludn vd kien nghi

II Phan tich ket qua dieu t r a

1/ Thirc t r a n g doi song sinh vien va tinh hinh lam them ciia sinh

vien :

a) Thuc trgng doi sdng sinh vien :

Dil tir lilu vice, hoc hiinh ciui sinh vidn hau nhu khdng ccm duetc bao

eii'p nhu thcti biio ciip True'tc hel vc vilii de hoc being, ln)ng sd' 413 sinh vidn duetc he)i, sd' lieu cho tha'y 29.5^'/<> sinh vidn cd hoc being thudng xuyen

26,9% sinh vien cd nam duac nhan he)c being, cd nam khdng Cdn lai 43,6%

sinh vien chua timg duac nhan hoc being (Xem bieu do 1)

Bieu do I: hgc hong cua sinh vien

Khi CO khi khong Khong

Thuc Id'cho thay, trong nhung truitng qud'c lap hoc bong ciia sinh vien

la hel sire khiem tdn va sei lucmg sinh vien duetc nhan hoc bong cd the ndi la khdng dang ke so ve'ti long sei sinh vidn trong truemg

Mirc he)c being toan phan la 49.500 d/thang va thiip nhat la 24.700 d/thiing qua la quii it so vc'ti chi phi hoc hang thang ciia mdi sinh vien Mat khac ve'ti mirc hoc being quii Ihii'p nhu vay se la khdng diing ke so veti muc gia ca leo thiing nhu hien nay

Tlidlig kd cho tha'y so luemg sinh vien cd hoc bong (cac mirc khac nhau) la rat it Sei luemg sinh vien chua bao gid cd hoc bong chid'm de'n gan nua va ln)ng dd da phdn le'tn kl nam gidi Nhu vay deli ve'ti sinh vien hoc dai hoc, Viin dc hoc being hau nhu khdng tret giup gi cho cuc)c sd'ng ciia ho

Khi duetc hc)i ve mirc chi phi tcli thidu hang thiing ciia sinh vien, so lieu dieu tra cho thay : trung binh mdi thang sinh vidn cdn tieu hel tir 300.-50().()00d/thang, trong dd : 37,3% sinh vidn cdn khoang tir 300 - 4()().0()()d/ thang, 26,6% sinh vidn tidu khoiing tir 400 -500.000 d/ thang va cd tdi 20.6% cdn tren 5()().()()()d/thang

Ve'ti nhiing sinh vidn tructng Kie'n triic, Xay dung Bach khoa can phai chi phi them cho viec thiel ke', thuc tap thuc Id', thuc hanh thi nghiem

Do vay, sd tien trdn 50().()0()d/ thang dd'i vdi ho chi lii lam du

Nd'u xem xet muc chi lieu theo gdc dc) gidi tinh, sd lieu dieu tra cho thii'y nam sinh vidn chi phi sinh boat hiing thang ciio hctn so vc'ti nir sinh vidn Mirc tidu tir 40()-5()().()()()d/ thang chid'm ty Id kha km Sinh vidn nam cd riit nhieu khoan "ljch sir " phai chi nhu: di chcti, diii ban be, ngucti yeu va them viio dd lii sir chi lidu khdng cd ke hoach Vil khdng tiel kidm nhu sinh vien nir

Vi vay mirc tidu hiing thiing ciia niim sinh vidn le'tn hctn so ve'ti nir sinh vidn hi

le ductng nhidn

So siinh muc chi tidu hiing thiing cua sinh vidn theo khia canh diii du,

kdi qua diiu tra cho thii'y: Sinh vien thanh phd tidu lien hang thang cao hctn

so ve'ti sinh vidn xual than tir ndng thdn Dieu nay cd the ly giai do the')i quen chi lieu ciia ngudi thanh phd thudng cao hctn so vdi ngucti ndng thdn, do dieu kien gia dinh et thiinh phd nhin chung du diit hctn ndn da cung cap cho con em minh chi lieu nhieu hctn Nhfrng li do niiy cung cd the la nguyen nhiin liim cho sinh vien thanh phd "diim" lieu ticSii va "biel " nhieu chd de tidu tien hctn sinh vidn et ndng thdn

