SÁNG KIẾN ĐẠT GIẢI CẤP THÀNH PHỐ: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH VÀ HỌC CÓ HIỆU QUẢ PHÂN MÔN LỊCH SỬ”

LỜI NÓI ĐẦU Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước. Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Đảng và nhà nước luôn quan tâm và chú trọng đến giáo dục. Với chủ đề của năm học là “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” đối với giáo dục phổ thông. Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi người dạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định về nội dung chương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu được về tâm sinh lí của trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ. Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh. Căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môi trường, rèn kĩ năng sống cho học sinh. Coi trọng sự tiến bộ của học sinh trong học tập và rèn luyện, động viên khuyến khích không gây áp lực cho học sinh khi đánh giá. Tạo điều kiện và cơ hội cho tất cả học sinh hoàn thành chương trình và có mảng kiến thức dành cho đối tượng học sinh năng khiếu. Việc nâng cao cất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh là nhiệm vụ của các trường và giáo viên. Để có chất lượng giáo dục toàn diện thì việc giáo viên sáng tạo viết sáng kiến là vô cùng quan trọng. Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) của người giáo viên (GV) là nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụng trong việc giảng dạy, quản lý. SKKN không chỉ mang đến những đổi mới, sáng tạo trong công tác dạy và học, mà còn giúp người GV thoát khỏi sức ỳ. Hoạt động viết sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) là một hoạt động nằm trong nhiệm vụ, kế hoạch chuyên môn của từng năm học được ngành và các trường học tiến hành song song cùng với hoạt động dạy học và một số hoạt động khác....Nó phải được coi là nghiên cứu khoa học hay phương pháp dạy học của giáo viên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động này còn tồn tại nhiều vấn đề chưa được nhìn nhận, đánh giá, hiểu đúng bản chất của nó. Vì vậy, ở bài viết này tôi muốn mạn phép chia sẻ với bạn đọc để phần nào hiểu đúng bản chất của hoạt động trên. Sáng kiến kinh nghiệm là những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà người viết tích lũy được trong thực tiễn công tác giảng dạy và giáo dục, bằng những họat động cụ thể đã khắc phục được những khó khăn mà với những biện pháp thông thường không thể giải quyết được, góp phần nâng cao hiệu quả rõ rệt trong công tác của người giáo viên. Để có tài liệu nghiên cứu, viết sáng kiến kịp thời và sát với chương trình học, phù hợp với công việc của giáo viên, tôi đã nghiên cứu biên soạn: Sáng kiến đạt giải cấp thành phố: “Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích và học có hiệu quả phân môn Lịch sử”. Tài liệu nhằm giúp giáo viên có cơ sở, định hướng để viết sáng kiến hiệu quả hơn để nâng cao chất lượng dạy học của mình. Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu: SÁNG KIẾN ĐẠT GIẢI CẤP THÀNH PHỐ:“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH VÀ HỌC CÓ HIỆU QUẢ PHÂN MÔN LỊCH SỬ” Trân trọng cảm ơn

TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN TIỂU HỌC.

- -SÁNG KIẾN ĐẠT GIẢI CẤP THÀNH PHỐ:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH

VÀ HỌC CÓ HIỆU QUẢ PHÂN MÔN LỊCH SỬ”

Khoa học giáo dục

LỜI NÓI ĐẦU

Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Đảng và nhà nước luôn quan tâm và chú trọng đến giáo dục Với chủ đề của năm học là “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” đối với giáo dục phổ thông Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi người dạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định về nội dung chương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu được về tâm sinh lí của trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh Căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môi trường, rèn kĩ năng sống cho học sinh Coi trọng sự tiến bộ của học sinh trong học tập và rèn luyện, động viên khuyến khích không gây

