Bài 13: Cấu tạo ngoài của thân (sơ đồ KWL)

Kiến thức: - Biết được các bộ phận cấu tạo ngoài của thân gồm: thân chính, cành, chồi ngọn và chồi nách - Phân biệt hai loại chồi nách là: chồi lá và chồi hoa - Phân biệt được các loại t

Ngày soạn:15 9 2010 Ngày dạy:

Tiết 13:

CẤU TẠO NGOÀI CỦA THÂN

I Mục tiêu.

1 Kiến thức:

- Biết được các bộ phận cấu tạo ngoài của thân gồm: thân chính, cành, chồi ngọn và chồi nách

- Phân biệt hai loại chồi nách là: chồi lá và chồi hoa

- Phân biệt được các loại thân: thân đứng, thân leo, thân bò

2 Kĩ năng:

Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, phân tích; nhận biết

3 Thái độ.

Lòng yêu thích môn học, ý thức bảo vệ thực vật, không bẻ, ngắt ngọn cây khi không cần thiết

II Chuẩn bị.

1 Chuẩn bị của GV

- Phương án tổ chức lớp học: Hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân, Sơ đồ KWL

- Tranh phóng to H13.1 đến H13.3 SGK

- Bảng phụ ghi nội dung bài tập SGK tr.45

- Vật mẫu: cành dâm bụt, một số loại thân cây,

2 Chuẩn bị của HS

- Kẻ bài tập bảng tr.45 vào vở bài tập

- Chuẩn bị một số mẫu : cành dâm bụt, và một số loại thân cây,

.III Hoạt động dạy học.

1 Ổn định tình hình lớp ( 1ph)

Điểm danh học sinh Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2 Kiểm tra bài cũ.(4ph)

Có những loại rễ biến

dạng nào? Chức năng

của mỗi loại? Cho ví

dụ

Một số loại rễ biến dạng làm chức năng khác của cây:

- Rễ củ: Chứa chất dự trữ cho cây khi ra hoa, tạo quả Vd: Cây cải củ, cây cà rốt, cây sắn,…

- Rễ móc: bám vào trụ giúp cây leo lên Vd: Trầu không,

hồ tiêu

- Rễ thở: giúp cây hô hấp trong không khí Vd: Cây bần, cây mắm, cây đước,…

- Giác mút: Lấy thức ăn từ cây chủ Vd: Tầm gửi, tơ hồng

10đ

Nhận xét: .

3 Giảng bài mới.

* Giới thiệu bài (1ph): Thân là một cơ quan sinh dưỡng của cây có chức năng vận

chuyển các chất trong cây và nâng đỡ lá Vậy thân gồm những bộ phận nào, có thể chia thân làm mấy loại?

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 1: Tìm hiểu các bộ phận bên ngoài của thân (sử dụng sơ đồ KWL)

* Mục tiêu: Biết được các bộ phận cấu tạo ngoài của thân gồm: thân chính, cành, chồi

ngọn và chồi nách Phân biệt hai loại chồi nách là: chồi lá và chồi hoa

* Cách ti n hành: ến hành:

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

15

ph Căn cứ vào các kiến thức emđã học và những hiểu biết

thực tế, hãy trả lời câu hỏi

sau:

- Hãy nói những gì các em

biết về thân cây?

Khi HS nêu hết các ý tưởng

thì kết thúc hoạt động ở cột

K GV yêu cầu HS ghi tóm tắt

những ý tưởng vào cột K

? Vậy các em muốn biết thêm

điều gì về chủ đề này? Những

điều em muốn biết thêm sẽ

được ghi vào cột W

- Em nghĩ mình sẽ biết thêm

được điều gì sau khi học xong

chủ đề này?

Những điều các em muốn biết

thêm được ghi vào cột W

Yêu cầu HS đọc và tự điền

câu trả lời mà các em tìm

được vào cột L

Các em đọc thông tin mục

1/SGK trang 43, quan sát

H13.1 và H13.2 để trả lời cho

những điều em muốn biết

(Trong quá trình đọc, nếu các

em tìm ra một số kiến thức

khác những gì mà các em dự

kiến lúc đầu thì có thể đặt ở

dạng câu hỏi và bổ sung vào

cột W

- Những điểm giống nhau

giữa thân với cành?

Sau khi HS đọc thông tin và

tìm xong các câu trả lời Yêu

cầu các nhóm đưa kết quả ra

HS vận dụng những kiến thức

đã biết về thân cây để trả lời câu hỏi: (câu trả lời được ghi vào cột K)

- +Thân là cơ quan sinh dưỡng của cây có chức năng nuôi dưỡng cây (vận chuyển các chất trong cây) và nâng đỡ cành lá

+ Vị trí thân: thường ở trên mặt đất

+ Hình dạng: thường có hình trụ

Các HS nêu ra những ý tưởng khác nhau

HS suy nghĩ xem mình cần biết gì thêm về chủ đề đang thảo luận

- Cấu tạo ngoài của thân gồm những bộ phận nào? Các bộ phận đó có chức năng gì đối với cây?

- Những điểm giống nhau giữa thân và cành?

HS lắng nghe yêu cầu của GV

HS sẽ thu nhận thông tin và biết thêm:

-Thân gồm 4 phần: thân chính, cành, chồi ngọn, chồi nách

- Đều có chồi ngọn, dọc thân

và cành có lá, kẽ lá có chồi nách

HS đưa ra được thêm câu hỏi:

- Vị trí của chồi ngọn trên thân và cành?

- Vị trí của chồi nách?

HS hoàn thành nội dung chủ

đề, đưa ra thảo luận để đưa ra

ý kiến thống nhất

I Cấu tạo ngoài của thân.

- Thân gồm: thân chính, cành, chồi ngọn, chồi nách

- Chồi ngọn giúp thân, cành dài ra

- Chồi nách có hai loại: chồi lá và chồi hoa

Chồi nách phát triển thành cành mang lá hoặc cành mang hoa hoặc hoa

để thảo luận => Đưa ra ý kiến

thống nhất về những điều đã

hiểu biết thêm về chủ đề

GV kết luận:

* Treo tranh H13.2, yêu cầu

hs quan sát, đọc chú thích,

hãy:

- Tìm sự giống và khác nhau

về cấu tạo giữa chồi lá và

chồi hoa?

- Chồi hoa, chồi lá sễ phát

triển thành các bộ phận nào

của cây?

* Quan sát tranh, trả lời:

- Giống: có mầm lá bao bọc Khác:

◦ Chồi lá: mô phân sinh ngọn ◦ Chồi hoa: mầm hoa

- ◦ Chồi lá: mô phân sinh ngọn phát triển thành cành mang lá ◦ Chồi hoa: mầm hoa sẽ phát triển thành cành mang hoa hoặc hoa

Hoạt động 2: Phân biệt các loại thân

* Mục tiêu: biết cách phân loại thân dựa vào vị trí của thân trên mặt đất, theo độ cứng

mềm của thân Nhận biết được một số loại thân trong thiên nhiên

* Cách tiến hành:

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

14

ph * Giới thiệu H13.3, yêu cầu hs: - Quan sát H, đọc thông tin SGK,

hoạt động nhóm

- Đặt mẫu vật lên bàn, quan sát đối

chiếu với hình phân chia cây thành

các nhóm theo:

+ Vị trí của thân cây trên mặt đất

+ Độ cứng mềm của thân

+ Sự phân cành của thân

+ Thân đứng độc lập hay phải bám

vào cây khác để leo lên

- Hoàn thành bài tập SGK

* Quan sát mẫu, đối chiếu với H, đọc thông tin SGK, phân chia cây thành các nhóm:

- Lên hoàn thành bài tập

II Các loại thân

Tùy theo cách mọc của thân, người ta chia thân làm 3 loại:

- Thân đứng: thân

gỗ, thân cột, thân cỏ

- Thân leo: thân quấn, tua cuốn

- Thân bò: mềm yếu, bò lan sát đất Tên cây

bò Thân

gỗ

Thân cột

Thân cỏ

Thân quấn

Tua cuốn Cây đậu

ván



Cây

bimbìm



Cỏ mần

trâu



Đậu Hà

Lan



- Qua bài tập cho biết:

+ Có mấy loại thân? Đặc điểm

của mỗi loại?

+ Dựa vào đâu để phân loại thân?

=> Kết luận:

Yêu câu HS cho thêm một số ví dụ

khác về các loại thân khác nhau

- Trả lời: + Có 3 loại thân chính + Cách mọc của thân Hoạt động 3: Củng cố T/gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 5ph 1 Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong các câu sau: - Có hai loại chồi nách: ……(1)……

phát triển thành cành mang lá, ………(2)

…phát triển thành cành……(3)

…….hoặc……(4)………

- Tùy theo cách mọc của thân mà chia thân làm 3 loại: thân…………(5) , thân ……….( 6) và thân bò 2 Chọn câu trả lời đúng nhất a Thân cây dừa, cây cau và cây mồng tơi là thân cột b Thân cây bạch đàn, cây cam, cây cà phê là thân gỗ c Thân cây lúa, cây cau, cây cải là thân cỏ d Thân cây đậu rồng, cây mồng tơi, cây lúa là thân leo 1 Điền từ 1 chồi nách 2 chồi nách 3 mang hoa 4 hoa 5 đứng 6 leo 4 Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo (4ph) - Học bài, trả lời câu hỏi 1, 2,3 SGK tr.45 - Làm bài tập trang 45 - Chuẩn bị bài sau: báo cáo kết quả thí nghiệm chứng minh sự dài ra của thân IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG.

Phụ lục

Sơ đồ KWL

Chủ đề: Tìm hiểu cấu tạo ngoài của thân

Tên:

Ngày:

- Thân là cơ quan sinh

dưỡng của cây có chức

năng nuôi dưỡng cây (vận

chuyển các chất trong cây)

và nâng đỡ cành lá.

- Vị trí thân: thường ở trên

mặt đất.

- Hình dạng: thường có

hình trụ.

? Cấu tạo ngoài của thân gồm những bộ phận nào?

? Các bộ phận đó có chức năng gì đối với cây?

? - Những điểm giống nhau giữa thân và cành?

? Vị trí của chồi ngọn trên thân và cành?

? Vị trí của chồi nách?

- Thân gồm: thân chính, cành, chồi ngọn, chồi nách.

- Chồi ngọn giúp thân, cành dài ra.

- Chồi nách có hai loại: chồi lá và chồi hoa.

Chồi nách phát triển thành cành mang lá hoặc cành mang hoa hoặc hoa.

- Thân và cành đều có chồi ngọn, dọc thân và cành có lá, kẽ lá có chồi nách.

- Chồi ngọn nằm ở đầu cành, đầu ngọn cây.

- Chồi nách nằm ở nách lá.