Ngoili ra, sd lieu kliiio sat cdn cho thii'y sinh vidn cang hoc cac nam trdn thi mirc chi tidu ciing le'tn hctn so ve'ti cac sinh vidn hoc cac nam duc'ti (xem hang 2)

Bang 2 Miic chi tieu hdng thdng cua sinh vien theo gidi tinh vd cdc

Khi xem xc^t ve sir chu ciip tien an hc)c hang thiing cua cac gia dinh ci) con em la sinh vidn, sd lieu cho thii'y: 75.8% sinh vien duetc chu cap tir gia dinh, 16.9% thinh thoang me'ti duetc chu cap; 7.3% sinh vidn khdng ductc chu ciip tien iin hoc (Xem bieu dd 2)

Ve'ti 7,3% sinh vien ductc phc)ng van khdng duete chu cap ve lien bac tir gia dinh vil 16.9% thinh thoiing me'ti duetc gia dinh chu cap de chi tidu vao sinh hocit hiing thiing, thi viec tdn tai me)t ciich chinh dang cua ho se lidn quan deii su tim kie'm vice Iam vii di liim thdm se la phuctng thirc tdt nhat de dam biio cuc)c sdng ciia ho trong qua trinh hoc diii hoc

Bieu do 2: Miic do chu cdp tien dn hgc

de kie'm duetc vide liim nen khdng can den sir giiip dclf ciia cha me ?

Dac trung ciinh tranh ve neti lam vice va su ddi hdi ciio ve chat luemg diio tao dil chi phdi nhieu de'n muc dich hoc tap ciia sinh vien Dieu dd thiic day sinh vien khdng nhiing hoc mdt nganh mil cdn he)c thdm riii nhieu mdn

bd tret nhu ngoai ngir, tin he^)c, tham tri hoc them mdt bdng dai he)c nua

Hoc thdm ngoai ngii va lin hoc dil thu hiil den 60% sinh vidn niim thir nhai, thir hai vii khoang 90% sinh vien sdp tell nghiep Nhu vay, chi phi danh ridng cho hoc lap va hoc them ngoiii ngii cila sinh vidn se khdng phai la it

Ngoiii ra sd lieu kliiio sat cho thii'y cd te'ti 47,7% sinh vien hoc them Uiihiinh Ihir 2, hoiic hoac theo ciic khoii niln)^ ciio chuven mdn

Xem xet mirc do hc)c thdm nganh khac theo khia canh dia du : sinh vidn thanh phd hoc thdm nhie^u hctn sinh vidn ndng thdn Dieu nay cd the li giai phan nhieu la do sinh vidn thanh phd cd dieu kien hctn ve kinh te, va thuan tidn hctn ve sinh boat, phuctng tien di lai so vdi sinh vidn ct ndng thdn Tat nhien ciing khdng loai trir sir cd gdng vuetn len trong hoc tap ciia nhieu sinh vidn thanh phd

Khi nghidn ciru ve thuc Id' ddi sdng ciia sinh vidn, chiing ldi cd quan tiim ddn vide su dung thdi gian rdi cila sinh vidn Bang 5 cho thay 32,9% sinh vidn di lam thdm va 32.4% tu hoc et nha khi rdi rai

Thuc te cho thiiy, khdng phai lal ca sinh vidn deu di lam ihem quanh nam fiudt thang Vi nghien ciru 413 sinh vien da va dang di lam thdm, ndn tai thai diem khao sat chi cd 32.9% sinh vien dang cd vice (Van de nay se cdn

duc^c de cap et phan sau) Tu hoc a nha cung rat ducpfc coi trong a nhiing sinh

vidn cd nhu cau di lam thdm - Ve':ti ho, khi khdng di lam thi tu hc)c d nha Vi thd'cd dd'n mdt phdn ba sinh vidn cho biel ho thudng tu hoc khi rdi

Bang 3 Viec su dung thai gian roi cua sinh vien

Niihi iiiicti iiiai tri

Khac

%SV

32.9 32.4 8.0 2.2 1.2 0.5 14.5 6.1

Viec tham gia cac boat ddng ngoai khoa ct truemg, tham gia nghidn cuu khoa hoc, giiip ddf ban be va ngucti than cdn it ductc sinh vidn quan tam (xem bang 3 ) Phai chang, vira di hoc, vira di liim da cudn hiit nhieu thdi gian va tiim tri ciia sinh vidn, ndn ho khdng the quan tam dd'n cac hoiil dc)ng khiic ?

