BÀI TẬP CUỐI KHÓA_NHOM6 -DIENBIEN

Như vậy, chỉ tiêu nhàtiêu hợp vệ sinh tại xã Chà Cang đang thấp hơn so với mặt bằng chung của toàn tỉnh.Việc sử dụng nhà tiêu được chia theo các nhóm dân tộc, cụ thể như sau: Bảng số 3:

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT 4

I ĐẶT VẤN ĐỀ 6

1 Thông tin chung về dân số, kinh tế, văn hóa, xã hội 6

2 Tình hình sức khỏe và công tác chăm sóc sức khỏe - y tế tại xã Chà Cang: 6

3 Phương pháp thu thập và nguồn thông tin: 8

II XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ TỒN TẠI VÀ VẤN ĐỀ CẦN ƯU TIÊN CAN THIỆP 9

1 Những vấn đề sức khỏe tồn tại: 9

2 Vấn đề ưu tiên can thiệp 10

III PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ ƯU TIÊN CAN THIỆP 14

1 Vấn đề ưu tiên can thiệp: 14

3 Xác định nguyên nhân gốc rễ 18

4 Những thông tin thu thập thêm để xây dựng kế hoạch 18

5 Phân tích các bên liên quan 19

IV MỤC TIÊU CAN THIỆP 20

1 MỤC TIÊU CHUNG: 20

2 Mục tiêu cụ thể: 20

V ĐỊA ĐIỂM, ĐỐI TƯỢNG VÀ THỜI GIAN CAN THIỆP 20

1 ĐỊA ĐIỂM CAN THIỆP 20

2 Đối tượng 20

3 Thời gian can thiệp 20

VI GIẢI PHÁP CAN THIỆP 21

1 Bảng lựa chọn giải pháp: 21

Thang điểm: (Mức độ và khả năng thực thi cho từ 1-5 điểm) 21

- Tích số >15 phương pháp được lựa chọn 21

2 Khó khăn và thuận lợi của các giải pháp 22

VII KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG 25

1 Bảng kế hoạch hoạt động 25

2 Kế hoạch hoạt động theo thời gian: 27

3 Dự toán kinh phí cho các hoạt động: 28

VIII KẾ HOẠCH GIÁM SÁT 30

1 Sơ đồ tổ chức giám sát 30

2 Chức năng, nhiệm vụ của các bên liên quan trong tổ chức giám sát: 31

IX KẾ HOẠCH THEO DÕI, ĐÁNH GIÁ 32

1 Mục tiêu theo dõi đánh giá 32

2 Khung lô gic của chương trình can thiệp: 34

3 Các câu hỏi và chỉ số đánh giá: 35

4 Chỉ số đánh giá 37

TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

CTMTQG: Chương trình Mục tiêu quốc gia

TT CDC: Trung tâm kiểm soát bệnh tật

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Thông tin chung về dân số, kinh tế, văn hóa, xã hội.

Điện Biên là một tỉnh miền núi nằm ở Khu vực Tây Bắc của Tổ quốc Có 10 đơn vịhành chính bao gồm: 01 Thành phố, 01 thị xã và 8 huyện Huyện Nậm Pồ là huyện miềnnúi, biên giới,huyện mới được thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 6/2013 Huyện nằm

ở phía Tây Bắc của tỉnh Điện Biên, cách trung tâm tỉnh lỵ Điện Biên 175 km, phía Đônggiáp huyện Mường Chà; phía Tây giáp huyện Mường Nhé và nước Cộng hòa dân chủnhân dân Lào; phía Nam giáp nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; phía Bắc giáp huyệnNậm Nhùn - tỉnh Lai Châu Huyện có diện tích tự nhiên 149.812,96 ha, được chia thành

15 xã, 131 bản Dân số toàn huyện có 54.788 người (dân số ngày 01/7/2018) với 08 dântộc sinh sống, trong đó dân tộc H’Mông chiếm 69,18%, dân tộc Thái chiếm 18,5% dân sốtoàn huyện, còn lại 12,32% là các dân tộc khác

Chà Cang là xã đặc biệt khó khăn của huyện Nậm Pồ với diện tích tự nhiên là10.831,78 ha, xã có 6 bản và 4 dân tộc anh em cùng sinh sống là: dân tộc Kinh, dân tộcThái; dân tộc Mông và dân tộc Mường

