công thức nhớ nhanh khi làm bài tập trắc nghiệm vạt lí

MẠCH DAO ĐỘNG LC:... Tìm số vân tối, sáng trong miền giao thoa:.

Vật lý lớp 12 – 2009

CÔNG THỨC NHỚ NHANH KHI LÀM BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

I.CON LẮC LÒ XO:

m

k



 ,

k

m

T  2  ,

m

k f

 2

1



1.Công thức độc lập: 2

2

2

2 v A

 Từ đó tìm v, A hoặc x tại các thời điểm







2 Định luật bảo toàn cơ năng: 2 2

max 0 2

2

2

1 2

1 2

1 2

1

kA mv

kx

3.Tìm pha ban đầu ứng với thời điểm t= 0:

* Tại vị trí cân bằng: x=0 , v>0 

2



   v<0 

2



*Tại vị trí biên x xA A0

* Tại vị trí bất kỳ có li độ 0

0 0

0,

x

v Tan

v v x x





















4 Lực tác dụng lên giá đỡ, dây treo:

- Con lắc lò xo nằm ngang: F KlKx

- Con lắc lò xo thẳng đứng: F K( l0 x); lực đàn hồi:

Cực đại khi x=+A

Cực tiểu : +nếu A l0 thì x= -A  F K( l0  A),

+ nếu A l0 thì x l0 (lò xo ko biến dạng )  F=0

II.CON LẮC ĐƠN:

l

g



 , T  2  g l ,

l

g f

 2

1



1 Độ biến thiên chu kỳ : T T2  T1

2.Xác định độ nhanh chậm của đồng hồ trong một ngày đêm:

T

T





 86400

* Con lắc đơn có dây treo kim loại khi nhiệt độ biến thiên t: t

T

T









2 1

* Con lắc đơn khi đưa lên dao động ở độ cao h<<< R :

R

h T

T





* Con lắc đơn khi đưa lên dao động ở độ sâu h<<< R :

R

h T

T

2





3 Xác định động năng , thế năng, năng lượng của con lức đơn:

*Khi góc lệch lớn:

0

cos (cos

2   

 gl

v T mg( 3 cos   2 cos 0)

) cos 1

(  

mgl

E t ; E d mgl(cos   cos 0); E mgl( 1  cos 0)

* Khi góc lệch bé:

Vật lý lớp 12 – 2009

2

2

1



mgl

2

 

 mgl

0 2 2

0

2 0

2

1 2

1 2

1

S m S

l

g m mgl

4.Xác định biên độ mới khi con lắc đơn thay đổi g sang g’:

'

'0 0

g

g



 

5.Xác định chu kỳ mới khi có ngoại lực F x không đổi tác dụng: ' 2 '

g

l

với

m

F g



 ' ( chiều + hướng xuống)

III.SÓNG CƠ- GIAO THOA – SÓNG DỪNG:

 2

v f

v

 độ lệch pha:









*Vị trí cực đại : d2  d1 k.(k 1,2,3, ) , khi đó A= 2a

*Vị trí cực tiểu : ) ( 1 , 2 , 3 , )

2

1 (

1

d  , khi đó A= 0

1.Xác định trạng thái dao động của 1 điểm M trong miền giao thoa giữa 2 sóng:

Xét: d  d k



1

2 nguyên thì M dao động với Ama x, nếu k lẻ M ko dao động A=0

2.Biểu thức sóng tổng hợp tại M trong miền giao thoa:

u A M cos(t) với:



cos

2 d2 d1

a

A M   và



(d 1 d2)







3.Tìm số điểm dao động cực đại, cực tiểu trong miền giao thoa:

*Cực đại:





2 1 2

k S S





 ( kể cả S1, S2)

* Cực tiểu:

2

1 2

2 1















S S k S

S

Chú ý lấy k nguyên

4 Vị trí điểm bụng, nút:

Bụng:

2 2

2 1 1



k S S

d   Nút:

2

) 2

1 ( 2

2 1 1







d Điều kiện: 0d 1 S1S2

5.Điều kiện để có sóng dừng:

a.Hai đầu cố định;

Chiều dài:

2



k

l  số múi sóng k=



l

2 , số bụng k, số nút (k+1) Tần số: f k v l

f

v k l f

v

2

2  









a.Một đầu cố định; Chiều dài:

2

) 2

1 (  

 k

l , số bụng ( k+1), số nút (k+1)

IV.DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU:

1.Nếu iI0cos( t)  uU0cos( t  ) và ngược lại; ta luôn có

2

0

I

I  ;

