KHẢ NĂNG GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS Với nội dung và phương pháp đặc trưng, môn Sinh học hoàn toàn có khả năng tham gia hiệu quả vào nhiệm vụ giáo dục KNS cho HS THCS..
Trang 1GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HS PHỔ THÔNG
ĐÔNG HÀ, 30/9/2010
Trang 2GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG TRONG MÔN SINH HOC
Ở TRƯỜNG THCS
Trang 3GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS
I KHẢ NĂNG GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS
Với nội dung và phương pháp đặc trưng, môn Sinh học hoàn toàn có khả năng tham gia hiệu quả vào nhiệm vụ giáo dục KNS cho HS THCS Cụ thể như sau:
- Các yêu cầu về kĩ năng của môn Sinh học như: “ biết thu thập
và xử lí thông tin, làm việc cá nhân và làm việc theo nhóm, sưu tầm tài liệu, làm các báo cáo nhỏ, trình bày trước tổ và lớp , “ nhận dạng, đặt và giải quyết vấn đề gặp phải trong học tập và
cuộc sống”; biết vệ sinh cá nhân bảo vệ cơ thể, phòng chống
bệnh tật, ; yêu cầu về thái độ như “ xây dựng ý thức tự giác và thói quen bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống, có thái
độ và hành vi đúng đắn đối với các vấn đề về dân số, sức khỏe sinh sản, phòng chống ma túy và HIV / AIDS.
Trang 4I KHẢ NĂNG GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS
- Môn Sinh học cung cấp cho HS những hiểu biết về cơ thể sinh vật, đem tới những hành vi đúng trong việc bảo vệ các sinh vật
và tự vệ bảo vệ bản thân, trong đó có cơ thể người trong mối
quan hệ với môi trường sống
- Việc thực hiện đổi mới phương pháp theo định hướng tích
cực hóa người học đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình
thành các em kĩ năng làm chủ bản thân, rèn luyện cho các em sống có trách nhiệm với bản thân, bạn bè, gia đình, cộng
đồng; có kĩ năng ứng phó trước những tình huống khó khăn
Trang 5GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, gắn nội dung môn học với thực tiễn và đặc điểm của chương trình Sinh học với nội dung tìm hiểu Sinh học địa phương theo nhiều chủ đề khác nhau,
tạo điều kiện cho HS tiếp cận với các tình huống của cuộc
sống, góp phần xây dựng cho các em khả năng thích ứng, biết cách ứng phó trước những tình huống khó khăn của cuộc sống ngay tại địa phương mình
- Qua đó môn Sinh học giúp HS suy nghĩ tích cực, tự tin, dần hình thành kĩ năng ra quyết định và lựa chọn đúng đắn
I KHẢ NĂNG GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS
Trang 6II MỤC TIÊU GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HỌC THCS
Các kĩ năng học tập Sinh học sẽ góp phần vào việc giáo dục các kĩ năng sống, tập trung vào các kĩ năng chủ yếu đối với giáo dục phổ thông:
- Kĩ năng suy nghĩ sáng tạo
- Kĩ năng tư duy, bình luận phê phán qua việc phân tích, đối chiếu các thông tin Từ đó phân tích các chọn lựa và trình bày các ý tưởng qua việc báo cáo và trình bày các thông tin Sinh học
- Kĩ năng giải quyết các vấn đề thông qua việc xử lí các tình huống liên quan đến nội dung bài học, thực tiễn sản xuất và cuộc sống, qua đó có được các kĩ năng nhận diện vấn đề và giải quyết vấn đề một cách linh hoạt, sáng tạo
- Kĩ năng vận dụng kiến thức đã học để tìm hiểu thực tiễn, áp dụng vào thực tiễn
Trang 7GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HOC Ở TRƯỜNG THCS
II MỤC TIÊU GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HỌC THCS
- Việc đổi mới PP dạy HS nói riêng và việc đổi mới PPDH nói chung là việc tổ chức cho HS các hoạt động nhận thức, qua
đó HS hoạt động nhóm, tự lực, cùng nhau thu thập thông tin rồi xử lí thông tin bằng cách so sánh, phân tích, khái quát, tạo điều kiện cho việc giáo dục KNS
Qua đó hình thành kĩ năng giao tiếp, ứng xử hòa nhã với bạn
bè, lắng nghe tích cực, thái độ tự tin, tích cực trong giờ học,
có trách nhiệm và có kĩ năng quản lí thời gian, từ đó có kĩ
năng tự khẳng định bản thân, nhận biết giá trị bản thân khi HS trao đổi, phát biểu ý kiến của mình trước tổ, nhóm, lớp cũng góp phần giúp các em tăng khả năng tự tin, rèn kĩ năng thuyết trình trước đám đông
Trang 8II MỤC TIÊU GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HỌC THCS
- Kĩ năng ra quyết định: Sau khi thu thập và xử lí thông tin, HS lựa chọn các giả thuyết khác nhau và ra quyết định nội dung
kiến thức cần chiếm lĩnh
- Kĩ năng phòng tránh thiên tai và các nguy cơ tiềm ẩn trong
môi trường sống xung quanh các em
Tóm lại:
Hầu như bài nào, nội dung nào trong chương trình sinh học THCS cũng có thể góp phần giáo dục KNS với các mức độ khác nhau
