Tầm quan trọng của việc hội nhập ASEAN với Việt Nam: Năm 1992, Việt Nam tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông - Nam Á TAC và trở thành quan sát viên, tham dự các Hội nghị Bộ trư
Trang 1I Cơ sở của việc Việt Nam hội nhập ASEAN:
1 Khái quát về tổ chức ASEAN:
Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations,
viết tắt là ASEAN) là một liên minh chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á Tổ chức này được thành lập ngày 8 tháng 8 năm 1967 với các thành viên đầu tiên là Thái
Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore, và Philippines, nhằm biểu hiện tinh thần đoàn kết giữa các nước trong cùng khu vực với nhau, đồng thời hợp tác chống tình trạng bạo động và bất ổn tại những nước thành viên Sau Hội nghị Bali
năm 1976, ASEAN xúc tiến chương trình cộng tác kinh tế, nhưng các nỗ lực đều
đi đến bế tắc vào giữa thập niên 1980 Phải đợi đến năm 1991, khi Thái Lan đề xuất thành lập khu vực thương mại tự do, thì Khu vực Mậu dịch Tự do
ASEAN mới hình thành Hàng năm, các nước thành viên đều luân phiên tổ chức các cuộc hội họp chính thức để tăng cường hợp tác Tính đến
năm 1999, ASEAN gồm có 10 quốc gia thành viên (trừ Đông Timor và Papua New Guinea chưa kết nạp, hiện đang giữ vai trò quan sát viên)
Sau 4 thập kỷ tồn tại và phát triển, ASEAN đã lớn mạnh thành một trở thành một thực thể chính trị - kinh tế gắn kết, có vai trò quan trọng đóng góp cho hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực và là đối tác không thể thiếu của các nước và các tổ chức lớn trên thế giới Trên nền tảng đó, ASEAN đã nhất trí đẩy mạnh hợp tác và tăng cường liên kết nhằm hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh dựa trên ba trụ cột là Chính trị-An ninh, Kinh tế và Văn hóa-Xã hội vào năm 2015
Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN nhằm mục tiêu tạo dựng một môi trường hòa bình và an ninh cho phát triển ở khu vực Đông Nam Á thông qua việc nâng hợp tác chính trị-an ninh ASEAN lên tầm cao mới, với sự tham gia và đóng góp xây dựng của cả các đối tác bên ngoài
Cộng đồng Kinh tế ASEAN nhằm mục tiêu tạo ra một thị trường chung duy nhất và cơ sở sản xuất thống nhất, trong đó có sự lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động; từ đó nâng cao tính cạnh tranh và thúc đẩy sự
Trang 2thịnh vượng chung cho cả khu vực; tạo ra sự hấp dẫn với đầu tư-kinh doanh từ bên ngoài
Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN với mục tiêu tổng quát là phục vụ và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân ASEAN, tập trung xử lý các vấn đề liên quan đến bình đẳng và công bằng xã hội, bản sắc văn hóa, môi trường, tác động của toàn cầu hóa và cách mạng khoa học công nghệ
2 Tầm quan trọng của việc hội nhập ASEAN với Việt Nam:
Năm 1992, Việt Nam tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông - Nam
Á (TAC) và trở thành quan sát viên, tham dự các Hội nghị Bộ trưởng ASEAN (AMM) hằng năm Trong thời gian này, Việt Nam cũng bắt đầu tham gia các hoạt động của một số ủy ban hợp tác chuyên ngành ASEAN
Tháng 7-1994, Việt Nam được mời tham dự cuộc họp đầu tiên của Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) và trở thành một trong những thành viên sáng lập của Diễn đàn này
Ngày 28-7-1995, tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 28
(AMM-28) tại Bru-nây Đarút-xa-lem, Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN và trở thành thành viên thứ bảy của tổ chức này
Kể từ đó đến nay, Việt Nam đã nhanh chóng hội nhập, tham gia sâu rộng vào tất cả các lĩnh vực hợp tác của ASEAN và có những đóng góp tích cực trong việc duy trì đoàn kết nội khối, tăng cường hợp tác giữa các nước thành viên cũng như giữa ASEAN với các đối tác bên ngoài, góp phần không nhỏ vào sự phát triển và thành công của ASEAN ngày hôm nay
