XỬ LÝ SỐ LIỆU

Mục tiêu Xác định được tầm quan trọng của việc phân loại, kiểm soát chất lượng số liệu và quá trình xử lý số liệu..  Mô tả được làm thế nào để phân tích diễn giải số liệu với các biến

lËp kÕ ho¹ch cho xö lý

sè liÖu

GS.Ts Ph¹m Duy T êng

Bé m«n Dinh d ìng vµ VÖ sinh an toµn thùc phÈm

Mục tiêu

 Xác định được tầm quan trọng của việc phân loại, kiểm soát chất lượng số liệu và quá trình xử lý số liệu.

 Mô tả được làm thế nào để phân tích diễn giải số liệu với các biến và mục tiêu của nghiên cứu

 Lập kế hoạch cho quá trình xử lý số liệu ( các bản yêu cầu phân tích, bảng trống dự kiến

Tại sao phải lập kế hoạch phân tích số liệu

 Hình thành rõ ràng hơn những yêu cầu xắp xếp nguồn số liệu

 Xem xét đầy đủ hơn các kĩ thuật thu thập số liệu

 Phải lập kế hoạch xử lý trước khi tiến hành thu thập số liệu để có thể điều chỉnh các biến

và kĩ thuật thu thập số liệu

Kế hoạch phân tích số liệu bao gồm những nội dung nào?

 Lựa chọn xắp xếp phân loại số liệu ( sorting data)

 Hình thành bản kiểm chất lượng số liệu, kế hoạch kiểm tra chất lượng

 Quá trình làm sạch số liệu

 Phân tích số liệu

II Phân loại số liệu

 Xây dựng bảng phân loại số liệu

 Những số liệu, biến số thuộc loại gì?

 Có bao nhiêu nhóm nghiên cứu?

 Có những loại liên quan nào?

 Có thể có biện pháp nào thích hợp để kiểm tra số liệu và phân tích nó

Biến số là :

Biến danh mục: Các số đo gọi theo tên không xếp thứ

tự được: màu mắt, da, tóc, nhóm máu

 Biến loại mục: các số đo có thể xếp theo thứ tự

được: giai đoạn bệnh

 Biến khoảng chia: Các số đo có thể chia khoảng mà không gốc Zero thật sự ( Thân nhiệt)

 Biến tỷ xuất: các số đo có gốc Zero thật sự ( chiều cao, cân nặng…)

 Biến định tính

 Biến định lượng

 Biến độc lâp- phụ thuộc

 Chuyển hóa biến

III Hình thành bản kiểm chất lượng số liệu

 Phần lớn là kiểm tra trên thực địa về quá trình thu thập thông tin đã đủ chưa và số liệu đã lấy chính xác chưa.

 Các câu hỏi trong bản phỏng vấn đã điền đủ chưa,

có bao nhiêu câu hỏi bị mất.

 Có những lỗi kĩ thuật nào dẫn đến số liệu thô bị sai

 Số liệu đó có thể lấy lại chính xác được không?

 Có phải bỏ toàn bộ số liệu đó không?

 Sai số cần loại bỏ

IV Chuẩn bị số liệu phân tích

 Những tài liệu, vật liệu, các bảng yêu cầu phân tích, bảng trống

 Các chương trình phần mềm

 Các bảng yêu cầu phân loại

 Các bảng yếu cầu mã hóa

- Mã hóa các câu hỏi mở

- Mã hóa câu hỏi đóng

 Xây dựng chương trình nhập liệu trên

chương trình máy tính (Exel, Epi-Info, SPSS, Stata )

 Tạo bộ Qes

 Tạo chương trình kiểm tra tự động kiểm soát

số liệu.(check)

V Phân tích số liệu

 Từ bảng yêu cầu xử lý số liệu, bảng trống chúng ta có thể tiến hành xử lý số liệu

thường :

– Tần số

– Tỷ số

– Tỷ lệ

– Số trung bình

– Độ lệch chuẩn

Phương pháp suy luận

Khoảng tin cậy

Suy luận thống kê :

- Thử nghiệm giả thuyết

- Giải quyết vấn đề đặt giả thuyết

Ho H1

α ß

Ngưỡng

Kết luận

Thực tế giả thuyết Ho

Không vứt bỏ GT

loại 1

 Giả thuyết Ho được chấp nhận khi nó đúng không có sai lầm

 Giả thuyết Ho được vứt bỏ khi nó sai, không

có sai lầm

 Giả thuyết Ho bi vứt bỏ khi nó thực có : sai lầm loại 1

 Giả thuyết Ho được chấp nhận trong khi có sai: sai lầm loại 2

 Phân tích và nhận định kết quả; Đánh giá mức độ phân tán sử dụng σ

 Đánh giá sai số trung bình

 So sánh độ phân tán của 2 số liệu

 So sánh 2 số trung bình

 So sánh tỷ lệ

 Tương quan

Một số Test thông thường

T-test 2 mẫu độc

T-test 2 mẫu

ghép cặp t Liên tục So sánh hai số TB của 2 nhóm ghép cặ

Mann Whitney U

test

của 2 nhóm Wilcoxon signed

rank test

ghép cặp

Kruskal Wallis

test

Phi tham số So sánh điểm phân

loại > 2 nhóm

Chi square 2 א Phi tham số So sánh 2 tỷ lệ

Pearson’

Product-moment

Correlation

tương quan hai biến liên tục

Spearman’s

correlation

coegicentt

phân loại

Phân tích số liệu

 Đưa ra ý nghĩa của số liệu đã thu thập

 Phân tích / phiên giải dựa vào mục tiêu nghiên cứu

 Nhằm giải thích mô hình nguyên nhân

 Mô tả thực trạng

 Đưa ra khuynh hướng

 So sánh với chuẩn

 Phân loại theo theo ngưỡng

 Sử dụng các thuật toán thích hợp

Những câu hỏi khi phân tích số liệu

 Có vấn đề dinh dưỡng nào đang tồn tại?

 Khuynh hướng của vấn đề dinh dưỡng?

 Đối tượng nào bi ảnh hưởng?

 Tầng lớp nào chịu tác động nhiều nhất

 Phân bố vấn đề dinh dưỡng theo địa dư