dat nuoc-nguyen khoa diem

BỐ CỤC:Bố cục: 2 phần tương ứng với 2 đoạn trong SGK Đoạn 1: Cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm về đất nước từ nhiều phương diện khác nhau Đoạn 2: Cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm về vai trò v

Trường THPT Thủ Thừa

Tổ: Ngữ văn Giáo viên thực hiện:

Đoàn Thụy Bảo Châu

ĐẤT NƯỚC

Nguy n Khoa i m ễn Khoa Điềm Điềm ềm

* Sơ lược về trường ca “Mặt đường khát vọng” và xuất

xứ đoạn trích “Đất Nước”

-Sáng tác năm 1971, ở chiến khu Trị - Thiên; được in lần đầu năm 1974

Mỹ xâm lược.

Đoạn trích“ĐấtNước” trích

trong chương V của trường

ca “Mặt Đường Khát Vọng”

3 BỐ CỤC:

Bố cục: 2 phần (tương ứng với 2 đoạn trong SGK)

Đoạn 1: Cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm về

đất nước từ nhiều phương diện khác nhau

Đoạn 2: Cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm về

vai trò và những hy sinh to lớn của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

1 NHỮNG CẢM NHẬN M I VỀ Đ T ỚI VỀ ĐẤT ẤT

N ƯỚI VỀ ĐẤT C:

Nguyễn Khoa Điềm

ĐẤT NƯỚC

II PHÂN TÍCH

a Nguồn gốc, sự sinh thành và phát triển của đất nước:

Trong 9 câu thơ đầu, tác giả đã cĩ những

cảm nhận và lí giải về nguồn gốc, sự sinh

thành và phát triển của đất nước ntn?

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất nước lớn lên khi

dân mình biết trồng tre

mà đánh giặc

T óc mẹ thì bới sau đầu

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Đất Nước có :

Đất nước có từ xa xưa( trong những câu

chuyện cổ tích, trong phong tục tập quán lâu đời) nhưng lại hiển hiện ngay trong

cuộc sống hàng ngày

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Đất Nước lớn lên :

Truyền thống yêu nước chống ngoại xâm;

truyền thống lao động cần cù; những thuần phong,

mỹ tục; tình cảm gia đình bền vững… là những

yếu tố giữ cho Đất Nuớc tồn tại và phát triển

Nguyễn Khoa Điềm

ĐẤT NƯỚC

- Cấu trúc thơ: Đất Nước đã có; Đất Nước bắt đầu; Đất Nước

lớn lên … Giọng thơ thâm trầm- trang nghiêm, tha thiết trữ tình gợi quá trình sinh ra, lớn lên, trưởng thành

của Đất nước.

Đất nước gắn liền với nền văn hoá lâu đời Đất nước gần gũi, thân thương gắn bó với đời sống con người Việt Nam.

ngh thu t: ệ thuật: ật: Từ ngữ , hình ảnh được chắt lọc từ văn học dân gian, mang đậm màu sắc văn hoá của dân tộc; từ « Đất Nước » được

lặp lại nhiều lần

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Kh ái niệm Đất Nước vừa cao cả thiêng liêng;

vừa rất đỗi gần gũi, quen thuộc với mỗi người dân Việt Nam, qua cách cảm nhận mới mẻ của tác giả

*Đất nước tồn tại và phát triển nhờ vào

truyền thống yêu nước chống ngoại xâm; truyền thống lao động cần cù; những

thuần phong mỹ tục; sự bền vững của mỗi gia đình; lối sống nặng nghĩa tình của

nhân dân Việt Nam

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

b Đất nước được cảm nhận từ phương diện địa lý, lịch sử và sự thống nhất giữa

cá nhân v ới cộng đồng

Nguyễn Khoa Điềm

ĐẤT NƯỚC

thơ trên? (Nhóm 3- 4)

Câu hỏi thảo luận

?

Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”

Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”

Phương diện

địa lý

- Không gian gần gũi ( sinh hoạt,học tập

và làm việc )“ Nơi anh đến trường, nơi

em tắm)

- Tìnhyêu đôi lứa: kỉ niệm hò hẹn,nhớ nhung“ đánh rơi chiếc khăn… nhớ thầm”

- Thiên nhiên:Núi sông, rừng biển hùng

vĩ, tráng lệ “hòn núi bạc, Nước, biển khơi

- Không gian sinh tồn của dân tộc qua nhiều thế hệ “ nơi dân mình đoàn tụ”

ĐN là không gian gắn liền với đời sống sinh hoạt của con người; là núi sông, rừng biển; là không gian của tình yêu đôi lứa, của tình nghĩa đồng

bào….

Đ t N ất Nước g ước g c g ắn liền với

dòng dõi con rồng cháu tiên

Đ t N ất Nước g ước g c gắn li n với ền với

truyền thống dựng và giữ nước

LỄ GIỔ TỔ HÙNG VƯƠNG

c Trách nhiệm của cá nhân với đất nước:

Tác giả nhắc đến những tráchnhiệm nào của cá nhân đối

đất nước muôn đời.

Điệp ngữ, kết cấu câu mệnh lệnh,giàu tính chính luận.

Lời thơ nhẹ nhàng, tha thiết nhắc nhở chính mình

và nhắn gửi mọi người phải có trách nhiệm đối đất nước, giữ gìn đất nước mãi trường tồn.