Dân số toàn xã là 2.580 người (dân số 01/7/2018), gồm 522 hộ gia đình, trong đó:Nam 1.291 nữ 1.289; Trẻ em dưới 5 tuổi: 342 là trẻ Tỷ lệ suy dinh dưỡng CN/ tuổi là:18,42%; Tỷ lệ suy dinh dưỡng CC/ tuổi là: 27,19%; Tỷ suất sinh thô: 20,93 ‰; Tỷ suấtchết thô: 5,42‰

Điều kiện phát triển kinh tế của người dân chủ yếu là dựa vào nông, lâm nghiệp, do

đó đời sống của nhân dân gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp tập quán canh tác lạchậu Toàn xã có 185 hộ nghèo trong đó chủ yếu tập trung ở các hộ của dân tộc Thái vàdân tộc Mông (148/185 hộ chiếm 80%)

Thu nhập bình quân đầu người của xã 11 tháng năm 2018 là 16,0 triệu đồng/ người(ước đạt khoảng 16,5 triệu đồng/người/năm) Trong khi đó thu nhập bình quân đầu ngườicủa tỉnh Điện Biên 11 tháng đầu năm 2018 vào khoảng 35 triệu đồng/người

Giáo dục: Trên địa bàn xã có 04 trường học gồm: 01 trường THCS, 01 trường Tiểuhọc, 01 trường Mầm non,01trường Trung học phổ thông Trong đó:02 trường đã đạtchuẩn quốc gia giai đoạn1 Tổng số học sinh toàn xã là: 1.381học sinh

2 Tình hình sức khỏe và công tác chăm sóc sức khỏe - y tế tại xã Chà Cang:

Trạm Y tế xã đã được công nhận chuẩn Quốc gia về y tế xã giai đoạn 2 Toàn trạm

có 6 cán bộ, trong đó: 03 y sỹ đa khoa (1 cán bộ kiêm nhiệm y học cổ truyền), 02 Nữ hộsinh trung học, 01điều dưỡng trung học 6/6 = 100% thôn bản có y tế thôn/bản đã qua đàotạo; 2/6 bản có cô đỡ thôn bản

Trạm hiện nay còn thiếu cán bộ đại học, việc cập nhật kiến thức về các Chươngtrình y tế Quốc gia và các vấn đề sức khỏe vẫn còn hạn chế.Tại xã đang triển khai trên 27chương trình y tế quốc gia và chương trình mục tiêu y tế khác Một số công tác, chươngtrình hoạt động còn chưa đạt kết quả tốt như:Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe:Chỉ có: 26,7% người dân được truyền thông về các vấn đề y tế, phương pháp tiếp cận

không thu hút sự chú ý của người dân, hình thức truyền thông chủ yếu là đọc bài truyềnthông trực tiếp hoặc trên loa phát thanh của xã nên người dân khó theo dõi.

Chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường: Năm 2018 không được phân bổ kinhphí chi cho các hoạt động về nước sạch và vệ sinh môi trường Trên 65% hộ gia đìnhtrong tình trạng thải phân tự do hoặc có nhà tiêu nhưng không hợp vệ sinh Tình trạngnuôi gia súc, gia cầm ở gầm sàn còn phổ biến chủ yếu vẫn là các hộ người dân tộc Thái vàdân tộc Mông

Công tác giám sát các hoạt động y tế tại địa phương: Năm 2018, Trạm Y tế tậpchung chủ yếu vào hoạt tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe sinh sản Các hoạt độnggiám sát không diễn ra thường xuyên, các nguồn thông tin về y tế chủ yếu được thu thập

từ y tế thôn/bản và giám sát dịch bệnh khi có dịch xảy ra

Trạm Y tế thực hiện hoạt động khám chữa bệnh cho người dân tại xã trong 11 thángnăm 2018 là: 3.459 lượt khám và điều trị (Số liệu PKĐKKV), chủ yếu là các bệnh đường

hô hấp, bệnh đường tiêu hóa, bệnh không lây nhiễm, TYT xã hiện đang quản lý 1 bệnhnhân Lao, không có bệnh nhân Phong và 2 bệnh nhân đang được quản lý và điều trị tâmthần tại cộng đồng

Căn cứ vào nguồn số liệu trong báo cáo khám chữa bệnh của Trạm Y tế xã ChàCang, Phòng khám Ba Chà trong 3 năm gần đây từ năm 2016, 2017 và 11 tháng năm