Tc')m lai, thuc trang deti sdng sinh vien veti mirc chi phi can thiel cet ban phuc vu sinh boat, hoc tap va cac chi phi khiic da la nguydn nhan thiic ddy sinh vidn mong mucin duetc lam them Va chinh su phcmg phii da dang ciia cac loai hinh cdng vice hidn nay da thu hiit sd ddng sinh vidn lao vao kie'm sdng Ve'ti sir nang de)iig cua ludi tre, sinh vidn da tham gia vao cac Ilnh vuc khac nhau ciia deti sdng xa hdi Sir dap irng tret lai ciia sinh vien ciing lao ra duetc ngudn nhiin lire cho vdng quay ciia kinh te xii hdi

Tlieti biio ciip riit it sinh vidn him thdm vii cdng vide hau nhu khdng mang diing dil'p ciia kinh te thj trudng ma phan le'tn chi lii nhii'ng lao dcing thii cdng trong gia dinh, thdm thdt khi nhiin rdi Sinh vidn khdng phai ddi mat vdi ddng tien bat gao vil nhu cdu chi tidu cung rat khidm tdn Sir "tu thiln van dc)iig" ciia sinh vidn ngily nay vdi nhii'ng cdng vice dac trung ciia kinh Id' hiing hoa nhu tid'p thi, day ngoai ngir, dua hiing vii cac loai dich vu khiic dii thdi thiic phiin ldn sinh vidn nhiip cuc)c

Dd tdn tai va phat tridn, nhu cau ve lien ciia sinh vien hien nay that ldn vii da diing Tien ludn la ndi tnln tret cho sir muu sinh ciia chinh ban than sinh vidn vii ddi khi cdn can dd diinh cho nhii'ng cuc)c vui cheti giai tri rat

"sinh vidn " Nhung sinh vidn ndi trii cdn vat va hctn vi gia dinh ho il cd kha niing liii tnt, thiim chi mdt sd sinh vidn phai kie'm lien phu giiip thdm cho gia dinh Do dd, me)l bd phan khdng nhc) sinh vien dil di lam thdm nhu nhung ngudi lao ddng thuc thu vii dieu dd kl liit yd'u

h)Tinh hinh ldm them cua sinh vien :

Khi nghidn cuu hien tucmg sinh vien lam them, chiing tdi quan tam dd'n mdt sd khia canh nhu: Sinh vidn dii va dang lam nhiing nghe gi ? Thdi gian lam viec trung binh khoang bao liiu ? Mirc thu nhap va chi tidu nhu the' nilo ? Mirc do phu hctp giira cdng viec vc'ti nganh hoc v.v

Qua khao sat, chiing tdi thay nhihig cdng viec ma sinh vidn da va dang lam la dua hiing, day ngoai ngir, viin hoa, kinh doanh, tin hoc, tham gia de tai khoa he)c, gia cdng hang, san xual cdng nghiep, thiel kd quang cao, tap djch vu Sei sinh vidn liim cac cdng vice khac chie'm ty Id cung khdng it : Tap djch vu -19,9%, day ngoai ngii - 19%, thidi kd' quang cao 15,7%, day van hoa la 14,4% Sd cdng vide cdn lai deu duetc il sinh vidn tham gia (xem biing 4)

Bang 4 Nhung cdng viec sinh vien thuang ldm

Cdng viec sinh vien thudng ldm

Dua hang Diiy ngoai ngir Diiy van hoii Kinh doanh Tin he)C Tham gia de liii KH Gia cdng hiing Tham gia san xuill CN Thidt kd'quang Ciio Cdng vice tiip dich vu

% sinh vien

6.3

19.0

4.7 14.4 6.6 4.4 5.1 3.8

15.7 19.9

Cdng viec tap djch vu cua sinh vien la bung be, chay ban, dap xich Id,

xe dm, ban hang, true khach san Nhimg cdng vide tap dich vu nay ddi hdi phai cd stjfc khoe va manh dan Bii lai ho cd mirc thu nhap kha Tuy nhien cd

melt sd cdng viec sinh vien thudng cam tha'y khdng dugc xa hdi "kinh ne" Vi

vay cac cdng vide dd thuetng chi danh cho nhirng ngudi dam dan than vdi lao ddng thuc su