3 Khái quát về việc tham gia ASEAN đối với Việt Nam
Quá trình tham gia ASEAN đã mang lại cho Việt Nam nhiều lợi ích quan trọng
và thiết thực Trước hết, việc gia nhập ASEAN đã góp phần bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước Suốt 20 năm qua, Đông Nam Á là một trong số ít khu vực trên thế giới không xảy ra chiến tranh nóng hoặc xung đột quy mô lớn Đứng trong ASEAN, Việt Nam cũng có thêm điều kiện tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của các nước trong và ngoài khu vực nhằm bảo vệ các lợi ích an ninh và phát triển của đất nước, trong việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông
Trang 3ASEAN cũng là sân chơi đầu tiên để Việt Nam nâng cao năng lực hội nhập quốc tế, tạo chuyển biến tích cực trong việc xây dựng và hoàn thiện chính sách, luật lệ và thủ tục trong nước cho phù hợp hơn với tiêu chuẩn quốc tế Có thể nói, nếu không có thành công từ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN (AFTA) và các hiệp định Thương mại tự do giữa ASEAN với các Đối tác, thì rất khó có thể có một Việt Nam chủ động, tự tin tham gia các sân chơi lớn hơn như TPP, RCEP và một loạt các FTA lớn với EU, Hàn Quốc, Liên minh Kinh tế Á-Âu… Qua đó, chúng ta đã mở rộng thị trường, tăng cường thu hút đầu tư, tiếp nhận công nghệ, kinh nghiệm quản lý hiện đại phục vụ cho phát triển đất nước Điều đáng chú ý là suốt 20 năm qua, tốc độ tăng trưởng kinh tế của các nước ASEAN và Việt Nam luôn ổn định và cao hơn tốc độ trung bình của thế thế giới khoảng 2 điểm phần trăm, kể cả trong những giai đoạn khủng hoảng
Bên cạnh đó, tham gia ASEAN cũng giúp Việt Nam nâng cao năng lực thể chế
và khả năng xử lý các vấn đề xuyên quốc gia như môi trường, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu; đào tạo và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ ngoại giao đa phương ở những diễn đàn toàn cầu Nếu không có chặng đường “mài giũa” kinh nghiệm trong ASEAN, Việt Nam sẽ khó có thể đạt những thành công trên cương
vị thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (nhiệm kỳ 2008-2009), nước chủ nhà của các Hội nghị Cấp cao ASEM-5 năm 2004, Hội nghị Cấp cao APEC 2006, Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 132 (2015)… Đặc biệt, vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong ASEAN là chất xúc tác góp phần nâng cao giá trị chiến lược của Việt Nam, tăng cường quan hệ song phương của chúng ta với các đối tác ngoài ASEAN, nhất là các nước lớn Chặng đường 20 năm gia nhập ASEAN cũng song hành với những thành công trong việc thể chế hóa khuôn khổ quan hệ với các nước lớn và các nước chủ chốt ở khu vực Đến nay, chúng ta đã cơ bản hoàn thành việc xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược
và Đối tác toàn diện với tất cả các nước lớn, nhất là 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc Chúng ta đã định vị vai trò của Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN
Trang 4II Việt Nam hội nhập ASEAN từ sau khi trở thành thành viên chính thức của
tổ chức này
1 Những thuận tiện trong quá trình hội nhập ASEAN
1.1 Về chính trị:
Một trong những đóng góp nổi bật của Việt Nam là tích cực ủng hộ, thúc đẩy, vận động, thuyết phục việc nhanh chóng kết nạp ba nước Lào, Mianma và
Campuchia vào ASEAN, đưa ASEAN thành một tổ chức gồm 10 quốc gia Thắng lợi chính trị này mang một ý nghĩa quan trọng của Hiệp hội, nó đánh dấu sự kết thúc một thời kỳ chia rẽ và đối đầu giữa các nhóm trong khu vực, mở ra một kỷ nguyên hòa bình, hợp tác cho toàn bộ khu vực Đông Nam Á, tạo nền tảng thiết yếu cho ASEAN trở thành một tổ chức khu vực toàn diện, liên kết sâu rộng và có vai trò quan trọng ở Đông Nam Á và Châu Á – Thái Bình Dương như ngày nay
Những đóng góp quan trọng của Việt Nam với Hiệp hội trong lĩnh vực an ninh, chính trị là Việt Nam luôn nỗ lực không mệt mỏi và trở thành nhân tố thúc đẩy đoàn kết hợp tác trong ASEAN, kiên trì bảo vệ những nguyên tắc và giá trị truyền thống đã làm nên bản sắc và tính hấp dẫn của Hiệp hội, đó là tính cởi mở, mềm dẻo, nguyên tắc đồng thuận, tôn trọng lẫn nhau và không can thiệp Trên tinh thần
và nguyên tắc đó, Việt Nam đã năng động thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ với các nước thành viên ASEAN trên cơ sở hữu nghị, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau, hướng tới một mục đích là xây dựng ASEAN đoàn kết, chia sẻ trách nhiệm và hỗ trợ nhau Việt Nam đã khéo léo phối hợp cùng các nước thành viên tìm ra những phương hướng linhh hoạt, mềm dẻo để dàn xếp, xử lý những vấn đề nhạy cảm, phức tạp trong nội bộ khu vực cũng như trong quan hệ đối ngoại của Hiệp hội góp phần duy trì đoàn kết nhất trí nội bộ ASEAN, hạn chế những tác động và sức ép từ các cường quốc bên ngoài mà vẫn thúc đẩy được quan hệ đối ngoại và nâng cao uy tín của Hiệp hội như vấn đề bất ổn ở Thái Lan, vấn đề dân chủ và hòa giải ở Mianma, vấn đề tham gia cấp cao Đông Á của Nga và Mỹ…
Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và xác định các phương hướng và khuôn khổ thể chế hợp tác ASEAN nhằm thúc đẩy hợp tác, liên kết khu vực, gắn kết nội khối cũng như thúc đẩy đối thoại và hợp tác giữa ASEAN với các đối tác bên ngoài khu vực Đáng chú ý là sự đóng góp của Việt nam trong xây
Trang 5dựng Tầm nhìn 2020, và sau đó là đề nghị mở rộng Tầm nhìn 2020 không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà còn trong lĩnh vực chính trị, chuyên ngành, đối ngoại Việt Nam thể hiện rõ sự tích cực, chủ động đóng góp vào sự ra đời của Tuyên
bố Bali – II về xây dựng Cộng đồng ASEAN, chương trình hành động Viên Chăn (VAP), các kế hoạch về xây dựng từng trụ cột của Cộng đồng ASEAN Việt Nam thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ cùng các nước ASEAN Xây dựng Cộng đồng ASEAN 2015 Việt Nam thamgia tích cực vào việc soạn thảo, ký kết Hiến chương này, đồng thời góp phần đẩy nhanh đưa Hiến chương vào thực thi
Theo đề nghị của Việt Nam, Hội nghị cấp cao ASEAN 16 tại Hà Nội (4-2010), lần đầu tiên ASEAN tổ chức phiên họp toàn thể của lãnh đạo các nước ASEAN với sự tham gia của các bộ trưởng và các quan chức cấp cao phụ trách 3 trụ cột của Cộng đồng ASEAN nhằm thảo luận phương hướng đẩy nhanh thực hiện lộ trình xây dựng Cộng đồng Cũng theo sáng kiến của Việt Nam, Hội nghị chính thức lần đầu tiên giữa các lãnh đạo ASEAN và Đại diện Đại hội đồng Liên nghị viện
ASEAN (AIPA) đã được tổ chức thành công nhằm thiết lập và thúc đẩy sự phối giữa hai kênh lập pháp và hành pháp trong tiến trình xây dựng Cộng đồng
ASEAN
Trong lĩnh vực hợp tác an ninh và duy trì hòa bình ổn định khu vực, Việt Nam kiên định, nỗ lực thúc đẩy nguyên tắc giải quyết hòa bình các mẫu thuẫn và bất đông trong khu vực thông qua đối thoại, thúc đẩy hợp tác giải quyết những vấn đề biên giới và lãnh thổ và những vấn đề khác có khả năng gây căng thẳng với các nước trong khu vực
Với phương châm đó, Việt Nam đã cơ bản giải quyết xong việc phân định biên giới lãnh thổ trên đất liền cũng như trên biển với tất cả các nước láng giềng
ASEAN
Trên bình diện an ninh khu vực, Việt Nam đã cùng các nước ASEAN xây dựng
và thúc đẩy phát huy tác dụng của các cơ chế, diễn đàn an ninh khu vực đã có, đồng thời tích cực đưa ra và triển khai các sáng kiến an ninh mới nhằm kiến tạo và hoàn thiện một cấu trúc an ninh khu vực đa tầng nấc ở khu vực, tạo ra nhiều cơ hội hơnđể đảm bảo hòa bình, ổn định, thịnh vượng ở Đông Nam Á và Châu Á- Thái bình Dương
Trang 6Việt Nam là một trong những thành viên sáng lập ra Diễn đàn an ninh khu vực( ARC ), Việt Nam đã đã đề xuất nhiều sáng kiến, soạn thảo văn bản và chủ trì thành công nhiều hoạt động của ARC, ngoài ra còn đi đầu trongt tiến trình cải tiến bộ máy, kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hợp tác của ARC
Việt Nam cùng các nước trong khối ASEAN sửa đổ, bổ sung, phát huy tác dụng của Hiệp ước Thân thiện (TAC) như một văn kiện nền tảng mang tính chỉ đạo quan hệ giữa các nước trong khu vực cũng như với các đối tác bên ngoài khu vực Bên cạnh đó, Việt Nam phối hợp Soạn thảo quy chế hoạt động của Hội đồng tối cao TAC trên cơ sở đảm bảo cho nó phát huy tác dụng như một cơ chế tư vấn
và hòa giải những mâu thuẫn và xung đột có ảnh hưởng tới hòa bình và ổn định khu vực
Vấn đề hòa bình ổn định ở Biển Đông, Việt Nam dã chủ động cùng Philipin và các nước ASEAN khác soạn thảo và đệ trình sự thảo COC (7-1999), trên cơ sở đó, ASEAN và Trung Quốc đã đi tới ký kết tuyên bố về cách ứng xử ở Biển Đông (COC) năm 2002 Với sự thúc đẩy nỗ lực của Việt Nam, ASEAN và Trung Quốc
đã đi tới thảo luận xây dựng bộ quy tác ứng xử Biển Đông (COC) mang tính chất pháp lý cao COC ra đời sẽ là công cụ để gìn giữ hòa bình cho khu vực
Với sáng kiến và nỗ lực to lớn của Việt Nam, “ Hội nghị ADMM+ dã được tổ chức tại Hà Nội(10-2010) với chủ đề hợp tác chiến lược vì hòa bình, ổn định và phát triển khu vực” Kênh đối thoại với sự tham gia của 18 nước, hầu hết là các cường quốc nhưu Mỹ,Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ Tại Hội nghị này, lãnh đạo Bộ quốc phòng 18 nước đã thống nhất giải quyết những mâu thuẫn và tranh chấp bằng biện pháp phi bạo lực, cam kết ucngf nhua hợp tác, đối thoại giải quyết những khác biệt để xay dựng lòng tin và sự hiểu biết lẫn nhau với một mục tiêu chung cho khu vực Đây được coi là một thắng lợi lớn trong ngoại giao Việt Nam nói riêng, ASEAN nói chung, bởi lần đầu đã tạo lập được một cơ chế đối thoại và hợp tác quốc phòng giữa ASEAN với các cường quốc
Việt Nam cũng đã đề xuất cơ chế hợp tác cứu trọ thảm họa và hỗ trợ ngư dân tren biển, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nước ASEAN nhằm đối phó với những mối đe dọa an ninh phi truyền thống đang nổi lên đáng lo ngịa trong khu vực Các nước đã nhất trí đề xuất của Việt Nam về việc tăng cường hợp
Trang 7tác trong hỗ trợ nhân đạo đối với người và tàu thuyền bị nạn trên biển như một biện pháp cụ thể hóa tinh thần giúp đỡ lẫn nhau củ ASEAN
Trong quá trình xây dựng ý tưởng Cộng đồng Chính trị - an ninh
ASEAN(APSC), Việt Nam đã chủ động và tích cực đóng góp quan trọng về nội dung, đưa ra một số sáng kiến trong việc soạn thảo các thể chế APSC Việt Nam thể hiện rõ vai trò là một nhân tố quan trọng góp phần giữ vững các nguyên tắc cơ bản, định hướng phát triển đúng của ASEAN, nhất là nguyên tắc đồng thuận và không can thiệp, thúc đẩy triển khai tiến trình vận hành APSC phù hợp với bối cảnh khu vực Chương trình hành động ASPC đã tiếp thu quan điểm an ninh toàn diện của Việt Nam đề xuất Vietj Nam đã nỗ lực vận động để đưa vào nội dung Chươn trình hành động quy định việc ngăn chặn sự can thiệp quân sự từ bên ngoài dưới bất kì hình thức nào Điều này thể hiện tinh thần trach nhiệm cao và ý thức cộng đồng của Việt Nam, cngr cố sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau và đó là nền tảng cho ổn định khu vực
1.2 Về kinh tế:
