Giáo trình bài giảng Nghiệp vụ Ngân quỹ Chương 1 Tổng quan Nghiệp vụ Ngân quỹ

Khái niệm, sự cần thiết, vai trò và nhiệm vụ của nghiệp vụ kho quỹ của ngân hàng. Hệ thống tổ chức kho quỹ của ngành Ngân hàng. Tổ chức bộ máy quỹ nghiệp vụ Các trường hợp không được bố trí làm cán bộ quản lý kho quỹ ngân hàng:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC ĐÀ NẴNG

Nội dung chương trình

Chương 1: Tổng quan về nghiệp vụ kho quỹ

Chương 2: Nghiệp vụ kiểm đếm, đóng gói, niêm phong, xử lý

thu chi tiền mặt, ngoại tệ, tài sản quý, giấy tờ có giá

Chương 3: Nghiệp vụ bảo quản, giao nhận, vận chuyển

Chương 4: Nghiệp vụ phát hiện, xử lý, thu hồi tiền không đủ

tiêu chuẩn lưu thông, tiền giả

TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ KHO QUỸ

Nội dung:

1.4 Tổ chức bộ máy quỹ nghiệp vụ

1.3 Những nguyên tắc cơ bản của KQ

1.1 Khái niệm, vai trò, nhiệm vụ của NVKQ

1.2 Hệ thống tổ chức KQ của ngành NH

1.1 Khái niệm, vai trò và nhiệm vụ của NVKQ Ngân hàng

• Khái niệm:

– Ngân quỹ của Ngân hàng là những tài sản có độ thanh

khoản lớn nhất như tiền mặt, ngoại tệ, chứng từ có giá trị

ngoại tệ, tiền gửi thanh toán ở NHNN hoặc ở ngân hàng và

các tổ chức tín dụng khác

– Nghiệp vụ kho quỹ của ngân hàng là nghiệp vụ kiểm

đếm, đóng gói, vận chuyển, bảo quản tiền mặt, tài sản quý

và các giấy tờ có giá của ngân hàng

Ngân quỹ Ngân hàng

+ Tiền mặt

+ Tài sản quý

+ Giấy tờ có giá

Mẫu ngân phiếu thanh toán phát hành năm 2000

-5.000.000đ - Có giá trị thanh toán đến ngày 29/02/2000

Mặt trước

Mặt sau

Mẫu ngân phiếu thanh toán phát hành năm 2000

-5.000.000đ - Có giá trị thanh toán đến ngày 29/02/2000

Mặt trước

Mặt sau

Mẫu ngân phiếu thanh toán phát hành năm 2000

-1.000.000đ - Có giá trị thanh toán đến ngày 29/02/2000

Mặt trước

Mặt sau

Vai trò, nhiệm vụ của

kho quỹ NH ?

Vai trò, nhiệm vụ của kho quỹ NH

Các TCTD luôn phải cân nhắc các yếu tố trên để tự

xác định mức tồn quỹ tối ưu của mình

Mức tồn quỹ tiền mặt

ở mỗi TCTD

Quy mô hoạt động

Tính chất thường xuyên hay thời vụ của các khoản thu, chi tiền mặt qua nghiệp

vụ của TCTD đó

Đảm bảo khả

năng thanh

khoản

Đảm bảo khả năng sinh lời

Vai trò, nhiệm vụ của kho quỹ NH

1.2 Hệ thống kho quỹ của

ngành NHNN

Các Phó TĐ

Vụ cục

NHTW

VPĐD NHNN Tại TPHCM

Vụ kiểm toán nội bộ

Vụ dự báo thống kê tiền tệ

Phó thống đốc

Đặng Thanh Bình

Phó thống đốc Nguyễn Toàn Thắng

Phó thống đốc Nguyễn Đồng Tiến

1.2.1 Cục Phát hành và Kho quỹ:

– Là đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của NHNN, giúp Thống

đốc thực hiện chức năng quản lý NN và chức năng

NHTW trong lĩnh vực phát hành & kho quỹ

– Có tài khoản và con dấu riêng , được cấp kinh phí hoạt

động theo quy định của pháp luật

– Điều hành là Cục Trưởng, giúp việc Cục Trưởng có một

số Phó Cục Trưởng Cục Trưởng và Phó Cục Trưởng do

Thống đốc bổ nhiệm

– Tổ chức và hoạt động của Cục thực hiện theo nguyên tắc

tập trung dân chủ và chế độ thủ trưởng

Nhiệm vụ và quyền hạn

• Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan

đến lĩnh vực tổ chức in, đúc, bảo quản, vận chuyển tiền;

• Tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai thực hiện, nghiệp vụ

phát hành, thu hồi, thay thế và tiêu hủy tiền

• Xây dựng, trình Thống đốc dự án, đề án in, đúc các loại tiền

mới chưa công bố lưu hành để bổ sung thay thế tiền trong lưu thông, thẩm định các mẫu tiền và các loại giấy tờ có giá do Ngân hàng Nhà nước dự kiến phát hành …

• Tổ chức giám định tiền giả, tiền nghi giả theo quy định của pháp luật

• Phòng Quản lý kho quỹ

• Kho tiền Trung ương tại

Hà Nội (Kho tiền I)

Đơn vị trực thuộc

Chi cục Phát hành và Kho quỹ tại TP.HCM (gọi tắt là Chi cục Phát hành và Kho quỹ)

• Phòng Hành chính;

• Phòng Kế toán – Tài vụ;

• Kho tiền Trung ương tại TP.Hồ Chí Minh (Kho tiền II);

• Bộ phận Tiêu huỷ tiền

• Bộ phận Kiểm soát nội

bộ

1.2.2 Các quỹ tiền mặt trong hệ thống Ngân hàng Nhà nước

a Qũy dự trữ phát hành (Qũy DTPH)

– Qũy DTPH được quản lý ở các kho tiền TW và các

TW (có thể gọi tắt là NHNN chi nhánh)

– Bao gồm:

• Tiền mới in, đúc nhập từ các cơ sở in, đúc tiền;

• Tiền nhập từ Qũy nghiệp vụ phát hành, bao gồm các loại tiền thu hồi từ lưu thông (kể các tiền không

đủ tiêu chuẩn lưu thông, tiền đình chỉ lưu hành)

 Các loại tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông, tiền đình chỉ lưu hành để tiêu hủy

Hoạt động xuất, nhập Qũy DTPH

Kho tiền TW Kho tiền TW

– Quỹ nghiệp vụ phát hành: được quản lý tại kho tiền Sở

– Bao gồm:

• Tiền nhập từ Qũy dự trữ phát hành

• Tiền thu hồi từ lưu thông (kể cả tiền không đủ

tiêu chuẩn lưu thông, tiền đình chỉ lưu hành

b Qũy nghiệp vụ phát hành (Qũy NVPH)

– Tại NHNN CN, Quỹ nghiệp vụ phát hành được xuất,

nhập với Quỹ dự trữ phát hành và được thu, chi tiền

với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh

– Tại SGD NHNN, Quỹ nghiệp vụ phát hành được xuất,

nhập với Quỹ dự trữ phát hành tại Kho tiền Trung

hàng có quan hệ giao dịch, thanh toán

Hoạt động xuất nhập của Qũy NVPH

1.2.2 Hệ thống kho quỹ của tổ chức tín dụng:

1.3 Tổ chức bộ máy quỹ nghiệp vụ:

Giám đốc

Trưởng phòng kế toán

Trưởng quỹ, phó trưởng quỹ

1.3.1 Giám đốc

• Quản lý và giữ chìa khoá một ổ khoá cánh cửa ngoài của

cửa kho tiền

• Trực tiếp mở, khoá cửa

• Cùng vào, ra kho tiền với các thành viên giữ chìa khoá

kho tiền để giám sát việc xuất, nhập, bảo quản tài sản

trong kho tiền

1.3.2 Trưởng phòng Kế toán

• Quản lý, giám sát đảm bảo an toàn tuyệt đối tài sản

trong kho quĩ

• Tổ chức, hướng dẫn hạch toán ngân quỹ theo chế độ kế

toán-thống kê;

• Quản lý và giữ chìa khoá một ổ khoá cánh cửa ngoài cửa

kho tiền;