Day ngoai ngii, day van hoa duetc da sd sinh vidn ua thich Cdng vide nay goi la gia su Duetc xa hdi chap nhan Lao ddng nhe nhang, chi can kidn tri va cd chuyen mdn kha la sinh vidn cd the dd dang kidm vide Nhung thu nhap tir loai cdng vide nay rat thap

Do sir da dang vii phirc tap ciia cdng vice - nhat la cac cdng viec lao

de)ng tay chan - ndn liic nay hay liic khac cd the sinh vien khdng tim dugc mdt cdng vide phii hgp vdi nganh hc)c Sd lieu dieu tra cho thay chi c6

18,50% sinh vidn khdng cd vide lam nhu mong mucin Ngc^ai ra cd de'n 55,7% sinh vidn cd "vide lam phii hctp" Vide lam phii hctp cd nghla rong la

hgp vdi nganh hoc, nguyen vong, luang kha hoac thdi gian khdng bi xam

pham qua nhieu vao thdi gian hoc tap (xem bang 5)

Nhu vay, so sanh ve muc do triing http ciia cdng vide vdi nganh hoc,

cd 18,50% sinh vidn liim nhirng cdng vice khdng heTp vdi chuyen mdn ciia minh Cd nghla la he) chap nhan lam bat cu vide gi, lam rat nhieu loai cdng vide va khdng quii chii trcmg dd'n sir lira chem cdng vide hoac khdng cd ca hdi

de lira chon cdng vice cho phii hetp ngiinh he)c Thuc td' la da cd nhieu sinh vidn khoa Van hay Luat di liep thi , sinh vidn Triet hoc di dap xich Id, sinh vidn klioa xii hdi hoc liim biio ve true ddm et khach siin, dieu hanh tac xi

Va sinh vidn da xelng xao vc'ti till ca Ciic loai cdng vide

Xem xel iheo khia canh giiti tinh sd lieu cho thay: sd lucmg sinh vien nam lam cac vice klidng phii hctp vc'ti nganh he)c nhieu hctn sinh vien nu Dic^u dd the hidn tinh chiit vii sd luemg cdng viec sir thich irng ve'ti edn^ vide

ciing nhu mirc dc) sdn sang lam vide ciia sinh vien nam dd dang han sinh vidn nu Dieu nay ly giai tai sao sd sinh vidn nam lam thdm nhieu ban sinh vidn nil, tn)ng dd nhirng vide tuemg nhu chi danh ridng cho nir sinh vien lam van bj nam sinh vidn lan chiem (xem thdm bang 5)

Xem xet mirc dc) phii nganh hoc vdi nam hoc so lieu dieu tra cho thii'y: 52,32% sinh vidn nam thir 3 va 66.06% sinh vien nam thir 4 da tim kidm duetc vide liim phii hetp vc'ti ngiinh hoc Cd the ndi, sinh vidn nam thir 3

va 4 dil lich luy duetc kidn Ihirc chuyen mdn diip ung duetc vdi ydu cdu ciia cdng vide va cd mdt sd mdi quan he xii hdi nhat djnh ndn hc) dd dang cd duetc cdng vide phii hctp ve'ti nganh hoc

Bang 5 So sanh ve miic do phii hap cong viec vdi nganh hgc

29,66%-25,01%

25.80%

Thuc td' sd lieu cho thay nhieu sinh vidn cd hoc lire kha gic)i tim duetc cdng vide phii hetp vdi ngiinh hoc hctn so vdi sinh vidn hc)c lire trung binh

Rd riing kinh td' thj tructng da budc sinh vidn phai hoc gidi Va chinh ban thiin sinh vidn cung hieu duetc rdng khdng hoc gidi se rat khd kie'm duetc vide lam Nd'u chi vi muc dich kidm lien thi sinh vidn cd kdi qua hoc tap et mirc dc) nao cilng cd kha nang kidm duetc vide lam them Cdn tim vide liim thdm phii hetp veti ngiinh hoc thi van ddi he)i sinh vidn phai cd kha niing ( the hien ct kdi qua hcic tap tdt)