2

0

U

U 

2.Định luật Ohm cho các loại đoạn mạch:

Đoạn

mạch

Điện trở ĐL Ohm Độ lệch pha u / i Giản đồ véc tơ Công suất

Vật lý lớp 12 – 2009

Chỉ có

U I R

U

Chỉ có

L



L

Z L 

L

U I Z

U



Chỉ có



1



Zc

U I Zc

U



RLC Z  R2  (Z L  Z C) 2

Z

U I Z

U

0

Z R R

Z

Z L C











cos

,

=RI2

L

Z R

Z  

Z

U I Z

U

0

Z R R

Z L









cos

,

RI2

C

Z R

Z 

Z

U I Z

U

0

Z R R

Z C











cos

,

RI2

LC Z Z L Z C

Z

U I Z

U



P=0

3.Xác định độ lệch pha giữa 2 hdt tức thời u 1, u 2 : u1 /u2  u1 /i  u2 /i

* Hai đoạn mạch vuông pha : tan1tan2   1

4.Mạch RLC tìm đk để I max ; u,i cùng pha ; hoặc cos =max: Z  L Z C hay 2 1





LC

Nếu mắc thêm tụ C thì từ trên tìm Ctd nếu Ctd> C ghép song song, ngược lại

5.Tìm U m :

R

C L C

L R

U

U U U

U U

6.Tìm điều kiện để P=max:

* Khi R thay đổi:

C L C

L

Z Z

U R

U P Z Z R











2 2 ,

2 2

max

* Khi L hoặc C thay đổi: 12, 12



L

C   lúc đó

R

U P

2 max 

7.Tìm đk để U c đạt max khi C thay đổi: C

Z

Z R Z

L

L

C   

2 2

* Nếu tìm U L khi L thay đổi thì thay C bằng L

V.MÁY BIẾN THẾ- MẮC TẢI:

1.Mắc sao: Ud= 3U p nếu tải đối xứng Itải =

tai

p

Z

U

Công suất tiêu thụ mỗi tải PU p I tcos t R t I t2

2.Máy biến thế: R=0 ta luôn có;

2

1 1

2 1

2

I

I N

N U

U





VI MẠCH DAO ĐỘNG LC:

Vật lý lớp 12 – 2009

Các đại lượng đặc trưng q, i=q’ , L , C









LC

Tần số góc riêng

LC

1





Nghiệm của pt vi phân qQ0cos(  t  ) Chu kỳ riêng

LC

T 2 

Năng lượng dao động

t

W , dao động với tần số f’=2f, chu kỳ T’=

2

T

qu Cu

q C

W d

2

1 2

1 2







2

2

1

Li

W d 

2 0

2 0 2

2

2

1 2

1 2

1 2

1

LI Q

C Li q

C

1.Biểu thức cường độ dòng điện: i Q0cos( t  )  iI0cos(  t  ) với *

L

C U LC

Q

Q

0

* Q 0 CU0;

0

0

2 2

I

Q LC

2.Máy thu, có mắc mạch LC , Tìm C: - Nếu biết f : C 2 f2L

4

1



- nếu biết :

cL

2

4



 với c=3.108m/s

* Khi mắc C1 tần số f1, khi mắc C2 tần số f2 ; tần số f khi : - 2

2

2 1

2 2

1ntC : f f f

2

2 1 2 2 1

1 1 1 :

f f f ssC

3.Tìm dải bước sóng  hoặc f :  c2  LC từ đó:  min     max

LC

f

 2

1

 fmin f fmax

4.Tìm góc xoay  để thu được sóng điện từ có bước sóng :

min

min 0

0

180

C C

C C C

C

mã 













VII.GIAO THOA ÁNH SÁNG:

 Cho trong khoảng L có N vân thì khoảng vân i bằng (N-1) lúc đó

1





N

l i

a

D

i , 

1.Nhận biết vân tối ( sáng ) bậc mấy:

i

x

k  , k nguyên : sáng ; k lẻ : tối vd: k=2,5 vân tối thứ 3

2 Tìm số vân tối, sáng trong miền giao thoa:

Vật lý lớp 12 – 2009

* Xét số khoảng vân trên nửa miền giao thoa có bề rộng L thì:

i

L

n  = k( nguyên) + m( lẻ)

* Số vân trên nửa miền giao thoa: Sáng k , Tối : nếu: m<0,5 có k ,nếu m>0,5 có k+1