- Mỗi cá nhân là một tế bào của Đ t ất Nước g

N ước g c.

- Đ t N ất Nước g ước g c sẽ lớn mạnh trong tình

yêu lứa đôi và tình đoàn kết dân tộc

Đ t N ất Nước là sự thống nhất ước là sự thống nhất c là sự thống nhất

giữa hạnh phúc cá nhân với

hạnh phúc lớn của dân tộc.

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Nghệ thuật tách từ , sử dụng những chất liệu trong văn học dân gian (ca dao,

thần thoại, truyền thuyết…), kết hợp

với những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày, NKĐ đã tạo nên một khái niệm ĐN vừa khái quát,

vừa cụ thể; vừa thiêng liêng ,cao cả;

vừa gần gũi , quen thuộc với mỗi

con người.

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

b Đất nước cảm nhận qua phương diện địa lý- lịch sử: Đất nước vẹn tròn, thống nhất; đất nước nuôi dưỡng đời sống,tinh thần- tình cảm người Việt Nam.Thể hiện lòng tự hào và tinh thần đoàn kết dân tộc.

a Nguồn gốc, sự sinh thành và phát triển của đất nước: Đất nước có

nguồn gốc gắn liền với nền văn hóa lâu đời của dân tộc,đất nước gần gũi, quen thuộc và gắn bó với cuộc sống con người.

* Nghệ thuật: Ngôn ngữ đậm chất liệu dân gian, giọng thơ vừa tha thiết trữ tình vừa suy tư sâu lắng Kết hợp nhuần nhuyễn chất trữ tình- chính luận.

2 ĐẤT NƯỚC CỦA NHÂN DÂN

ẤT NƯỚC

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

a Nhân dân chính là người làm nên đất nước:

- Nhân dân đã hĩa thân vào thiên nhiên, sơng núi

- Đoạn thơ này tác giả đã khái quát lên

vấn đề gì? Tại sao nói đất nước này là đất nước của nhân dân?

- Quan niệm đất nước của nhân dân

có gì mới mẻ?

Câu hỏi thảo luận

2 Đất nước của nhân dân:

Núi Vọng Phu – Hòn Trống Mái

NON NGHIÊN VỊNH HẠ LONG

Sông Ông Đốc, cồn Ông Trang

Bà

Đen

Bà Điểm

Đất Tổ Đảo con Gà

Sông ở đồng bằng sông Cửu Long

Những hình ảnh liệt kê,

điệp từ “góp”, kiểu quy nạp hàng loạt hiện tượng  Nhân Dân là đối tượng

quan trọng nhất tạo ra dáng hình ĐN

ĐẤT NƯỚC

Những cảnh quan thiên nhiên gắn

liền với đời sống, tâm hồn và lịch sử

dân tộc

Nguyễn Khoa Điềm

Những hiện tượng tự nhiên chỉ có thể trở thành danh lam, thắng cảnh khi chúng gắn bó với cuộc sống con người và được cảm nhận qua tâm hồn, trí tưởng

tượng phong phú của con người Việt Nam.

Nhân dân là những người đã tạo nên những danh lam, thắng cảnh của đất nước

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

b Tư tưởng đất nước của nhân:

Bản chất của nhân dân

Quí trọng tình nghĩa

Tinh thần căm thù giặc, sẵn sàngchiến đấu

Cái nhìn mới mẻ về đất nướcqua cách cảm nhận tổng hợp của tác giả Đất nước hội tụ và kết tinh bao công sức và khát vọng của nhân dân Khẳng định đất nước của nhân dân

về hình ảnh ĐN

III TỔNG KẾT:

Câu hỏi trắc nghiệm: Câu 1: Đoạn trích Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm được

khai thác chủ yếu từ những chất liệu nào?

a Độc thoại nội tâm

b Trò truyện tâm tình của một đôi trai gái

c Tự sự

d Biểu cảm trực tiếp

a

b

Câu 3: Tư tưởng cơ bản của đoạn trích Đất nước là:

a Sự cảm nhận về đất nước giàu đẹp và những con người dũng cảm.

b Tư tưởng bao trùm toàn bộ đoạn thơ là sự tự hào về một đất nước anh hùng bất khuất với những chiến công hiển hách.

c Cảm nhận và khám phá một cách tổng hợp về Đất nước mà tư tưởng cốt lõi là Đất nước của Nhân dân

d Tư tưởng bao trùm là đất nước đau thương, có những mất mát hi sinh nhưng

dân gian đem vào ……… tăng thêm sức hấp

dẫn cho đoạn thơ

c

1 2

5

chất liệu văn hóa

Đất nướcbiểu đạt

trữ tình- chính luận

câu thơ hiện đại

Củng cố:

I Giới thiệu:

II Đọc- Hiểu:

1 Cảm nhận đất nước mới mẻ:

a Nguồn gốc của đất nước.

b Đất nước cảm nhận qua phương diện địa lý- lịch sử.

c Mối quan hệ giữa đất nước và cá nhân.

2 Đất nước của nhân dân:

a Nhân dân là người làm nên đất nước.

b Tư tưởng đất nước của nhân dân.

III T ng k t: ổng kết: ết: