Đặc biệt hiện nay Việt Nam nằm trong cộng đồng kinh tế ASEAN, tham gia hiệp định CPTPP và là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế, thị trường quốc tế rộng mở đòi hỏi chất lượng bộ máy qu
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
NGUYỄN HỒNG HIỆP
NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC LỰA CHỌN NHÀ THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT BÌNH THUẬN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NINH THUẬN, NĂM 2019
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
NGUYỄN HỒNG HIỆP
NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC LỰA CHỌN NHÀ THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT BÌNH THUẬN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ XÂY DỰNG
Mã số: 8 58 03 02
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS LƯƠNG MINH CHÍNH
NINH THUẬN, NĂM 2019
Trang 3i
LỜI CAM ĐOAN
Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định
Tác giả luận văn
Nguyễn Hồng Hiệp
Trang 4ii
LỜI CÁM ƠN
Qua thời gian thực hiện nghiên cứu, mặc dù gặp nhiều khó khăn trong việc thu thập tài liệu, cũng như tìm hiểu kiến thức thực tế Nhưng với sự giúp đỡ tận tình của thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè cùng với sự nỗ lực của bản thân, luận văn đã hoàn thành đúng thời hạn
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các giảng viên đã truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm vô cùng bổ ích trong thời gian vừa qua
Đặc biệt, Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc đến TS Lương Minh Chính đã dành nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn cho Tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn
Tôi đã cố gắng hoàn thành luận văn bằng tất cả tâm huyết và khả năng của mình nhưng trong điều kiện thời gian và năng lực hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được những lời góp ý và chỉ bảo của quý thầy cô và đồng nghiệp để Tôi có thể hoàn thiện hơn trong nghiên cứu và công tác sau này
Xin trân trọng cảm ơn!
Trang 5iii
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH ẢNH vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT viii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG 5
1.1 Lịch sử phát triển công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng trên thế giới và Việt Nam 5
1.1.1 Lịch sử phát triển công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng trên thế giới 5
1.1.2 Lịch sử phát triển công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng ở Việt Nam 6
1.2 Những thành công và hạn chế về lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng cùng với những thay đổi về hệ thống pháp luật ở Việt Nam 8
1.2.1 Những thành công và hạn chế 8
1.2.2 Những thay đổi về hệ thống pháp luật ở Việt Nam 10
1.3 Tổng quan công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng đối với các công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ở Bình Thuận 11
1.3.1 Vị trí địa lý của tỉnh Bình Thuận 11
1.3.2 Đánh giá hiện trạng phát triển kinh tế 11
1.3.3 Tình hình hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh Bình Thuận 12
1.3.4 Hiện trạng hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật của tỉnh 13
1.3.5 Quản lý hoạt động đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng đối với các công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ở Bình Thuận 15
1.4 Những kinh nghiệm thực tiễn trong tổ chức đấu thầu và quản lý hợp đồng các dự án 16
1.4.1 Kinh nghiệm một số nước trên thế giới 16
1.4.2 Kinh nghiệm thực hiện công tác đấu thầu và quản lý thực hiện hợp đồng ở một số tổ chức trên thế giới 17
Kết luận chương 1 21
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐẤU THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG 23
2.1 Cơ sở pháp lý và thực tiễn về đấu thầu và hợp đồng xây dựng 23
2.1.1 Cơ sở pháp lý về công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng 23
2.1.2 Cơ sở khoa học và thực tiễn 27
Trang 6iv
2.2 Vai trò, trách nhiệm của Ban quản lý dự án trong lựa chọn nhà thầu và quản lý
hợp đồng xây dựng 28
2.2.1 Các mục tiêu căn bản công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng nói chung 28
2.2.2 Các mục tiêu cơ bản của công tác đấu thầu của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng 30
2.2.3 Trách nhiệm của chủ đầu tư 34
2.2.4 Trách nhiệm của bên mời thầu 35
2.2.5 Trách nhiệm của tổ chuyên gia 37
2.3 Yêu cầu về năng lực của Ban quản lý dự án trong công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng 38
2.3.1 Yêu cầu năng lực của tổ chức 38
2.3.2 Điều kiện cá nhân 38
2.3.3 Điều kiện về cơ sở vật chất khi tổ chức đấu thầu qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia 39
2.4 Phân tích hoạt động đấu thầu, quản lý hợp đồng của Ban quản lý dự án 40
2.4.1 Hoạt động đấu thầu 40
2.4.2 Công tác quản lý hợp đồng 40
Kết luận chương 2 41
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC LỰA CHỌN NHÀ THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN BÌNH THUẬN 41
3.1 Giới thiệu về Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận 41
3.1.1 Vị trí, chức năng 42
3.1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn 43
3.2 Thực trạng công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng tại Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận 46
3.2.1 Tình hình thực hiện công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng trong thời gian gần đây 46
3.2.2 Một số tồn tại, hạn chế trong đấu thầu và quản lý thực hiện hợp đồng 47
3.2.3 Nguyên nhân của những tồn tại 47
3.2.4 Nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới 56
Trang 7v
3.3 Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực của Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận về công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng 573.3.1 Không ngừng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực của cán bộ tham gia hoạt động trong lĩnh vực đấu thầu và quản lý hợp đồng 573.3.2 Cần chú trọng đặc biệt đến thu nhập, đời sống của cán bộ viên chức làm công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng 593.3.3 Xây dựng quy trình quản lý dự án một cách hợp lý 593.3.4 Phát huy vai trò của Giám đốc quản lý dự án 643.4 Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng của Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận 673.4.1 Nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng toàn bộ các khâu trong quy trình đấu thầu và quản lý hợp đồng một cách chặt chẽ, nghiêm ngặt 673.4.2 Xác định chất lượng công tác thương thảo hoàn thiện hợp đồng là khâu then chốt quyết định hiệu quả của công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng 723.4.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thương thảo hoàn thiện hợp đồng 73Kết luận chương 3 89KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 90TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
Trang 8vi
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1 Đầu mối hồ chứa nước Sông Móng, tỉnh Bình Thuận 48
Hình 2.2 Đầu mối hồ chứa nước Sông Lòng Sông, tỉnh Bình Thuận 53
Hình 2.3 Tràn xả lũ hồ chứa nước Sông Dinh 3, tỉnh Bình Thuận 55
Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Ban QLDA 45
Hình 3.2 Dự án Kè bảo vệ bờ biển Đồi Dương, tỉnh Bình Thuận 54
Hình 3.3 Quy trình quản lý giai đoạn chuẩn bị đầu tư 61
Hình 3.4 Quy trình quản lý giai đoạn thực hiện đầu tư 62
Hình 3.5 Quy trình quản lý thực hiện hợp đồng 63
Trang 9vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Quy định pháp luật về đấu thầu qua các thời kỳ 10
Bảng 1.2 Thực hiện nguồn vốn NSNN và trái phiếu chính phủ 11
Bảng 1.3 Giá trị sản xuất xây dựng (GTSXXD) tỉnh Bình Thuận 12
Bảng 1.4 Quy định về đấu thầu của tỉnh Bình Thuận 15
Bảng 2.1 Quy định pháp luật hiện hành liên quan đến công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng 24
Bảng 2.2 Nội dung công tác quản lý hợp đồng xây dựng 40
Bảng 2.3 Các dự án hoàn thành không phát huy đúng năng lực thiết kế 52
Bảng 2.4 Các nguyên nhân chính làm điều chỉnh tổng mức đầu tư 55
Bảng 3.1 Số gói thầu triển khai từ năm 2009 đến năm 2017 46
Bảng 3.2 Những trách nhiệm của giám đốc dự án 64
Bảng 3.3 Nhiệm vụ của giám đốc quản lý dự án 65
Bảng 3.4 Nguyên tắc thương thảo hợp đồng 73
Trang 10BMT Bên mời thầu
QCĐT Quy chế đấu thầu
Trang 111
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Để thực hiện công cuộc hiện đại hóa đất nước Việt Nam hiện nay đòi hỏi vốn đầu tư xây dựng rất lớn chiếm tỷ trọng 30-40% GDP Chi phí đầu tư vào lĩnh vực xây dựng ngày càng tăng cao, tỷ lệ thuận với tốc độ tăng GDP hàng năm và nhu cầu của xã hội Đặc biệt hiện nay Việt Nam nằm trong cộng đồng kinh tế ASEAN, tham gia hiệp định CPTPP
và là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế, thị trường quốc tế rộng mở đòi hỏi chất lượng
bộ máy quản lý của các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cần phải chuyên nghiệp hơn, trình độ cao hơn và đảm bảo yếu tố cạnh tranh công bằng, công khai, minh bạch và hiệu quả trong cơ chế thị trường đặc biệt là công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng
Hợp đồng xây dựng là hợp đồng dân sự được thỏa thuận bằng văn bản giữa bên giao thầu và bên nhận thầu để thực hiện các công việc trong hoạt động xây dựng; là cơ sở ràng buộc trách nhiệm giữa chủ đầu tư và nhà thầu, cả về trách nhiệm thực hiện hợp đồng lẫn trách nhiệm thanh toán Do đó, việc giám sát, quản lý thực hiện hợp đồng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của công tác quản lý dự án nhằm đánh giá hiệu quả đầu tư, hiệu quả của công tác đấu thầu
Quan hệ giữa các chủ thể liên quan trong hoạt động xây dựng là mối quan hệ dân sự, và được ràng buộc bằng sự thỏa thuận giữa các bên Do đó, hợp đồng xây dựng mang tính
“pháp luật tự nguyện” Hợp đồng thỏa thuận được luật pháp “bảo hộ” và là căn cứ để tòa án xem xét khi có tranh chấp xảy ra khi mà các bên không tự hòa giải được
Đầu tư xây dựng công trình dù quy mô lớn hay nhỏ đều có chi phí lớn, thời gian thực hiện dài ngày, huy động nhiều nguồn lực về con người, máy móc thiết bị, liên quan đến môi trường cộng đồng, an toàn xã hội, tiết kiệm hay lãng phí… Cho nên, hợp đồng xây dựng thể hiện tổng hợp các mối quan hệ và tính chất sản xuất ra sản phẩm mà các chủ thể liên quan chấp nhận và tuân thủ một cách tự nguyện Nội dung hợp đồng được xác định càng chi tiết, cụ thể, dự báo các khả năng xảy ra do thay đổi biến động chính sách
Trang 12Công tác quản lý việc thực hiện hợp đồng xây dựng sau đấu thầu của các dự án tại Việt Nam hiện vẫn còn nhiều hạn chế Một trong những hạn chế được chỉ ra là có không ít chủ đầu tư, bên mời thầu chưa hiểu đúng tầm quan trọng của hợp đồng và chuỗi liên kết giữa quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu với quá trình hoàn thiện, ký kết, quản lý hợp đồng Chính vì vậy, hợp đồng với nhà thầu xây dựng không đầy đủ, còn sơ sài, cơ chế thưởng phạt không rõ ràng, dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện hợp đồng, chất lượng công trình không đảm bảo, vốn đầu tư cho nhiều dự án bị tăng cao, đặc biệt có nhiều dự
án phải điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư
Quản lý hợp đồng sau đấu thầu ở Việt nam hiện nay vẫn chưa được thực hiện nghiêm túc, thậm chí bị buông lỏng Do đó, quản lý chặt chẽ hợp đồng xây dựng sau đấu thầu
là “chìa khóa” để đảm bảo hiệu quả thành công của gói thầu và dự án, mang lại lợi ích kinh tế cho đất nước
Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Công trình nông nghiệp và PTNT Bình Thuận là Ban quản lý dự án chuyên ngành Nông nghiệp và PTNT của tỉnh Bình Thuận được thành lập và hoạt động kể từ ngày 01/9/2017, trên cơ sở sáp nhập Trung tâm QLDA và TVXD Công trình nông nghiệp và PTNT với Ban QLDA Thủy sản trước đây Trải qua quá trình
Trang 133
hoạt động từ trước khi sáp nhập đến nay, năng lực lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng ở đơn vị ngày càng được hoàn thiện và có nhiều tiến bộ; Tuy nhiên, vẫn chưa đạt được tính chuyên nghiệp cao, do đó cần có giải pháp để nâng cao hơn nữa trình
độ, năng lực trong công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng để đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới
Xuất phát từ thực tế đó đề tài: “Nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Công trình nông nghiệp và PTNT Bình Thuận” được chọn làm đề tài nghiên cứu với
mục đích tìm ra những giải pháp nhằm hạn chế tiến đến giảm thiểu những tồn tại và hoàn thiện quy trình thực hiện công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng tại đơn
vị
2 Mục đích của đề tài
Nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao năng lực lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng các dự án do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Công trình nông nghiệp và PTNT Bình Thuận quản lý
3 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn tập trung phân tích các vấn đề còn tồn tại, chưa chặt chẽ trong công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả trong tổ chức đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng các dự án tại Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn tập trung nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả trong tổ chức đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng các dự án tại Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận
- Phạm vi nghiên cứu:
Trang 144
+ Về không gian: Luận văn nghiên cứu công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng các công trình thuộc Ban quản lý dự dựng đầu tư xây dựng Công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Thuận
+ Về thời gian: Các dự án thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến năm 2017
5 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học của đề tài: Hệ thống cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý đấu thầu, quản lý hợp đồng xây dựng
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: Nâng cao năng lực Ban quản lý dự án xây dựng về công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng
- Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng xây dựng của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và PTNT Bình Thuận
Trang 155
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG
1.1 Lịch sử phát triển công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng trên thế giới và Việt Nam
1.1.1 Lịch sử phát triển công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng trên thế giới
Thuật ngữ “Đấu thầu” đã xuất hiện trong thực tế xã hội từ xa xưa Đấu thầu được giải thích là việc “đọ công khai, ai nhận làm, ai nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc được bán hàng (một phương thức giao công trình hoặc mua hàng) Như vậy bản chất của đấu thầu đã được xã hội thừa nhận như một sự ganh đua (cạnh tranh)
để thực hiện một việc gì đó, một yêu cầu nào đó Trên thực tế đã tồn tại một số định nghĩa về thuật ngữ đấu thầu trong các văn bản khác nhau Tuy nhiên bản chất của thuật ngữ đấu thầu dù dưới dạng Quy chế hay Luật định cũng đều sử dụng một thuật ngữ có xuất sứ từ tiếng Anh là “Procurement” (nghĩa là mua sắm) Như vậy Quy chế đấu thầu hoặc Luật đấu thầu đồng nghĩa với Quy chế mua sắm (Procurement Regulation) hoặc
Luật mua sắm (Law on Procurement) [1]
Đấu thầu là một trong những phương thức mua sắm hàng hoá, dịch vụ trong đời sống
xã hội loài người Nó ra đời và phát triển cùng với phương thức sản xuất phát triển dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất Cùng với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật,
sự cạnh tranh gay gắt và các cuộc khủng hoảng đã dẫn đến sự ra đời của Chủ nghĩa tư bản độc quyền và Chủ nghĩa tư bản nhà nước vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 Độc quyền ra đời từ tự do cạnh tranh, sau đó đối lập với tự do cạnh tranh, nhưng không thủ tiêu tự do cạnh tranh mà làm cho cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn Nhà nước tư bản vừa là người đại diện, người bảo vệ cho giai cấp tư sản và vừa là người điều tiết quá trình sản xuất, vừa là người cung cấp vốn để nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu Khoa học – kỹ thuật Nhà nước điều tiết các chương trình, các mục tiêu phát triển kinh tế thông qua hệ thống luật pháp, các chính sách kinh tế… Ngoài ra, nhà nước còn bỏ vốn xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình công cộng, phát triển các ngành kinh tế cần thiết cho
xã hội, nhưng lại có hiệu quả kinh tế thấp, lâu hoàn vốn…, những mua sắm chi tiêu của Chính phủ đã trở thành mục tiêu cạnh tranh gay gắt giữa các tổ chứ kinh tế tài chính Do vậy, để điều chỉnh hoạt động nói trên ở hầu hết các nước tư bản đều có những luật mua
Trang 166
sắm công dưới nhiều hình thức khác nhau Hoạt động đấu thầu đã xuất hiện rất sớm nhưng luật lệ liên quan đến đấu thầu ra đời muộn hơn và đã xuất hiện đầu tiên ở Anh Khi Hiệp hội kỹ sư tư vấn quốc tế (FIDIC) thành lập thì quy trình đấu thầu ngày càng được hoàn thiện dần Ngày nay chúng ta có thể tìm thấy các quy định về đấu thầu ở các
tổ chức quốc tế và ở các quốc gia khắp trên thế giới
1.1.2 Lịch sử phát triển công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng ở Việt Nam
Thuật ngữ “đấu thầu” đã trở nên quen thuộc trong những năm gần đây ở Việt Nam mặc
dù nó đã được xuất hiện từ lâu trên thế giới Trước đây khi nền kinh tế Việt Nam còn ở trong chế độ bao cấp, người bán chỉ sản xuất và bán những gì mình có và không quan tâm đến nhu cầu của người mua, do đó người mua không có quyền lựa chọn cho mình những hàng hoá phù hợp Chỉ đến khi nền kinh tế Việt Nam chuyển dần sang hướng thị trường thì tính cạnh tranh xuất hiện, khái niệm về đấu thầu cũng dần dần được hình thành và được chấp nhận như một điều tất yếu
Ở Việt Nam thì sự hình thành của quy chế đấu thầu trong hoạt động xây dựng bắt đầu
từ năm 1990 với quy chế đấu thầu trong xây dựng do Bộ xây dựng ban hành
Năm 1995, trong từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: Đấu thầu là phương thức giao dịch đặc biệt, người muốn xây dựng công trình (người gọi thầu) công bố trước các yêu cầu và điều kiện để xây dựng công trình (người dự thầu) công bố giá mà mình muốn nhận
Người gọi thầu sẽ lựa chọn người dự thầu nào phù hợp với điều kiện của mình với giá thấp hơn
Năm 1998, trong từ điển tiếng Việt định nghĩa: Đấu thầu là đọ công khai ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc bán
Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo NĐ 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây
dựng [2] định nghĩa như sau:
- Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của Bên mời thầu ở đây bên mua còn gọi là Bên mời thầu, bên bán còn gọi là các nhà thầu Bên mua sẽ cung cấp
Trang 177
cho bên bán những yêu cầu (trong HSMT) Sau một thời gian cụ thể, bên bán phải trả lời người mua, bên bán phải nộp cho người mua bản chào hàng Tất cả những điều đó được thể hiện trong HSDT hay là đề xuất dự thầu
- Nguồn vốn là cơ sở để thực hiện đấu thầu Đó có thể là nguồn vốn của nhà nước hoặc
do nhà nước quản lý Đối với doanh nghiệp tư nhân, tuỳ chủ đầu tư quyết định, còn đối với doanh nghiệp nhà nước một phần nào đó phải thực hiện theo quy định Hoạt động đấu thầu này mang tính bắt buộc tuỳ theo tính chất của nguồn vốn và phụ thuộc vào môi trường luật pháp
Theo Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 [3] thì Đấu thầu được định nghĩa
là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
Từ định nghĩa chính thức trên thì có thể đưa ra được các nội dung chính của đấu thầu là:
- Đấu thầu là một quá trình lựa chọn nhà thầu
- Mục đích của đấu thầu là ký kết và thực hiện hợp đồng với các nhà thầu
- Đấu thầu cần bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
Qua 28 năm xây dựng và phát triển, công tác đấu thầu tại Việt Nam (1990 - 2018), hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu đang ngày càng hoàn thiện và đồng bộ, góp phần thiết lập môi trường minh bạch, cạnh tranh cho hoạt động đấu thầu, tạo cơ sở cho việc lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm thực hiện các gói thầu sử dụng vốn nhà nước, đem đến hiệu quả cao hơn trong đầu tư công, phòng chống tham nhũng, tiết kiệm không nhỏ cho ngân sách nhà nước Song song với việc hoàn thiện khung pháp
lý, công tác kiểm tra, giám sát về đấu thầu cũng được triển khai hiệu quả
Trang 18Tại Việt Nam thời gian qua, hoạt động đấu thầu đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng đối với nâng cao hiệu quả hoạt động chi tiêu công Báo cáo của các địa phương cho thấy, thông qua công tác đấu thầu, nhất là hình thức đấu thầu rộng rãi, đã góp phần tiết kiệm một phần ngân sách không nhỏ cho quốc gia, địa phương Đặc biệt một số quan điểm còn cho rằng, nếu Việt Nam triển khai đấu thầu qua mạng cho 100% gói thầu thì còn tiết kiệm thêm cho ngân sách hàng tỷ USD
Trong những năm qua nền kinh tế nước ta đang chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trong nền kinh tế thị trường xuất hiện nhiều thành phần kinh tế tham gia, lĩnh vực đầu tư xây dựng có nhiều vấn đề mới nảy sinh cần được nghiên cứu giải quyết Theo cơ chế quản lý cũ, trong xây dựng cơ bản chủ yếu quản lý bằng phương pháp giao thầu, nhận thầu theo kế hoạch nên khó tránh khỏi việc thất thoát hàng ngàn tỷ đồng và chất lượng công trình cũng không được đảm bảo Trong bối cảnh đó việc đổi mới phương thức quản lý đầu tư và xây dựng là điều rất cần thiết và đấu thầu xuất hiện là một tất yếu Đấu thầu là một phương thức kinh doanh dựa vào tính chất cạnh tranh trên thị trường Kinh nghiệm cho thấy đấu thầu nếu được thực hiện đúng, có thể tiết kiệm hay làm lợi đáng kể một số kinh phí so với các phương pháp đã thực hiện trước đây Đấu thầu có nhiều hình thức khác nhau nhưng trong đó đấu thầu rộng rãi là loại hoàn
Trang 19có nhiều tai tiếng như: đấu thầu không minh bạch, sơ sài, phát sinh chi phí cao, thất thoát, đầu tư không đúng hướng, vốn đầu tư còn bị dàn trải, nhiều công trình không được hoàn thành dứt điểm, thậm chí vừa mới xây dựng xong đã phải sửa chữa hoặc phá bỏ dẫn đến hậu quả hiệu quả đầu tư chưa cao Trong bối cảnh đó việc đổi mới phương thức quản lý đầu tư xây dựng nhất là đấu thầu là một điều tất yếu Đấu thầu là một phương thức kinh doanh dựa vào tính cạnh tranh trên thị trường Kinh nghiệm cho thấy rằng đấu thầu nếu được thực hiện đúng có thể tiết kiệm hay làm lợi một lượng kinh phí đáng kể cho quốc gia mà vẫn đảm bảo chất lượng công trình và tiến độ thực hiện Thực tế thời gian qua, ở Việt Nam dù đã có nhiều tiến bộ trong công tác đấu thầu nhưng còn nhiều vấn đề gây khó khăn cho cả bên mời thầu và bên đấu thầu dẫn đến lãng phí, thất thoát vốn Khái niệm “đấu thầu” đã xuất hiện từ lâu trên thế giới, tuy nhiên đối với
ở Việt Nam, còn khá mới mẻ Nó chỉ mới hiện diện ở Việt Nam từ cuối thập kỷ 80 của thế kỷ XX Hiện vẫn còn có người nhầm lẫn và đánh đồng "đấu giá" và "đấu thầu" là một Xuất phát từ nền kinh tế thị trường cạnh tranh, thuật ngữ "đấu giá" đã được biết đến nhiều hơn "Đấu giá" được hiểu là hình thức có một người bán và nhiều người mua Trên cơ sở người bán đưa ra một mức giá khởi điểm (giá ban đầu), sau đó để cho người mua trả giá trên cơ sở cạnh tranh với nhau và người bán sẽ quyết định giá bán cho người mua nào trả giá cao nhất Tuy nhiên, đối với thực tiễn hoạt động và hình thức thể hiện
Trang 2010
thì "đấu thầu" lại là hình thức có một người mua và nhiều người bán cạnh tranh nhau để nhằm tối đa hoá lợi ích của người mua Người mua sẽ lựa chọn người bán nào đáp ứng một cách tốt nhất các yêu cầu của người mua đặt ra trong trường hợp mà việc xác định tương quan giữa giá cả với số lượng và chất lượng hàng hóa, dịch vụ Đây là phương thức mua bán được sử dụng phổ biến trong nền kinh tế thị trường
1.2.2 Những thay đổi về hệ thống pháp luật ở Việt Nam
Quá trình ban hành quy định của pháp luật Việt Nam về đấu thầu như sau:
Bảng 1.1 Quy định pháp luật về đấu thầu qua các thời kỳ
16/07/1996 Chính phủ Nghị định số 43/CP về việc ban hành Quy chế đấu thầu 23/08/1997 Chính phủ
Nghị định về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định 43/CP ngày 16 tháng 7 năm 1996
01/09/1999 Chính phủ Nghị định số 88/1999/NĐ-CP về việc Ban hành Quy chế
Đấu thầu
29/11/2005 Quốc hội Luật đấu thầu số 61/2005/QH11, là Luật đầu tiên được thông qua bởi Quốc hội, cụ thể hóa bằng văn bản luật các
quy chế đấu thầu đã công bố trước đây
26/11/2013 Quốc hội
Luật đấu thầu 43/2013/QH13 đã được Quốc hội thông qua
để thay thế cho Luật đấu thầu cũ năm 2005 và hiện đang
có hiệu lực Tương ứng với Luật đấu thầu này thì ngày 26/6/2014 Chính phủ ban hành Nghị định 63/2014/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành luật đấu thầu
Trang 21
11
1.3 Tổng quan công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng đối với các công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ở Bình Thuận
1.3.1 Vị trí địa lý của tỉnh Bình Thuận
Bình Thuận là tỉnh cực nam vùng Nam Trung Bộ; phía Bắc giáp Lâm Đồng và Ninh Thuận; phía Tây giáp Đồng Nai; Tây Nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu; phía Đông và Đông Nam giáp Biển Đông với 192km bờ biển; và vùng lãnh hải, các đảo của thềm lục địa phía nam, trong đó có đảo Phú Quý cách Phan Thiết 56 hải lý
Hiện tại tỉnh Bình Thuận có 10 đơn vị hành chính gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện với 19 phường, 12 thị trấn và 96 xã
Tiếp giáp liền kề với vùng KTTĐ phía Nam, giao lưu thuận lợi với các tỉnh Tây Nguyên
và các tỉnh vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, có bờ biển dài và đẹp, Bình Thuận có nhiều
cơ hội để phát triển nhanh kinh tế - xã hội (đặc biệt là kinh tế biển và du lịch), tiếp thu những thành tựu khoa học - công nghệ và phát triển nguồn nhân lực Đồng thời, Bình Thuận có vị trí quan trọng trong chiến lược bảo vệ an ninh biển đảo quốc gia
1.3.2 Đánh giá hiện trạng phát triển kinh tế
Tổng thu ngân sách nhà nước 5 năm (2011 - 2015) của tỉnh đạt 43.695 tỷ đồng, tỷ trọng trung bình 5 năm chiếm khoảng 20,7% GRDP Tính trung bình cả 5 năm (2011 - 2015), thì tổng thu nội địa chiếm khoảng 50,8% so với tổng thu và 10,5% tổng GRDP; thu từ dầu thô chiếm khoảng 42,9% tổng thu Thu cân đối ngân sách Nhà nước hàng năm chiếm khoảng 89 - 93% tổng thu
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm 2011 – 2015 đạt 76.092 tỷ đồng Trong tổng vốn đầu
tư toàn xã hội 5 năm thì đầu tư cho khu vực I (nông-lâm-ngư nghiệp) khoảng 11% Khu vực II (công nghiệp - xây dựng) khoảng 32%, khu vực III (dịch vụ) khoảng 57% Hiệu quả vốn đầu tư được đánh giá sơ bộ qua chỉ số ICOR (tổng vốn đầu tư/VA tăng thêm) cho cả giai đoạn 5 năm đạt khoảng 3,8 (có nghĩa là đầu tư 3,8 đồng vốn thì thu được 1 đồng VA tăng thêm)
Bảng 1.2 Thực hiện nguồn vốn NSNN và trái phiếu chính phủ
Trang 221.3.3 Tình hình hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh Bình Thuận
Giá trị sản xuất xây dựng (giá so sánh năm 2010) năm 2015 đạt khoảng 4.500 tỷ đồng, bình quân 5 năm 2011 - 2015 tăng 10,8%/năm
Bảng 1.3 Giá trị sản xuất xây dựng (GTSXXD) tỉnh Bình Thuận
Trang 232010 lên 91,2% năm 2015), và khu vực đầu tư nước ngoài đang có dấu hiệu khởi sắc (chỉ chiếm trung bình khoảng 6%)
Trong sản xuất xây dựng hiện tại thì chủ yếu là xây dựng công trình nhà để ở (chiếm trung bình khoảng 33%), công trình kỹ thuật dân dụng (chiếm trung bình khoảng 44%), còn lại là các công trình xây dựng khác
1.3.4 Hiện trạng hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật của tỉnh
Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật của tỉnh trong thời gian qua đã phát triển khá mạnh, góp phần không nhỏ vào phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh; Tuy nhiên, trong phát triển còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng cao được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội
Hạ tầng các khu, cụm công nghiệp được đầu tư xây dựng chưa đáp ứng với yêu cầu thực
tế, chưa đồng bộ, thiếu hệ thống xử lý nước thải Thu hút nhà đầu tư xây dựng kết cấu
hạ tầng các khu công nghiệp và thu hút các nhà đầu tư thứ cấp vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp đạt thấp, dưới 50% so với mục tiêu và yêu cầu phát triển các khu công nghiệp đặt ra; hiệu quả sử dụng đất trong khu công nghiệp chưa cao Các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thành lập từ 10 năm nhưng đến nay tỷ lệ lấp đầy còn rất thấp; Theo kinh nghiệm của các nước công nghiệp phát triển cho thấy: trong 10 năm thành lập nếu khu công nghiệp nào chưa thu hút lấp đầy được 70% thì coi như đầu tư chưa hiệu quả
Trang 2414
Đầu tư hạ tầng phát triển hệ thống lưới truyền tải điện thời gian qua tuy được quan tâm triển khai thực hiện nhưng tiến độ thực hiện, đưa công trình vào vận hành còn chậm Đầu tư lưới truyền tải và lưới phân phối điện trên địa bàn tỉnh chưa nhiều, chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu sử dụng điện sản xuất và sinh hoạt Việc đầu tư xây dựng lưới điện trung, hạ thế còn hạn chế Một số khu vực nông thôn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa hiện vẫn chưa có điện lưới phục vụ thắp sáng sinh hoạt
Hệ thống hạ tầng thủy lợi đã được đầu tư, kết nối trên địa bàn toàn tỉnh nhưng năng lực thiết kế tưới của các công trình vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế sản xuất Một số công trình thủy lợi đầu tư chậm so với yêu cầu; việc duy tu bảo dưỡng nâng cấp công trình không thường xuyên nên công trình xuống cấp, hạn chế năng lực thiết kế tưới; các công trình thủy lợi nhỏ đã sử dụng nhiều năm, không đảm bảo an toàn trong mùa lũ và hiệu quả thấp; công tác bàn giao công trình đưa vào sử dụng chưa được thực hiện theo quy định
Hạ tầng thủy sản, các công trình đê kè biển, khu dân cư, khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, ứng phó biến đổi khí hậu đã được quan tâm đầu tư nhưng chưa đáp ứng cao được yêu cầu, tiến độ thực hiện các công trình còn chậm, chưa được đầu tư đồng bộ nên vẫn còn tình trạng sạt lở bờ biển, đặc biệt là tại các khu dân cư ven biển, ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của nhân dân
Hạ tầng giao thông quy mô còn nhỏ, thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng cao được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; nhiều tuyến đường giao thông chưa được nâng cấp, nhựa hóa, gây khó khăn cho việc đi lại và phục vụ sản xuất, nhất là khu vực nông thôn Công tác quản lý, bảo trì đường bộ chưa coi trọng đúng mức Cảng biển quy mô nhỏ Chưa có sân bay dân dụng để phục vụ phát triển kinh tế
Từ những thống kê nêu trên cho thấy nguồn vốn đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng
kỹ thuật, giao thông, nông nghiệp trong thời gian qua còn rất hạn chế dẫn đến địa phương chưa phát huy được tiềm năng và chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Trang 2515
1.3.5 Quản lý hoạt động đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng đối với các công
trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ở Bình Thuận
Để đảm bảo quản lý hoạt động đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng đối với các công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước ở Bình Thuận, trên cơ sở quy định của pháp luật qua từng giai đoạn, tỉnh Bình Thuận đã ban hành nhiều quy định nhằm quản lý, chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng xây dựng cụ thể như sau:
Bảng 1.4 Quy định về đấu thầu của tỉnh Bình Thuận
Quyết định số 612/QĐ-UBND của UBND tỉnh sửa đổi quy định về thẩm quyền phê duyệt và cơ quan thẩm định trong đấu thầu mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt động thường xuyên trên địa bàn tỉnh Bình Thuận 29/10/2009
Quyết định số 3091/QĐ-UBND của UBND tỉnh quy định về thẩm quyền phê duyệt và thẩm định trong đấu thầu mua sắm tài sản bằng vốn nhà nước trên địa bàn tỉnh Bình Thuận
02/10/2012
Quyết định số 1937/QĐ-UBND của UBND tỉnh ban hành quy định phân cấp về đấu thầu mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của các cơ quan nhà nước bằng vốn nhà nước thuộc phạm vi quản
lý của tỉnh Bình Thuận
24/02/2017
Quyết định số 08/2017/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bình Thuận ban hành Quy định về phân cấp thực hiện quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình đối với các công trình sử dụng vốn nhà nước trên địa bàn tỉnh Bình Thuận
19/10/2017
Quyết định số 32/2017/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bình Thuận về sửa đổi, bổ sung một số điều Quy định về phân cấp thực hiện quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình đối với các công trình sử dụng vốn nhà nước trên địa bàn tỉnh Bình Thuận được ban hành kèm theo Quyết định số 08/2017/QĐ-UBND ngày 24/02/2017 của UBND tỉnh
Trang 2616
1.4 Những kinh nghiệm thực tiễn trong tổ chức đấu thầu và quản lý hợp đồng các dự án, những kết quả đạt được tồn tại và nguyên nhân
1.4.1 Kinh nghiệm một số nước trên thế giới
Xuất phát từ sự khác nhau về các đặc điểm đặc thù, trình độ tổ chức đấu thầu của các nước, các tổ chức quốc tế, các quy định về đấu thầu và kinh nghiệm tổ chức đấu thầu của các nước, các tổ chức quốc tế, hoạt động đấu thầu xây dựng của các tổ chức quốc tế như Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và của các nước như Singapore, Nga, Hàn Quốc thể hiện tính phong phú đa dạng của hoạt động đấu thầu xây dựng, nhằm tổng hợp những kinh nghiệm quý báu đó làm những bài học cho các hoạt động đấu thầu xây dựng nói chung, đấu thầu xây dựng các công trình xây dựng, giao thông, nông nghiệp và PTNT ở Việt Nam nói riêng và từ đó góp phần nâng cao chất lượng của hoạt động này trong tương lai ở Việt Nam
1.4.1.1 Singapore
Trong những năm qua, Singapore được đánh là một nước quản lý công tác đấu thầu rất nghiêm ngặt, hiệu quả từ trung ương cho đến các bộ ngành, địa phương và cơ sở Chính phủ Singapore quản lý Các cuộc đấu thầu được tổ chức một cách nghiêm túc và đều được thẩm định kết quả đấu thầu Mặt khác, Singapore có một đội ngũ cán bộ giỏi, được đào tạo bài bản, chính quy, có chuyên môn, am hiểu nhiều vấn đề Bên cạnh đó, các nhà thầu xây dựng của Singapore cũng tương đối mạnh Họ được trang bị phương tiện kỹ thuật tốt, tin học hoá trong quản lý và hiện đại hoá, cơ giới hoá trong xây dựng
Một vấn đề khác trong sự thành công của công tác đấu thầu Singapore là phương thức
tổ chức đấu thầu Hầu hết các cuộc đấu thầu xây dựng được tổ chức dưới hình thức đấu thầu rộng rãi, tạo sự cạnh tranh bình đẳng giữa các nhà thầu và mang lại hiệu quả kinh
tế cao như: tiết kiệm nguồn vốn, chất lượng thi công công trình được nâng cao, tiến độ công trình nhanh lên,
1.4.1.2 Liên bang Nga
Một trong những kinh nghiệm quản lý đấu thầu của nước Nga là sự phù hợp cao của quy chế đấu thầu quốc tế Nó đảm bảo cho các hoạt động đấu thầu quốc tế diễn ra ở nước Nga được thuận lợi, không phải tốn nhiều công sức vào việc nghiên cứu tìm hiểu
Trang 27vi phạm quy chế đấu thầu đã thúc đẩy việc thực hiện các yêu cầu công bằng, bình đẳng trong đấu thầu; hạn chế đến mức thấp nhất các hiện tượng thiếu minh bạch, thiếu vô tư của những người làm công tác xét thầu Đây là một kinh nghiệm quý báu chúng ta có thể nghiên cứu học tập để áp dụng ở Việt Nam
1.4.1.3 Hàn Quốc
Quy định đấu thầu của Hàn Quốc được ban hành dưới dạng Luật hợp đồng mà trong đó Nhà nước là một bên tham gia Luật này quy định những nguyên tắc cơ bản và thủ tục mua sắm công với một dung lượng lớn và quy định rất chi tiết
Tuy nhiên, điều khác biệt trong quy trình đấu thầu của Hàn Quốc là hệ thống tập trung cao, thông qua một cơ quan chuyên môn tổ chức các cuộc đấu thầu là SAROK với kim ngạch mua sắm lên đến hàng chục tỷ USD/năm Nhờ sự tập trung này, SAROK là một
cơ quan chuyên nghiệp trong lĩnh vực mua sắm để thực hiện các dự án lớn của Hàn Quốc Chính phủ Hàn Quốc dành một khoản ngân sách nhất định hàng năm cho SAROK nhằm nâng cao năng lực tổ chức đấu thầu và đặc biệt hình thành một trung tâm kiểm tra chất lượng các hợp đồng sau khi đấu thầu nhằm đảm bảo, tránh tình trạng nhà thầu không thực hiện đúng cam kết trong hồ sơ dự thầu Sự chuyên môn hóa đã tạo ra năng lực mua sắm là điều vô cùng quan trọng và không thể thiếu để đảm bảo tính hiệu quả của các cuộc đấu thầu
1.4.2 Kinh nghiệm thực hiện công tác đấu thầu và quản lý thực hiện hợp đồng ở
một số tổ chức trên thế giới
1.4.2.1 Ngân hàng Thế giới (WB)
Ngân hàng Thế giới là một tổ chức tài trợ quốc tế, hiện có 185 nước thành viên trong đó
có Việt Nam Việc sử dụng các khoản vay mà WB dành cho các nước thành viên thực
Trang 2818
hiện dự án phải tuân theo một quy định mua sắm chung Những đặc điểm chính trong quy định đấu thầu của tổ chức này là bài học tham khảo trong việc hình thành và hoàn thiện quy trình đấu thầu của mỗi nước thành viên, đó là:
a) Tạo sự cạnh tranh tối đa:
Đấu thầu cạnh tranh quốc tế (International Competitive Bidding - ICB) là hình thức được áp dụng chủ yếu, mọi nhà thầu thuộc một quốc gia thành viên đều có đủ tư cách hợp lệ để tham gia các cuộc thầu sử dụng tiền tài trợ từ WB Các hình thức khác như đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp chỉ được sử dụng khi có lý
do chính đáng thỏa mãn các điều kiện nêu trong Hướng dẫn mua sắm của WB
Trong hồ sơ mời thầu không được đưa các yêu cầu mang tính định hướng như yêu cầu
về nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa hay thương hiệu cụ thể Hồ sơ mời thầu phải đảm bảo cho phép và khuyến khích sự cạnh tranh quốc tế bằng cách quy định cụ thể, chi tiết
và rõ ràng tiến trình thầu cũng như các yêu cầu về kỹ thuật và kiểm tra, về giá cả, phương thức dự thầu, các điều kiện hoàn thành, thanh toán, phương pháp đánh giá và cả những phương án thay thế Những quy định chi tiết này nhằm vừa tạo ra sân chơi đầy đủ cho mọi nhà thầu, tạo cơ sở cạnh tranh công khai với nhà thầu cũng như cơ sở công bằng và thuận lợi trong việc đánh giá, xếp hạng các hồ sơ dự thầu
b) Đảm bảo công khai:
Việc đăng tải thông báo mời thầu đối với các gói thầu lớn và quan trọng được WB quy định phải thực hiện thông qua một tờ báo Kinh doanh phát triển của Liên hợp quốc, việc đăng tải này là miễn phí và bằng tiếng Anh Trong thông báo phải nói rõ thời gian và địa điểm nhận hồ sơ, các thông tin về Bên vay, về số tiền và mục đích sử dụng khoản vay, quy mô mua sắm theo thể thức ICB, tên và địa chỉ của tổ chức mua sắm Hồ sơ mời
sơ tuyển hoặc mời thầu không được phát hành sớm hơn 8 tuần sau ngày đăng thông báo, khuyến khích gửi thông báo mời thầu tới các sứ quán, đại diện thương mại của các nước
có nhà thầu Một nguyên tắc cơ bản là phải mở thầu công khai, các nhà thầu tham gia đấu thầu phải được mời tới dự lễ mở thầu Sự chi tiết đầy đủ của hồ sơ mời thầu bao gồm cả tiêu chuẩn đánh giá đã thể hiện tính công khai trong quy định mua sắm của WB
Trang 2919
c) Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu:
Các quy định về phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu của WB vừa đảm bảo sự chặt chẽ, tiên tiến nhưng linh hoạt Đối với mua sắm hàng hóa và xây lắp, WB quy định phương pháp đánh giá như sau:
- Bước đánh giá về kỹ thuật được thực hiện đầu tiên ngay sau khi kiểm tra tính hợp lệ
và đầy đủ của hồ sơ dự thầu và sử dụng tiêu chí "Đạt" và "Không đạt" Cách đánh giá này ít bị ảnh hưởng bởi sự chủ quan của chuyên gia đánh giá nhưng lại đòi hỏi sự hiểu biết thấu đáo của đơn vị mua sắm trong việc xây dựng hồ sơ mời thầu sao cho đầy đủ chi tiết
- Bước đánh giá về tài chính, thương mại để xếp hạng nhà thầu Những hồ sơ vượt qua bước đánh giá kỹ thuật sẽ được xem xét trong bước này Các hồ sơ sẽ được tiến hành sửa lỗi trong hồ sơ dự thầu, sửa các sai lệch so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu, đưa về cùng một đồng tiền và cuối cùng là đưa tất cả các sai khác của hồ sơ dự thầu về các mặt
kỹ thuật, tài chính, thương mại và các yếu tố khác về cùng một mặt bằng tức là xác định giá đánh giá
Việc đánh giá chi phí thấp nhất thực sự là xem xét không chỉ giá dự thầu ban đầu, mà
có tính tới các yếu tố liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp trong suốt thời gian sử dụng hàng hóa hoặc công trình
d) Các nguyên tắc cơ bản trong quy định mua sắm của WB:
Không phân biệt đối xử, tạo sân chơi lành mạnh và cạnh tranh công bằng cho mọi nhà thầu
Không đàm phán về giá, giá dự thầu phải được coi là cố định nhằm giảm thiểu các hoạt động tiêu cực, tham nhũng trong quá trình thầu
Đảm bảo sự cạnh tranh, công bằng, minh bạch trong quá trình thầu
Không được vi phạm quy định về đấu thầu Nguyên tắc này tuy có cứng nhắc trong một
số trường hợp, song tạo được một cách làm trở thành thói quen quy củ
Trang 3020
Điều chỉnh theo thời gian, bổ sung hoặc thay đổi một vài điểm nhỏ cho phù hợp với tình hình mới
Chống tham nhũng thông qua những quy định khắc khe, cụ thể trong quy trình
1.4.2.2 Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB)
Về cơ bản các quy định đấu thầu của ADB quy định mua sắm cho các khoản tiền mà ngân hàng này tài trợ cho các nước là thành viên cũng tương tự như của WB Đối với đấu thầu mua sắm hàng hóa và xây lắp thì lại có sự thống nhất cao giữa phương pháp đánh giá của WB và ADB Theo đó, sau khi xem xét tính hợp lệ của nhà thầu thì đến bước xem xét về mặt kỹ thuật theo tiêu chí đã được công bố trong hồ sơ mời thầu Những
hồ sơ dự thầu vượt qua bước đánh giá về kỹ thuật sẽ được so sánh, xếp hạng trên cơ sở giá đánh giá thấp nhất
- Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu của ADB là tiên tiến, phù hợp với thông lệ đấu thầu trên thế giới, tuy nhiên vẫn có một vài đặc thù riêng, cụ thể như sau:
ADB luôn coi trọng tính hợp lệ của nhà thầu (hay hồ sơ dự thầu) Chỉ có những thành viên của ADB mới đủ tư cách là nhà thầu hợp lệ
Trong đấu thầu mua sắm hàng hóa và xây lắp thì phương pháp đánh giá dựa theo giá đánh giá là cơ bản Theo đó, hồ sơ dự thầu đã qua đánh giá về kỹ thuật sẽ được quy về cùng một mặt bằng chi phí để so sánh và xếp hạng Nhà thầu đứng vị trí thứ nhất là nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất (lowest evaluated price) Trong bước đánh giá về kỹ thuật thì phương pháp sử dụng tiêu chí "đạt, không đạt" cũng được áp dụng Đây là một phương pháp tiên tiến, loại bớt được sự tác động của yếu tố chủ quan trong quá trình xem xét các hồ sơ dự thầu
- Quy trình thực hiện: Bên cạnh việc ban hành hướng dẫn mua sắm với nội dung cô đọng, chặt chẽ, ADB còn ban hành sổ tay (handbook) để hướng dẫn chi tiết Theo đó, một quy trình thực hiện chi tiết được định ra nhằm thực hiện quá trình lựa chọn nhà thầu đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả mua sắm Có thể tóm tắt quy trình này như sau: Bước 1: Kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ dự thầu
Trang 3121
Bước 2: Đánh giá về mặt thương mại và tài chính, bao gồm
Bước 3: Xác định hồ sơ dự thầu có giá đánh giá thấp nhất để trao thầu
- Ưu đãi nhà thầu trong nước: Quy định mua sắm của ADB đề cập tới sự ưu đãi nhà thầu trong nước theo từng trường hợp cụ thể và việc ưu đãi này được nên rõ trong HSMT Việc ưu đãi là cho hàng hóa có chi phí trong nước hoặc sản xuất trong nước và cho các công trình xây dựng do nhà thầu trong nước thực hiện
1.4.2.3 Kinh nghiệm đấu thầu của Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC)
Ngân hàng cho rằng trong hầu hết các trường hợp đấu thầu, Hình thức Đấu thầu cạnh tranh Quốc tế ICB là giải pháp tốt nhất để thoả mãn các yêu cầu mua sắm hàng hoá và dịch vụ cho các dự án
Ngân hàng JBIC không có quy định nào và cũng không thực hiện chế độ ưu đãi nào đối với Nhà thầu trong nước khi tham gia đấu thầu Đây là điểm khác cơ bản với những quy định của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) Đây là sự thể hiện cao nhất yêu cầu đảm bảo sự công bằng bình đẳng trong đấu thầu của JBIC Tóm lại, nghiên cứu những kinh nghiệm trong việc xây dựng tổ chức hoạt động đấu thầu xây dựng của một số nước, một số tổ chức quốc tế có ý nghĩa rất lớn để góp phần hoàn thiện quy chế đấu thầu ở nước ta cũng như tìm ra các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phổ biến này
Kết luận chương 1
Hiện nay nền kinh tế của đất nước đang phát triển hết sức mạnh mẽ, nhu cầu đầu tư xây dựng công trình ngày lớn đặc biệt là nguồn vốn đầu tư công Thông qua hoạt động đấu thầu, công tác quản lý trong lĩnh vực đầu tư của Nhà nước ngày càng được nâng cao, nguồn vốn được sử dụng có hiệu quả, hạn chế được thất thoát, lãng phí Khi tham gia đấu thầu các doanh nghiệp (DN) phải sử dụng mọi biện pháp cạnh tranh để thắng thầu, trong đó có biện pháp giảm giá Trong đấu thầu, bên mua bao giờ cũng muốn có thứ mình cần với giá rẻ nhất Bên bán bao giờ cũng muốn bán nhanh thứ mình có với lợi nhuận cao nhất Vì vậy, Nhà nước chỉ phải bỏ ra một khoản tiền ít hơn dự toán để xây dựng công trình, có như vậy mới đảm bảo tính công bằng, minh bạch, thu hút các nhà
Trang 3222
thầu có năng lực tham gia cung cấp hàng hóa, dịch vụ Tuy nhiên trong quá trình quản
lý dự án vẫn còn tồn tại nhiều sai sót trong công tác đấu thầu và quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng dẫn đến hiệu quả đầu tư nhiều dự án còn chưa cao, đặc biệt một số dự
án xảy ra sự cố nguy hiểm
Tỉnh Bình Thuận với nhiều nguồn lực và thế mạnh của mình cũng không ngừng vươn lên hòa nhịp cùng sự phát triển của đất nước, hòa nhập quốc tế tuy nhiên điều kiện cơ
sở hạ tầng còn thiếu thốn rất nhiều, chưa đáp ứng nhu cầu làm cơ sở cho sự phát triển đặc biệt là nhu cầu vốn đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp và PTNT vốn là thế mạnh và nguồn thu ngoại tệ Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, nguồn vốn đầu tư cho ngành còn nhiều hạn chế, Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn Bình Thuận xác định nhiệm vụ hàng đầu là phải đảm bảo phát huy hiệu quả tối đa vốn đầu tư xây dựng đối với các dự án do đơn vị quản lý thực hiện, trong đó phải tập trung nâng cao năng lực, hiệu quả công tác đấu thầu và quản lý thực hiện hợp đồng
Trang 33từ đó xây dựng thành công Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn Bình Thuận thành tổ chức đấu thầu có tính chuyên nghiệp cao cần giải quyết các vấn đề sau:
- Việc lựa chọn nhà thầu phải đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả và vận dụng theo đúng quy định của pháp luật nhà nước hiện hành
- Nhà thầu được tuyển chọn phải đáp ứng yêu cầu của gói thầu, thực hiện công việc đảm bảo yêu cầu về tiến độ, chất lượng và các yêu cầu khác tùy đặc điểm của từng gói thầu
- Đảm bảo hiệu quả, hiệu lực trong công tác quản lý thực hiện hợp đồng, chủ động phòng ngừa, hạn chế những rủi ro, bất lợi có thể xảy ra
Xác định khâu then chốt cần chú trọng, quan tâm để giải quyết các vấn đề nêu trên chính
là chất lượng công tác thương thảo, hoàn thiện hợp đồng để đảm bảo hợp đồng được ký kết giữa Chủ đầu tư với nhà thầu có đủ sự ràng buộc chặt chẽ về yêu cầu công việc, giá
cả, trách nhiệm dân sự và các vấn đề có liên quan để đạt được mục tiêu đầu tư, tránh rơi vào thế bị động khi có vấn đề tranh chấp xảy ra
2.1 Cơ sở pháp lý và thực tiễn về đấu thầu và hợp đồng xây dựng
2.1.1 Cơ sở pháp lý về công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng
a Các văn bản pháp lý: Hiện nay, Nhà nước đã ban hành một số văn bản pháp luật có liên quan đến công tác đấu thầu và hợp đồng xây dựng công trình được thống kê theo bảng sau:
Trang 3402/05/2016
27/11/2017
Nghị định số 139/2017/NĐ-CP, Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng; khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản làm vật liệu xây dựng, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; kinh doanh bất động sản, phát triển nhà ở, quản lý sử dụng nhà và công sở
15/01/2018
Trang 35cơ chế đặc thù trong quản lý đầu tư xây dựng đối với một số dự
án thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn
2016-2020
13/09/2018
26/10/2016 Thông tư số 26/2016/TT-BXD, Quy định chi tiết một số nội dung
29/09/2017
Thông tư số 10/2017/TT-BXD, Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng và hướng dẫn chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy
26/02/2014
Trang 3626
Ngày ban
lực
31/12/2013
Thông tư số 218/2013/TT-BTC, Quy định về quản lý tài chính đối với các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vay ưu đãi nước ngoài của các nhà tài trợ
15/02/2014
30/06/2016
Thông tư số 108/2016/TT-BTC, Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 08/2016/TT-BTC ngày 18/01/2016 của Bộ Tài chính Quy định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước
là do hệ thống văn bản pháp luật ban hành trong thời gian qua chưa kịp thời, chưa đầy
đủ, chưa hoàn thiện và còn nhiều bất cập
Trang 3727
- Ví dụ như việc ban hành các văn bản pháp luật chưa kịp thời như về công tác quản lý
dự án đầu tư xây dựng, Luật Xây dựng 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014 có hiệu lực từ ngày 01/01/2015, đến một năm sau Chính phủ mới ban hành Nghị định 59/2015/NĐ-
CP ngày 18/06/2015 [4] và phải mất hai năm sau Bộ Xây dựng mới ban hành Thông tư
số 16/2016/TT-BXD ngày 30/06/2016 [5] và Thông tư số 18/2016/TT-BXD ngày 30/06/2016 [6] hướng dẫn thực hiện Việc chậm ban hành văn bản hướng dẫn này làm
cho các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực xây dựng lúng túng, áp dụng không thống nhất, không đồng bộ, gây tranh cãi, không phục giữa các chủ thể trong việc chấp hành kết luận của các Đoàn Thanh tra, Kiểm toán
- Nhiều quy định chưa hoàn thiện và còn nhiều bất cập dẫn đến phải điều chỉnh nhiều lần cũng trong công tác quản lý dự án như Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ban hành ngày 18/06/2015, đến năm 2016 mới ban hành các Thông tư hướng dẫn nêu trên nhưng đến
ngày 05/4/2017 Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2017/NĐ-CP [7] về sửa đổi, bổ
sung một số điều Nghị định số 59/2015/NĐ-CP và ngày 16/07/2018 Chính phủ tiếp tục
ban hành Nghị định số 100/2018/NĐ-CP [8], Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định
tại Nghị định số 59/2015/NĐ-CP và Nghị định số 42/2017/NĐ-CP Các quy định gần như thay đổi liên tục dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng
2.1.2 Cơ sở khoa học và thực tiễn
a Dựa trên kinh nghiệm xây dựng, tổ chức hoạt động đấu thầu, quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng của một số tổ chức quốc tế và của một số nước:
Quy định về đấu thầu ở mỗi nước, mỗi tổ chức quốc tế khá đa dạng cả về số lượng điều khoản cũng như nội dung chi tiết của từng điều khoản, tạo ra tính riêng đặc thù cho hoạt động đấu thầu của từng quốc gia và tổ chức riêng biệt Có những luật đấu thầu mẫu của WTO và Liên hợp quốc trong đó bỏ trống một số nội dung để từng nước tùy theo điều kiện của mình mà bổ sung cho phù hợp Trong điều kiện đó, các bài học kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế và quốc gia hết sức phong phú
Nghiên cứu những kinh nghiệm trong việc xây dựng tổ chức hoạt động đấu thầu xây dựng của một số nước, một số tổ chức quốc tế có ý nghĩa rất lớn để góp phần hoàn thiện
Trang 382.2 Vai trò, trách nhiệm của Ban quản lý dự án trong lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây dựng
Đấu thầu trong thời gian qua đã chứng minh được sức sống tiềm tàng vốn có Trong tương lai đấu thầu sẽ còn được sử dụng rộng rãi hơn, thị trường đấu thầu là nơi diễn ra
sự mua bán hàng hoá, dịch vụ, là sự tổng hợp các mối quan hệ, các thành viên tham gia vào thị trường này đều tìm mọi cách để tối đa hoá lợi ích kinh tế của mình Nhà cung cấp thường tìm cách bán hàng với giá cao, nhằm thu về khoản lợi nhuận tối đa có thể được Ngược lại, người mua (chủ đầu tư) với số tiền có hạn lại mong muốn thu được sự thoả mãn lớn nhất về sản phẩm với giá cả hợp lý Đấu thầu xét về mặt kinh tế, xã hội… đều có lợi cho các bên liên quan Tất cả các hệ thống đấu thầu mua sắm công trong một nền kinh tế hiện đại đều nhằm đạt được tất cả hoặc hầu hết các mục tiêu sau đây:
2.2.1 Các mục tiêu căn bản công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng xây
dựng nói chung
a) Kinh tế:
Chỉ tiêu kinh tế được tập trung chủ yếu vào “giá cả” nhưng cũng bao gồm các chỉ tiêu khác mà mang đến các lợi ích kinh tế đối với các chủ thể tham gia vào hợp đồng, cụ thể như sau:
- Phù hợp với mục tiêu (cụ thể là Chất lượng);
- Đáp ứng tiến độ và khả năng sẵn có của hàng hóa, dịch vụ; khả năng sẵn sàng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ xây dựng;
Trang 3929
- Chi phí cả đời dự án (ví dụ chi phí vận hành, bảo dưỡng)
- Chi phí phù hợp (ví dụ vận tải và lưu kho);
- Quản lý chi phí đối với các hoạt động đấu thầu
Hầu hết các hợp đồng kinh tế không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với giá cả rẻ nhất Giá trị tốt nhất của đồng tiền (value for money- VFM) cần đạt được các mục tiêu kinh
tế và có thể được tổng hợp theo "5 Đúng” (Five rights) sau đây:
- "Đúng số lượng đối với hàng hóa, Đúng con người đối với tư vấn và xây lắp”
- Đúng chất lượng;
- Đúng giá cả;
- Đúng địa điểm;
- Đúng thời gian (tiến độ)
b) Hiệu quả: Hiệu quả của hoạt động đấu thầu mua sắm công với nghĩa một hệ thống được vận hành đúng cách, giảm thiểu thủ tục hành chính nhưng vẫn đạt được các yêu cầu cơ bản của một gói thầu là các hàng hóa, dịch vụ được mua sắm và các công trình được xây dựng
c) Công khai: Một hệ thống công khai mang đến cơ hội công bằng cho tất cả các nhà thầu hợp lệ trong việc cạnh tranh để cung cấp hàng hóa, công trình và dịch vụ
d) Minh bạch: Một hệ thống minh bạch có các quy định và cơ chế rõ ràng để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định đó Các quy định về cạnh tranh được biết trước và đưa ra một cách rõ ràng để tạo thuận lợi cho việc thanh tra của các nhà kiểm toán công và các
cơ quan liên quan, như trong trường hợp một nhà thầu không trúng thầu Sự minh bạch khuyến khích sự đóng thuế tự nguyện của các bên tham gia vào hệ thống đấu thầu mua sắm công
Trang 4030
2.2.2 Các mục tiêu cơ bản của công tác đấu thầu của Ban quản lý dự án đầu tư
xây dựng
2.2.2.1 Tăng cường cạnh tranh trong đấu thầu
Một trong những yếu tố đạt được hiệu quả của công tác đấu thầu là phải bảo đảm được quy luật cạnh tranh theo cơ chế thị trường Trong hoạt động đấu thầu nói chung và công tác đấu thầu của Việt Nam nói riêng, mục tiêu cạnh tranh đang ngày càng được tăng cường Có cạnh tranh thì mới có động lực để sáng tạo, cải tiến, kích thích người mua (BMT) đưa ra các yêu cầu phù hợp (thể hiện trong HSMT) và người bán (nhà thầu) cạnh tranh với nhau để giành được hợp đồng (bán được hàng) với giá bán cạnh tranh song vẫn bảo đảm chất lượng của hàng hoá, công trình, dịch vụ Một nguyên tắc cơ bản để bảo đảm được cạnh tranh trong đấu thầu đó là việc tạo ra sự “mâu thuẫn lợi ích” hay
“xung đột lợi ích” Xung đột lợi ích trong đấu thầu có thể hiểu một cách nôm na rằng CĐT, BMT luôn mong muốn “nhanh, bền, tốt, rẻ” trong khi đó, nhà thầu thì luôn muốn
“làm ít, hưởng nhiều” và có nhiều hợp đồng Tuy vậy, do hoạt động đấu thầu là việc chi dùng tiền nhà nước nên việc mong muốn của các chủ thể tuy là chính đáng song không thể tuỳ tiện mà cần theo quy định Như vậy, khi có sự xung đột lợi ích giữa các bên sẽ tạo ra động lực cạnh tranh giữa CĐT, BMT và các nhà thầu để đạt được sự cân bằng về lợi ích thì cuộc đấu thầu sẽ diễn ra và hàng hoá, dịch vụ, công trình được cung cấp sẽ bảo đảm về chất lượng Bên cạnh đó, giữa các nhà thầu cũng phải có sự cạnh tranh để giành lấy được hợp đồng và đó sẽ là điều kiện để kích thích các nhà thầu phát huy sáng tạo, cải tiến biện pháp thi công, cải tiến công nghệ
Để thực hiện mục tiêu này, BMT phải tạo mọi điều kiện để các nhà thầu có cơ hội tham
dự đấu thầu Điều này được thể hiện trên nhiều khía cạnh được đổi mới trong Luật Đấu thầu so với QCĐT trước đây, thể hiện:
- Ngay từ giai đoạn lập và phê duyệt KHĐT, việc phân chia công việc phải thực hiện đấu thầu hành các gói thầu đã phải tính đến việc tăng khả năng cạnh tranh;
- Thông tin về đấu thầu, thông báo mời thầu phải được đăng tải trên tờ báo về đấu thầu
và trang thông tin điện tử về đấu thầu của cơ quan quản lý Nhà nước về đấu thầu;