Ndu so Siinh mirc de) phii hetp ciia cdng vide ve'ti ngiinh hoc, sd lieu chi

ra cd te'ti 76,66% sinh vidn Ngoai ngii va 69,23% sinh vidn Kid'n triic cd vide lam phii hetp

Sinh vidn Ngoai ngu phii hctp hctn vdi cdng vice day ngoai ngu dich thual, guide Cdng vice cd lidn quan ddn ngoiii ngir ciing tao nhieu cct hdi cho sinh vidn hoc ngoai ngu phat huy chuyen mdn Sinh vidn Kid'n triic da sd

di liim nhirng cdng vide thuelc ve thidi kd'ndi that va tu van ve xay dirng Ve'ti tinh chiit cdng vide ciia nghe kidn true, xiiy dung hoac ddi hdi bidi tdt ve ngoai ngir, lin hoc dd cd thu nhap cao thi sinh vidn et ciic nganh khac khd cd the "chen chiin" duete

So sanh ve su phii hetp giua ciia cdng vide vc'ti mirc thu nhap, kdi qua dieu tra cho thiiy: Nhung sinh vidn cd vice lam phii hctp thuetng cd thu nhap cao (trdn 500.000 d) la nhieu hetn so vdi nhirng sinh vidn khdng cd cdng vide liim phii hctp veti ngiinh he)c Nhu thd', su ddu tu kidn thirc, chat xam diing chd dii dem lai kdt qua thu nhap cao

De cap ddn mirc de) thu nhap hiing thiing ciia sinh vidn, kdi qua cho thii'y sinh vidn liim thdm vc'ti mirc thu nhiip tir 100 - 500.()()() d/ thang cd ct lal

ca ciic loiii hinh cdng vic}c khac nhau Tn)ng dd diiy ngoiii ngir van hoa cho thu nhiip thiip hctn ca

Mirc thu nhap tir 300 -5()().()()() d/ thang chil yd'u tap trung vao nhirng ccing vide mang tinh kinh td'nhu : djch vu, quang cao, thiel kd'va kinh doanh budn ban

Dd cd duetc mirc thu nhap kha sinh vidn phai mat diing kd ve thcti gian

va tieu biio sire lire - ke ca nang luemg than kinh va cet bdp Dac biet la tap djch vu phai cd sire khoe tdt nhu chay ban, phuc vu cetm nude, dua cetm hop, dap xich Id v.v

Mirc thu nhap trung binh tir 200 - 300.000 d/thang chid'm ti le cao d moi cdng vide Tuy vay, van ce') su phan hoii theo gie'ti tinh trong cct cau mau dieu tra - Nam sinh vidn mirc thu nhap cao chid'm ti Id nhieu hctn so ve'ti nir sinh vidn (15,71% sinh vidn nam cd mirc thu nhap trdn 500.000 d/ thang

trong khi dd sinh vidn nu' chi chie'm cd 9,82%- xem thdm phan phu luc)

Ve'ti nam sinh vidn nhirng dac didm nhu : nhanh nhc:n, xdc vac, khdng quan ngai dii giiip ho dd thich irng vii lam tdt cac cdng vide cd ydu cdu cao

va thuc Id' cung cho thay la da cd tcti 72,9% sinh vidn nam di lam trong khi chi cd 27,1% sinh vien nir trong mau dieu tra ngau nhidn

Nd'u xem xet theo hoc lire, sd lieu cho tha'y sinh vien kha gidi khi lam thdm cung cd mirc thu nhiip tir 200 - 300.000 d/thang le'tn hetn so ve'ti sinh vidn cd hoc lire trung hinh (23,9% / 16%) Mirc chenh lech ve thu nhap giira sinh vidn hoc gic)i vil trung binh tuy khdng Ictn nhung ciing la mc)l chi sd cho thiiy ve sir can thidt phai niing ciio tri thirc cho sinh vien, dd giiip ho dd thich irng ve'ti tinh chiit da dang ciia ciic cdng vide trong Xil hdi - ngay ca ddi veti nhiing cdng vice mang tinh chill kio de)ng "tay chiin"

Tim hidu vice him them ciia sinh vidn chiing tdi quan tiim te'ti van de chi tidu ciia ho tn)ng sd lien thu nhiip tir liim thdm Vc'ti 413 sinh vidn duetc he)i thi sd ticn hiing thang thu duetc sinh vidn thucmg diing vao nhii'ng vice nhu : sinh boat hiing ngily - 32.7% tu nudi sdng biin than - 26.2% hoc thdm

ngiinh nira - 19,9%, va chi tidu viio cac vice linh tinh khiic - 9,7% Ngoai ra

cd 6,8% sd ductc hdi dii dung tien viio vide phu giiip gia dinh va 4,4% ddu tu viio Iam iin.(xem bieu dd 3)

Bieu dd 3 : Chi tieu tien kiem duac

Sinh hoat hang ngay Hoc them nganh nua Phu giup gia dinh

Nhu vay, thu nhap tir him thdm chii yd'u sinh vidn diing viio nhii'ng vide thidi yd'u cho biin thiln vil tu nudi sdng mil khdng hoiui loiin nhet vao chu Cil'p ciia bd me

Sd lien liim thdm dugc sinh vidn chi tidu viio khoan hoc thdm mdt

ngiinh nua cung le'tn, chid'm 19,9% Dieu nay chirng le) sinh vidn da bidi dau

tu viio vice hoc hilnh cho tuctiig lai mil trong mau dieu tra cd 47,7% sinh vidn

hoc thdm ngiinh thir hai, hoac ciic cua nim^ cao

Sinh vidn ngiiy nay dil bid't nhanh iihiiy diip irng sir ddi he)i ciia thdi ky ddi miti Vi vay sd luetng sinh vidn dil vii dang hoc nhieu ngiinh ngily ciiiig tiing Vice sinh vien liim them dd cd ticjii iin hoc lii dang khuyen kliich vi ho

da tu cd trach nhidm vcti ban than va cd gdng phii'n dau dd hoan thien tri thirc cua minh.Tuy nhidn chat luemg hoc thdm bang dai hoc thir hai ra sao (trong khi sinh vidn van phai bd thcti giiin, tri tud, cdng sire cho vice di lam them) Cling lii melt viin de dang quan tam beti cac cap quiin ly !

Qua khao sat, sd lucmg sinh vidn nam diing thu nhap do lam thdm dd

tu nudi sd'ng ban than nhieu hctn sinh vidn nir (30,23% / 16,07%) Dieu nay cho thii'y sinh vidn nam cd kha nang sd'ng de)c lap va de hoa nhap vao cuclc sdng hetn nil sinh vidn

Sei lieu cdn cho thiiy cd 6,8% sinh vidn diing thu nhap tir lam thdm de phu giiip cho gia dinh Thuc Id' dii cd nhieu gia dinh thu nhap binh quan qua ihii'p Vide dam biio sinh hoiit ciia ca nha da khd ndn hdu nhu he) khdng cd klia niing chu ciip cho con ciii iin hoc Vi vay, mdt sd sinh vidn liim thdm khdng nhirng tu nudi sdng biin thiin mil cdn phu giiip cho gia dinh Va cdn cd

sd it sinh vidn dung lien liim thdm dau tu viio him an, liii tiio vdn Ddi vc'ti nhirng sinh vidn Uily him them thuc sir hi cau leti!

Xem xet tir gdc de) dia du cho thii'y sd sinh vidn ndng thdn diing thu nhap liim thdm viio sinh boat cho ban than lii le'tn hetn so vc'ti sinh vidn thanh phd (36,4%/ 23,3%) Sinh vidn thanh phd tuy phan nhieu ductc gia dinh chu cap ve sinh boat, hoc hanh, nhirng ve'ti ho vide cd tien dd trang trai cho ban thdn, chi tidu viio nhung sinh boat ca nhan ciing hi dieu can thidi

Do tinh chill cua cac cdng vide khac nhiiu mil sinh vidn dii tham gia lam thdm trong quii trinh hoc tap lii khdng cm djnh vii da dang - me)l sd sinh vidn cd the him nhieu cdng vice khiic nhau, ndn khi nghidn ciru tinh hinh liim

thdm ciia sinh vidn chung ldi quiin tilm titi vixn de thdi gian liim viec lidn tuc

ddi ve'ti mdi cdng vice

Nhin chung sinh vidn liim thdm ve'ti thcti gian thuetng keo diii tir 1

Ihang te'ti trdn 5 niim rai riic d till ca cac loiii hinh cdng vicic (xem bang 6)

