Tìm hiểu về kết cấu các loại cò mổ trên động cơ đốt trong

Tài liệu giúp các bạn có được cái nhìn tổng quan và hiểu được cò mổ là gì ? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của nó ? Nó có tác dụng gì trên động cơ đốt trong ? Kết cấu của nó ra sao và cò mổ gồm có những loại nào ?

ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU VỀ CÁC LOẠI KẾT CẤU CỦA CÒ

MỔ TRÊN ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN

Cò mổ (hay đòn bẩy) đã được tạo ra bởi Jonathan "Rundle" Bacon vào năm 1851, thế

kỷ thứ XIX, là một thành phần quan trọng trong cơ cấu phân phối khí, cò mổ từ lâu đã

được chế tạo bằng những hợp kim có trọng lượng nhẹ và độ bền cao giúp tăng được giới hạn RPM, ứng dụng trong thực tế ở các động cơ đốt trong cho thấy đạt hiệu suất cao, cuối cùng được sản xuất để sử dụng trong các phương tiện cao cấp hơn Trong suốt một hành trình dài lịch sử gần 200 năm, cò mổ đã được nghiên cứu và cải tiến không ngừng để đáp ứng với mọi điều kiện làm việc của động cơ Đặc biệt là khả năng chống mài mòn cao hơn, hoạt động ở tốc độ cao hơn và phát huy công suất động cơ hiệu quả nhất Thực tế ngày nay càng chứng minh cho chúng ta thấy sự cải tiến ở cò mổ ngày càng có

hiệu quả và được áp dụng rộng rãi

PHÂN LOẠI

Hiện nay trên thế giới

có rất nhiều loại cò mổ, chúng có thiết kế và thông

số kĩ thuật khác nhau đối với từng loại phương tiện khác nhau, từng nhãn hiệu khác nhau

Loại 1 :Stamped Steel Rocker Arms (cò mổ thép dập khuôn)

Có lẽ đây là kiểu sản xuất cò mổ phổ biến nhất Những chiếc cò loại này được chế tạo đơn giản nhất và có giá thành tương đối rẻ để sản xuất Chúng được gia công đơn giản bằng cách dập từ một miếng thép Loại này sử dụng đai ốc để giữ cò ở vị trí cố định và cho phép trượt khi đũa đẩy tác động lên một đầu của cò Cò mổ tiếp xúc với xu-páp trong hoạt động cọ xát giữa kim loại với kim loại nên hao mòn trên đầu tiếp xúc tương đối đáng kể

Loại 2:Roller Tipped Rocker Arms ( loại cò mổ dùng con lăn )

Loại cò mổ này tương tự như cò mổ thép dập khuôn (loại 1) và có sự khác biệt ở chỗ

sử dụng thêm một con lăn ở phía đầu tiếp xúc với xupap Đầu lăn tác động vào phần đuôi páp bằng bánh lăn một cách nhẹ nhàng Lợi ích mà nó mang lại là tạo ra ít ma sát hơn, nhiều năng lượng hơn, và giảm mài mòn trên đầu van một cách cực kì đáng kể so với loại 1 Hầu hết cò mổ loại này được đúc và gia công bằng thép hoặc nhôm

xu-Loại 3:Full Roller Rocker Arms ( cò mổ có vòng bi )

Cò mổ loại này tuy cũng sử dụng con lăn nhưng lại không giống với loại 2

Những chiếc cò này hoàn toàn được gia công từ thép hoặc nhôm Chúng được thiết

kế có trục với vòng bi Có một trục rất ngắn gắn với vòng bi ở hai bên cò mổ và cò được bắt vít một cách an toàn tại chỗ Đặc biệt các vòng bi cho phép cò xoay vòng rất thuận lợi

Loại 4: Shaft Rocker Arms ( cò mổ liên kết qua trục )

Loại này họ sử dụng một trục đi qua các cò mổ Đôi khi trục chỉ đi qua 2 cò mổ nhưng cũng có khi trục sẽ đi qua tất cả các cò mổ tùy thuộc vào cách nhà sản xuất thiết kế ban đầu Lý do sử dụng một trục là cho độ cứng cao, sự chuyển động ổn định Đặt một trục thông qua các cò mổ thì cố định chắc chắn hơn nhiều so với chỉ sử dụng một đinh tán

Loại 5: Centre Pivot Rocker Arms

Cò mổ này trông giống như những

cò mổ truyền thống nhưng có một sự khác biệt cũng không hề nhỏ Thay

vì thông thường cò mổ hoạt động do nhận lực từ chuyển động quay của trục cam qua trung gian đũa đẩy và con đội khiến một đầu cò mổ bị đẩy lên đồng thời đầu còn lại ép xuống buộc cho xupap mở thì đối với loại cò

mổ này, trục cam sẽ tiếp xúc trực

tiếp vào đầu của cò mổ mà không

cần đến đũa đẩy cũng như con đội.