áp lực cho học sinh khi đánh giá Tạo điều kiện và cơ hội cho tất cả học sinh hoàn thành chương trình và có mảng kiến thức dành cho đối tượng học sinh năng khiếu Việc nâng cao cất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh là nhiệm vụ của các trường và giáo viên Để có chất lượng giáo dục toàn diện thì việc giáo viên sáng tạo viết sáng kiến là vô cùng quan trọng Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) của người giáo viên (GV) là nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụng

trong việc giảng dạy, quản lý SKKN không chỉ mang đến những đổi mới, sáng tạo trong công tác dạy và học, mà còn giúp người GV thoát khỏi sức ỳ Hoạt động viết sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) là một hoạt động nằm trong nhiệm vụ, kế hoạch chuyên môn của từng năm học được ngành và các trường học tiến hành song song cùng với hoạt động dạy- học và một số hoạt động khác Nó phải được coi là nghiên cứu khoa học hay phương pháp dạy học của giáo viên Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động này còn tồn tại nhiều vấn đề chưa được nhìn nhận, đánh giá, hiểu đúng bản chất của nó Vì vậy, ở bài viết này tôi muốn mạn phép chia sẻ với bạn đọc để phần nào hiểu

đúng bản chất của hoạt động trên "Sáng kiến kinh nghiệm" là những

tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà người viết tích lũy được trong thực tiễn công tác giảng dạy và giáo dục, bằng những họat động cụ thể đã khắc phục được những khó khăn mà với những biện pháp thông thường không thể giải quyết được, góp phần nâng cao hiệu quả rõ rệt trong công tác của người giáo viên Để có tài liệu nghiên cứu, viết sáng kiến kịp thời và sát với chương trình học, phù hợp với công việc của giáo viên, tôi đã nghiên cứu biên soạn: Sáng kiến đạt giải cấp thành phố: “Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích và học có

hiệu quả phân môn Lịch sử” Tài liệu nhằm giúp giáo viên có

cơ sở, định hướng để viết sáng kiến hiệu quả hơn để nâng cao chất lượng dạy học của mình.

Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu:

SÁNG KIẾN ĐẠT GIẢI CẤP THÀNH PHỐ:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH

VÀ HỌC CÓ HIỆU QUẢ PHÂN MÔN LỊCH SỬ”

Trân trọng cảm ơn!

NỘI DUNG TÀI LIỆU GỒM

1 Hướng dẫn viết SKKN

2.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp học sinh yêu

thích và học có hiệu quả phân môn Lịch sử”

SÁNG KIẾN ĐẠT GIẢI CẤP THÀNH PHỐ:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ, TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN.

1 Hướng dẫn viết SKKN:

a) Về khâu tổ chức

- Đối với nhà trường: Lãnh đạo các trường phổ thông cần có kế hoạch ngay từ đầu năm học, cho giáo viên tự do đăng kí tên đề tài SKKN của mình.

- Phân công những người có năng lực, kinh nghiệm giúp đỡ thêm, có thể hỗ trợ thêm về mặt tài liệu, phương tiện, kinh phí, thời gian Cần thiết có bản hướng dẫn chi tiết về cấu trúc SKKN và biểu chấm cho từng người tham khảo.

- Đối với tổ chuyên môn: Ngoài những giờ thao giảng, sinh hoạt khác, tổ chuyên môn cần tận dụng quỹ thời gian cùng trao đổi, thảo luận vấn đề đồng nghiệp đang làm để bổ sung giải pháp cho nhau Đây cũng một trong những con đường nhằm đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn, và cùng một lúc đạt được 2 đích: tránh hình thức sinh hoạt giấy tờ; nâng cao hiệu quả công tác dựa vào những SKKN được tạo ra bằng tâm huyết và sự hỗ trợ của tổ nhóm.

- Cần thành lập Hội đồng chấm đảm bảo quy trình, khoa học và công bằng.

+ Các hướng dẫn cụ thể cho việc áp dụng, vận dụng SKKN ấy.

+ Hiệu quả sau khi áp dụng SKKN mới

+ Những đề xuất nào khi thực hiện SKKN đó

- Về mặt hình thức:

Cần trình bày rõ ràng theo bố cụ từng phần, mục, tiểu mục và đánh số, kí hiệu phân chia rõ ràng Đầu tiên là Bìa, các Từ viết tắt, kí hiệu (nếu có), Mục lục, Nội dung SKKN, Phụ lục (các phiếu điều tra,

giáo án minh họa), Tài liệu tham khảo Trình bày ở phong chữ Times New Roman và cỡ chữ 14

Thông thường một SKKN gồm 3 phần cơ bản và ở mỗi phần có các tiểu mục nhỏ được sắp xếp theo thứ tự sau:

I Đặt vấn đề

1 Lí do chọn đề tài hay Tính cấp thiết của đề tài

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

5 Giả thiết khoa học

6 Đóng góp mới của đề tài

7 Thời gian nghiên cứu

Đối với phần Đặt vấn đề là hết sức quan trọng vì nếu chọn được một

đề tài về mặt nội dung thể hiện sự cấp thiết cần phải giải quyết, cải tổ

đã một phần thành công Và nó thành công hơn nếu xét về mặt ngôn ngữ đảm bảo sự chặt chẽ, lo gic, đọc lên là biết được phạm vi, giới hạn cần làm thì quá trình tiến hành viết đề cương hay bản chính sẽ dễ dàng Nếu làm NCKH thì nhất thiết có thể phải đủ cả 7 mục trên, còn viết SKKN không hoàn toàn như vậy, có thể lược bớt một số mục, riêng mục 1 nhất thiết phải có.

II Giải quyết vấn đề

- Cơ sở khoa học (gồm cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn) của vấn đề nghiên cứu

- Trình bày được số liệu điều tra, khảo sát tình hình thực tế, thực trạng (của đơn vị, lĩnh vực, địa phương…) về những vấn đề liên quan đến đề tài.

- Đánh giá thực trạng về những vấn đề liên quan đến đề tài (gồm những mặt mạnh- ưu điểm, những hạn chế- khuyết điểm)

- Nguyên nhân của thực trạng trên

- Nêu hệ thống các giải pháp, những tác động (hoặc các kiến thức…), đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm, tính mới, tính thực tiễn,… để thực hiện nhiệm vụ nhằm đạt được mục đích nghiên cứu đẫ nêu ở phần đặt vấn đề

- Phân tích, tổng hợp, rút ra kết luận khoa học Nêu được những kết quả thực hiện và những nhận định làm nổi bật được tác dụng của của

đề tài thông qua việc đối chiếu các số liệu liên quan trước và sau khi thực hiện các giải pháp

III Phần kết luận và kiến nghị

- Nêu được ý nghĩa của đề tài (tác dụng đối với bản thân, tập thể, địa phương, với lĩnh vực, bộ môn )

- Đề xuất phạm vi và nội dung ứng dụng, những nội dung cần điều chỉnh, sửa đổi… Đề xuất những nội dung cần được tiếp tục nghiên cứu và những kiến nghị đối với cấp liên quan

2.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp học sinh yêu

thích và học có hiệu quả phân môn Lịch sử”

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích và học có hiệu quả phân môn Lịch sử”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Biện pháp tổ chức dạy học Lịch sử

3 Tác giả: Họ và tên: Nam (nữ): Nam

Ngày tháng/ năm sinh:

Trình độ chuyên môn: Đại học Tiểu học

Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ trưởng chuyên môn, trưởng Tiểu học Văn Đức Điện thoại: 01683236306

4 Đồng tác giả: Không

5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học

Điện thoại: 03203930485

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường Tiểu học

Điện thoại: 03203930485

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Ban giám hiệu tạo điều kiện

cho giáo viên được tự chủ, tự giác, sáng tạo trong giảng dạy và tổ chức, hướngdẫn học sinh học bài theo hướng tích cực Giáo viên dạy có tâm huyết với giáodục, có trình độ chuyên môn, có uy tín trước học sinh và phụ huynh

8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ tháng 8/20 đến hết tháng1/20…

TÁC GIẢ XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG

(ký, ghi rõ họ tên) SÁNG KIẾN

TÓM TẮT SÁNG KIẾN 1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Từ thực tế công tác, tôi nhận thấy nhiều giáo viên vẫn nghĩ rằng mônLịch sử chỉ là môn phụ, không quan trọng nên chưa chú trọng đầu tư cho mônhọc Chính vì thế đã dẫn đến học sinh nắm kiến thức hời hợt, không chắc chắn,lẫn lộn các sự kiện và nhân vật lịch sử, một số bài làm của các em kiến thức sainghiêm trọng, mặc dù đó là những kiến thức cơ bản mà các em đã được học;Một số em còn không thích học môn Lịch sử vì thấy bài học khô khan, tẻ nhạt,

cô giáo thì không coi trọng môn học này Năm học 20 - 20 , tôi dạy giãn cáclớp 4, tôi nhận thấy kiến thức môn Lịch sử lớp 4 không phải quá khó đến nỗihọc sinh không thể tiếp thu Nếu người giáo viên có tâm huyết, nắm chắc kiến

thức, lại biết dẫn dắt, sử dụng những phương pháp, biện pháp dạy học phù hợpthì học sinh sẽ rất hồ hởi, hứng thú và yêu thích môn học và học sẽ có hiệu quả.

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến

2.1 Điều kiện: Ban giám hiệu nhà trường rất coi trọng tổ chức triển khai

chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tính sáng tạo của giáoviên trong giảng dạy Trường đã trang bị máy chiếu, máy tính, kết nối Internetđến các phòng chức năng… nhằm phục vụ cho việc giảng dạy bằng giáo ánđiện tử Bản thân giáo viên trực tiếp dạy lịch sử lớp 4 (dạy 3 lớp 4) của trường

2.2 Thời gian: Từ tháng 8/20 đến hết tháng 1/20

2.3 Đối tượng: Học sinh khối lớp 4, trường tôi công tác.

3 Nội dung sáng kiến:

+ Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: Những phương pháp, biện pháp tổchức dạy học môn Lịch sử trong thực tế thường nhàm chán, căng thẳng, không

có tác dụng khơi gợi, không hấp dẫn lôi cuốn học sinh tiếp thu bài Sáng kiếncủa tôi đề ra biện pháp, giải pháp mới phù hợp với tâm lí học sinh tiểu học,khuyến khích, lôi cuốn học sinh, giúp học sinh phấn khởi tiếp thu bài nhằm tổchức, hướng dẫn học sinh tiếp thu kiến thức Lịch sử nhanh, chắc chắn và cóthói quen học tập hợp lí phân môn lịch sử Hình thành cho học sinh những kĩnăng hoạt động, giao tiếp, kĩ năng tham gia của cá nhân, kĩ năng tổ chức cáchoạt động, tự tin, chủ động tìm tòi kiến thức…

+ Các biện pháp của sáng kiến có tính khả thi cao: Vì sáng kiến áp dụng chohọc sinh lớp 4 trong học kì I năm học 20 -20 Các biện pháp tổ chức họcbám sát Chuẩn KTKN môn học với hệ thông câu hỏi vừa sức học sinh, thái độgiáo viên cởi mở tạo không khí học tập thoải mái, hòa đồng, tổ chức bài giảng

có sức lôi cuốn học sinh, giáo viên ứng dụng CNTT vào thiết kế bài giảng cungcấp tư liệu lịch sử kịp thời, phong phú hấp dẫn hơn giúp học sinh tiếp thu bàidạy nhẹ nhàng hiệu quả

+ Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Giúp học sinh phấn khởi học bài, tiếp thukiến thức nhanh, dễ dàng; yêu thích môn học mà không tốn nhiều công sức,không tốn tiền của Chỉ cần người giáo viên có tâm huyết và có trình độ chuyênmôn theo Chuẩn là được.