• Thường xuyên kiểm tra, đối chiếu số liệu,

• Trực tiếp kiểm kê tài sản định kỳ hoặc đột xuất

– Chỉ đạo, điều hành công việc hàng ngày của các tổ trưởng,

thủ quĩ;

– Tổ chức và kiểm tra việc ghi chép sổ sách, giấy tờ

– Hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra trong phạm vi được giao

việc thực hiện chế độ quản lý kho quĩ và các văn bản khác có

liên quan;

– Hướng dẫn khách hàng

– Xử lý các việc phát sinh hàng ngày với khách hàng

– Nghiên cứu ý kiến của khách hàng

– Chủ động giải quyết và tham mưu cho các bộ phận chức

năng trong cơ quan, Giám đốc ngân hàng các ngành có liên

quan

1.3.3 Trưởng quĩ - Phó trưởng quĩ

32

1.3.4 Thủ kho tiền hoặc thủ quĩ ngân hàng

• Thực hiện xuất nhập kho hoặc thu chi tiền mặt, tài sản quí,

giấy tờ có giá tại nơi giao dịch chính xác, kịp thời, đầy đủ

• Nhiệm vụ cụ thể:

– Thực hiện theo đúng lệnh, đúng chứng từ kế toán, bảng kê

hay biên bản giao nhận tiền mặt, tài sản hợp lệ, hợp pháp;

– Mở các sổ quĩ, sổ chi tiết theo dõi từng loại tiền, tài sản, thẻ

kho, các sổ sách cần thiết khác; ghi chép và bảo quản các

sổ sách, giấy tờ đầy đủ, rõ ràng, chính xác;

– Tổ chức sắp xếp, bảo quản tiền, tài sản trong kho tiền và

nơi giao dịch theo đúng qui định

• Thủ quĩ, thủ kho có quyền:

– Từ chối xuất nhập, thu chi bất kỳ tài sản nào nếu không có

lệnh, chứng từ kế toán hợp pháp;

– Không cho nhập vào kho tiền những tài sản, giấy tờ không

được qui định bảo quản trong kho tiền;

– Không cho những người không có trách nhiệm, không

được lệnh vào nơi giao dịch và kho tiền do mình quản lý

• Giúp cho thủ quĩ, thủ kho tiền trong việc kiểm đếm,vận

chuyển, đóng gói tiền mặt, tài sản có một số kiểm ngân, nhân

viên kỹ thuật vàng bạc, đá quí và một số nhân viên bốc xếp

vận chuyển

1.3.4 Thủ kho tiền hoặc thủ quĩ ngân hàng

• Kiểm ngân có nhiệm vụ kiểm đếm, chọn lọc, đóng gói, bốc

xếp, vận chuyển tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá Kiểm

ngân chịu trách nhiệm tài sản đối với tiền mặt, tài sản quí,

giấy tờ có giá trong phạm vi được giao kiểm đếm, chọn lọc,

đóng gói

• Tổ kiểm ngân của các kho tiền Trung ương giúp việc các Hội

đồng kiểm đếm, chọn lọc các loại tiền đã nhận từ các chi

nhánh Ngân hàng Nhà nước về

1.3.5 Tổ kiểm ngân (Tổ KN)

Tổ trưởng giao tiền trực tiếp cho từng KN/nhóm KN kiểm đếm, chọn lọc tiền theo từng đơn vị

Tổ trưởng tổ KN nhận bao

tiền, túi tiền nguyên niêm

của Trưởng quĩ/thủ quĩ/Tổ

trưởng tổ thu giao

Tổ trưởng KN nhận lại số tiền đã đếm kiểm, kiểm tra lại các bó tiền đã niêm phong, giao toàn bộ cho

Trình tự kiểm đếm

• Không bố trí vợ, chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột (kể cả

anh, chị, em ruột vợ hoặc chồng) của Giám đốc, Phó Giám đốc

làm thủ quỹ, thủ kho tiền

• Không bố trí những người có quan hệ vợ chồng, bố mẹ, con,

anh chị em ruột cùng tham gia:

– Giữ chìa khoá cửa kho tiền

– Kiểm kê, kiểm đếm tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá

– Cùng công tác trên một xe hay một đoàn xe vận chuyển

hàng đặc biệt

Các trường hợp không được bố trí làm cán

bộ kho quỹ ngân hàng