ASEAN được thành lập ban đầu với mục đích chính trị, tuy nhiên trong qua trình hội nhập và phát triển , ASEAN đã trở thành một tổ chức đa phương phát triển về mọi mặt từ chính trị, văn hóa và cả kinh tế Với vai trò là thành viên thứ 7 của ASEAN, Việt Nam đã có những đóng góp không nhỏ và được coi là một thành viên tích cực trong cộng đồng Bên cạnh đó, chúng ta cũng không thể phủ nhận được những lợi ích về mặt kinh tế mà chúng ta đã đạt được kể từ khi là thành viên của cộng đồng này
Tham gia vào tiến trình xây dựng cộng đồng này, Việt Nam có thêm nhiều cơ hội để tiếp cận thị trường trong và ngoài khu vực, qua đó mở rộng thị trường, đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu; ổn định nguồn nhập khẩu và hạ giá đầu vào nhập khẩu, từ đó, góp phần dịch chuyển cơ cấu kinh tế và thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội Trong những năm qua quan hệ thương mại hàng hóa song phương giữa Việt Nam và các nước thành viên ASEAN ngày càng phát triển Số liệu Thống kê Hải quan Việt Nam trong những năm gần đây cho thấy các thành viên ASEAN tính chung luôn là đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của Việt
Nam với trị giá hàng hóa buôn bán hai chiều đạt mức tăng trưởng 25,9%/năm
Trang 8trong giai đoạn 2005-2008 và 13,3%/năm giai đoạn 2005-2009 Về thứ hạng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam so với các khu vực thị trường khác
thì ASEAN là thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn thứ 3 của các doanh nghiệp Việt Nam, chỉ sau thị trường Hoa Kỳ và thị trường các nước thành viên Liên minh châu Âu-EU Còn ở chiều ngược lại, ASEAN là đối tác thương mại cung cấp nguồn hàng hoá lớn thứ 2 cho các doanh nghiệp Việt Nam, chỉ đứng sau Trung Quốc (Linh chi, 2010)
Số liệu thống kê cũng cho thấy trong những năm này quan hệ thương mại hàng hóa giữa Việt Nam và ASEAN ngày càng đạt được sự phát triển khả quan Trị giá buôn bán hàng hoá hai chiều trong giai đoạn 2005-2008 liên tục tăng qua các năm
Cụ thể trong năm 2005, tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam - ASEAN chỉ đạt 14,91 tỷ USD trong khi đó con số này của năm 2008 là 29,77 tỷ USD, tăng gấp 2 lần so với năm 2005
Trong những tháng đầu năm 2010 quan hệ kinh tế thương mại giữa Việt Nam
và ASEAN có nhiều tín hiệu lạc quan Trị giá trao đổi hàng hoá với khu vực này của Việt Nam trong quý I/2010 có tốc độ tăng cao hơn hẳn so với tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước, đặc biệt là xuất khẩu Số liệu thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan cho thấy tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu 3 tháng đầu năm 2010 giữa Việt Nam và ASEAN là 6,12 tỷ USD, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2009, chiếm 18,9% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước Trong
đó, kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang thị trường ASEAN đạt 2,54 tỷ USD,
Trang 9tăng 26,5% và chiếm 17,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam Trong khi
đó tổng trị giá hàng hoá nhập khẩu của Việt Nam từ thị trường ASEAN là 3,57 tỷ USD, tăng 45,6% và chiếm 20% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước Như vậy, nhập siêu của Việt Nam trong buôn bán với khu vực thị trường lớn nhất của Việt Nam trong quý I/2010 đã vượt quan con số 1 tỷ USD ( Linh Chi, 2010)
Điểm đáng lưu ý trong quan hệ thương mại nội vùng giữa Việt Nam với các nước thành viên ASEAN là: năng lực sản xuất hàng xuất khẩu của Việt Nam chưa bằng các đối thủ cạnh tranh thể hiện ở hàm lượng giá trị sản xuất gia tăng trong hàng hóa nhập khẩu từ các nước ASEAN cao hơn hẳn so với hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang khu vực thị trường này
Sau 24 năm Việt Nam gia nhập ASEAN, khu vực này đã trở thành một trong những đối tác kinh tế - thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam So với thời điểm bắt đầu tham gia Khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) năm 1996, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và khu vực ASEAN đã tăng hơn 9,5 lần, từ 5,9 tỷ USD năm 1996 lên gần 56,3 tỷ USD trong năm 2018 Trong đó kim ngạch xuất khẩu là 24,5 tỷ USD và kim ngạch nhập khẩu là 31,8 tỷ USD trong năm 2018 ( Vụ chính sách thương mại đa biên , 2019)
Bên cạnh lợi ích về tăng trưởng kinh tế, việc hội nhập vào khu vực kinh tế ASEAN còn đem lại những tác động tích cực cho xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam theo hướng đa dạng hóa cơ cấu mặt hàng xuất khẩu, tăng cường thu hút đầu
tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng như mở rộng cơ hội đầu tư sang các nước ASEAN và cơ hội kinh doanh từ bên ngoài; tạo cơ hội để các doanh nghiệp cải thiện năng lực cạnh tranh; tiếp cận các nguồn hỗ trợ về khoa học -công nghệ, học tập kinh nghiệm quản lý tiên tiến, góp phần nâng cao trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao Đối với Việt Nam, thì dòng vốn FDI từ ASEAN vào Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn trong tổng FDI vào Việt Nam Kể từ khi áp dụng các chính sách đổi mới từ những năm 1980, Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới - và FDI đã đóng góp một phần lớn trong đó Tính đến cuối năm 2014, dòng FDI từ ASEAN vào Việt Nam chiếm 21,4% tổng FDI vào Việt Nam với mức tổng lên tới 52,34 tỷ USD Đầu tư của Singapore chủ yếu là vào lĩnh vực khách sạn, du lịch, khu vui
Trang 10chơi sinh thái, khu công nghiệp Việt Nam - Singapore, trong khi FDI từ Malaysia thì chủ yếu tập trung các liên doanh với các công ty sở hữu nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, bất động sản, giáo dục và dầu khí Thái Lan đầu tư vào lĩnh vực bán lẻ và một phần đi vào sản xuất đồ nhựa Điều này cho thấy, dòng vốn đầu tư FDI từ ASEAN vào Việt Nam không nhằm vào các lĩnh vực công nghiệp chế tạo mà chủ yếu là lĩnh vực bất động sản, dịch vụ Ngoài ra, những tác động tích cực từ AEC sẽ góp phần tạo chuyển biến trong việc xây dựng và hoàn thiện chính sách, luật lệ và thủ tục trong nước, phù hợp hơn với yêu cầu hội nhập quốc tế.( Tạp chí tài chính kỳ 1 tháng 12)
Không chỉ tham gia sâu rộng và toàn diện vào hợp tác nội khối, ASEAN còn là hạt nhân để giúp Việt Nam có điều kiện thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư với các đối tác quan trọng khác như: Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Niu Di-lân, Ốt-xtrây-lia, Trung Quốc, v.v., thông qua ký kết hiệp định thương mại
tự do (FTA) giữa ASEAN với các đối tác này Có thể khẳng định, việc triển khai hợp tác kinh tế sâu rộng và toàn diện của Việt Nam với các nước khác trong khu vực và trên thế giới sẽ không thể thành công như mong đợi, nếu ta không phải là thành viên tích cực trong ASEAN.Từ khi trở thành thành viên của ASEAN, Việt nam đã đặt được những thành tựu đáng kể về mặt kinh tế, chính trị Không chỉ vậy, một số lĩnh vực khác cũng gặt hái được những thành công nhất định Tuy nhiên trong lĩnh vực kinh tế, ngoài những thành tựu đạt được, kinh tế Việt Nam cũng có những biến động trong mối quan hệ hợp tác với các nước thành viên và tỏng khu vực Vì vậy, chúng ta cần có những chính sách hợp lý để tận dụng những thời cơ , đưa kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ
1.3 Các lĩnh vực khác
Khoa học kỹ thuật:
Hội nhập ASEAN giúp Việt Nam tiếp thu được khoa học - công nghệ mới và
kỹ năng quản lý tiên tiến trên nhiều lĩnh vực: Công nghiệp, nông nghiệp, kỹ thuật, văn hóa - xã hội… góp phần đào tạo cho Việt Nam có được đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ và năng lực cả về chuyên môn lẫn quản lý Tuần lễ khoa học và công nghệ ASEAN (1998) là một trong các hoạt động của ASEAN đượcViệt Nam
tổ chức thành công