Loại 6: End Pivot (Finger Follower) Rocker Arms

Loại cò mổ này có điểm tương đồng

so với loại Centre Pivot Rocker Arms (loại 5) đó là trục cam sẽ tiếp xúc trực tiếp với cò mổ Nhưng điều tạo nên sự khác biệt giữa chúng đó chính là điểm tiếp xúc giữa cò và trục cam sẽ nằm ở giữa của cò mổ chứ không phải tiếp xúc

ở một đầu cò như loại thứ 5

Ford Mustang

2010 4,6L V8

Audi A6 Quattro

2011 4,2L V8

Volkswagen

Passat 2004

2005 2L 4 xilanh

Toyota 1995 2,4L,

4 xilanh, 8 Valve

CẤU TẠO

VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG

Cò mổ là chi tiết truyền lực

trung gian, trong đó một đầu tiếp xúc với đũa đẩy, đầu còn lại tiếp xúc với đuôi

xupap Khi hoạt động trục cam nâng con đội lên,làm cho đũa đẩy đẩy một đầu của

cò mổ đi lên, đầu kia của cò mổ nén lò xo xupap xuống và mở xupap Khi con đội đi xuống đồng thời kéo theo đũa đẩy cũng hạ xuống, cò mổ trở về trạng thái ban đầu, lò

xo xupap giãn ra và đóng xupap Nhờ có cò

mổ mà xupap đóng mở theo đúng pha phân phối khí

Với những động cơ mà đũa đẩy và con đội được tối giản

mất đi, nguyên lý hoạt động

lên đồng thời đầu còn lại ép

xuống buộc cho xupap mở thì trục cam sẽ tiếp xúc trực tiếp vào đầu của cò mổ qua đó

đóng mở xupap mà không cần đến đũa đẩy cũng như con đội

Chiều dài hai cánh tay đòn của cò mổ thường khác nhau, cánh tay đòn phía bên trục cam thường ngắn hơn phía bên xupap (x < y)

Người ta làm như vậy là để giảm hành trình của con đội Nhờ đó có thể giảm gia tốc và lực quán tính của cơ cấu phân phối khí

Tỉ lệ cò mổ hay tỉ số truyền là tỉ lệ giữa chiều dài từ mặt van của đầu

cò mổ tới tâm (hoặc điểm giữa) của cò mổ ( lxp ) chia cho chiều dài của mặt cam hoặc đũa đẩy đến tâm của cò mổ ( lc ).

Đầu tiếp xúc với đũa đẩy thường có vít điều chỉnh Sau khi điều chỉnh khe hở nhiệt, vít này được hãm chặt bằng đai ốc Đầu tiếp xúc với đuôi xupap thường có mặt tiếp xúc hình trụ

được tôi cứng Nhưng cũng có khi dùng vít để khi mòn thay thế được dễ dàng Để cò mổ hoạt động được trơn tru, mặt ma sát giữa trục và bạc lót ép trên cò mổ còn được bôi trơn bằng dầu nhờn chứa trong phần rỗng của trục

NHẬN XÉT

Suốt một chặng đường dài lịch sử gần 200 năm, cò mổ vẫn luôn là

một thành phần quan trọng không thể thiếu đối với động cơ đốt trong.

Cò mổ vẫn được tiếp tục nghiên cứu và cải tiến không ngừng để đáp ứng với mọi điều kiện làm việc của động cơ Đặc biệt là khả năng chống mài mòn cao hơn nữa nhờ vào công nghệ vật liệu Những cải tiến ắt hẳn sẽ ngày càng có hiệu quả và được áp dụng rộng rãi hơn trong tất cả mọi lĩnh vực của kĩ thuật và công nghệ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

CÁM ƠN THẦY VÀ TẤT CẢ CÁC BẠN

ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE