Tổ chức các hình thức vui chơi trong hoạt động ngoài giờ lên lớ

Bên cạnh những môn học cung cấp cho học sinh tri thức, chương trình sách giáo khoa mới rất chú trọng đến hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh.. Căn cứ vào qũi thời gian và tâm lí lứa

PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN ĐÔNG ANH

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ VĨNH NGỌC

Đề tài:

Tổ chức các hình thức vui chơi trong giờ

hoạt động ngoài giờ lên lớp

Người viết : Lê Trung Thuận

Tổ : Xã hội

Năm học 2006- 2007

A - ĐẶT VẤN ĐỀ

Chương trình sách giáo khoa mới đã bước sang năm thứ 5 đối với bậc THCS Bên cạnh những môn học cung cấp cho học sinh tri thức, chương trình sách giáo khoa mới rất chú trọng đến hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh

Bộ giáo dục và đào tạo quy định hoạt động ngoài giờ lên lớp được thực hiện với quỹ thời gian là 3 tiết/ tuần Quỹ thời gian vàng bao gồm tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, tiết sinh hoạt cuôí tuần và 1 tiết do nhà trường sắp xếp sao cho phù hợp với điều kiện của trường Căn cứ vào qũi thời gian và tâm lí lứa tuổi học sinh lớp 9, chương trình các em được học và điều kiện của lớp tôi đã chọn và

xây dựng đề tài " Tổ chức các hình thức vui chơi trong hoạt động ngoài giờ lên lớp" Hoạt động này mang tính chất "học mà chơi, chơi mà học" thông qua các

hoạt động các em vừa rèn luyện khả năng tự quản, năng khiếu văn nghệ và kiểm tra việc nắm hiểu, vận dụng kiến thức của học sinh Đề tài này tôi rất tâm đắc và

đã mạnh dạn áp dụng trong tập thể lớp 9E do tôi chủ nhiệm rất mong sự cổ vũ

và góp ý của đồng nghiệp để đề tài có thể áp dụng nhiều và nhân rộng trong nhiều khối lớp

B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I - CƠ SỞ LÝ LUẬN

1- Nhận thức chung về tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh có gắn

bó hữu cơ với hoạt động dạy và học trên lớp

a- Nhiệm vụ của tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp

- Khơi gợi ở học sinh tính tích cực chủ động sáng tạo, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng học độc lập, kỹ năng ứng xử

- Giáo dục học sinh ý thức chính trị, xã hội đạo đức, văn hoá lành mạnh

- Xây dựng tập thể lớp thành một tập thể tự quản, có nề nếp kỷ luật, phát huy vai trò tiên phong của Đoàn - Đội

- Tạo điều kiện cho các em có giây phút nghỉ ngơi tích cực, các em được giao lưu, được thể hiện khả năng của mình trong các lĩnh vực

b- Đặc thù của tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp.

- Tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp muốn thành công và cuốn hút được học sinh đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải đầu tư nhiều công sức như xây dựng kế hoạch ,phân công nhiệm vụ cho học sinh, phối hợp với các lực lượng giáo viên khác

- Xây dựng tiết hoạt động ngoài trời lên lớp vừa thực hiện nội dung chương trình theo chủ điểm giáo dục theo tháng ngoài ra giáo viên chủ nhiệm phải biết rằng các hoạt động đa dạng khác để giáo dục học sinh, cuốn hút học sinh được tích hợp với chủ điểm giáo dục

c- Nguyên tắc của giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp

- Đảm bảo nguyên tắc để học sinh tự quản toàn diện, giáo viên chủ nhiệm giữ vai trò cố vấn: hướng dẫn, góp ý, nhận xét, đánh giá sau mỗi giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp

d- Quy trình của giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp

- Xác định chủ điểm của tháng

- Xây dựng chủ điểm của tháng để làm rõ chủ điểm của tháng

- Xác định các yêu cầu giáo dục ở tiết sinh hoạt

- Chuẩn bị tiết sinh hoạt:

+ Lên lịch thực hiện

+ Phân công từng phần việc cụ thể cho từng tổ, cá nhân (nội dung và người dẫn chương trình)

+ Phối hợp với các lực lượng giáo dục

+ Dự kiến các tình huống xảy ra ngoài dự kiến ban đầu và cách giải quyết

2- Phương tiện, trang thiết bị cho việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Ngoài việc chuẩn bị nội dung, con người để tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp, phương tiện, thiết bị cũng rất cần thiết để giúp giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp thành công Các phương tiện, thiết bị chủ yếu phục vụ tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp như:

- Giấy khổ to, giấy màu.

- Các biểu bảng

- Các dụng cụ phục vụ vui chơi giải trí,

- Băng cát sét , băng, đĩa, hình, loa đài

- Chuông bấm, cây thông

g- Tiến hành thực hiện và kết thúc hoạt động ngoài giờ lên lớp:

- Tiến hành trình tự các bước như đã chuẩn bị

- Giáo viên tham dự như 1 đại biểu mời, chỉ cố vấn, hỗ trợ học sinh khi có tình huống xảy ra ngoài dự kiến học sinh không giải quyết định

II- BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

1- Phát huy tính tự quản của đội ngũ cán bộ lớp

- Giáo viên chủ nhiệm giao việc cụ thể cho đội ngũ cán bộ lớp

- Khơi gợi năng lực quản lý của học sinh

2- Phối hợp với các lực lượng giáo dục:

- Phối hợp của các đoàn thể trong trường ( chi đoàn, liên đội )

- Phối hợp với giáo viên bộ môn

* Ngoài ra phối hợp với các ban ngành đoàn thể trong xã: Hội cựu chiến binh, đoàn TNCS Hồ Chí Minh , Hội phụ nữ

3- Sử dụng các hình thức hoạt động đa dạng:

- Văn nghệ ( hát, tiểu phẩm)

- Trò chơi ai nhanh hơn

- Cá nhân hùng biện

- Giao lưu giữa các tổ, nhóm

III- THỰC TIỄN ÁP DỤNG ĐỀ TÀI:

1- Thuận lợi:

- Lớp 9E tôi nhận làm công tác chủ nhiệm nhìn chung các em đoàn kết, ham học hỏi, có nhiều các em học sinh sôi nổi có khả năng trong hoạt động phong trào

- 100% các em sống ở nông thôn và bố mẹ làm nghề nông nên nhìn chung tính nết ngoan

- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, nhóm chủ nhiệm giúp đỡ rất nhiệt tình.

- Bản thân tôi nhiệt tình, hăng hái, ham học hỏi luôn tìm tòi phương pháp đổi mới nhằm lôi cuốn học sinh, tham gia học tập

2- Khó khăn

- Học sinh của lớp gồm 4 thôn: Ngọc Chi, Ngọc Giang, Vĩnh Thanh, Phương Trạch Trong đó, một số ít học sinh nằm ở 2 thôn Ngọc Giang, Ngọc Chi có biểu hiện sa sút về đạo đức, tác phong, lý do chính là bố mẹ các em đi làm thuê kiếm tiền, đi chợ nên ít có thời gian quan tâm đến các em Đặc biệt một số gia đình bán đất có tiền thường chiều con nên các em dễ sa ngã vào điện tử và bi-a

Nhận rõ được thuận lợi và khó khăn, tôi đã chủ động xây dựng, định ra chương trình, kế hoạch hoạt động sao cho phù hợp với từng chuyên đề để gắn liền mốc thời gian, chủ điểm của từng tháng trong năm học:

Tháng 9: Truyền thống nhà trường

Tháng 10: Tìm hiểu thủ đô Hà Nội

Tháng 11: Tôn sư trọng đạo - tình cảm thầy trò

Tháng 12: Theo chân anh bộ đội cụ Hồ

- Mỗi tiết hoạt động ngoài lên lớp đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải dành nhiều thời gian trao đổi với giáo viên bộ môn về kiến thức ở các mảng khác, tìm hiểu kiến thức mới trên sách, báo

3- Quá trình thực hiện đề tài:

TIẾT HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP VỚI CHỦ ĐỀ:" HÀ NỘI - THỦ ĐÔ NGÀN NĂM VĂN HIẾN"

1- Yêu cầu giáo dục:

- Cung cấp cho học sinh những kiến thức về thủ đô Hà Nội

- Tìm hiểu nét văn hoá của Hà Nội

- Giáo dục học sinh tình yêu thủ đô Hà Nội

2- Thời gian và chuẩn bị:

a- Thời gian thực hiện ( tuần 1 - tháng 10)

- Giáo viên chủ nhiệm thông báo thời gian cho học sinh

- Lên kế hoạch chuẩn bị, phân công công việc cụ thể cho từng tổ, cá nhân

b- Chuẩn bị:

- Nhắc học sinh trong lớp sưu tầm tài liệu tranh, ảnh, bài thơ, văn các di tích lịch sử trên địa bàn Hà Nội ( quá khứ - hiện tại )

- Phần thi chuyên đề này xây dựng 2 đội chơi mỗi đội 4 bạn đại diện tổ Tổ thi là tổ 1 và tổ 2

- Cán bộ lớp hỏi ýkiến cô giáo dạy Sử, Văn để xây dựng chương trình cho cuộc thi giữa 2 tổ ( trừ các bạn thi ở 2 tổ)

- Phân công trang trí, khánh tiết

- Phân công nhiệm vụ : Mời giáo viên dự, Ban giám khảo

3- Tiến hành hoạt động

Chương trình của cuộc thi

Phần 1: Tìm hiểu về Hà Nội (5 câu - mỗi câu 2 điểm) (hình thức thi - ai

nahnh hơn - học sinh bấm chuông)

Câu 1:

Vị vua nào quyết định rời kinh đô từ Hoa Lư - Ninh Bình về đóng đô ở Hà Nội ? Năm đó là năm nào?

Người dẫn chương trình quan sát, nghe chuông của đội nào vang lên trước

độ đó giành quyền trả lời

Đáp án:

- Vua Lý Công Uẩn

- Năm 1010

Câu 2:

Ngày mồng 2/9/1945 tại Thủ đô Hà Nội diễn ra sự kiện trọng đại gì?

Đáp án :

- Ngày 2/9/1945 Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà

Câu 3:

Tháng 12/1972, quân dân thủ đô lập lên sự kiện gì?

Đáp án:

- Quân dân Hà Nội đánh tan cuộc oanh kích bằng máy bay B52 của đế quốc Mĩ xuống thủ đô Hà Nội lập lên trận " Điện Biên Phủ trên không" bắn hạ nhiều máy bay Mĩ

Câu 4:

Trường Đại học đầu tiên của nước ta ở Hà Nội là trường nào?

Đáp án:

- Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu 5:

Ngày 10/10 hàng năm được coi là ngày gì của Hà Nội ?

Đáp án:

- Ngày 10/10 hàng năm là ngày giải phóng thủ đô

Phần 2: Tìm hiểu Hà Nội trong thơ văn - bài hát

( Hình thức thi hát - đọc )

Câu 1: ( 5 điểm ) ( Hát luân chuyển hết đội này sang đội khác)

- Hát các bài hát có từ Hà Nội

- Bạn nào hát lặp lại bài sẽ bị loại

Câu 2 ( 5 điểm ) : (Các đội trả lời xong gọi khán giả đọc tiếp)

Thi đọc các câu ca dao nói về Hà Nội ( phong cảnh, con người Hà Nội )

- Cho điểm theo số câu đạt được ở mỗi đội theo tỷ lệ

Phần 3: Chấm phần sưu tầm tư liệu (khuyến khích 2 điểm )

- Chấm tranh, ảnh, tư liệu về Hà Nội

- Ban giám khảo + giáo viên hoạ

* Kết quả:

Với việc tổ chức trò chơi như vậy chúng tôi đã tạo không khí vui vẻ, thoải mái sau những giờ học căng thẳng Đồng thời tạo ra sự thi đua, nỗ lực giữa các

em học sinh Chính nhờ tâm lí thi đua giành điểm bằng hoạt động vui chơi như vậy các em học sinh sẽ tìm được lại sự thăng bằng, thoải mái trong tâm hồn

Đồng thời qua hoạt động này, chúng tôi muốn giáo dục các em học sinh những kiến thức về lịch sử văn hoá Hà Nội Tuy nhiên những kiến thức các em

đã tiếp nhận được không phải là "ép buộc" mà thông qua con đường tự nhận thức của hoạt động vui chơi Nhờ những hoạt động này mà những sự kiến lịch

sử quan trọng, những nét văn hoá đặc sắc của Hà Nội sẽ được tìm hiểu và được lưu giữ trong kho tàng tri thức của các em học sinh

Qua hoạt động vui chơi này, chúng tôi cũng đã giáo dục học sinh tình yêu với mảnh đất ngàn năm văn hiến Tuy nhiên bài học giáo dục ấy đến với học sinh không phải bằng con đường giáo dục bằng bài học đạo đức khô khan mà nó đến với học sinh qua sự hứng thú, niềm yêu thích, say mê Đây cũng chính là ưu điểm nổi bật của những giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp

TIẾT HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHỦ ĐỀ :" TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO "

1- Yêu cầu giáo dục:

Giáo dục học sinh:

- Kính trọng biết ơn thầy cô giáo

- Giáo dục truyền thống " tôn sư trọng đạo"

2- Thời gian và chuẩn bị:

a- Thời gian :

- Tổ chức vào tuần 1 tháng 11

b- Công tác chuẩn bị:

- Họp đội ngũ cán bộ lớp đầu tuần thứ nhất của tháng,

- Phân công phần việc cụ thể cho từng cá nhân là cán bộ lớp

- Phần thi này mỗi tổ cử 1 đại diện thi

- Thống nhất các phần thi bao gồm :

+ Phần 1: Tìm hiểu lịch sử ra đời của ngày nhà giáo Việt Nam

+ Phần 2: Giải ô chữ như chiếc nón kì diệu

+ Phần 3: Nêu tên bài hát nội dung nói về thầy cô

3- Tiến trình hoạt động:

Phần 1: Tìm hiểu lịch sử ra đời của ngày nhà giáo Việt Nam ( hình thức thi

- ai nhanh hơn bấm chuông dành quyền trả lời )

Câu 1: 5 điểm:

- Trình bày lịch sử ra đời của ngày Hiến chương các nhà giáo?

Người dẫn chương trình đọc xong bạn nào bấn chuông trước dành quyền trả lời

Đáp án:

Tháng 8/1957 hội nghị quốc tế Hiến chương các nhà giáo họp ở Vác sa va (Ba Lan) đã quyết định lấy ngày 20/11 hàng năm là ngày quốc tế Hiến chương các nhà giáo

Câu 2: 5 điểm

Trình bày ngày, tháng, năm Chính phủ quyết định lấy ngày 20/11 hàng năm là ngày nhà giáo Việt Nam?

Đáp án:

- Ngày 28/9/1982 Hội đồng Bộ trưởng ( nay là Chính phủ) ra quyết định lấy ngày 20/11 hàng năm là ngày nhà giáo Việt Nam

Phần 2:Giải ô chữ ( cột dọc 20 - cột ngang 5 điểm )

- Xây dựng ô chữ hàng ngang

- Xây dựng ô chữ hàng dọc ( Chu Văn An)

Người dẫn chương trình gợi ý để các bạn tham gia trả lời

* Lưu ý:

Câu nào người chơi không giải được người dẫn chương trình mời khán giả

Phần 3: Hát những bài hát trong bài nói về thầy (cô) (mỗi bài 2 điểm).

- Luật thi: Không hát lặp bài hát đã hát trước

- Ban thư ký tổng hợp điểm

- Giáo viên công bố kết quả, rút kinh nghiệm trao thưởng

* Kết quả:

Với chủ đề này, tâm lí hứng khởi của học sinh không chỉ được phát huy trong giờ sinh hoạt mà nó đã được phát huy từ ngay trong công việc chuẩn vị và

sự chuẩn bị tốt của học sinh là điều kiện tốt để các em có thể thi tốt trong giờ hoạt động, sự thoải mái, vui sẽ đến với học sinh không chỉ qua trò chơi bấm chuông quen thuộc mà nó còn lôi cuốn, hấp dẫn học sinh qua những bài hát ca

ngợi công lao của thầy cô Và đến với âm nhạc con người sẽ giải toả rất tốt những bức xúc, mệt mỏi trong tâm hồn Đồng thời về nhận thức và giáo dục, thông qua giờ này, chúng tôi cùng giúp học sinh hiểu được những vất vả nhọc nhằn cùng những công lao to lớn của thầy cô Học sinh biết tự mình nhận ra những việc làm, hành động cụ thể để đáp lại công lao to lớn ấy

TIẾT HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP VỚI CHỦ ĐỀ :

"

Theo chân anh bộ đội cụ Hồ"

1- Yêu cầu giáo dục:

- Cung cấp cho học sinh những tấm gương sáng về anh bộ đội cụ Hồ

- Học sinh cảm nhận được vẻ đẹp về anh bộ đội

- Giáo dục học sinh lòng biết ơn và yêu quý anh bộ đội

2- Thời gian và chuẩn bị:

a- Thời gian thực hiện :

- Tuần 3 tháng 12

b- Chuẩn bị:

- Phân công trang trí khánh tiết

- Chuẩn bị phần thưởng

- Giao công việc cho cán bộ lớp

- Thống nhất nội dung thi tổ 3 + tổ 4

- Giáo viên chủ nhiệm thống nhất với học sinh mời một cựu chiến binh tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ nói chuyện và làm cố vấn

3- Tiến trình hoạt động:

a- Phần 1:

Noi gương anh bộ độ cụ Hồ

Câu 1: 5 điểm ( hình thức thi : Ai nhanh hơn).

- Bạn hãy cho biết anh bộ đội dũng cảm lấy thân mình chèn pháo cứu khẩu pháo lăn xuống vực? Anh tham gia trong cuộc kháng chiến nào?

* Người dẫn chương trình nghe chuông gọi người trả lời

Đáp án:

- Tô Vĩnh Diện.

- Anh tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp

Câu 2: 5 điểm

- Bạn hãy cho biết anh hùng nào đã lấy thân mình lấp lỗ châu mai để đồng đội tiến lên tiêu diệt giặc? Anh tham gia trận đánh nào trong kháng chiến chống Pháp?

Đáp án:

- Phan Đình Giót

- Trận chiến quân ta tiến đánh" Điện Biên Phủ" pháo đài của giặc Pháp

b- Phần 2:Thơ văn và các bài hát ca ngợi anh bộ đội cụ Hồ.

Câu 1: Hình thức thi đại diện hai tổ thi hát được nhiều bài hát, đọc được

nhiều bài thơ nói về anh bộ đội

- Người dẫn chương trình cùng ban thư ký theo dõi ghi sổ lượng bài hát, số bài thơ và mỗi đội điểm lời được

c- Phần 3: 10 điểm thi hùng biện ( mỗi đội cử 1 đại diện thi thời gian trình

bày 3- 5 phút)

Chủ đề: Nói về anh bộ đội

Ban giám khảo cho điểm phần thi này

* Phần 4:

- Mời đại biểu cựu chiến binh nhận xét phát biểu

- Giáo viên chủ nhiệm nhận xét và trao thưởng

TIẾT HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP VỚI CHỦ ĐỀ

" Em là nhà khoa học "

1- Yêu cầu giáo dục:

- Nâng cao được khả năng trí tuệ, vận dụng kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng xảy ra trong tự nhiên, trong đời sống

- Phát huy khả năng tư duy của các em học sinh

- Từ đó kích thích tinh thần hăng say học tập của học sinh

2- Nội dung và hình thức hoạt động;

a- Nội dung:

- Kiến thức các môn: Toán, Địa, Lý, Sinh

- Các quyền về trẻ em liên quan đến hoạt động

b- Hình thức thi:

- Thi giữa các tổ trong lớp ( tổ 2 và 4)

3- Chuẩn bị thi:

- Mờigv bộ môn cung cấp cho câu hỏi đáp án và dự buổi giao lưu

- Phân công học sinh trang trí, chuẩn bị phần thưởng

- Phân công người dẫn chương trình và các cuộc thi

4- Tiến hành hoạt động:

a- Khởi động:

Người dẫn chương trình bắt nhịp cho cả lớp hát bài " Trái đất này là của chúng em" nhạc và lời của Trương Quang Lục - Đinh Khải

b- Giới thiệu đại biểu:

Các thầy cô đến dự và người dẫn chương trình

- Giới thiệu: Đại diện đoàn thanh niên, thầy chủ nhiệm, các thầy cô bộ môn

- Giới thiệu chương trình cuộc thi

Phần 1: Trả lời câu hỏi của Ban tổ chức

Phần 2: Thi trắc nghiệm ( chọn phương án đúng)

Phần 3: Năng khiếu

Phần 4: Thi hiểu biết của cá nhân

- Giới thiệu ban giám khảo

- Giới thiệu các thầy cô trong ban giám khảo

c- Diễn biến hoạt động:

c.1- Phần thứ nhất:

Trả lời câu hỏi bắt buộc - thời gian suy nghĩ và trả lời 30 giây

( Hình thức thi - bắt thăm câu hỏi )

Câu 1: Toán học ( 5 điểm)

Một người thợ ăn thấy 10 con chim đang đậu trên cành, ông đã dùng súng bắn hạ 1 con Hỏi còn mấy con trên cành

Đáp án:

- Không còn con nào ( người dẫn chương trình giải thích)