2018, các nhóm bệnh mắc nhiều nhất trong xã và mô hình bệnh tật chung tại xã được thểhiện chi tiết trong bảng 1 dưới đây:

Bảng2: Nhóm bệnh thường mắc tại xã Chà Cang từ 2016 đến tháng 11/2018

11 tháng năm 2018

Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe: Trong 11 tháng đầu năm 2018, toàn xã

đã tổ chức được 25 buổi truyền thông lồng ghép tại các bản với 689 lượt người tham gia.Nội dung truyền thông chủ yếu về tình hình dịch bệnh ở địa phương Trạm Y tế xã đã viết

7 bài về phòng chống dịch bệnh để phát trên loa truyền thanh của xã nhưng địa bàn rộngnên loa truyền thanh của xã chỉ có thể phủ sóng tới các thôn bản gần trung tâm xã

Tình hình dịch bệnh: 11 tháng đầu năm 2018 tại xã Chà Cang đã xảy ra 01 vụ dịch

và 2 chùm ca bệnh đó là: Tay - chân - miệng, từ ngày 31/10 - 10/11/2018 với tổng số camắc 10 đã điều trị khỏi 10, không có ca bệnh biến chứng, không có ca nào tử vong Chùm

ca bệnh Thủy đậu có 2 ca mắc tại Bản mới phát hiện ngày 25 tháng 10 năm 2018 đều đãđược điều trị khỏi, Quai bị 3 ca cũng đã được điều trị khỏi không có biến chứng

Công tác vệ sinh môi trường: 98% dân số toàn xã đã được sử dụng nước sạch; toàn

xã có 522 hộ, có 290 hộ có nhà tiêu, trong đó nhà tiêu hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn của Bộ

Y tế (QCVN01: 2011) là: 205 nhà tiêu đạt tỷ lệ hợp vệ sinh: tỷ lệ hộ gia đình có nhà tiêuhợp vệ sinh: 39,3% Tỷ lệ nhà tiêu hợp vệ sinh tỉnh Điện Biên năm 2018 là 47,5%.Chương trình Mục tiêu quốc gia nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn giai đoạn

2015 - 2025 là 85% hộ gia đình nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh Như vậy, chỉ tiêu nhàtiêu hợp vệ sinh tại xã Chà Cang đang thấp hơn so với mặt bằng chung của toàn tỉnh.Việc sử dụng nhà tiêu được chia theo các nhóm dân tộc, cụ thể như sau:

Bảng số 3: Bảng phân bổ tỷ lệ hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh theo dân tộc

Nhà tiêu hợp vệ sinh/tổng số nhà tiêu

3 Phương pháp thu thập và nguồn thông tin:

Nhóm học viên đã chọn các phương pháp sau để thu thập thông tin:

- Thu thập thông tin sẵn có, số liệu thứ cấp qua các nguồn báo cáo tại xã

- Đánh giá nhanh tại cộng đồng: Phỏng vấn trạm trưởng Trạm Y tế xã và lãnh đạophụ trách văn xã của UBND thu thập thông tin về sức khỏe, định hướng của địa phươngtrong việc giải quyết các vấn đề sức khỏe tại xã; thảo luận nhóm trong cộng đồng về vấn

đề sức khỏe mà người dân quan tâm, đặc biệt quan tâm đến những vấn đề bức xúc trong

cộng đồng (Bộ câu hỏi hướng dẫn phỏng vấn nhanh và thảo luận nhóm - Phụ lục 1, 2).

Bảng 4: Tóm tắt các thông tin sẵn có sau thu thập

thập

STT Nội dung thông tin Nguồn thu thập Phương pháp thu thập

5 Kết quả hoạt động Công tác khám chữa bệnh Báo cáo TYT xã Số liệu thứ cấp

6 Thông tin về công tác truyền thông Báo cáo TYT xãTrạm trưởng TYT Số liệu thứ cấpPhỏng vấn

7 Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sạch và nhà tiêu HVS UBND xãBáo cáo TYT xã Số liệu thứ cấp

9 Kinh phí cho các chương trình chăm sóc sức khoẻ cho người dân TYT Số liệu, sổ sách

II XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ TỒN TẠI VÀ VẤN ĐỀ CẦN ƯU TIÊN CAN THIỆP

1 Những vấn đề sức khỏe tồn tại:

* Quản lý người nhiễm HIV/AIDS chưa được tốt:

Tổng số: 7 ca nhiễm HIV được phát hiện chiếm 0,2 % dân số toàn xã (tỷ lệ toàn tỉnhĐiện Biên là 1,1%)

Chưa quản lý được tất cả đối tượng có HIV (+), 2 ca đã chuyển sang giai đoạn AIDS

đang được theo dõi quản lý 01 ca tử vong do AIDS chiếm tỷ lệ 14,2%.