*Số vân trên cả miền giao thoa:

sáng: N= 2k+1 Tối N’=2k N’=2(k+1)=2k +2

3.Có 2 ánh sáng đơn sắc,tìm vị trí trùng nhau: K11 K22  K1,K2  x

4.Giao toa với ánh sáng trắng, tìm bước sóng ánh sáng đơn sắc cho vân tối(sáng) tại 1 điểm M:

Giải hệ: M sáng    

a

D K

x M

M tối     

a

D K

2

1 ( và tím    đo  k ( số vân)

5.Khi đặt bản mặt song song ( e, n ) thì vân trung tâm ( hệ vân ) dịch chuyển:

a

D n e

x0  (  1)

VIII HIỆN TƯỢNG QUANG ĐIỆN:

0



hc

A  với 1ev= 1,6.10-19 J ; 2

max 0

2

1

v m U

max 0

2

1

v m A

hc

e







1.Tìm vận tốc e khi tới Anot: mv2  m e v02max eU AK

2

1 2

1

hoặc m e v2  e U h eU AK

2 1

2.Để I= 0 thì ĐK là: U AK U h  0 tìm Uh, từ đó lấy U AK U h

3.Tìm số e trong 1s: q= ne =Ibht = Ibh từ đó suy ra n

e

I bh



số photon trong 1s N=

hc

P

Hiệu suất

N

n

H 

4.Tìm V ma x của tấm KL ( quả cầu ) khi được chiếu sáng: 2

max 0

1

v m

nếu nối đất

R

V R

U

max  

5.Tia Rơn ghen:

h

eU

fmax  ;

eU

hc



min



IX.MẪU NGUYÊN TỬ BOHR:

 hf mn E m  E n

*Dãy Lyman : n=1, m= 2,3,4………

*Dãy Banme: n=2, m= 3,4,5………

*Dãy Pa sen : n=3, m= 4,5, 6………

1.Tìm bước sóng:

pn mp



1 1 1



+ Chú ý bước sóng lớn thì năng lượng bé và ngược lại

2.Năng lượng để bức e ra khỏi ng tử trở về K: ( 1 1 )

1

n

hc W







XI PHÓNG XẠ - NĂNG LƯỢNG HẠT NHÂN:

 Số mol:

A

N

N A

m

n  từ đó có số ng tử trong m(g):

A

m N

N  A ( N=nNA)

 Số nguyên tử còn lại: t N t T

e N

0

2



  hay t m t T

e m

0

2



  Nếu t<<<T thì N N0( 1  t)

Vật lý lớp 12 – 2009

 Số nguyên tử đã phân rã: )

2

1 1

0

0 N N t T N

 nếu t<< T thì N N0  N N0t

 Độ phóng xạ: H N hoặc H0  N0 ( sử dụng CT này T,t tính s) 1Ci = 3,7.1010Bq (Phân rã/s)

1.Xác định tuổi: - Mẫu vật cổ:

H

H



 hoặc

N

N



 hoặc

m

m





- Mẫu vật có gốc khoáng chất: e t

e N A

e AN N

A

AN m

t t o

















) 1 ( ' '

0

2 Xác định năng lượng liên kết hạt nhân:

Hạt nhân : A X m

Z : E m0  m (Zm p  (A Z)m n  m 931 (Mev)

* Năng lượng liên kết riêng

A

E

E r 

 Năng lượng lk riêng càng lớn, càng bền

3.Xác định năng lượng tỏa ra khi phân rã m(g) ( V(lít) ) hạt nhân nặng A X m

Z :

- Tìm số hạt chứa trong m(g) hạt nhân X :

A

m N

N  A và tìm năng lượng tỏa ra khi phân rã 1 hạt nhân

E

 từ đó E NE

4.Xác định năng lượng tỏa ra trong phản ứng hạt nhân A+B C  D

 ( ) ( 931 ( )

m

E   A  B  C D

5.Xác định năng lượng tỏa ra khi tổng hợp m(g) hạt nhân nhẹ: A+B CD E

thì ENE với

A

m N

N  A

6.Tìm động năng của các hạt trong phản ứng dựa vào định luật bảo toàn động lượng:

A+B C  D P A P B P C P D P2 2mE đ



7 Tìm động năng của các hạt trong phản ứng dựa vào định luật bảo toàn năng lượng:

Áp dụng E1= E2

Với E1  (m A m B)c2 E đAE đB

và E2  (m C m D)c2E đC E đD

*Từ đó tìm được: E(E đC E đD) (E đA E đB)(m A m B) (m C m D)931Mev

Vật lý lớp 12 – 2009