Bang 6 : Thdi gian ldm viec lien tuc cua sinh vien

Tir 2 niim \ni len

%

19,9 20,8 16,2 10,4 17,2 L5,5

Quiin siit et biing 6 ta thiiy ti Id sinh vidn lam vice lir 1 - 3 thang nhieu nhiil, chid'm 20,8% Cdng vide tu 1 - 3 thiing duetc sinh vidn tham gia trong

thdi giiin nghi he Dd hi thcti giiui rdi sinh vien cd the di liim mil khdng mat

thcti giiin Viio vide hoc hilnh et Iructng Bang phcmg van siiu cua chiing tdi ct cac Trung tiim gie'ti thieu vice him va Trung tilm gia su cung cho bidi sinh vidn di lam ddng nhill hi viio miia he Cdng vide tidp thi, biin hang rat phii hetp vc'ti nhirng ky nghi ndn sd luemg sinh vidn tham gia ral ddng

Theti gian liim ducti 1 thiing (chid'm 19,9%) thuetng la nhirng cdng vide nhu tid'p thj, phat quii khuyen mai ciia cac cdng ty my pham va da sd la sinh vidn nfr liim

Cd the ndi vice lam thdm ciia sinh vidn cdn mang tinh chiit thdi vu, khdng lilu dai, khdng dn djnh do xuat phat tir dieu kien hoc tap (sinh vidn Iriinh thii di liim thdm ), tir tinh chill hio de)ng tiim thdi, tu kha nilng cua sinh vidn, hoiic mang tinh phat sinh phu thue)c viio mirc do rang bue)c giii'a ngucti lao ddn^i vii chii lao ddiiii

Tuy vay, sinh vien lam thdm tir 1 de'n 2 nam cung chid'm ti Id khdng il (17,2%), dd thuang la nhung cdng vide dn djnh nhu gia su, gia cdng mat hang, tham gia cac cdng trinh

Xem xet theti gian lam vide tuang quan ve'ti thu nhap la cung tha'y cd mdi quan he gdn bd ve'ti nhau: cdng vide mang tinh chat thdi vu, can theti gian ngdn (maketing, khuyd'n miii) cd thu nhiip thuctng cao hetn cdng vide cd tinh chiit dn djnh, liiu dai ( nhu day ngoai ngu, viin hoa )

Trdn day chiing tdi dii phan tich ve thuc trang vide lam thdm ciia sinh vidn Ce') the ndi : Sinh vidn di liim thdm vc'ti sd luemg cdng vide rat da dang

do sir phat tridn phong phii ciia kinh Id' thj tructng Mirc thu nhap thudng tir 100.000 - 500.000 d / thiing Sei tien thu duete sinh vidn thucmg diing de tu nudi sdng ban thiin hoac thdm thdt viio sinh boat hiing ngay Nhin chung sinh vidn chiip nhan liim bat kd cdng vice gi bang sire hio ddng ciia minh cho dii

cd phii hetp hay khdng ve'ti ngiinh minh dang hoc Vi thdi gian lam thdm khdng cd dinh vii klidng chii de])ng ndn thd' sinh vidn phai vira hoc vira tranh thu lam thdm

2/ Mot so yeu to tam li thuc day sinh vien di lam them

al Nhu cdu ldm them cua sinh vien

Di hoc tap tell, ngoai y chi, nd lire ciia ban thiln sinh vidn phai duetc

dam bao mdi sd dieu kidn vat chat nhat dinh Thuc Id' khao siil cho thii'y klidng phai till ca sinh vidn deu cd nhirng dieu kidn vat chat luetng ddi dn dinh dd khdng anh huetng ddii vice hoc lap Khdng il sinh vidn, dac bidt la nhung sinh vidn sinh ra tir ndng thdn dil klidng cd duetc nhii'ng dieu kien vat chili tdi thidu dd dam biio cho vice hoc tap Do viiy vice lam thdm cua sinh vidn dii tret thanh mdt hicn luetng khii phd bidii nd xuili phat lir nhu cau can lien Tuy nhidn, et mdt sd sinh vien khac lam ihem khdng chi dd Iimg Ihem

thu nhap ma cdn do nhu cdu mucin khdng djnh minh -"tu thir sire veti ddi"

hoac mudn met rdng cac quan he xa hcii

Khao sat ve nhu cdu lam them ciia sinh vidn chung tdi thu dugc kei qua nhu sau (xem bang 7)

Bang 7: Nhu cdu ldm them cua sinh vien

Cac nhu cau

Can CO them tien

^ •>

Mudn tu khang dinh Ban be ldi cudn Ngiti khiic ydu cau Cdng vide luetng lai

Sei lieu tir bang trdn cho la tha'y : Cd te'ti 41,1% sinh vidn lam them vi

cd nhu cau can lien Nhu vay, muc dich le'tn nhal ciia vice lam them ciia sinh vidn la tang thdm thu nhap hang thang

Nd'u xet theo gie'ti tinh thi sd sinh vidn nam lam them vi ddng cet vat chat chid'm ti Id cao hetn nhieu so vcti sinh vidn nir (nam 44,18 %, nil 32,92%

- xem thdm sd lieu phdn phu luc)

Set dl cd thuc trang nhu vay lii vi sd lieu et phdn trdn dii cho thay sinh vidn nam il nhan duete su chu ciip viii chiit ciia gia dinh hetn so ve'ti sinh vidn

nu Mat khac, su hoii nhiip va tim kiem vice liim cua sinh vidn nam so ve'ti sinh vidn nu de diing, thuan leti hetn ndn ho di lam nhieu hctn N^oai ra sinh

vien nam ludn cd xu hue'tng tu khdng djnh ban than trudc cudc sdng hetn sinh vien nir, vii cQng do tidu tien nhieu hetn - sinh boat phi cua he) thudng nhieu hetn - ndn sinh vidn nam di him vi nguyen nhiin kinh Id' la nhieu hctn

Xet theo khia canh dja du, kdi qua dieu tra cho thay sinh vien thanh phd di liim thdm do nhu cau kinh td'chid'm ti le it hetn (39,11 % ) so vcti sinh vidn vein xuat thiin tir ne'^)iig them ( 49,9 % ) Sinh vidn ndng thdn dieu kien chu ciip tien an hoc ciia gia dinh thuetng cd ban Va lai, ho sdng et ki tiic xa hoac tu tiic chd et ndn dii lam cho nhu cau chi tidu trong sinh boat ciia ho ldn han nhieu so veti sinh vidn thanh phd, vi vay he) cd nhu cau di lam thdm nhieu hetn

Nhu Ciiu thir hai khdng kem hirng thii dii thiic diiy sinh vidn di lam thdm dd la sir tu khiing djnh nhiin ciich cua minh Nhu ciiu nay chidm 26,9% trong tdng sd sinh vidn duetc dieu tra Sc) lieu trdn cho thiiy sinh vidn ngay nay mucin di lam thdm dd tu khang djnh vj tri cua minh trong cuelc sdng xii hdi

Tructc diiy, phdn le'tn sinh vien chi bidi khiing dinh minh trdn sach vet bdng kdi qua diem sd Cac kid'n thuc hoc et tructng il duetc sinh vien dua vao thuc tidn cuclc sdng Dieu nay riii khd khan cho vide iip dung va thich ung vcti cdng vide khi ra tructng ciia sinh vidn Sinh vidn de tnt thanh nhihig cd cau nget ngac thu de)ng truitc cue)c deti

Vc'ti cet chd'hidn niiy, sinh vidn duetc tu do lira chc)n nghiinh hoc, vice lam Vil tu quydi djnh lira chon cdng vide ciia minh Sinh vidn trd ndn tu tin

hetn Vil tu cun^ cd vi tri ciia minh tronu xii hdi

Bieu do 4 : Nhu cdu ldm them cua sinh vien

\{).Hr/,

2(S.9(K;I

• C"in CO Ihem tien

D Vi cong viec li/ttng Iai DCYic ly fio kliac

Nhu vay, ve'ti nhirng cdng vice hien nay, quan he Xil hdi ciia sinh vidn Inif ndn phong phii, sinh vidn duetc kim quen vdi nhicSu thanh phan xa hdi (dac hiel lii su giiio tid'p tn)ng gie'ti sinh vidn ductc met rdng va lidn ket )