Đối tượng nghiện chích ma túy chỉ mới phát hiện và quản lý được 12 người

Chưa được điều trị bằng ARV: 2 người: 28,5% ( người được điều trị ARV)

* Tỷ lệ người dân được truyền thông giáo dục sức khỏe còn thấp.

Tổ chức 25 buổi truyền thông lồng ghép với 689 lượt người chiếm 26,7% dân sốtoàn xã (Tỷ lệ chung của tỉnh Điện Biên là >50%)

Có 07 bài viết về phòng chống dịch bệnh truyền thông trên loa truyền thanh của xã,chỉ phủ sóng được các bản ở trung tâm xã.Nội dung và hình thức truyền thông chưaphong phú, các buổi truyền thông lồng ghép chủ yếu nói về phòng chống dịch bệnh còncác nội dung khác chưa được quan tâm đúng mức Chính vì vậy nhận thức của người dân

về các vấn đề sức khỏe còn hạn chế

Phỏng vấn người dân trong xã về công tác này, một số người dân phản ánh: “Nội

dung cán bộ y tế đọc trong các buổi truyền thông, chúng tôi không hiểu nhiều lắm nhưng không dám hỏi mà cũng không biết hỏi như thế nào?” Mặc dù hầu hết người dân ở đây đều

nghe và nói được tiếng phổ thông

Cán bộ chưa được đào tạo, tập huấn về kỹ năng truyền thông trong cộng đồng

Trong 11 tháng đầu năm 2018 có 1 vụ dịch xảy ra trên địa bàn, 02 chùm ca bệnhkhông có trường hợp biến chứng, không có ca tử vong

* Tỷ lệ người dân sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh còn thấp

Tỷ lệ người dân sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh toàn xã 39,3 %

Xã Chà Cang chiếm 49,8% là đồng bào dân tộc Mông; 41,2% đồng bào dân tộc Tháicòn lại là dân tộc Mường, Kinh Đồng bào dân tộc Thái có đặc điểm là ở nhà sàn vì vậyhầu hết chuồng trại chăn nuôi của gia đình đều ở gầm sàn Các hộ gia đình dân tộc Thái ởrất tập trung vì vậy hầu như các hộ không làm nhà tiêu mà chủ yếu là đi ra rừng, ra suối.Đồng bào dân tộc Mông sống tại xã chủ yếu sống ở các bản có địa bàn cao, thiếunước tập quán vệ sinh chủ yếu đi vệ sinh trên đồi để các loại gia súc, gia cầm vật nuôi ăn

Tỷ lệ sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh của nhóm dân tộc Thái và dân tộc Mông rất thấp(Dân tộc Thái 53,4%; dân tộc Mông 14,2 %)

Công tác truyền thông về vệ sinh môi trường trong năm 2018 chưa được thực hiện.Tình trạng nuôi thả rông gia súc ở gầm sàn còn phổ biến trong dân tộc Thái vàMông

Các bệnh liên quan đến nước và vệ sinh môi trường có tỷ lệ mắc cao trong xã như:Rối loạn tiêu hóa, viêm nhiễm phụ khoa, viêm da nhiễm trùng, đau mắt đỏ… Năm 2018

có 1 vụ dịch liên quan đến vệ sinh môi trường xảy ra trên địa bàn xã đó là Tay chân miệng và bệnh nhân mắc các bệnh đường tiêu hóa ở mức cao

-Trạm trưởng -Trạm y tế có ý kiến về vấn đề này như sau: “-Trạm y tế cũng quan tâm nhắc nhở y tế bản về vấn đề này nhưng người dân vẫn trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước; năm 2016 xã được hỗ trợ 10 nhà tiêu cho hộ nghèo nhưng người dân sử dụng hỏng thì không sửa chữa mà lại chờ hỗ trợ, các hộ khác chưa được hỗ trợ cũng chờ đến lượt mình”.

Về phía Ủy ban xã cho rằng: “Chúng tôi cũng rất bức xúc về vấn đề này nhưng chưa

có cách nào để làm thay đổi nhận thức của người dân; Ủy ban xã rất ủng hộ Trạm y tế về mặt truyền thông, tuy nhiên thì cũng chưa nhìn thấy sự thay đổi đặc biệt là ở nhóm dân tộc Thái và Mông Nếu có chương trình can thiệp làm thay đổi nhận thức của người dân và tăng tỷ lệ hộ dân sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh chúng tôi hoàn toàn ủng hộ”.

Về phía người dân: “Chúng tôi cũng biết như vậy là bẩn nhưng đi xong đã có con chó, con lợn nó ăn đi nên lại sạch hết Với lại đi vào nhà tiêu có mùi hôi thối khó chịu lắm, còn để làm nhà tốt, hợp vệ sinh thì dân nghèo lắm không có tiền, đề nghị Nhà nước

hỗ trợ thôi”.

2 Vấn đề ưu tiên can thiệp

Các vấn đề sức khỏe mà nhóm lựa chọn là vấn đề mang tính quy trình vì vậy để lựa

chọn can thiệp phù hợp nhóm sử dụng Bảng lựa chọn quy trình để phân tích và xác định

vấn đề ưu tiên

Các tiêu chí

Tác độngđếnkháchhàng

Nhu cầucần cảithiện

Gây lãngphí

Mức độủng hộ

Tíchsố

2 Tỷ lệ người dân đượctruyền thông giáo dục

HIV/AIDS chưa tốt

Chỉ mới quản lý được đối tượng đã chuyểnsang giai đoạn AIDS

Trungbình2

Tỷ lệ người dân được

truyền thông giáo dục

Rấtlớn

* Nhu cầu cần cải thiện

HIV/AIDS chưa tốt AIDS;

Cần có kiến thức để phòng lây nhiễm HIV2

Tỷ lệ người dân được

truyền thông giáo dục

Muốn thay đổi nhưng chưa biết cách, trôngchờ sự hỗ trợ

Rấtlớn

* Gây lãng phí

1 Quản lý người nhiễmHIV/AIDS chưa tốt Nhu cầu cần được điều trị lớn;Cần phải có nguồn lực lớn Lớn

2 Tỷ lệ người dân đượctruyền thông giáo dục

sức khỏe còn thấp

Đòi hỏi đầu tư về nguồn lực trung bình

3 Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ

sinh còn thấp

Nguồn lực ítKinh phí chi cho các hoạt động ít, chủ yếu làhuy động nguồn lực trong cộng đồng

Tỷ lệ người dân được

truyền thông giáo dục

Nguồn kinh phí sử dụng cho can thiệp thấp

Lớn

* Kết luận: Sau khi xem xét, phân tích vấn đề ưu tiên, vấn đề sức khoẻ và các tiêu

chuẩn của vấn đề ưu tiên đã được phân tích nhóm lựa chọn vấn đề sức khoẻ ưu tiên cần

được can thiệp dựa trên điều kiện kinh tế và nguồn lực, vật lực sẵn có đó là: Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh tại xã Chà Cang huyện Nậm Pồ còn thấp.

- Một lý do nữa để nhóm học viên chọn vấn đề ưu tiên là: Xã Chà Cang là một xã

đã đạt Bộ tiêu chí quốc gia Y tế xã , nhưng chưa đạt chuẩn tiêu chí về vệ sinh môi trường

trong Tiêu chí nông thôn mới Mục tiêu của Ngành Y tế tỉnh Điện Biên là đầu tư kinh phí

để đảm bảo các xã đã đạt Bộ tiêu chí Quốc gia phải đạt được đầy đủ các tiêu chí Sử dụngnguồn kinh phí của Chương trình Mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trườngnông thôn để đầu tư cho các hoạt động nhằm đạt chuẩn tiêu chí về vệ sinh môi trường

Kế hoạch can thiệp là: Truyền thông thay đổi hành vi “Vệ sinh tổng thể do

cộng đồng làm chủ” tại xã Chà Cang huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên (Community let

total sanitation - CLTS)

Áp dụng phương pháp tiếp cận CLTS để thay đổi hành vi từ chỗ không sử dụngnhà tiêu đến sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh trong cộng đồng

CLTS là phương pháp tiếp cận được Tiến sĩ Kama Kar giới thiệu đầu tiên tại Ấn

Độ năm 1999, hiện triển khai tại gần 30 quốc gia CLTS: “Vệ sinh tổng thể do cộng đồng

làm chủ” nhằm đạt được và duy trì tình trạng không phóng uế bừa bãi;

CLTS giúp hướng dẫn cộng đồng phân tích thực trạng vệ sinh, thói quen đi vệ sinh

và hậu quả của nó, từ đó có hành động tập thể nhằm không phóng uế bừa bãi;

Từng bước hướng cộng đồng đến hành vi vệ sinh có lợi cho sức khỏe: Từ việc sửdụng nhà tiêu đơn gián tiến tới những nhà tiêu hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế

Không giống các cách tiếp cận khác trợ cấp bằng tiền mặt hay phần cứng cho hộgia đình và tập trung vào xây dựng nhà tiêu; CLTS tập trung vào động cơ thay đổi hành vi

vệ sinh của cộng đồng;

Hoạt động kích hoạt CLTS là một chuỗi các hoạt động với mục đích “kích cầu”,

người dân được tham gia, được trải nghiệm, đánh giá hậu quả của việc đi vệ sinh bừa bãi

để tự rút ra bài học và cuối cùng nhận thấy nhu cầu “cần” phải làm nhà tiêu, tự nguyện

chấm dứt đi vệ sinh tự do Quy trình kích hoạt CLTS (1) được tuân thủ theo các bước sau:

1 Tạo không khí làm việc, giới thiệu, làm quen

2 Lập sơ đồ thôn, sơ đồ khu thải phân

3 Thăm khu vực thải phân tự do

4 Phân tích con đường phân quay trở lại miệng

5 Tính lượng phân

6 Tính toán chi phí khi có dịch bệnh liên quan đến phân người.

7 Người dân tự nhận/ tự nói ra việc mình ăn phải phân

8 Người dân đăng ký, cam kết không đi tiêu bừa bãi

9 Giới thiệu, hướng dẫn làm nhà vệ sinh đơn giản

10 Lập kế hoạch/ đăng ký làm nhà vệ sinh

11 Xây dựng cơ chế giám sát của cộng đồng

12 Kết thúc buổi kích hoạt

Hình 2: Sơ đồ hình ảnh mô tả các bước kích hoạt CLTS

III PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ ƯU TIÊN CAN THIỆP

1 Vấn đề ưu tiên can thiệp:

Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh tại xã Chà Cang huyện Nậm Pồ còn thấp.

Đối tượng dự kiến tác động là cộng đồng dân tộc Thái, Mông, Mường tại xã ChàCang huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên

Kế hoạch dự kiến can thiệp: Truyền thông thay đổi hành vi “Vệ sinh tổng thể do cộng đồng làm chủ” tại xã Chà Cang huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên.

Cách thức tiến hành: Nhóm học viên với sự hỗ trợ của Trung tâm kiểm soát bệnhtật (CDC) tỉnh Điện Biên phối hợp với Trung tâm Y tế huyện Nâm Pồ xây dựng kế hoạchtriển khai can thiệp CLTS tại xã Chà Cang huyện Điện Biên năm 2018

+ Đơn vị hỗ trợ chuyên môn và giám sát toàn bộ hoạt động: Trung tâm kiểm soátbệnh tật tỉnh Điện Biên, Sở Y tế tỉnh Điện Biên;

+ Đơn vị phối hợp thực hiện: Trung tâm Y tế huyện Nậm Pồ, Trạm y tế xã ChàCang, Ủy ban nhân dân xã Chà Cang (các Đoàn thể xã)

+ Giám sát trong cộng đồng: Cộng tác viên, nhóm nòng cốt thôn/bản, người dân.+ Kinh phí thực hiện kế hoạch: Nguồn kinh phí từ Chương trình Nước sạch và Vệsinh môi trường tỉnh Điện Biên năm 2019

Để giải thích thêm về việc lựa chọn và sử dụng phương pháp tiếp cận CLTS trong

kế hoạch can thiệp này, nhóm học viên phân tích và áp dụng dựa trên Lý thuyết các giaiđoạn thay đổi hành vi để giải thích như sau:

Thói quen đi tiêu tự do bừa bãi khi người dân chưa hiểu và chưa biết đến hậu quả của nó

Người dân tự lựa chọn và làm nhà tiêu hợp vệ sinh giá rẻ phù hợp với điều kiện của họ

Người dân tự quyết định làm nhà vệ sinh

Cộng đồng chấp nhận, tự theo dõi, giám sát và duy trì hành vi mới

Được trải nghiệm và dự định thay đổi nhưng chưa định hướng được

CLTS đưa ra các hoạt động giúp họ chứng kiến và trải nghiệm

Hỗ trợ kỹ thuật để có nhà tiêu hợp vệ sinh

Hướng dẫn cách sử dụng và bảo quản

Truyền thông chưa hiệu quảThói quen đi vệ sinh bừa bãi Chính quyền quan tâm về vấn đề vệ sinh tại cộng đồng chưa đúng mức

Không sử dụng nhà vệ sinhSử dụng NVS không đúng cách, gây mùiChưa có sự chỉ đạo đầu tưChưa có quy định, chế tàiPhương pháp truyền thông chưa tốtCán bộ thiếu kỹ năng

Thái độ thụ độngKhông được tiếp cận thông tinNgười dân thiếu kiến thức

Ngành y tế chưa có tham mưu

Cán bộ T/thông chưa được tập huấn

Sự phối hợp giữa các ban ngành chưa tốt, y tế xã chưa chủ động

Thông qua cây vấn đề cho thấy những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tỷ lệ hộ giađình người dân xã Chà Cang huyện Nậm Pồ sử dụng nhà tiêu thấp là do:

- Người dân thiếu kiến thức vì vậy không nhận thức được mối nguy hại của phânngười khi phóng uế bừa bãi

- Sự phối hợp giữa các ban ngành trong việc giải quyết các vấn đề vệ sinh môitrường ở địa phương chưa tốt, y tế xã chưa chủ động, chưa tham mưu được cho địaphương về định hướng đầu tư và các chế tài quy định về vấn đề này vì vậy người dân ỷ lại

cho rằng “Việc làm nhà vệ sinh là do nhà nước hỗ trợ, làm cho”.

- Cán bộ làm công tác truyền thông thiếu kinh nghiệm, kỹ năng trong hoạt độngtruyền thông vì vậy phương pháp tiếp cận chưa đúng Nội dung truyền thông còn mangtính sách vở, thiếu thực tế dẫn đến người dân khó tiếp thu, không hiểu

Qua cách lý giải trên nhóm chọn ra các nguyên nhân gốc rế của vấn đề này là:

- Người dân thiếu kiến thức

- Sự phối hợp giữa các Ban ngành, đoàn thể ở địa phương chưa tốt

- Cán bộ truyền thông chưa được tập huấn nên thiếu kinh nghiệm, kỹ năng

4 Những thông tin thu thập thêm để xây dựng kế hoạch

Số liệu thứ cấp

Vấn đề Chấm dứt tình trạng đi tiêu bừa bãi và tăng số hộ dân sử dụng nhà tiêu hợp

vệ sinh của người dân xã Chà Cang huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên

Bên liên quan Vai trò Mối quan tâm/ Mong đợi Phạm vi ảnh

- Tình trạng VSMT nông thôn được cải thiện

- Tăng tỷ lệ hộ dân nông thôn

sử dụng nhà tiêu HVS

Toàn bộ can thiệp

Trung tâm kiểm

soát bệnh tật

Đơn vị chỉ đạo,hướng dẫn vềchuyên môn, kỹthuật

- Hoạt động được thực hiệnđúng theo quy trình kỹ thuậtcan thiệp vệ sinh tổng thể docộng đồng làm chủ (CLTS)

- Đạt được mục tiêu của canthiệp

Toàn bộ can thiệp

về mặt chuyênmôn, kỹ thuật dựphòng

Toàn bộ can thiệp

về mặt chuyênmôn, kỹ thuật dựphòng

Chính quyền

huyện, xã

Đơn vị phối hợpgiám sát và tácđộng các hoạt động

- Chấm dứt tình trạng đi tiêubừa bãi

- Tăng tỷ lệ số hộ dân sửdụng nhà tiêu hợp vệ sinh

Toàn bộ can thiệp

- Biết được tác hại của việc đitiêu bừa bãi

- Thay đổi hành vi và tự giác

sử dụng nhà tiêu

- Biết cách làm, sử dụng vàbảo quản nhà tiêu HVS

- Tự chủ giám sát trong cộngđồng

Toàn bộ can thiệp