Trang 9III NỘI DUNG VÀ ĐỊA CHỈ GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG TRONG
MÔN SINH HỌC THCS
Thảo luận nhóm:
Tìm nội dung và địa chỉ giáo dục KNS trong
môn Sinh học ở trường THCS (Quý thầy cô cho VD về một số hoạt động cụ
thể có giáo dục KNS )
Các nhóm thảo luận theo nhóm như sau:
+ Nhóm 1 : lớp 6 ( Quảng Trị + Triệu Phong )
+ Nhóm 2 : lớp 7 ( Cam Lộ + Đakrông)
+ Nhóm 3 : lớp 8 ( Vĩnh Linh + Gio Linh)
+ Nhóm 4 : lớp 9 ( Hướng Hóa )
Trang 10NỘI DUNG VÀ ĐỊA CHỈ GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN SINH HỌC THCS
Lớp : ………
Tên bài học Các KNS cơ bản
được giáo dục cực có thể sử dụng Các PP/KTDH tích Ghi chú
Trang 11THỰC HÀNH
GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH TRONG MÔN SINH HỌC THCS
Trang 133 Thực hành:
- Gồm các hoạt động yêu cầu thực hành kỹ năng
mới dưới sự hướng dẫn (đóng vai, phân tích tình
huống, nghiên cứu trường hợp) và xử lý phân tích để giúp người học tự phản ảnh và suy nghĩ (cách áp
dụng kỹ năng mới vào các tình huống thực tế trong cuộc sống
4 Áp dụng:
- Áp dụng các kỹ năng mới học được trong lớp học
và bên ngoài phạm vi lớp học, liên kết với các tình
huống thực trong cuộc sống trong đó có sự tương tác với bạn bè, gia đình và cộng đồng (= học thực tế)
Trang 14Tiết: … Tên bài:……
Trang 15Cấu trúc thiết kế bài soạn: (tiếp)
IV/ Tiến trình dạy học: (4 giai đoạn)
(Ghi rõ ND các phiếu bài tập cá nhân, phiếu giao
việc cho các nhóm, các tình huống, các
trường hợp điển hình,…)
Trang 16Thực hành thiết kế một bài giáo dục KNS
Các nhóm thảo luận theo nhóm:
Trang 17Hoạt động 2 :
Thực hành trình bày ý tưởng và rút kinh nghiệm
Trang 18I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Học xong bài này, HS có khả năng:
1 Kiến thức
Tự tiến hành được thí nghiệm để chứng minh:
nước và muối khoáng được vận chuyển từ rễ lên thân nhờ mạch gỗ, các chất hữu cơ trong cây được vận chuyển nhờ mạch rây
Bài 17: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG THÂN
Trang 19- Kĩ năng ứng xử/ giao tiếp trong khi thảo luận
- Kĩ năng quản lí thời gian khi tiến hành thí nghiệm
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK để tìm hiểu cách tiến hành thí nghiệm và quan sát thí
Trang 21III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Kính lúp, dao con sắc, giấy thấm, một cành chiết ổi, hồng xiêm ( nếu có điều kiện)
- Phiếu học tập
- Kết quả thí nghiệm các nhóm đã làm từ ở nhà
Trang 22I KHÁM PHÁ:
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS ( Các nhóm báo cáo)
- Ôn lại kiến thức bằng 2 câu hỏi:
+ Mạch gỗ có cấu tạo và chức năng gì?
+ Mạch rây có cấu tạo và chức năng gì?
Quá trình vận chuyển nước và muối khoáng từ rễ lên thân, lá được thực hiện qua con đường nào? Làm thế nào để nhận biết được điều đó? Chất hữu cơ do lá chế tạo sẽ được vận chuyển đến các bộ phận khác của cây qua con đường nào?
Trang 23II KẾT NỐI:
KHOÁNG HÒA TAN
lên bàn và trả lời các câu hỏi sau:
+ Trình bày lại cách tiến hành thí nghiệm( lưu ý mô tả màu sắc lá
và cành hoa trước và sau thí nghiệm, so sánh với màu của dung dịch trong bình)
+ Tại sao bông hoa bị đổi màu giống màu của dung dịch trong
bình?
+ Từ kết quả thí nghiệm, rút ra kết luận gì về sự vận chuyển nước
và muối khoáng trong cây?
HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi Từ đó rút ra kết luận nước và muối khoáng được vận chuyển trong cây nhờ mạch gỗ.
Trang 24- GV yêu cầu HS trình bày lại cấu tạo của vỏ cây (có
mạch rây), sau đó GV đưa một cành cây đã cắt vỏ trước đó1 tháng và cho HS nhận xét hình dạng mép vỏ tại vị trí vết cắt, giải thích tại sao?
- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân, sau đó thảo luận
nhóm Hoàn thành phiếu học tập
- GV có thể mở rộng: Chất hữu cơ do lá chế tạo sẽ mang
đi nuôi than, cành, rễ,…
Trang 253 THỰC HÀNH/ LUYỆN TẬP:
- GV hỏi: Khi bị cắt vỏ, làm đứt mạch rây ở thân
thì cây có sống được không? Tại sao?
- Giáo dục ý thức bảo vệ cây, tránh tước vỏ cây để
chơi đùa, chằng buộc dây thép vào thân cây
4 VẬN DỤNG:
GV cho HS kĩ thuật người trồng cây vận dụng kiến thức này để chiết cành.
Trang 26Các bước tiến hành Nội dung Cách tiến hành
Hiện tượng xảy ra
Giải thích hiện tượng
Kết luận
PHIẾU HỌC TẬP
Trang 27LƯU Ý:
KNS rất đa dạng và mang tính đặc trưng vùng,
miền Việc sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy
học cũng rất đa dạng, tùy thuộc vào hoàn cảnh, điều kiện dạy học cụ thể Mỗi giáo viên vận dụng một
cách linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu, trình độ của HS và đặc điểm, hoàn cảnh cụ thể của nhà trường, địa phương.