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến: Sau một học kì thực

nghiệm Tôi thấy học sinh yêu thích học môn Lịch sử, thích tìm hiểu về lịch sử,không khí tiết học sôi nổi, học sinh tích cực, chủ động Hầu hết các em có kĩnăng sử dụng bản đồ, lược đồ, có kĩ năng quan sát, nắm bắt thông tin nhanh,trình bày kết quả học tập một cách lưu loát

5.Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến

- Đối với nhà trường: Cho phép tổ chuyên môn triển khai chuyên đề mônLịch sử theo nội dung sáng kiến đến tất cả các lớp

- Đối với tổ chuyên môn: Triển khai chuyên đề môn Lịch sử theo nội dungsáng kiến đến tất cả các lớp Hàng năm cần duy trì tốt việc tổ chức cuộc thi

“Dân ta phải biết sử ta” theo hình thức “rung chuông vàng”

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.

1.1 Giáo viên: Từ thực tế công tác, tôi nhận thấy nhiều giáo viên vẫn nghĩ

rằng môn Lịch sử chỉ là môn phụ, không quan trọng nên chưa chú trọng đầu tưcho môn học Chính vì thế đã dẫn đến học sinh nắm kiến thức hời hợt, khôngchắc chắn, lẫn lộn các sự kiện và nhân vật lịch sử, một số bài làm của các emkiến thức sai nghiêm trọng, mặc dù đó là những kiến thức cơ bản mà các em đãđược học

1.2 Học sinh: Nhiều học sinh không thích học môn Lịch sử bởi môn lịch sử

nội dung bài học vốn khô khan, tẻ nhạt; cô giáo thì không coi trọng băng mônhọc khác nên các em xao nhãng không chú tâm học bài Kết quả khảo sát mônLịch sử thường thấp nhất trong các môn học

1.3 Bản thân: Năm học 20 -20 , tôi dạy giãn các lớp 4, tôi nhận thấy kiến

thức môn Lịch sử lớp 4 không phải quá khó đến nỗi học sinh không thể tiếpthu Nếu người giáo viên có tâm huyết, nắm chắc kiến thức, lại biết dẫn dắt, sửdụng những phương pháp, biện pháp dạy học phù hợp thì học sinh sẽ rất hồhởi, hứng thú và yêu thích môn học Tôi nghĩ môn Lịch sử có vai trò rất quatrọng trong giáo dục kĩ năng sống và nhân cách học sinh như Bác Hồ đã dạy:

Dân ta phải biết sử ta

Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam

Ở vào giai đoạn lịch sử hiện nay, lời Bác dạy càng có ý nghĩa sâu sắchơn bao giờ hết khi mà dư luận xã hội đang lo ngại về chuyện “hổng” kiến thứclịch sử của học sinh ở các cấp học Đó cũng là nỗi trăn trở của những nhà giáotâm huyết về một thế hệ tương lai không biết đến lịch sử, nguồn gốc, truyềnthống của chính dân tộc mình Bởi thế tôi thực hiện nghiên cứu đề ra các biệnpháp, giải pháp mới nhằm giúp học sinh yêu thích và học tốt môn Lịch sử

2 Cơ sở lý luận của vấn đề.

Chúng ta cần nắm vững mục tiêu của giáo dục tiểu học là giúp HS có kiến

thức toàn diện về con người, tự nhiên và xã hội Các môn học trong nhà trườngđều góp phần vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục chung đó Phân môn Lịch

sử ở tiểu học đã cung cấp cho học sinh một lượng kiến thức cơ bản, thiết thực

về các nhân vật, sự kiện, hiện tượng lịch sử tiêu biểu nhất của lịch sử ViệtNam…… Chính vì vậy, môn Lịch sử càng có ý nghĩa trong giáo dục truyềnthống Giảng dạy tốt phân môn Lịch sử lớp 4 sẽ giúp các em bước đầu nhậnthức đúng và yêu thích môn học, góp phần quan trọng trong việc giáo dụctruyền thống lịch sử hào hùng của dân tộc ta Thông qua học Lịch sử học sinh

sẽ tự hào về đất nước, con người Việt Nam, yêu thiên nhiên tươi đẹp, kế thừa

và phát huy truyền thống quý báu của dân tộc mình

3.Thực trạng của vấn đề

Từ thực tế công tác, tôi nhận thấy nhiều giáo viên vẫn nghĩ rằng mônLịch sử chỉ là môn phụ, không quan trọng nên chưa chú trọng đầu tư cho mônhọc Có giáo viên còn cho rằng nếu cứ dạy lịch sử thì sẽ ảnh hưởng đến haimôn quan trọng là môn Toán và môn Tiếng Việt Tôi cho rằng đây là suy nghĩchưa đúng Chính vì thế đã dẫn đến học sinh nắm kiến thức hời hợt, khôngchắc chắn, lẫn lộn các sự kiện và nhân vật lịch sử, một số bài làm của các emkiến thức sai nghiêm trọng, mặc dù đó là những kiến thức cơ bản mà các em đãđược học, một số em còn không thích học môn Lịch sử vì thấy bài học khôkhan, tẻ nhạt, cô giáo không coi trọng

Phân môn Lịch sử lớp 4 lại là môn học mới với học sinh vừa học xong lớp

3, học sinh bắt đầu làm quen, được học thành môn riêng nên học sinh bỡ ngỡkhó tiếp thu kiến thức, giáo viên cũng gặp khó trong tổ chức dạy học

Vậy chúng ta làm thế nào để giảng dạy tốt phân môn Lịch sử lớp 4?

Tôi xin mạnh dạn đề xuất một sáng kiến nhằm dạy học tốt phân môn Lịch

sử lớp 4: “Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích và học có hiệu quả phân

môn Lịch sử lớp 4”

4 Các biện pháp, giải pháp đã thực hiện.

4.1 Một số kiến thức giáo viên cần biết và tìm hiểu:

4.1.1 Soạn giảng bám sát mục tiêu bài dạy: Muốn có một kế hoạch bài học

tốt thì người giáo viên cần tự tin, chủ động trên bục giảng để dẫn dắt, tổ chứctốt các hoạt động học, giúp các em nắm vững được kiến thức lịch sử, người

giáo viên cần tập trung nghiên cứu nắm vững mục tiêu của môn học, mục tiêu

cần đạt trong từng bài và trong từng hoạt động Việc làm này tưởng chừng nhưviệc làm hàng ngày của giáo viên Thực tế một số giáo viên vẫn còn chưa coitrọng, hoặc chỉ dạy theo trình tự của sách hướng dẫn, sách giáo khoa mà chưachú ý đến mục tiêu Mục tiêu của phân môn Lịch sử lớp 4 là:

1- Học sinh được cung cấp một số kiến thức cơ bản, thiết thực về: Các nhân

vật lịch sử, các sự kiện, hiện tượng lịch sử có hệ thống theo dòng lịch sử ViệtNam buổi đầu dựng nước cho đến cuối thời Nguyễn

2 Hình thành và rèn luyện cho học sinh các kĩ năng:

+ Quan sát những sự vật, tư liệu, tranh ảnh, lược đồ, bản đồ lịch sử thu thậpđược từ nhiều nguồn khác nhau và từ thực tế lịch sử địa phương

+ Học sinh biết nêu thắc mắc, biết đặt câu hỏi trong quá trình học tập và biếtchọn thông tin để giải đáp thắc mắc

+ Rèn kĩ năng trình bày kết quả học tập bằng lời nói

+ Học sinh biết vận dụng các kiến thức lịch sử đã học vào cuộc sống hiệntại

3 Góp phần bồi dưỡng và phát triển ở học sinh những thái độ và thói quen: + Ham học hỏi, tích cực tìm hiểu để biết về môi trường xung quanh các em + Bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu thương con người, tình yêu thiên nhiên,yêu quê hương, đất nước

+ Rèn thói quen tôn trọng, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và nền văn hóa gầngũi với học sinh

4.1.2 Soạn giảng bám sát tài liệu “Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức

kĩ năng các môn học ở tiểu học”

Theo quyết định số 16/2006/QĐ - BGDĐT ban hành Chương trình giáo

dục phổ thông – cấp Tiểu học Khi dạy học theo Chuẩn thì người giáo viên cần

nghiên cứu kĩ để xây dựng kế hoạch bài dạy thich hợp với các đối tượng họcsinh của lớp mình dạy nhằm mục đích giúp tất cả mọi học sinh trong lớp phảiđạt được những yêu cầu theo Chuẩn Ngoài ra, giáo viên cần linh hoạt, sáng tạonhằm phát huy tối đa tính tích cực, tự giác và khả năng nhận thức của từng cánhân học sinh, nhất là đối với học sinh năng khiếu, học sinh thích tìm hiểu về

lịch sử Người giáo viên cần lưu ý dạy theo Chuẩn không có nghĩa là cắt xén

bớt nội dung chương trình mà kiến thức Chuẩn là kiến thức cơ bản, tối thiểu

đòi hỏi tất cả học sinh phải đạt được

*Ví dụ: Dạy bài “Nước Văn Lang” theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng thì yêu

cầu, mục tiêu bài cần đạt là:

- Kiến thức: Nắm được một số sự kiện về nhà nước Văn Lang

+ Khoảng năm 700 TCN nhà nước Văn Lang, nhà nước đầu tiên trong lịch sửdân tộc ta ra đời

+ Người Lạc Việt biết làm ruộng, ươm tơ, dệt vải lụa, đúc đồng làm vũ khí và

sử dụng các công cụ sản xuất

+ Người Lạc Việt sinh sống trong nhà sàn, họp nhau thành các làng, các bản.+ Người Lạc Việt có tục lệ nhuộm răng đen, ăn trầu, ngày lễ hội thường có cáchoạt động như: đua thuyền, đấu vật, nhảy múa…

4.1.3 Soạn giảng cần linh hoạt, sáng tạo mở rộng với học sinh năng

khiếu:

Đối với đối tượng học sinh năng khiếu thì giáo viên có thể khai thác sâu

hơn để các em có thể biết được như sau:

+ Biết được các tầng lớp trong xã hội nước Văn Lang gồm: Nô tì, Lạc dân, Lạctướng, Lạc hầu.…

+ Biết được những tục lệ của người Lạc Việt còn tồn tại đến ngày nay: đuathuyền, đấu vật, nhảy múa, ăn trầu …

+ Xác định trên lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ những khu vực mà ngườiLạc Việt đã từng sinh sống trước đây

Khi nghiên cứu mục tiêu của bài này, tôi lên kế hoạch theo Chuẩn kiếnthức, kĩ năng ngoài ra còn mở rộng thêm những câu hỏi khác nhằm “phát triển”năng lực nhận thức cho đối tượng học sinh năng khiếu, như bài tập điền sơ đồ:

1 Điền vào sơ đồ sau: Các tầng lớp trong xã hội Văn Lang

VUA HÙNG

LẠC TƯỚNG, LẠC

HẦULẠC DÂN

NÔ TÌ

2 Những tục lệ gì của người Lạc Việt được lưu truyền trong nhân dân ta

đến tận bây giờ, (Trò chơi dân gian, tổ chức các lễ hội vào mùa xuân, tục

lệ cấy lúa, trồng khoai….) Địa phương em còn lưu giữ được những tục

lệ nào? (ăn trầu, làm bánh chưng, bánh giầy…).

3 GV treo lược đồ như hình 1- SGK Lịch sử và Địa lí trang 1, yêu cầu học sinh đọc thông tin SGK và một số học sinh lên chỉ những khu vực mà người Lạc Việt đã từng sinh sống?

Qua thực tế đã giảng dạy tôi nhận thấy với phần câu hỏi hướng dẫn nhưtrên thì đối tượng học sinh năng khiếu các em đều trả lời được Ngay cả câu 1,câu 2 học sinh trung bình vẫn có thể làm tốt Chính vì vậy giáo viên dạy cần

nghiên cứu kĩ để không hiểu nhầm dạy theo Chuẩn là chỉ cần dạy đủ theo yêu

cầu cần đạt còn bỏ hẳn những câu hỏi, bài tập dành cho các em học sinh năngkhiếu – những em học sinh yêu thích tìm hiểu lịch sử là không cần thiết

Ngoài việc nắm vững nội dung về dạy học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năngthì giáo viên cần tích hợp thêm nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào bài

dạy Ví dụ khi dạy bài Chùa thời Lý, giáo viên cần quan tâm giáo dục cho học

sinh lòng tự hào về trình độ văn hóa và nghệ thuật kiến trúc của người dânnước ta từ thời nhà Lý Qua đó nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóacủa cha ông

Cần tìm hiểu thêm kiến thức lịch sử liên quan đến nội dung dạy từ nhiềunguồn khác nhau Bởi vì chỉ khi thông thạo kiến thức lịch sử thì người thầy

mới tự chủ và hứng thú với tiết dạy, thiết kế những kế hoạch bài học hay,

phong phú, đưa ra được những thông tin chính xác Ví dụ như trong bài Nước

Âu Lạc, thông tin trong sách giáo khoa là: Năm 179 TCN Triệu Đà lại đem

quân sang…… nhưng trong sách giáo viên lại ghi năm 207 TCN… Như vậy

có sự khác nhau về thời gian Nếu người giáo viên có kiến thức lịch sử vữngchắc thì sẽ dễ dàng nhận thấy sách giáo viên in sai, thông tin sách giáo khoa làchính xác

Để có thể thông thạo kiến thức lịch sử thì giáo viên cần tự trang bị chomình bằng nhiều cách, nhiều nguồn khác nhau như: Đọc sách lịch sử hoặc tìmhiểu các trang web nói về lịch sử Việt Nam, tìm trên mạng Internet v v…

4.2 Tạo không khí học tập thoải mái, hòa đồng, hấp dẫn:

Trong giảng dạy, việc tạo hứng thú cho học sinh là vô cùng quan trọng.Đây là yếu tố quyết định hiệu quả của việc dạy học Những kiến thức lịch sử

sẽ trở lên hấp dẫn nếu người giáo viên biết tổ chức, biết hướng dẫn để các emcảm thấy yêu thích, hứng thú, khi đó bài học trở thành nhu cầu, là niềm đam

mê tìm hiểu của các em Làm được như vậy, tiết học sẽ diễn ra nhẹ nhàng,không khí học tập thoải mái, hiệu quả học tập chắc chắn tốt hơn Để giúp họcsinh hứng thú với tiết học lịch sử, tôi thường tìm cách tạo ra không khí học tậpthoải mái ngay trong từng hoạt động như sau:

4.2.1 Tạo không khí học tập thoải mái, hòa đồng qua hoạt đông giới thiệu bài: Đây là hoạt động giúp thu hút học sinh vào bài học mà nhiều giáo viên còn

xem nhẹ Tôi thường thay đổi cách thiệu bài bằng nhiều hính thức như: Đặt vấn

đề tình huống tò mò cho học sinh hoặc dẫn dắt từ những kiến thức lịch sử đãhọc, có khi sử dụng tranh ảnh minh họa hoặc bắt đầu bằng một câu chuyện lịch

sử có liên quan đến bài…

Ví dụ: Khi giới thiệu bài: Nước Văn Lang sáh giáo khoa Lịch sử và

Địa lí lướp 4, trang 11, tôi thực hiện như sau: